|
ÖZET: Başvuran, Karatepe Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’nda bulunmakta ve cezaevi nakil talebinde bulunmuştur. 2023 yılında ÖSYM sınavına katılarak Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi’ne yerleştiğini, ancak nakil başvurusunun kabul edilmediğini belirtmektedir. Başvuran, nakil için gerekli olan aktif öğrenci belgesini sunduğunu, Türkoğlu L Tipi Ceza İnfaz Kurumları’na naklinin mümkün olduğunu öğrendiğini, ancak bu talebine yanıt alamadığını ifade etmektedir.
İdare, başvuranın disiplin cezası bulunduğunu ve bu nedenle nakil talebinin reddedildiğini açıklamıştır. 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 54. maddesi gereğince, hükümlülerin iyi hâl göstermeleri ve disiplin cezası almamış olmaları gerektiği vurgulanmıştır. Başvuranın, disiplin cezasının kaldırılma tarihinin 2024 yılına kadar uzandığı ve bu süre zarfında nakil talebinin uygun görülmeyeceği belirtilmiştir. Sonuç olarak, başvurunun reddedilmesi hukuka uygun bulunmuş ve başvuranın nakil talebinin kabul edilmemesi yönünde herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. İdarenin, başvuranın itiraz yollarını belirtmemesi nedeniyle iyi yönetim ilkelerine tam olarak uymadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle, başvuranın yargı yoluna başvurma hakkı saklı kalmak kaydıyla, talebi reddedilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/8899-S.24.13850
BAŞVURU NO : 2024/3795
KARAR TARİHİ : 26.08.2024
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : ADALET BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın cezaevi nakil talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 14.03.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza şikayet başvurusunda bulunan Karatepe Yüksek Güvenlikli Kapalı
Ceza İnfaz Kurumunda bulunduğunu, 2023 yılında ÖSYM sınavına katıldığını, Kahramanmaraş Sütçü
İmam Üniversitesi’ne örgün olarak yerleştiğini, nakil başvurusunda aktif öğrenci belgesi talep edildiğini, belgeyi ibraz etmesine rağmen naklinin uygun görülmediğini, Türkoğlu L Tipi 1 No.lu ve L Tipi 2 No.lu
Kapalı Ceza İnfaz Kurumlarına naklin açık olduğunun belirtildiğini, bu kapsamda dilekçe yazdığını, ancak herhangi bir cevap verilmediğini, tebliğ-tebellüğ belgesini imzalamadığını belirterek mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuz 22/03/2024 tarihli ve S. sayılı bilgi ve belge isteme yazısına istinaden Ceza ve
Tevkifevleri Genel Müdürlüğü’nün 03/05/2024 tarihli ve sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle;
5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un “Nakiller” başlıklı 53 üncü
maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde, “İyi hâl göstermeleri, disiplin cezası almamış veya kaldırılmış olması” hükmü, 05/06/2015 tarihli ve 167 No.lu Genelge’nin “Hükümlülerin kendi istekleri ile nakilleri” başlıklı 15 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde, “iyi hâl göstermeleri, disiplin cezası almamış veya kaldırılmış olması” ayrıca ikinci fıkrasında ise, “1 inci fıkranın (e), (h), (ı) bentlerinde belirtilenler dışında kalan koşullara uymayan nakil istemlerine ait dilekçeler, gereksiz yazışmaları önlemek amacıyla, Cumhuriyet başsavcılıklarınca değerlendirilerek uygun görülmediği takdirde reddedilecek ve ret kararı gerekçesi ile birlikte kendilerine tebliğ edilecektir.” hükmüne yer verildiği; bu kapsamda, başvuranın bilgi formunun incelenmesi sonucunda kaldırılmamış disiplin cezasının bulunduğu, dolayısıyla disiplin cezası
/
kaldırılıp iyi halliliğini kazandıktan sonra isteğe bağlı nakil talebinde bulunması halinde değerlendirilebileceği ifade edilmiştir.
3. Kurumumuz 13/05/2024 tarihli ve S. sayılı bilgi ve belge isteme yazısına istinaden Ceza ve
Tevkifevleri Genel Müdürlüğü’nün 09/07/2027 tarihli ve sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle; 3.1. Başvurana Kurum Disiplin Kurulu’nun / sayılı kararıyla “kınama” disiplin cezası verildiği, söz konusu disiplin cezasını 25/04/2023 tarihinde infaz ettiği, yasal kaldırma tarihinin 10/05/2023 olduğu; Kurum Disiplin Kurulu’nun / sayılı kararıyla “kınama” disiplin cezası verildiği, söz konusu disiplin cezasını 04/05/2023 tarihinde infaz ettiği, yasal kaldırma tarihinin 19/05/2023 olduğu; Kurum Disiplin
Kurulu’nun / sayılı kararıyla “1 ay bazı etkinliklere katılmaktan alıkoyma” disiplin cezası verildiği, söz konusu disiplin cezasını 05/05/2023-05/06/2023 tarihleri arasında infaz ettiği, yasal kaldırma tarihinin 05/07/2023 olduğu; Kurum Disiplin Kurulu’nun / sayılı kararıyla “2 gün hücreye koyma” disiplin cezası verildiği, söz konusu disiplin cezasını 16/08/2023-18/08/2023 tarihleri arasında infaz ettiği, yasal kaldırma tarihinin 14/02/2024 olduğu; Kurum Disiplin Kurulu’nun / sayılı kararıyla “20 gün hücreye koyma” disiplin cezası verildiği, söz konusu disiplin cezasını 18/07/2023-07/08/2023 tarihleri arasında infaz ettiği yasal kaldırma tarihinin 06/08/2024 olduğu; Kurum Disiplin Kurulu’nun / sayılı kararıyla “1 ay ücret karşılığı çalışılan işten yoksun bırakma” disiplin cezası verildiği, söz konusu disiplin cezasının infazına 16/05/2024 tarihinde başlandığı, 3.2. Başvuranın barındırıldığı, Karatepe Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’nun kapasitesinin 487, mevcudunun 232, doluluk oranının % 48 olduğu; 07/03/2024 tarihli dilekçesinde isteğe bağlı naklini talep ettiği Türkoğlu 1 No.lu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunun kapasitesinin 1322, mevcudunun 755, doluluk oranının %57, Türkoğlu 2 No.lu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunun kapasitesinin 1322, mevcudunun 903, doluluk oranının %68, Adana F Tipi Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumunun kapasitesinin 368, mevcudunun 350, doluluk oranının %95, Aksaray T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunun kapasitesinin 1200, mevcudunun 1677, doluluk oranının %140, Diyarbakır 1 No.lu T Tipi Kapalı Ceza
İnfaz Kurumunun kapasitesinin 1000, mevcudunun 1208, doluluk oranının %121, Diyarbakır 2 No.lu T
Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunun kapasitesinin 1000, mevcudunun 1239, doluluk oranının %124, Diyarbakır 3 No.lu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunun kapasitesinin 1000, mevcudunun 1401, doluluk oranının %140 olduğu, 3.3. Başvuranın 5275 sayılı Kanun’un 9 uncu maddesinde barındırılması gereken hükümlü profili olduğundan yüksek güvenlikli veya bir bölümü yüksek güvenlikli olan kurumlarda barındırılması gerektiği, talep ettiği kurumlarda terör suçundan bulunan hükümlü/tutuklulara ayrılan odaların kapasitelerinin dolu olması, ceza infaz kurumlarında kapasite üstünde hükümlü ve tutuklu barındırılması durumunda kişi ve kurum güvenliğinin tehlikeye düşebileceği, radikalleşmenin artacağı dolayısıyla kamu düzenin bozulacağının değerlendirildiği, 3.4. Öte yandan, aynı suç türünden çok fazla tutuklu ve hükümlünün aynı kurumda barındırılması durumunda bu tutuklu ve hükümlülerin fikir ve eylem birliği içinde hareket etmeleri nedeniyle kurum güvenliğini zafiyete uğratabileceğinin değerlendirildiği, bu kapsamda adı geçenin de kendi suç türünden tutuklu ve hükümlülerin yoğun olduğu kurumları talep etmesi ve yukarıda açıklanan nedenlerle talep ettiği ceza infaz kurumlarına nakil talebinin uygun görülmediği, 3.5. 5275 sayılı Kanun’un 54 üncü ve 05/06/2015 tarihli ve 167 No.lu Genelge’nin 15 inci maddesinin ilgili fıkraları gereğince, hükümlülerin gitmek istedikleri kurumlardan durumlarına uygun en az üç yeri belirten dilekçe vermeleri gerektiğinin hüküm altına alındığı, Genel Müdürlüğün isteğe bağlı nakillerde hükümlülerin nakil gitmek istedikleri yer dışında re’sen kurum belirleme yetkisinin bulunmadığı; /
başvuranın son nakil talebinin Genel Müdürlüğün 29/03/2024 tarihli ve sayılı yazısıyla uygun görülmediği, 3.6. Hükümlü ve tutukluların kendi istekleri ile bulundukları kurumdan başka kurumlara nakledilebilmeleri için 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 54 üncü maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde, “İstekte bulunulan kurumda yer, kapsama gücü ve sınıfının uygun bulunması ve tutukevi olmaması” ifadelerine yer verildiği; bu nedenle, birçok ceza infaz kurumunda kapasitelerinin üstünde hükümlü ve tutuklu barındırılması nedeniyle, nakil taleplerinin incelenmesinde; kurumun kapasitesi, güvenliği ve hangi suç türüne ait odaların bulunduğu, kişilerin can güvenliğine ilişkin olarak da, talepte bulunanın hasım olarak bildirdiği bir kişinin talep ettiği kurumda bulunup bulunmadığı gibi hususlar göz önünde bulundurulduğundan her talebin uygun değerlendirilemediği, 3.7. 5275 sayılı Kanun’un 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca (Eylem ve tutumları nedeniyle tehlikeli hâlde bulunan ve özel gözetim ve denetim altında bulundurulmaları gerekli olduğu saptananlar ile bulundukları kurumlarda düzen ve disiplini bozanlar veya iyileştirme tedbir, araç ve usûllerine ısrarla karşı koyanlar) barındırılan kişilerin, yüksek güvenlikli veya bir bölümü yüksek güvenlikli kapalı ceza infaz kurumlarında barındırılmak zorunda oldukları, dolayısıyla hükümlü ve tutukluların nakil taleplerinin ceza miktarları ve örgütteki konumlarının dikkate alınarak değerlendirildiği 3.8. Hükümlü ve tutukluların nakil taleplerine karşın yapılan işlemlerin ırk, dil, din, mezhep, milliyet, renk, cinsiyet, doğum, felsefî inanç, millî veya sosyal köken, siyasî veya diğer fikir yahut düşünceleri ile ekonomik güçleri ve diğer toplumsal konumları yönünden ayırım yapılmaksızın ve hiçbir kimseye ayrıcalık tanınmaksızın uygulandığı, ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutukluların; hastalık, disiplin, güvenlik, özellikle toplu nakiller ve tutukluların mahkeme nedeniyle yapılan sevkleri sonucu, ceza infaz kurumları mevcutlarının günaşırı değişmesine yol açtığı, bu nedenle; ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlülerin nakil talepleri Genel Müdürlüğümüze ulaştığı anda, talep edilen kurumların kapasiteleri o günkü veriler göz önüne alınarak değerlendirildiği, 3.9. Başvuran hükümlü hakkında UYAP sisteminde yapılan incelemede kaldırılmamış disiplin cezasının olduğunun tespit edildiği, mevzuat uyarınca iyi hallilik kazanana kadar nakil talebinde bulunamayacağı ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın, 4.1. “Temel hak ve hürriyetlerin sınırlanması” başlıklı 13. maddesinde; “Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir. Bu sınırlamalar, Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz.”, 4.2. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74. maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler”, 5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5. maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, /
6. 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un, 6.1. “İnfazda temel amaç” başlıklı 3. maddesinde; “Ceza ve güvenlik tedbirlerinin infazı ile ulaşılmak istenilen temel amaç, öncelikle genel ve özel önlemeyi sağlamak, bu maksatla hükümlünün yeniden suç işlemesini engelleyici etkenleri güçlendirmek, toplumu suça karşı korumak, hükümlünün; yeniden sosyalleşmesini teşvik etmek, üretken ve kanunlara, nizamlara ve toplumsal kurallara saygılı, sorumluluk taşıyan bir yaşam biçimine uyumunu kolaylaştırmaktır.”, 6.2. “Hapis cezalarının infazında gözetilecek ilkeler” başlıklı 6. maddesinin birinci fıkrasının ilgili
bentlerinde; “Hapis cezalarının infaz rejimi, aşağıda gösterilen temel ilkelere dayalı olarak düzenlenir:
…
c) Cezanın infazında hükümlünün iyileştirilmesi hususunda mümkün olan araç ve olanaklar kullanılır.
Hükümlünün kanun, yönetmelik ve yönetmeliklerle tanınmış haklarının dokunulmazlığını sağlamak üzere cezanın infazında ve iyileştirme çabalarında kanunîlik ve hukuka uygunluk ilkeleri esas alınır. …”, 6.3. “Disiplin cezalarının niteliği ve uygulama koşulları” başlıklı 37. maddesinde; “Hükümlü hakkında kurumda, düzenli bir yaşamın sürdürülmesi, güvenliğin ve disiplinin sağlanması bakımından kanun, yönetmelikler ile idarenin uyulmasını emrettiği veya gerekli kıldığı davranış ve tutumları, kusurlu olarak ihlâl ettiğinde, eyleminin niteliği ile ağırlık derecesine göre Kanunda belirtilen disiplin cezaları uygulanır.
Hükümlünün duruşma, sağlık, eğitim ve çalışma gibi nedenlerle geçici olarak kurum dışında bulunduğu yerler de bu fıkranın uygulanması bakımından kurum olarak kabul edilir.
Suç oluşturan eylemlerden dolayı açılan kamu davası, disiplin soruşturması yapılmasını ve cezanın uygulanmasını engellemez.”, 6.4. “Disiplin cezaları ve tedbirleri” başlıklı 38. maddesinde; “Çocuklar haricindeki hükümlüler
hakkında uygulanabilecek disiplin cezaları ağırlık derecesine göre şunlardır:
a) Kınama.
b) Bazı etkinliklere katılmaktan alıkoyma.
c) Ücret karşılığı çalışılan işten yoksun bırakma.
d) Haberleşme veya iletişim araçlarından yoksun bırakma veya kısıtlama.
e) Ziyaretçi kabulünden yoksun bırakma.
f) Hücreye koyma.
Toplu, bedensel, zalimane, insanlık dışı veya küçültücü cezalar disiplin cezası olarak uygulanamaz.”, 6.5. “Disiplin cezasını gerektiren eylemlerin tekrarı, disiplin cezalarının infazı ve kaldırılması” başlıklı 48. maddesinde; “… İnfaz edildiği tarihten itibaren disiplin cezasının kaldırılmasında ve iyi hâlin kazanılmasında aşağıda belirtilen süreler esas alınır; a) Kınama cezası on beş gün, b) Bazı etkinliklere katılmaktan alıkoyma cezası bir ay, c) Ücret karşılığı çalışılan işten yoksun bırakma cezası üç ay, d) Haberleşme veya iletişim araçlarından yoksun bırakma veya kısıtlama cezası üç ay, /
e) Ziyaretçi kabulünden yoksun bırakma cezası üç ay, f) Hücreye koyma cezası 44 üncü maddenin ikinci fıkrasındaki hâllerde altı ay, üçüncü fıkrasındaki hâllerde bir yıl, g) Hücre cezasına karşılık ziyaretçi kabulünden yoksun bırakma cezası, (f) bendinde belirtilen süre, Sonunda disiplin cezası almamak ve iyi hâlli olmak koşuluyla (a) ve (b) bentlerinde belirtilen cezalar kurum en üst amiri tarafından, diğer bentlerde belirtilen cezalar, kurumun en üst amirinin önerisi ve disiplin kurulu kararıyla kaldırılır. …”, 6.6. “Nakiller” başlıklı 53. maddesinde; “Hükümlüler, kendi istekleri veya toplu sevk, disiplin, asayiş ve güvenlik, hastalık, eğitim, öğretim, suç ve yargılama yeri nedenleriyle başka bir kuruma nakledilebilirler.”, 6.7. “Kendi istekleri ile nakil” başlıklı 54. maddesinde; “Hükümlülerin kendi istekleri ile bulundukları kurumdan başka kurumlara nakledilebilmeleri için; a) Gitmek istedikleri kurumlardan durumlarına uygun en az üç yeri belirten bir dilekçe vermeleri, b) Nakil giderlerini peşin olarak ödemeyi kabul etmeleri, c) Ceza infaz kurumlarında bulunulması gereken sürenin üç aydan fazla olması d) İyi hâl göstermeleri, disiplin cezası almamış veya kaldırılmış olması, e) İstekte bulunulan kurumda yer, kapsama gücü ve sınıfının uygun bulunması ve tutukevi olmaması, f) Mahkûmiyet sürelerine uygun hükümlülerin barındırıldığı bir kurum olması, g) Daha önce disiplin nedeniyle ayrılmak zorunda kaldıkları kurum olmaması, Gerekir. …”, 7. 29/03/2020 tarihli ve 31083 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi
İle Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmelik’in; “Hükümlülerin nakillerinde dikkat edilecek hususlar” başlıklı 127. maddesinin ilk fıkrasında; “Hükümlülerin nakillerinin 5275 sayılı Kanunun 53 ilâ 58 inci maddeleri hükümlerine göre gerçekleştirilir.”, 8. Adalet Bakanlığı’nın 05/06/2015 tarihinde kabul edilerek yürürlüğe konulan 167 sayılı Ceza İnfaz
Kurumlarının Tahsisi, Nakil İşlemleri ve Diğer Hükümler konulu Genelge’nin “Hükümlülerin kendi istekleri ile nakilleri” başlıklı 15. maddesinde; Kanunun ve Yönetmelik’in “Kendi istekleri ile nakil” maddelerinde aranan şartlara ek olarak; “Hükümlülerin kendi istekleri ile bulundukları kurumdan başka kurumlara nakledilebilmeleri için; h) Talep ettikleri ceza infaz kurumunda kendileri, diğer hükümlüler ve kurum açısından güvenlik riski oluşturmaması, ı) Disiplin nedeniyle ayrıldıkları kurumlar hariç, talep ettikleri kurumlarda daha önce kalmış iseler, Bakanlıkça değerlendirilmek üzere; kendileri, diğer hükümlüler veya kurum açısından somut gerekçelerle güvenlik riski oluşturup oluşturmayacakları hususunda bu yer idare ve gözlem kurulunun taleple ilgili görüşünün alınmış olması, j) Bakanlık tarafından dönem itibariyle isteğe bağlı nakle kapatılmış olmaması, gerekir. …” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
/
9. İlgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, başvuru konusuna ilişkin “Ret Karar
Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Kurumumuza şikayet başvurusunda bulunan başvuran, 1 no.lu paragrafta açıklandığı üzere, Karatepe
Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda bulunduğunu, 2023 yılında ÖSYM sınavına katıldığını, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi’ne örgün olarak yerleştiğini, nakil başvurusunda aktif öğrenci belgesi talep edildiğini, belgeyi ibraz etmesine rağmen naklinin uygun görülmediğini, Türkoğlu L Tipi 1
No.lu ve L Tipi 2 No.lu Kapalı Ceza İnfaz Kurumlarına naklin açık olduğunun belirtildiğini, bu kapsamda dilekçe yazdığını, ancak herhangi bir cevap verilmediğini, tebliğ-tebellüğ belgesini imzalamadığını belirterek mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
11. Ceza ve güvenlik tedbirlerinin infazıyla ulaşılmak istenen temel amaç, Kanun’un 3. maddesinde, öncelikle genel ve özel önlemeyi sağlamak, bu maksatla hükümlünün yeniden suç işlemesini engelleyici etkenleri güçlendirmek, toplumu suça karşı korumak, hükümlünün yeniden sosyalleşmesini teşvik etmek, üretken ve kanunlara, nizamlara ve toplumsal kurallara saygılı, sorumluluk taşıyan bir yaşam biçimine uyumunu kolaylaştırmak olarak ifade edilmiştir. Bu düzenleme doğrultusunda Kanun koyucu, bir taraftan suçun karşılığı olan cezanın uygulanmasıyla benzer fiilleri engellemeyi hedeflemekte, diğer taraftan ise, hükümlüyü topluma kazandırarak sosyal barışı tesis etmeye çabalamaktadır. Dolayısıyla, infazın özellikle hapis cezasının infazının amacı, sadece belli bir yerde çekilmesi gereken cezanın sürekliliği için hükümlünün infaz kurumunda muhafaza edilmesi değildir. Hükümlü, büyük olasılıkla, cezanın infazından sonra yeniden topluma döneceğinden, infaz sırasında hükümlünün yeniden toplumun bir üyesi olmasını sağlamak ve suç işlenmesini önlemek amacıyla iyileştirilmesi gerekliliği ön plana çıkmaktadır.
12. 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 53. maddesinde, hükümlülerin, kendi istekleri veya toplu sevk, disiplin, asayiş ve güvenlik, hastalık, eğitim, öğretim, suç ve yargılama yeri nedenleriyle başka bir kuruma nakledilebileceği; 54. maddesinde ise, hükümlülerin kendi istekleri ile bulundukları kurumdan başka kurumlara nakledilebilmelerinin şartlarının belirlendiği, bu bağlamda hükümlülerin iyi hâl göstermelerinin, disiplin cezası almamış veya kaldırılmış olmalarının nakil şartlarından olduğu anlaşılmıştır. Aynı şekilde, Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik
Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmelik ile Ceza İnfaz Kurumlarının Tahsisi, Nakil İşlemleri ve Diğer
Hükümler konulu 167 No.lu Genelgenin ilgili hükümlerinde, başka bir ceza infaz kurumuna nakil için kişilerin iyi hal gösterme, disiplin cezası almamış veya kaldırılmış olma şartını sağlaması gerektiği vurgulanmıştır.
13. Başvuranın bilgi formu incelendiğinde, Kurum Disiplin Kurulu’nun / sayılı kararıyla “kınama” disiplin cezası verildiği, söz konusu disiplin cezasını 25/04/2023 tarihinde infaz ettiği, yasal kaldırma tarihinin 10/05/2023 olduğu; Kurum Disiplin Kurulu’nun / sayılı kararıyla “kınama” disiplin cezası verildiği, söz konusu disiplin cezasını 04/05/2023 tarihinde infaz ettiği, yasal kaldırma tarihinin 19/05/2023 olduğu; Kurum Disiplin Kurulu’nun / sayılı kararıyla “1 ay bazı etkinliklere katılmaktan alıkoyma” disiplin cezası verildiği, söz konusu disiplin cezasını 05/05/2023-05/06/2023 tarihleri arasında infaz ettiği, yasal kaldırma tarihinin 05/07/2023 olduğu; Kurum Disiplin Kurulu’nun / sayılı kararıyla “2 gün hücreye koyma” disiplin cezası verildiği, söz konusu disiplin cezasını 16/08/2023-18/08/2023 tarihleri arasında infaz ettiği, yasal kaldırma tarihinin 14/02/2024 olduğu; Kurum Disiplin Kurulu’nun / sayılı kararıyla “20 gün hücreye koyma” disiplin cezası verildiği, söz konusu disiplin cezasının
/
18/07/2023-07/08/2023 tarihleri arasında infaz ettiği, yasal kaldırma tarihinin 06/08/2024 olduğu, Kurum Disiplin Kurulu’nun / sayılı kararıyla “1 ay ücret karşılığı çalışılan işten yoksun bırakma” disiplin cezası verildiği, söz konusu disiplin cezasının infazına 16/05/2024 tarihinde başlandığı görülmüştür. Bu bağlamda, başvuranın hücreye koyma cezasının yasal kaldırılma tarihinin 06/08/2024 olduğu, Disiplin Kurulu’nun / sayılı kararıyla “1 ay ücret karşılığı çalışılan işten yoksun bırakma” cezası aldığı, infazına 16/05/2024 tarihinde başlandığı, ancak 5275 sayılı Kanun’un 48/4-c bendi gereğince disiplin cezası almamak ve iyi hâlli olmak koşuluyla kurumun en üst amirinin önerisi ve disiplin kurulu kararıyla üç aylık yasal kaldırılma süresinin sonunda nakil talebinde bulunabileceği anlaşılmıştır.
14. Yukarıdan beri anlatılan hususlar, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın henüz disiplin cezasının kaldırılmadığı, hükümlülerin kendi istekleri ile bulundukları kurumdan başka kurumlara nakledilebilmeleri için gereken şartların belirtildiği 5275 sayılı
Kanun’un “Kendi istekleri ile nakil” başlıklı 54. maddesinde istekte bulunulan kurumda boş yerin olması, iyi hâl göstermeleri, disiplin cezası almamış veya varsa disiplin cezalarının kaldırılmış olması gerektiği anlaşılmış olup ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde idare tarafından nakil talebinin reddedilmesinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, İdarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “makul sürede karar verme”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin, şikâyetçiye verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden arta kalan süre içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın BAŞVURANA ve ADALET BAKANLIĞI’NA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/