|
ÖZET: Başvuran, Bolu il müftülüğünde cezaevi vaizi olarak görev yaparken, Kocaeli il müftülüğüne nakil talebinde bulunmuştur. İdare, başvuranın talebini eş durumu mazereti kapsamında değerlendirmemiş ve başvuranın fiili hizmet süresinin 4 yıl 6 ay 25 gün olduğunu belirtmiştir. Ancak, ilgili mevzuatta fiili hizmet süresi tanımı bulunmadığı ve cezaevi vaizlerinin diğer vaizlerin tabi olduğu grup ve hizmet hükümlerine tabi olmadığı dikkate alındığında, başvuranın toplam hizmet süresi 5 yıl 3 ay 2 gün olarak hesaplanmıştır.
Bu durumda, başvuranın azami hizmet süresini tamamladığı ve Kocaeli Cezaevi Vaizliği’ne atanma talebinin reddinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu tespit edilmiştir. İdarenin, başvuranın talebini reddetme işlemi, Kamu Denetçiliği Kurumu tarafından iptal edilmesi önerilmiştir. Bu karar, başvuranın hak arama özgürlüğü ve idarenin iyi yönetim ilkelerine uygunluk açısından önem taşımaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/349-S.23.652
BAŞVURU NO : 2022/12933
KARAR TARİHİ : 10/01/2023
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI
Yer değişikliği talebi hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 07/09/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran Bolu il müftülüğü nezdinde cezaevi vaizi olarak görev yapmakta olduğunu, eşi Kocaeli ili İzmit müftülüğü nezdinde Kur’an Kursu öğreticisi olarak kadrolu olarak görev yapmakta olduğunu, 05/03/2014 tarihinden itibaren Bolu il müftülüğünde cezaevi vaizi olarak görev yapması nedeniyle yasal zorunlu hizmet yılını tamamladığı kesin olmasına rağmen ve cezaevi vaizi olarak
Kocaeli İl Müftülüğünde ihtiyaç olduğu bilindiği halde 1 Haziran 2022 tarihi itibariyle sebepsiz yere atama talebinin reddedildiğini ifade ederek Kocaeli il müftülüğü nezdinde cezaevi vaizi olarak atama ve naklinin yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Bilgi – belge isteme yazımıza istinaden gönderilen Diyanet İşleri Başkanlığı’nın 28.09.2022 tarihli cevabi yazısı ve ekinde yer alan belgelerde; “Başvuran 05.03.2014 tarihinde Bolu İl Müftülüğü bünyesinde cezaevi vaizi olarak göreve başladığı, 22.01.2018-15.01.2022 tarihleri arasında yurt dışında geçici olarak görevlendirildiği, fiili olarak Bolu İli Cezaevi Vaizliğinde geçen hizmet süresi 4 yıl 6 ay 25 gün olduğu, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 22 nci maddesinin 1 inci fıkrasında (Değişik: RG-11/4/2018-30388) “… bütün grup ve sınıflarda hizmet süresi asgari üç, azami beş yıldır…
Hizmet gerekleri bakımından azami hizmet süresini tamamlayan personelin görev süresi bir yıl, vaizlerde ise üç yıl uzatılabilir.” hükmü yer aldığı, ilgili personelin 2022 yılı nakil döneminde (1-31 Mart) tarihleri arasında sistem üzerinden Kocaeli cezaevi vaizliğine naklen atanma talebi için yapılan değerlendirme neticesinde Kocaeli Cezaevinde halen 6 (altı) vaiz görev yaptığından ilgilinin isteğinin yerine getirilmesi cihetine gidilemediği,
2.1. Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinde “… yer değiştirme suretiyle atamalarda kadro imkanları ve hizmet gereklerinin dikkate alınması ve memurların grup ve sınıflar arasında adil ve dengeli dağılmasını sağlamak esastır.” hükmüne yer verildiği,
2.2. Diğer taraftan başvuranın eşi Kocaeli İli İzmit İlçe Müftülüğünde Kuran Kursu Öğreticisi olarak görev yapmakta olduğu, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 38 inci maddesinin 1 inci fıkrasının (b) bendinin 2 nci alt bendinde: “Eşlerin her ikisinin de Başkanlıkta çalışıyor olması halinde, Başkanlığın daha fazla hizmete ihtiyaç duyduğu yere, atanmaları suretiyle yapılabilir.” hükmü uyarınca hizmet ihtiyaçları doğrultusunda idareye takdir hakkı verildiği,
2.3. Yukarıda belirtilen açıklamalar doğrultusunda başvuranın bulunduğu yerde hizmetine ihtiyaç duyulduğundan naklen ataması mümkün olmamakla birlikte Kuran Kursu Öğreticisi olan eşi
H.N.H.’nin, talepte bulunması halinde meri mevzuat hükümleri çerçevesinde aynı unvanla Bolu İl
Müftülüğü bünyesine atanması mümkün olabileceği”, ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. “18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 15.04.2015 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer
Değiştirme Yönetmeliği’nin;
5.1. “Temel İlkeler” Başlıklı 18 inci Maddesinde: “ (1) Temel ilkeler şunlardır: a) Yer değiştirme suretiyle atamalarda kadro imkânları ve hizmet gerekleri dikkate alınır. b) Bu atamalarda, memurların grup ve sınıflar arasında adil ve dengeli dağılmasını sağlamak esastır.”
5.2. “Yer Değiştirme talebi” başlıklı 20 nci Maddesinde: “(1) Atandığı il veya ilçede altı ayı tamamlayanlar il içi; iki yılı tamamlayanlar ise il dışı yer değiştirme isteğinde bulunabilirler. Grup ve sınıf hizmetine tabi olanların il dışı nakillerinde asgari hizmet süreleri dikkate alınır.
5.3. “Grup ve sınıf hizmet süreleri” başlıklı 22 nci Maddesinde: “(1) 36 ncı maddenin birinci fıkrasının (d) bendi hükmü saklı kalmak üzere bütün grup ve sınıflarda hizmet süresi asgari üç, azami beş yıldır.
Hizmet gerekleri bakımından azami hizmet süresini tamamlayan personelin görev süresi bir yıl, vaizlerde ise üç yıl uzatılabilir.”
5.4. “Vaiz ve şube müdürlerinin yer değiştirme özel şartları” başlıklı 26 ncı Maddesinde: “ (1) (2)
Vaizlerin atama ve yer değiştirme işlemleri aşağıdaki esaslara göre yapılır: a) İlk defa dördüncü veya üçüncü grupta yer alan illere veya bu illerin vaiz kadrosu bulunan ilçelerinden birine veya birinci ve ikinci grup illerin birinci ve ikinci sınıf dışındaki ilçelerine atanır. Burada asgari hizmet süresini tamamlayan vaiz ikinci, azami hizmet süresini tamamlayan vaiz birinci grupta yer alan illere veya bu illerin vaiz kadrosu
/
bulunan birinci veya ikinci sınıf ilçelerine atanabilir. Aile İrşat Bürolarında görev yapmak üzere atanan vaizler ile cezaevi vaizi atamalarında bu bent hükümleri uygulanmaz.”,
5.5. “Grup ve sınıf hizmetinden sayılan süreler” başlıklı 28 inci Maddesinde:
(1) Memurun kadrosunun bulunduğu yerin grup ve sınıf hizmetinden sayılacak süreler aşağıda gösterilmiştir: …c) Yılda toplam 90 günü geçmeyen geçici görev süreleri,”,
5.6. “Grup veya sınıf hizmetinden sayılmayacak süreler” başlıklı 29 uncu Maddesinde: “(1) Aşağıda belirtilen süreler grup ve sınıf hizmetinden sayılmaz: a) 657 sayılı Kanun veya diğer kanunlar uyarınca aylıksız izin almak suretiyle geçirilen süreler. b) Yetiştirilmek amacıyla yurtdışına gönderilen memurların yurtdışında geçirdiği süreler. c) 657 sayılı Kanunun 105 inci maddesi gereğince verilen izinlerin altı ayı aşan kısmı.”,
5.7. “Mazeret Sebebiyle Yer Değiştirme” başlıklı 38 inci Maddesinde: “b) Aile birliği mazeretine bağlı yer değişikliği: Aile birliği mazeretine dayanarak yer değişikliği memurun:…”2) Eşlerin her ikisinin de
Başkanlıkta çalışıyor olması halinde, Başkanlığın daha fazla hizmet ihtiyacı duyduğu yere, atanması suretiyle yapılabilir.”
hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebine ilişkin tavsiye karar önerisi, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran; Bolu il müftülüğü nezdinde cezaevi vaizi olarak görev yapmakta olduğunu, görev süresinin doldurduğunu ifade edere Kocaeli il müftülüğü nezdinde cezaevi vaizi olarak naklinin yapılmasını talep etmektedir.
7.1. İdare cevabi yazısında; başvuranın eş durumu nedeniyle tayini hususunda açıklamalara da yer verildiği ancak başvuranın talebinin eş durumu mazeret tayinini içermediği, bu bağlamda başvuruya konu talep eş durumu açısından değerlendirmeye alınmamıştır
7.2. İdare’nin gönderdiği cevabi yazı ekinde yer alan başvurana ait hizmet dökümünde; “Başvuranın
05.03.2014 tarihinde Bolu Cezaevi vaizi olarak göreve başladığı, 22.01.2018 tarihinde Bolu (Fransa Din
Görevlisi) olarak Yurtdışında görevlendirildiği, 15.01.2022 tarihinde Bolu Cezaevi Vaizliği görevine geri döndüğü, anlaşılmıştır. İdare aynı yazıda başvuranın Bolu İli Cezaevi Vaizliğinde geçen fiili hizmet süresinin 4 yıl 6 ay 25 gün olduğunu ifade ettiği, ancak ilgili mevzuatta fiili hizmet süresi kavramına yer verilmediği, bunun yerine, hizmet süresinden sayılan çalışmaların belirtildiği,
7.3. İlgili mevzuatın cezaevi vaizleri açısından değerlendirmesinde: Cezaevi vaizlerinin diğer vaizlerin tabi olduğu grup ve hizmet hükümlerine tabi olmadığı bu nedenle, hizmet sürelerinin asgari üç, azami beş yıl olduğu, anlaşılmıştır.
/
8. Bu bağlamda, başvuranın görev yaptığı yerde 5 yıllık hizmet süresini tamamlayıp tamamlamadığının değerlendirilmesi gerekmektedir. Diyanet İşleri Başkanlığı 2022 Yılı Atama ve Nakil Talebinde Bulunacak
Olan Personel ile İlgili Duyurusunda “Asgari ve azami hizmet süresi hesaplamalarını 1 Haziran 2022 tarihi itibarıyla yapmaları” ifadesine yer verilmiş olup başvuranın hizmet süresi 01.06.2022 tarihi itibariyle hesaplanması gerekmektedir. Başvuranın Bolu Cezaevinde görev yaptığı 05.03.2014 – 22.01.2018 tarihleri arası ve 15.01.2022 – 01.06.2022 tarihleri arası sürenin toplamının hesaplaması gerektiği, ilgili sürelerin toplamının 4 yıl 3 ay 2 gün olduğu, diğer taraftan, geçici görevlendirmelerde senede 90 günün hizmet süresi içinde değerlendirilebildiği, başvuranın Fransa’da 3 yıl 11 ay görev yaptığı, bu nedenle (90 gün * 4) 360 gün yani 1 senenin Fransa’da görev yaptığı süre için hizmet süresine eklenmesi gerektiği, ilgili sürenin başvuranın hizmet süresine eklendiğinde başvuranın toplam hizmet süresinin 5 yıl 3 ay 2 gün olduğu yani görev yaptığı birimde, dolayısıyla başvuranın azami çalışma süresini tamamladığı,
8.1. Diğer taraftan, başvurana ait Personel Nakil Formunda, başvuranın Kocaeli Cezaevi Vaizliği’ni seçebildiğini, İdare’nin ilgili birimde 6 adet cezaevi vaizi görev yaptığını ifade ettiği, Diyanet İşleri
Başkanlığı’nın 2022 Yılı Atama ve Nakil Talebinde Bulunacak Olan Personel ile İlgili Duyurusunda;
“Sistem üzerinde tanımlı olan münhal veya münhalleşmesi muhtemel olan yerleri tercih edebilecekleri” ifadesinin yer aldığı, başvuranın da yukarıda belirtildiği üzere Kocaeli Cezaevi için tercihte bulunabildiği,
8.2. Hususları göz önünde bulundurularak Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; İdare’nin başvuranın Kocaeli Cezaevi Vaizliği’ne atanması talebinin reddetmesi şeklinde vuku bulan işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu tespit edilmiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
9. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde, tam ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ancak idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye de uyması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
10. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının İdareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde İdare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse, (varsa)
dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Bolu İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE,
Başvuranın “Kocaeli Cezaevi Vaizliği’ne atanması talebinin” reddedilmesi işleminin iptali hususunda
DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASI,
Bu kararın, BAŞVURANA ve DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞINA tebliğine,
/
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca;
DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/