|
ÖZET: Başvuran, Sincan 2 Nolu F Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’nda hükümlü olup, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Psikoloji bölümünde öğrenci olduğunu belirtmiştir. Cezaevinde yarıyıl ve yılsonu sınavlarına girmesi için Ankara Bölge İdare Mahkemesi tarafından verilen karara rağmen, Fakülte Yönetim Kurulu, Yükseköğretim Kurulu’nun (YÖK) 17/11/2023 tarihli yazısını gerekçe göstererek sınavlara katılımını reddetmiştir. Başvuran, mahkeme kararının uygulanmasını ve sorumlular hakkında işlem yapılmasını talep etmiştir.
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Rektörlüğü, başvuranın sınavlara alınmamasının mevzuata uygun olduğunu ifade etmiştir. Rektörlük, Yükseköğretim Kurulu’nun yazısında, kapalı ceza infaz kurumlarında bulunan tutuklu veya hükümlü öğrencilerin derslere devam edememesi nedeniyle sınavlara katılma haklarının bulunmadığını belirtmiştir. Ayrıca, başvuranın derslere devam zorunluluğunu yerine getirmediği için sınavlara giremeyeceği vurgulanmıştır. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun reddedilmesi gerektiği yönünde öneride bulunmuştur. İlgili mevzuat ve uygulamalar çerçevesinde, başvuranın sınavlara katılma talebinin hukuka uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. Başvuranın, cezaevinde eğitim hakkının korunması için kayıt dondurma gibi alternatiflerin değerlendirilebileceği ifade edilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/5705-S.24.8984
BAŞVURU NO : 2024/1763
KARAR TARİHİ : 27.05.2024
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : SİVAS CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
Başvuranın cezaevinde yarıyıl/yılsonu sınavlarına girme talebi hk
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 01.02.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. tarafından Kurumumuza yapılan tarihli başvuruda, özetle; başvuran, Sincan 2 Nolu F Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda hükümlü olduğunu, aynı zamanda Sivas Cumhuriyet
Üniversitesi Psikoloji bölümü öğrencisi olduğunu, sınavlara cezaevinde girmesi yönündeki Ankara Bölge
İdare Mahkemesinin / Esas Nolu ve / Karar Nolu kararına rağmen Fakülte Yönetim
Kurulu tarafından YÖK’ün 17/11/2023 tarihli ve sayılı yazısı gerekçe gösterilerek sınavlara girmemesi yönünde karar alındığını, YÖK’ün yazısının genel uygulamaya yön verdiğini ancak kendisinin sınavlara cezaevinde girmesi hakkında mahkeme kararı bulunduğunu ve Fakültenin bu kararı uygulamak zorunda olduğunu belirterek sınavlara girmesinin sağlanmasını ve sorumlular hakkında işlem tesis edilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuru konusu ile ilgili olarak Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Rektörlüğünden bilgi ve belge talep edilmiş olup alınan 16/04/2024 tarihli ve – – sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle; 2.1. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 17/11/2023 tarihli yazısı, Fakülte Yönetim Kurulunun 27/11/2023 tarihli ve sayılı kararı ve Üniversite Yönetim Kurulunun 20/12/2023 tarihli ve sayılı kararının
’in talebine yönelik yapılan işlemelerin dayanağını oluşturduğu ve yapılan işlemlerin mevzuata uygun olduğu, 2.2. Ankara Bölge İdare Mahkemesinin / Esas Nolu ve / Karar Nolu kararında; ilgilinin ceza evinde sınava alınması için her bir sınav döneminde ilgili mevzuat uyarınca derslere devam durumu
incelenerek sınava katılımı hakkında idarece karar verilmesi gerektiği bildirildiğinden, Üniversite Yönetim
Kurulunun Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin
32 nci maddesine uyarınca devam şartlarını sağlamadığı için başvuranın sınavlara alınmamasına karar
verildiği, 2.3. Yükseköğretim Kurulunun 17/11/2023 tarihli ve sayılı yazısında, “Yükseköğretim kurumlarımızın örgün eğitim programlarında öğrenim görmeye hak kazanan ancak kapalı ceza infaz kurumlarında tutkulu veya hükümlü öğrencilerin derslere devam edemeyecek olmaları nedeniyle ara, yılsonu, bütünleme ve mazeret sınavlarına girme hakları bulunmamaktadır.” denilmekte olduğu, Ankara
Bölge İdare Mahkemesinin / Esas Nolu ve / Karar Nolu kararına ilişkin alınan açıklama kararında da görüleceği üzere, ilgilinin ceza evinde sınava alınması için her bir sınav döneminde ilgili mevzuat uyarınca derslere devam durumu incelenerek sınava katılımı hakkında idarece karar verilmesi gerektiği ve Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 19/02/2024 tarihli ve sayılı yazısında kapalı ceza infaz kurumunda tutuklu veya hükümlü olup örgün öğretim programlarına kayıt yaptıran öğrencilerin devam şartını yerine getiremeyeceği dikkate alınarak sınavlara alınmayacağının belirtildiği, 2.4. Başvuranın kapalı infaz kurumunda hükümlü olması ve derslere devam zorunluluğu olmasından dolayı örgün eğitim veren bir programda değil açık öğretim veya uzaktan eğitim veren bir programlarda eğitimine devam etmesinin mütalaa edildiği hususlarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın; 3.1. “Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi” başlıklı 42 nci maddesinde; “Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz. Öğrenim hakkının kapsamı kanunla tespit edilir ve düzenlenir…” 3.2. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 6/11/1981 tarihli ve 17506 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 2547 sayılı
Yükseköğretim Kanununun; 5.1. “Senato” başlıklı 14 üncü maddesinin (b) fıkrasının ilk iki bendinde; “b. Görevleri: Senato, üniversitenin akademik organı olup aşağıdaki görevleri yapar: (1) Üniversitenin eğitim – öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetlerinin esasları hakkında karar almak (2) Üniversitenin bütününü ilgilendiren kanun ve yönetmelik taslaklarını hazırlamak veya görüş bildirmek…”, 5.2. “Lisans düzeyinde öğretim” başlıklı 43 üncü maddesinde; “Yükseköğretim, harca tabi olup bu kanunda belirlenen amaç ve ana ilkelere göre aşağıdaki şekilde düzenlenir.
a. Yükseköğretim kurumlarında, kuruluş özelliklerine ve ihtiyaçlarına göre yapılan eğitim – öğretim ve buna dayalı olarak verilen diplomalarla ilgili esaslar her üniversitece hazırlanacak öğretim ve sınav yönetmeliğinde belirtilir.
…
c. Yükseköğretim kurumları, örgün, yaygın ve açık öğretim yöntemleri ile her türlü eğitim-öğretim yapabilirler…”, 5.3. “Diploma alma, ders kredilerinin hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma ve sınavlar” başlıklı 44 üncü maddesinin (b) fıkrasında; “b. Yükseköğretim kurumlarında, öğretim faaliyetlerinin üç dönemi aşmamak üzere yıl içinde kaç döneme ayrılarak sürdürüleceği; her bir dönemde alınması gereken asgari ve azami kredi miktarları; her bir diploma programının diplomayı almayı hak eden kişiye kazandıracağı bilgi, beceri ve yetkinliklerin neler olacağı ve bunların ölçme ve değerlendirmelerinin nasıl yapılacağı; hazırlık sınıfı veya başka yollarla yabancı dil yeterliliğinin nasıl kazandırılacağı ve yabancı dil bilgi düzeyinin nasıl ölçüleceği; kayıt, devam, uygulama, tez ve teorik ders içerikleri, ön şartlı dersler, sınav çeşitleri ve bunların ders başarı notuna katkısı; öğrencilerin mezuniyet sonrası istihdamına ilişkin olarak bilgi, görüş ve tecrübelerine ihtiyaç duyulan kişileri ifade eden dış paydaşların diploma programlarına ilişkin değerlendirmelerinin alınması; diğer yurt içi ve yurt dışı yükseköğretim kurumlarından alınan derslerin kredilerinin intibakının sağlanması; ilgili programın tamamlanmasına yönelik önceden kazanılmış yeterliliklerin tanınması; farklı diploma programlarından bazı derslerin alınmasıyla yandal veya çift anadal yapılması; diploma alınabilmesi için, uygulama, teorik, uzaktan veya açıköğretim özellikleri ile
[38] [39] (…) (…) eğitim-öğretimin devamına ilişkin diğer hususlar, Yükseköğretim Kurulunun bu konularda belirlediği temel ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumları senatoları tarafından belirlenir.”, 6. 29/12/2004 tarihli ve 25685 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 5275 sayılı Ceza
Ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun “Öğretimden yararlanma” başlıklı 76 ncı maddesinde; “(1) Açık ceza infaz kurumları ile çocuk eğitimevlerinde bulunan hükümlülerin örgün ve yaygın, kapalı ceza infaz kurumunda bulunan hükümlülerin yaygın öğretimden yararlanmaları sağlanır.
(2) (Ek:14/4/2020-7242/35 md.) Bu maddenin uygulanmasına ve sınavlara ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.”,
7. 29/3/2020 tarihli ve 31083 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Ceza İnfaz
Kurumlarının Yönetimi İle Ceza Ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin;
7.1. “Amaç ve kapsam” başlıklı 1 inci maddesinde; “(1) Bu Yönetmeliğin amacı, ceza infaz kurumlarının yönetimine, ceza ve güvenlik tedbirlerinin ne şekilde yerine getirileceğine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.”,
7.2. “Dayanak” başlıklı 2 nci maddesinde; “(1) Bu Yönetmelik, 14/6/1930 tarihli ve 1721 sayılı
Hapishane ve Tevkifhanelerin İdaresi Hakkında Kanun, 6/8/1997 tarihli ve 4301 sayılı Ceza İnfaz
Kurumları ile Tutukevleri İşyurtları Kurumuna İlişkin Bazı Mali Hükümlerin Düzenlenmesi Hakkında
Kanun, 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza
Muhakemesi Kanunu ve 13/12/2004 tarihli ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında
Kanunun 121 inci maddesi ile 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesi ve 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve
Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.”
7.3. “Öğretimden yararlanma” başlıklı 89 uncu maddesinde; “(1) Açık kurumlar ile çocuk eğitimevlerinde bulunan hükümlülerin örgün ve yaygın, kapalı kurumlarda bulunan hükümlülerin yaygın öğretimden yararlanmaları sağlanır.”,
8. Adalet Bakanlığının Genç Yetişkin Hükümlü ve Tutukluların Eğitim ve İyileştirme İşlemleri ve
Diğer Hükümler Hakkındaki 46/1 No’lu Genelgesinin “F- Yüksek Öğretim Çalışmaları” başlıklı bölümün birinci fıkrasında; “Herhangi bir yükseköğretim kurumuna devam ederken tutuklanan veya hüküm giyen öğrencilerin ya da ceza infaz kurumundayken üniversite sınavını kazanan hükümlü ve tutukluların kapalı ceza infaz kurumlarından, okullarının kabul etmesi durumunda, dış güvenlik görevlisi muhafazasında, açık ceza infaz kurumlarından iç güvenlik görevlisi nezaretinde ara, yılsonu, bütünleme ve mazeret sınavlarına katılmaları sağlanacaktır. Talebi olması hâlinde okullarının kabul etmesi koşuluyla kayıt dondurma işlemi yapılması için girişimlerde de bulunulacaktır.”, dördüncü fıkrasında; “Açık ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlüler, kurumla aynı Büyükşehir belediyesi veya belediye sınırları içinde olan herhangi bir yükseköğretim kurumunda okuma hakkını kazandıklarında, okullarının kabul etmesi hâlinde, talepleri doğrultusunda, okullarına devam etmeleri ve örgün eğitimden yararlanmaları sağlanacaktır.”,
9. 70/10/2018 tarihli ve 30558 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Sivas
Cumhuriyet Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin; 9.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde, “Bu Yönetmeliğin amacı, Sivas Cumhuriyet Üniversitesine bağlı fakülte, devlet konservatuvarı, yüksekokul ve meslek yüksekokullarında ön lisans ve lisans düzeyinde yürütülen eğitim-öğretim ve sınavlara ilişkin esasları düzenlemektir.”, 9.2. “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde, “Bu Yönetmelik, Sivas Cumhuriyet Üniversitesinde öğrenci kaydı, eğitim-öğretim, sınavlar, diploma ve ayrılma işlemlerine ilişkin hükümleri kapsar.”, 9.3. “Dayanak başlıklı 3 üncü maddesinde, “Bu Yönetmelik, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı
Yükseköğretim Kanununun 14 ve 44 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.”, 9.4. “Eğitim-öğretim türleri” başlıklı 11 inci maddesinde, “Üniversiteye bağlı eğitim-öğretim birimlerinde gündüz öğretimi yapılır. Ancak ilgili kurulların gerekçeli önerileri, Senatonun kararı ve
Yükseköğretim Kurulunun onayı ve ilgili mevzuat çerçevesinde, ikinci öğretim, yaygın öğretim, uzaktan öğretim ve açık öğretim ile ilgili her türlü eğitim ve öğretim yapılabilir.”, 9.5. “Devam zorunluluğu ve ders tekrarı” başlıklı 32 nci maddesinin 1 inci fıkrasında, “Her öğrenci teorik derslerin en az %70’ine, uygulamaların en az %80’ine katılmak zorundadır. Bu koşulu yerine getirmeyen öğrenci, o dersin yarıyıl/yılsonu sınavına giremez.” hüküm ve düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddi gerektiği hususunda hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 11. Sincan 2 Nolu F Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda hükümlü olan başvuran, öğrencisi olduğu Sivas
Cumhuriyet Üniversitesi Psikoloji bölümünün, sınavlarına cezaevinde girmesi yönünde Ankara Bölge İdare
Mahkemesince verilmiş karar bulunduğunu belirterek sınavlara girmesinin sağlanmasını talep etmektedir.
12. Konuyla ilgili olarak Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Rektörlüğü özetle; Cumhuriyet Üniversitesi Ön
Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 17/11/2023 tarihli yazısı, Fakülte Yönetim Kurulunun 27/11/2023 tarihli ve sayılı kararı ve Üniversite Yönetim
Kurulunun 20/12/2023 tarihli ve sayılı kararı çerçevesinde, başvuranın talebine yönelik yapılan işlemelerin mevzuata uygun olduğunu ifade etmektedir.
13. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Rektörlüğü özetle; Cumhuriyet Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans EğitimÖğretim ve Sınav Yönetmeliğinin 32 nci maddesinin 1 inci fıkrasında, teorik derslerin en az %70’ine, uygulamaların en az %80’ine katılmayan öğrencinin o dersin yarıyıl/yılsonu sınavına giremeyeceği hüküm altına alınmıştır.
14. Yükseköğretim Kurulunun “Tutuklu ve Hükümlülerin Öğrenimleri” konu başlıklı 17/11/2023 tarihli ve sayılı yazısında, “2547 Sayılı Kanunun 3. maddesinin u/1 bendinde “Örgün Eğitim: Öğrencilerin, eğitim – öğretim süresince ders ve uygulamalara devam etme zorunluluğunda oldukları bir eğitim – öğretim türüdür.” hükmü yer almaktadır. Örgün öğretim programlarında derslere devam zorunluluğu bulunmakta olup örgün öğretim programlarında derslere devam edemeyen öğrencilerin derslerin vize ve finallerine girme hakları da bulunmamaktadır.
Bu kapsamda, yükseköğretim kurumlarımızın örgün eğitim programlarında öğrenim görmeye hak kazanan ancak kapalı ceza infaz kurumlarında tutuklu veya hükümlü öğrencilerin derslere devam edemeyecek olmaları nedeniyle ara, yıl sonu, bütünleme ve mazeret sınavlarına girme hakları bulunmamaktadır.” ifadelerine yer verilmiştir.
15. Yükseköğretim Kurulunun “2547 Sayılı Kanunun 44/b Maddesi Temel İlkeleri” konu başlıklı 19/02/2024 tarihli ve sayılı yazısında, “k) Örgün öğretim programlarında derse devam zorunluluğunun olduğu dikkate alınarak, kapalı ceza infaz kurumlarında tutuklu veya hükümlü olup yükseköğretim kurumlarının örgün eğitim programlarında kayıtlı öğrencilerin de dersler devam şartını yerine getirmesi gerektiğine, derslere devam şartını yerine getiremeyen öğrencilerin devamsızlıktan başarısız olarak işlem göreceklerinden yıl sonu ve bütünleme sınavlarına giremeyeceklerine, açıköğretim ile uzaktan öğretim programlarında ise Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünce belirlenen kurallara uyulması kaydıyla sınavlara girebileceklerine, … karar verilmiştir.” ifadelerine yer verilmiştir.
16. Başvuru konusu olayda, 16.1. Sivas İdare Mahkemesinin 22/02/2023 tarihli ve E. / , K. / sayılı kararı uyarınca başvuranın ders kaydının yapıldığı, Kahramanmaraş merkezli gerçekleşen depremden dolayı 2022-2023 eğitim-öğretim yılı bahar yarılında uzaktan eğitime geçildiğinden başvuranın derslere ve sınavlara alındığı, 16.2. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Rektörlüğü tarafından mahkeme kararına karşı istinaf yoluna gidilmesi üzerine Ankara Bölge İdare Mahkemesi tarafından verilen 25/05/2023 tarihli ve E. / , K. /
sayılı kararda, ’in derslere alınması kararının iptaline, sınavlara cezaevinde alınmasının ise kabulüne karar verildiği, 16.3. Rektörlük tarafından Ankara Bölge İdare Mahkemesinden karara ilişkin açıklama talep edildiği, bu talep üzerine verilen 23/11/2023 tarihli açıklama isteminin reddine dair kararda, “Her ne kadar davalı idare vekilince, Dairemiz kararında, davacının ceza infaz kurumunda hem derslere hem de sınavlara girme talebinin karşılanmasının mümkün olmadığının dolaylı olarak belirtildiği halde derslere katılı yönünden davanın reddine, sınavlara katılımı yönünden dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, bu durumun çelişkili olduğu, ayrıca davacının öğrenim gördüğü bölümde uygulamalı dersler bulunduğu, bu derslerin sınavlarının nasıl yapılacağı hususunda tereddüt bulunduğu ileri sürülerek davacının örgün eğitim öğrenciliği statüsüne ilişkin olarak, teorik ve uygulamalı derslerin tamamı bakımından, ceza infaz kurumunda derslere katılma talebinin ve ilgili derslerin sınavlarına ceza infaz kurumunda katılma talebinin idarelerince reddedilmesinin hukuka aykırı olup olmadığının ek karar ile açıklanması talep edilmiş ise de, Dairemizce uyuşmazlık, davacının başvuru yaptığı ve dava konusu işlemin tesis edildiği tarihlerdeki hukuki durum göz önüne alınarak incelenmiş olup, dava konusu işlemin, davacının derslere ceza infaz kurumunda katılma talebinin reddine ilişkin kısmı hukuka uygun, sınavlara katılma talebinin reddine ilişkin kısmı ise hukuka aykırı bulunduğundan, Dairemiz kararının iptale ilişkin kısmının her bir sınav döneminde ilgili mevzuat uyarınca, davacının devam durumu incelenerek sınava katılımı hakkında idarece işlem tesis edilmesini gerektirdiği açık olduğundan, Dairemiz kararında açıklamayı (tavzih) gerektiren bir durum bulunmadığı sonucuna varılmıştır.” denildiği, 16.4. Bu çerçevede, Üniversitenin yetkili kurulları tarafından, ilgili mevzuat ve konuya ilişkin uygulamaya yön veren YÖK yazıları uyarınca, derse devam şartını sağlayamayan başvuranın sınavlara alınmaması yönünde karar verildiği anlaşılmıştır.
17. 25/05/2023 tarihli ve E. / , K. / sayılı karar hakkındaki açıklama talebi üzerine Ankara
Bölge İdare Mahkemesince verilen 23/11/2023 tarihli kararda, başvuranın sınava katılma talebi hakkında verilen kararın, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihlerdeki hukuki durum göz önüne alınarak verildiği, bu nedenle, söz konusu kararının iptale ilişkin kısmının her bir sınav döneminde ilgili mevzuat uyarınca, davacının devam durumu incelenerek sınava katılımı hakkında idarece işlem tesis edilmesini gerektirdiğinin açık olduğunun belirtildiği; bu doğrultuda, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Rektörlüğü tarafından ilgili mevzuat ve uygulamaya yön veren genel yazılar kapsamında değerlendirme yapıldığı ve karar alındığı göz önünde bulundurulduğunda başvuranın, hakkında verilen mahkeme kararının uygulanmadığı yönündeki iddiasının yerine olmadığı görülmüştür.
18. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ile üniversitelerin ilgili organlarına kayıt, devam, uygulama vb. ile eğitim-öğretimin devamına ilişkin diğer hususlarda Yükseköğretim Kurulunun bu konularda belirlediği temel ilkelere uygun olarak yönetmelik hazırlama yetkisi verilmiştir. Bu kapsamda hazırlanan Sivas
Cumhuriyet Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin 32 nci maddesinin
1 inci fıkrası uyarınca, öğrencinin bir dersin yarıyıl/yılsonu sınavına girebilmesi için teorik derslerin en az
%70’ine, uygulamaların en az %80’ine devam etme zorunluluğu bulunmaktadır. Başvuru konusu ile ilgili olarak Kurumumuza iletilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden, uzaktan eğitim öğretim yapılan dönemde, tutuklu/hükümlü öğrencilerin devam şartını sağladıkları derslerin sınavlarına girmeleri yönünde karar alındığı görülmüş olup; bu itibarla başvuranın sınavlara alınma talebi hakkında verilen kararın asli unsurunun “örgün eğitim öğrencisi” statüsünün getirdiği “devam zorunluluğu” olduğu değerlendirilmiştir.
19. Diğer yandan, Genç Yetişkin Hükümlü ve Tutukluların Eğitim ve İyileştirme İşlemleri ve Diğer
Hükümler Hakkında 46/1No’lu Genelge’de, hükümlü ve tutukluların kapalı ceza infaz kurumlarından, okullarının kabul etmesi durumunda, dış güvenlik görevlisi muhafazasında, açık ceza infaz kurumlarından iç güvenlik görevlisi nezaretinde ara, yılsonu, bütünleme ve mazeret sınavlarına katılmalarının sağlanacağı, taleplerinin olması hâlinde okullarının kabul etmesi koşuluyla kayıt dondurma işlemi yapılması için girişimlerde de bulunulacağı düzenlemiştir. Görüldüğü üzere, kapalı ceza infaz kurumundaki tutukluların/hükümlülerin derslere devam etmelerinin sağlanması öngörülmemiş ancak kayıt dondurma hakkının kullanılması suretiyle eğitim hakkının muhafaza edilmesine yönelik düzenleme yapılmıştır.
20. Bu çerçevede; yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri, idarenin cevabi yazısı ve tüm dosyanın
Kurumumuzca değerlendirilmesi neticesinde, başvuranın talebinin reddedilmesi yönündeki idari işlemin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 21. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı
6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikâyet başvurusu
kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; ayrıca şikâyetçiye verilen cevapta işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle
“karara karşı başvuru yollarının ve süresinin gösterilmesi” ilkesine uygun davranılmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
22. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı dava açma süresinden (varsa) arta kalan sürede Sivas İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Bu Ret Kararının, BAŞVURANA ve SİVAS CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğ edilmesine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi