Cezaevindeki tutuklunun tapu kayıt örneklerinin verilmesi talebi (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/18493-S.21.29489

BAŞVURU NO : 2021/13266

KARAR TARİHİ : 30/12/2021

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : TAPU VE KADASTRO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

BAŞVURUNUN KONUSU : Tapu kayıt örneklerinin verilmesi talebi hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 05/08/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza şikayet başvurusunda bulunan başvuran özetle, 21/06/2021 tarihli dilekçe ile üzerine kayıtlı taşınmazların tapu örneklerini talep ettiğini, Tapu ve Kadastro VI. (Antalya) Bölge

Müdürlüğü tarafından olumsuz cevap verildiğini, 05/07/2021 tarihli dilekçe ile kimlik fotokopisini ekleyerek yeniden başvuruda bulunduğunu, aynı şekilde talebinin reddedildiğini, Antalya L Tipi Kapalı

Ceza İnfaz Kurumunda tutuklu bulunmasından dolayı tapu kayıtlarını alabilmek için nüfus cüzdanını tapu müdürlüğüne ibraz etmesinin mümkün olmadığını, ayrıca internete girme imkanı olmadığı için e-Devlet üzerinden Web-Tapu Sistemine girmesinin de mümkün olmadığını, hakkında yürütülen soruşturma/kovuşturma kapsamında malvarlığının üzerine konulan tedbir kararlarına ilişkin yapacağı başvurulara esas olmak üzere tapu kayıtlarının bir nüshasının olması gerektiğini belirterek cezaevinde bulunduğu göz önüne alınarak tapu kayıtlarının örneğinin tarafına verilmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kurumumuz 13/08/2021 tarihli ve sayılı bilgi ve belge isteme yazısına istinaden iletilen

Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Tapu Dairesi Başkanlığının sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle; 2.1. Antalya L Tipi Ceza İnfaz Kurumunda silahlı terör örgütüne üye olma suçundan Antalya 3. Sulh

Ceza Hakimliğinin 21/01/2017 tarihli ve / sayılı tevkif müzekkeresi ile tutuklanan ilişkin, Cumhuriyet Başsavcılığı Muhabere Bürosunun 22/06/2021 tarihli ve sayılı yazısı ile Antalya L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğünün 21/06/2021 tarihli ve 2 sayılı yazısı eki 21/06/2021 tarihli dilekçeyle, Anayasa Mahkemesine yapacağı mülkiyet hakkının ihlaline yönelik başvuruya esas olmak üzere TAKBİS’te adına kayıtlı taşınmazları gösterir tapu kayıtlarının

/

tarafına tebliğ edilmek üzere tutuklu bulunduğu ceza infaz kurumuna gönderilmesinin talep edildiği, dilekçe sahibine Tapu ve Kadastro VI. (Antalya) Bölge Müdürlüğünün 1686782 sayılı yazısı ile cevap verildiği, 2.2. Cumhuriyet Başsavcılığı Muhabere Bürosunun 07/07/2021 tarihli ve sayılı yazısı ile

Antalya L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğünün 06/07/2021 tarihli ve sayılı yazısı eki Rıdvan LORCİ’ye ait 05/07/2021 tarihli dilekçe ile, talebin yenilenmesi üzerine Tapu ve Kadastro VI.

(Antalya) Bölge Müdürlüğünün 09/07/2021 tarihli ve sayılı yazısı ile başvurunun cevaplandığı, 2.3. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 407 nci maddesinde, “Bir yıl veya daha uzun süreli özgürlüğü bağlayıcı bir cezaya mahkûm olan her ergin kısıtlanır. Cezayı yerine getirmekle görevli makam, böyle bir hükümlünün cezasını çekmeye başladığını, kendisine vasi atanmak üzere hemen yetkili vesayet makamına bildirmekle yükümlüdür.”; 1004 üncü maddesinde, “Taşınmazlar, bulundukları bölgenin tapu siciline kaydedilir.”; 1017 nci maddesinde, “Sicildeki kaydın bir örneği isteyen ilgiliye verilir.”; 1020 nci maddesinde, “Tapu sicili herkese açıktır. İlgisini inanılır kılan herkes, tapu kütüğündeki ilgili sayfanın ve belgelerin tapu memuru önünde kendisine gösterilmesini veya bunların örneklerinin verilmesini isteyebilir. Kimse tapu sicilindeki bir kaydı bilmediğini ileri süremez.” hükümlerinin düzenlendiği, 2.4. 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 57 nci maddesinde, “Tapu ve kadastro işlemlerinden bu kanuna bağlı (4) sayılı tarifede yazılı olanları, tapu ve kadastro harçlarına tabidir.”; 492 sayılı Harçlar Kanununa ekli

4 sayılı Tarifenin 17 nci bendinde, “İlgililerin isteği üzerine gayrimenkullere ait verilecek kayıt

örneklerinin her birisiyle çıkarılacak belge örneklerinin beher sayfasından (Fotokopiler dahil)” hükümlerinin düzenlendiği, 2.5. Tapu Sicili Tüzüğü’nün 17 nci maddesinde, “Kanuni istisnalar dışında, tapu sicilinde hak sahibi olan kişiler talepte bulunabilir. Tescilden önce hak sahibi olmuş kişilerde hakkın tescili için gerekli belgeleri ibraz ederek talepte bulunabilirler.”; 18 inci maddesinde, “İstem, müdür veya görevlendireceği tapu görevlisi tarafından incelenir ve istemin hak sahibi tarafından yapılıp yapılmadığı belirlenir.

İstemde bulunan hak sahibi gerçek kişi ise, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numaralı nüfus cüzdanı istenir, ibraz edilen kimlik bilgileri ile tescile esas belgelerde yer alan nüfus bilgileri karşılaştırılarak istemde bulunan ile hak sahibinin aynı kişi olup olmadığı tespit edilir.” Hükümlerine yer verildiği, 2.6. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’nün “Vekaletname” konu başlıklı 2010/7 (1700) sayılı

Genelgesinde, “Vekâletname verenin hükümlü olduğu vekâletnamede belirtilir veya bu yönde müdürlüğe bir ihbarda bulunulursa Medeni Kanunun 407. maddesi gereğince Cumhuriyet Savcılığından ilgilinin 1 yıl ve daha fazla süreli özgürlüğü bağlayıcı ceza alıp almadığı ve bu hükmün kesinleşip kesinleşmediği yazılı olarak teyit edilerek, bir yıldan fazla süreli özgürlüğü bağlayıcı ceza almış ise kendisine vasi atanmak suretiyle işlemlere yön verilmesi gerekir.” düzenlemesinin bulunduğu, 2.7. Belirtilen mevzuata göre, başvuranın talebinin taşınmazın bulunduğu tapu müdürlüğüne ya da 2018/1 sayılı Genelge kapsamında yetki alanı dışında bulunan herhangi bir tapu müdürlüğüne tapu kaydı istemi ile ilgilisi veya vekili tarafından nüfus cüzdanı, vekaletname, mahkeme kararı vb. belgeler incelendikten ve gerekli harç tutarı ödendikten sonra yerine getirilmesi mümkün olup ayrıca Web-Tapu Sistemi üzerinden (e-Devlet üzerinden kimlik onaylaması ile) elektronik ortamda gerekli ödemeler yapılarak güncel tapu kayıt örneği alınabildiği, bu aşamada, tutuklu bulunduğu anlaşılan başvuru sahibinin tapu kaydı talebinin vekaletname ile yetki verdiği vekil aracılığı ile ya da Web-Tapu Sistemi üzerinden yapılabilmesi mümkün olduğu ifade edilmiştir.

/

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın,

3.1. “Cumhuriyetin nitelikleri” başlıklı 2. maddesinde; “Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, millî dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, lâik ve sosyal bir hukuk Devletidir.”, 3.2. “Mülkiyet hakkı” başlıklı 35. maddesinde, “Herkes, mülkiyet ve miras haklarına sahiptir. …”, 3.3. “Hak arama hürriyeti” başlıklı 36. maddesinde; “Herkes, meşrû vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir. Hiçbir mahkeme, görev ve yetkisi içindeki davaya bakmaktan kaçınamaz”, 3.4. “Temel hak ve hürriyetlerin korunması” başlıklı 40. maddesinde; “Anayasa ile tanınmış hak ve hürriyetleri ihlal edilen herkes, yetkili makama geciktirilmeden başvurma imkânının sağlanmasını isteme hakkına sahiptir. Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır. Kişinin, Resmî görevliler tarafından vaki haksız işlemler sonucu uğradığı zarar da, kanuna göre, Devletçe tazmin edilir. Devletin sorumlu olan ilgili görevliye rücu hakkı saklıdır.”, 3.5. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74. maddesinde; “…

Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.

…”, 4. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5. maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun, 5.1. Vesayet Organları “Genel olarak” başlıklı 396. maddesinde; “Vesayet organları, vesayet daireleri ile vasi ve kayyımlardır.”, 5.2. “Vasi ve kayyım” başlıklı 403. maddesinde; “Vasi, vesayet altındaki küçüğün veya kısıtlının kişiliği ve malvarlığı ile ilgili bütün menfaatlerini korumak ve hukukî işlemlerde onu temsil etmekle yükümlüdür.

Kayyım, belirli işleri görmek veya malvarlığını yönetmek için atanır.

Bu Kanunun vasi hakkındaki hükümleri, aksi belirtilmiş olmadıkça kayyım hakkında da uygulanır.”, 5.3. “Özgürlüğü bağlayıcı ceza” başlıklı 407. maddesinde; “Bir yıl veya daha uzun süreli özgürlüğü bağlayıcı bir cezaya mahkûm olan her ergin kısıtlanır.

Cezayı yerine getirmekle görevli makam, böyle bir hükümlünün cezasını çekmeye başladığını, kendisine vasi atanmak üzere hemen yetkili vesayet makamına bildirmekle yükümlüdür.”,

5.4. Kayyımlığı gerektiren hâller “Temsil” başlıklı 426. maddesinde; “Vesayet makamı, aşağıda yazılı

olan veya kanunda gösterilen diğer hâllerde ilgilisinin isteği üzerine veya re’sen temsil kayyımı atar:

1. Ergin bir kişi, hastalığı, başka bir yerde bulunması veya benzeri bir sebeple ivedi bir işini kendisi görebilecek veya bir temsilci atayabilecek durumda değilse, 2. Bir işte yasal temsilcinin menfaati ile küçüğün veya kısıtlının menfaati çatışıyorsa, 3. Yasal temsilcinin görevini yerine getirmesine bir engel varsa.”, 5.5. “Tapu sicilinin tutulması” başlıklı 1004. maddesinde; “Taşınmazlar, bulundukları bölgenin tapu siciline kaydedilir.”, 5.6. “Tescilin biçimi” başlıklı 1017. maddesinde; “… Sicildeki kaydın bir örneği isteyen ilgiliye verilir.

…”, 5.7. “Tapu sicilinin açıklığı” başlıklı 1020. maddesinde; “Tapu sicili herkese açıktır.

İlgisini inanılır kılan herkes, tapu kütüğündeki ilgili sayfanın ve belgelerin tapu memuru önünde kendisine gösterilmesini veya bunların örneklerinin verilmesini isteyebilir. …”, 6. 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun, 6.1. “Mevzuu” başlıklı 57. maddesinde; “Tapu ve kadastro işlemlerinden bu kanuna bağlı (4) sayılı tarifede yazılı olanları, tapu ve kadastro harçlarına tabidir.”, 6.2. “Mükellef” başlıklı 58. maddesinde; “Tapu ve kadastro harçlarını kanuna ekli tarifede belirtilen kişiler; tarifede belirtilmeyen işlemlerde taraflar aksini kararlaştırmamış ise, aşağıda yazılı kişiler ödemekle mükelleftir.

a) Mülkiyet ve mülkiyetten gayrı ayni hakları iktisap edenler, (İktisap eden kişiler birden fazla ise harçları hisseleri oranınca öderler)

b) İpotek tesisinde ipoteği tesis edenler, c) Kadastro işlerinde adlarına tescil yapılanlar, d) Miras sebebiyle çıplak mülkiyetin mirasçı adına tescilinde, çıplak mülkiyet sahibi olanlar, e) Rüculardı rücu eden taraf, f) Bunlar dışında kalan işlemlerde lehine işlem yapılmış olanlar.”, 6.2. Ekli 4 Sayılı Tarifenin 17. bendinde; “İlgililerin isteği üzerine gayrimenkullere ait verilecek kayıt örneklerinin her birisiyle çıkarılacak belge örneklerinin beher sayfasından (Fotokopiler dahil)”, 7. 17/08/2013 tarihli ve 28738 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Tapu Sicil Tüzüğü’nün, 7.1. “Elektronik ortamda işlem yapılması” başlıklı 13. maddesinde; “Genel Müdürlük tarafından belirlenecek resmî şekle tabî olmayan belge ve kayıt örneği verilmesi gibi işlemler, elektronik ortamda

başvuru yapılarak ve elektronik imza dâhil diğer kimlik doğrulama yöntemleri kullanılarak tamamlanabilir.”, 7.2. “İstemde bulunacaklar” başlıklı 17. maddesinde; “Kanunî istisnalar dışında, tapu sicilinde hak sahibi olan kişiler istemde bulunabilir. Tescilden önce hak sahibi olmuş kişiler de hakkın tescili için gerekli belgeleri ibraz ederek istemde bulunabilirler.”, 7.3. “Hak sahibinin belirlenmesi” başlıklı 18. maddesinde; “İstem, müdür veya görevlendireceği tapu görevlisi tarafından incelenir ve istemin hak sahibi tarafından yapılıp yapılmadığı belirlenir.

İstemde bulunan hak sahibi gerçek kişi ise, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numaralı nüfus cüzdanı istenir, ibraz edilen kimlik bilgileri ile tescile esas belgelerde yer alan nüfus bilgileri karşılaştırılarak istemde bulunan ile hak sahibinin aynı kişi olup olmadığı tespit edilir.

Hak sahibinin tespit edilmesine yönelik kimlik doğrulama yöntemlerini belirleyerek her türlü teknolojik güvenlik önlemlerini almaya Genel Müdürlük yetkilidir.

İstem vekâleten yapılmışsa, vekilden 18/1/1972 tarih ve 1512 sayılı Noterlik Kanununa göre düzenlenmiş ve istem konusu işleri yapmaya yetkili olduğunu içerir vekâletname istenir. Tapu işlemi için düzenlenecek vekâletnamelerde, vekâlet verenin imzasının bulunması zorunludur. Vekil, tevkil yetkisine dayalı olarak bir başkasını vekil tayin etmiş ise, dayanağı olan vekâletname de aranır. Vekilin kimliği belirlendikten sonra, tapu sicilindeki hak sahibi ile vekâletnamedeki vekâlet verenin kimliği ikinci fıkra hükmüne göre karşılaştırılır. …

İstemde bulunan kişi kanunî temsilci ise, yetkili olduğunu belirten karar veya belge istenir. …” 8. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün “Vekaletname” konu başlıklı 2010/7 (1700) sayılı

Genelgesinde “Velayet, Vesayet, Tutukluluk Durumunda Verilen Vekâletnameler” başlıklı 5.

bölümünde; “… Vekâletname verenin hükümlü olduğu vekâletnamede belirtilir veya bu yönde müdürlüğe bir ihbarda bulunulursa Medeni Kanunun 407. maddesi gereğince Cumhuriyet Savcılığından ilgilinin 1 yıl ve daha fazla süreli özgürlüğü bağlayıcı ceza alıp almadığı ve bu hükmün kesinleşip kesinleşmediği yazılı olarak teyit edilerek, bir yıldan fazla süreli özgürlüğü bağlayıcı ceza almış ise kendisine vasi atanmak suretiyle işlemlere yön verilmesi gerekir.” hükümleri düzenlenmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

9. İlgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, başvuru konusuna ilişkin “Ret Karar

Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Kurumumuza şikayet başvurusunda bulunan 21/06/2021 tarihli dilekçe ile üzerine kayıtlı taşınmazların tapu örneklerini talep ettiğini, Tapu ve Kadastro VI. (Antalya) Bölge Müdürlüğü tarafından olumsuz cevap verildiğini, 05/07/2021 tarihli dilekçe ile kimlik fotokopisini ekleyerek yeniden başvuruda bulunduğunu, aynı şekilde talebinin reddedildiğini, Antalya L Tipi Kapalı Ceza İnfaz

Kurumunda tutuklu bulunmasından dolayı tapu kayıtlarını alabilmek için nüfus cüzdanını tapu müdürlüğüne ibraz etmesinin mümkün olmadığını, ayrıca internete girme imkanı olmadığı için e-Devlet

/

üzerinden web-tapu sistemine girmesinin de mümkün olmadığını, hakkında yürütülen soruşturma/kovuşturma kapsamında malvarlığının üzerine konulan tedbir kararlarına ilişkin yapacağı başvurulara esas olmak üzere tapu kayıtlarının bir nüshasının olması gerektiğini belirterek cezaevinde bulunduğu göz önüne alınarak tapu kayıtlarının örneğinin tarafına verilmesini talep etmektedir.

11. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 100 üncü maddesinde, kuvvetli suç şüphesinin varlığını gösteren somut delillerin ve bir tutuklama nedeninin bulunması halinde, şüpheli veya sanık hakkında tutuklama kararı verilebileceği düzenlenmiştir. Bu doğrultuda, soruşturma veya kovuşturma aşamasında kaçma veya delilleri karatma şüphesi vb. nedenlerle hürriyeti kısıtlanan kişinin tutuklu, ceza yargılaması neticesinde hakkında verilen mahkumiyet hükmü kesinleşen kişinin hükümlü olduğu bilinmektedir.

12. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 396 ila 403 üncü maddeleri arasında vesayet organlarına ilişkin hükümlerin yer aldığı; vesayet organlarının, vesayet daireleri ile vasi ve kayyımlar olduğu, vasinin vesayet altındaki küçüğün veya kısıtlının kişiliği ve malvarlığı ile ilgili bütün menfaatlerini korumak ve hukukî işlemlerde onu temsil etmekle yükümlendiği, kayyımın ise belirli işleri görmek veya malvarlığını yönetmek için atandığı hükme bağlanmıştır. Öte yandan, Kanunun 404 ila 408 inci maddeleri arasında vesayeti gerektiren hallerin sayıldığı; 407 nci maddesinde, bir yıl veya daha uzun süreli özgürlüğü bağlayıcı bir cezaya mahkûm olan her erginin kısıtlanacağı, cezayı yerine getirmekle görevli makamın böyle bir hükümlünün cezasını çekmeye başladığını kendisine vasi atanmak üzere hemen yetkili vesayet makamına bildirmekle yükümlü olduğu belirtilmiştir. Bu bağlamda, ceza muhakemesi hukukunda kişinin özgürlüğünden alıkonulmasına neden olan gözaltına alma, gözlem altına alma ve tutuklama gibi koruma tedbirlerine başvurulmasının, kısıtlama sebebi olmayacağı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, silahlı terör örgütüne üye olma suçundan Antalya 3. Sulh Ceza Hâkimliği’nin 27/01/2017 tarihli ve 2017/104 sayılı tevkif müzekkeresi ile tutuklu olan başvurana 4721 sayılı Kanun kapsamında vasi atanmadığından kendisinin bizzat vekalet verebileceği görülmektedir.

13. Ayrıca, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün “Vekaletname” konu başlıklı 2010/7 (1700) sayılı

Genelgesinde, vekâletname verenin hükümlü olduğunun vekâletnamede belirtileceği veya bu yönde müdürlüğe bir ihbarda bulunulursa 4721 sayılı Kanunun 407 nci maddesi gereğince Cumhuriyet

Savcılığından ilgilinin 1 yıl ve daha fazla süreli özgürlüğü bağlayıcı ceza alıp almadığı ve bu hükmün kesinleşip kesinleşmediği hususunun yazılı olarak teyit edilerek bir yıldan fazla süreli özgürlüğü bağlayıcı ceza almış ise kendisine vasi atanmak suretiyle işlemlere yön verilmesi gerektiği belirtilmiştir.

14. 4721 sayılı Kanunun ilgili maddelerinde, taşınmazların bulundukları bölgenin tapu siciline kaydedileceği, sicildeki kaydın bir örneğinin isteyen ilgiliye verileceği, tapu sicilinin herkese açık olduğu, ilgisini inanılır kılan herkesin tapu kütüğündeki ilgili sayfanın ve belgelerin tapu memuru önünde kendisine gösterilmesini veya bunların örneklerinin verilmesini isteyebileceği düzenlenmiştir.

15. 17/08/2013 tarihli ve 28738 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Tapu Sicil Tüzüğü’nün 17 nci maddesinde, kanunî istisnalar dışında tapu sicilinde hak sahibi olan kişilerin istemde bulunabileceği; 18 inci maddesinde, istemin müdür veya görevlendireceği tapu görevlisi tarafından inceleneceği ve istemin hak sahibi tarafından yapılıp yapılmadığının belirleneceği, istemde bulunan hak sahibi gerçek kişi ise, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numaralı nüfus cüzdanı isteneceği, ibraz edilen kimlik bilgileri ile tescile esas belgelerde yer alan nüfus bilgileri karşılaştırılarak istemde bulunan ile hak sahibinin aynı kişi olup olmadığının tespit edileceği, istem vekâleten yapılmışsa, vekilden 18/01/1972 tarihli ve sayılı

Noterlik Kanununa göre düzenlenmiş ve istem konusu işleri yapmaya yetkili olduğunu içerir vekâletname isteneceği, tapu işlemi için düzenlenecek vekâletnamelerde, vekâlet verenin imzasının bulunmasının zorunlu olduğu, vekil tevkil yetkisine dayalı olarak bir başkasını vekil tayin etmiş ise dayanağı olan vekâletnamenin de aranacağı, vekilin kimliği belirlendikten sonra tapu sicilindeki hak sahibi ile

/

vekâletnamedeki vekâlet verenin kimliği ikinci fıkra hükmüne göre karşılaştırılacağı, istemde bulunan kişi kanunî temsilci ise, yetkili olduğunu belirten karar veya belge isteneceği belirlenmiştir.

16. 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 57 nci maddesinde, tapu ve kadastro işlemlerinden bu Kanuna bağlı (4) sayılı tarifede yazılı olanlarının tapu ve kadastro harçlarına tabi olduğu; bu kapsamda Ekli 4 Sayılı

Tarifenin 17 nci bendinde, ilgililerin isteği üzerine gayrimenkullere ait verilecek kayıt örneklerinin her birisiyle çıkarılacak belge örneklerinin beher sayfasından (fotokopiler dahil) harç alınacağı kurala bağlanmıştır.

17. Tapu Sicil Tüzüğü’nün 13 üncü maddesinde, Genel Müdürlük tarafından belirlenecek resmî şekle tabî olmayan belge ve kayıt örneği verilmesi gibi işlemlerin elektronik ortamda başvuru yapılarak ve elektronik imza dâhil diğer kimlik doğrulama yöntemleri kullanılarak tamamlanabileceğinin belirtildiği, ayrıca Tapu Kadastro Genel Müdürlüğünün 20/09/2017 tarihli ve E. 1996506 sayılı “Web-Tapu Sistemi” başlıklı genel duyurusu kapsamında herhangi bir tapu müdürlüğüne gitmeden Web-Tapu Sistemi üzerinden (e-Devlet üzerinden kimlik onaylaması ile) elektronik ortamda gerekli ödemeler yapılarak resmi geçerliliği bulunan güncel tapu senedi, ipotek belgesi ve tapu kayıt örneğinin alınabileceğinin belirtilmiştir. Bu bağlamda, elektronik ortamda ilgili belgelerin örneklerinin alınabilmesi için kimlik doğrulamasının yapılması ve ayrıca belirtilen harçların ödenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

18. Dosya kapsamında, başvuranın tutuklu olması nedeniyle vasi atamasının yapılmadığı dikkate alınarak tapu kayıtlarının örneğinin tarafına verilmesi talebinde bulunduğu, 4721 sayılı Kanunun ilgili maddelerinde tapu sicilinin herkese açık olduğu, tapu sicilindeki kaydın bir örneğinin isteyen ilgiliye verileceği, ancak ilgisini inanılır kılan herkesin tapu kütüğündeki ilgili sayfanın ve belgelerin tapu memuru önünde kendisine gösterilmesini veya bunların örneklerinin verilmesini isteyebileceğinin düzenlendiği, dolayısıyla tapu sicilinin açıklığı ilkesinin bir ilginin varlığı ile sınırlandırılmış olduğu, taşınmaz mala yönelik bilgi ve belge istemlerinde bu ilginin nüfus cüzdanı, vekaletname, veraset belgesi, mahkeme kararı vb. belge ile kanıtlanması gerektiği; öte yandan Tapu Sicil Tüzüğü’ne göre kanunî istisnalar dışında tapu sicilinde hak sahibi olan kişilerin istemde bulunabileceği, istemin müdür veya görevlendireceği tapu görevlisi tarafından inceleneceği ve istemin hak sahibi tarafından yapılıp yapılmadığının belirleneceği, istemde bulunan hak sahibi gerçek kişi ise, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numaralı nüfus cüzdanı isteneceği, ibraz edilen kimlik bilgileri ile tescile esas belgelerde yer alan nüfus bilgileri karşılaştırılarak istemde bulunan ile hak sahibinin aynı kişi olup olmadığının tespit edileceği anlaşılmıştır. Bu nedenle, başvuranın tapu kayıt örneklerini alabilmesi için 6098 sayılı Borçlar

Kanununun 502 ve devamı hükümleri kapsamında vekalet vermesi gerektiği, istem vekâleten yapılmışsa da vekilden düzenlenmiş ve istem konusu işleri yapmaya yetkili olduğunu içerir vekâletname isteneceği kurala bağlanmıştır. Tüm bunların yanı sıra, talep edilen belgeler için 492 sayılı Harçlar Kanununun Ek 4

Sayılı Tarifesinin 17 nci maddesine göre belirtilen suret harcının ödenmesi gerektiği görülmüştür.

19. Başvuranın iddiaları, idarenin konuyla ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya birlikte değerlendirilerek somut olaya bakıldığında; başvuranın tapu kayıtlarının örneğinin tarafına verilmesi talebine ilişkin bizzat nüfus cüzdanıyla ya da 6098 sayılı Borçlar Kanununun 502 ve devamı hükümleri kapsamında vekalet vermesi halinde vekilin ilgili vekaletname ile istemde bulunabileceği, ayrıca her şekilde 492 sayılı Harçlar Kanununun Ek 4 Sayılı Tarifesinin 17 nci maddesine göre belirtilen suret harcının da ödenmesi gerektiği dikkate alındığında başvuranın talebinin reddedilmesinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 20. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan

/

Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin

“İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, İdarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “makul sürede karar verme”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, ancak İdarenin, şikâyetçiye verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

21. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden arta kalan süre içinde Antalya İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;

Kararın BAŞVURANA ve TAPU VE KADASTRO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ’NE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi