|
ÖZET: Bursa Uludağ Üniversitesi’nde çift anadal başvurusu yapan öğrencinin, başvurusunun reddi üzerine Kamu Denetçiliği Kurumu’na yaptığı başvuru incelenmiştir. Başvuran, 2018-2019 Eğitim Yılı’nda Hukuk Fakültesi’ne çift anadal başvurusu yaptığını, ancak başvurusunun kabul edilmediğini iddia etmiştir. Üniversite, başvuranın 2018 YKS’de Hukuk Fakülteleri için belirlenen 185.000 başarı sıralaması şartını sağlamadığını, bu nedenle başvurunun hukuka uygun olarak reddedildiğini belirtmiştir. Ayrıca, başvuranın başvurusunun 2020-2021 Eğitim Yılı’na ait olduğu tespit edilmiştir.
Yükseköğretim Kurumlarında Çift Anadal Programı’na ilişkin yönetmelik gereğince, başarı sıralaması şartının sağlanması gerektiği vurgulanmıştır. Başvuranın Y-EA yerleştirme başarı sıralaması 637.516 olarak belirlenmiştir. Bu durum, başvuranın çift anadal başvurusunun reddedilmesinin hukuka uygun olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak, başvurunun reddi kararı, ilgili mevzuat ve normlar hiyerarşisine uygun olarak verilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/9543-S.21.15424
BAŞVURU NO : 2021/527
KARAR TARİHİ : 29/06/2021
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : BURSA ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
Başvuranın çift anadal başvurusunun reddine ilişkin itirazları hakkında.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 07/01/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; halen Bursa Uludağ Üniversitesi
İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü ikinci öğretim programı öğrencisi olduğunu, 24.07.2014 yürürlüğe giren Uludağ Üniversitesi Ön lisans ve Lisans
Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş Çift Anadal ve Yan dal Yapılması Esaslarına İlişkin Yönerge doğrultusunda 2018-2019 Eğitim ve Öğretim Yılı Güz Yarı Yılı Çift Anadal Lisans Programı kapsamında
Hukuk Fakültesi’ ne başvuru yaptığını, başvurusunun kabul edilmediğini, 20.09.2019 tarihli çift anadal başvuru sonucu ilanına ilişkin itirazının başarı sıralaması yeterli olmadığı için reddedildiğini belirterek
Bursa Uludağ Üniversitesi Hukuk Fakültesinde çift anadal yapma hakkının verilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2.Başvurudaki iddialara ilişkin olarak Bursa Uludağ Üniversitesi Rektörlüğü’nden Kurumumuzca detaylı bilgi ve belge talebinde bulunulmuş olup; Bursa Uludağ Üniversitesi Hukuk Fakültesi
Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı’nın sayı ve tarihli cevabı yazısı ile:
2.1. Yüksekögretim Kurumlarında Ön Lisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift
Anadal,Yandal ve Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına ilişkin Yönetmelik m. 16.
maddesine ve 16/1’e eklenen cümleye göre “Aynı yükseköğretim kurumunda yürütülen önlisans diploma programları ile diğer lisans programları arasında, lisans programları iIe diğer lisans programları veya önlisans programları arasında ilgili bölümlerin ve fakülte/yüksekokul kurullarının önerisi üzerine senatonun onayı ile çift anadal programı açılabilir. (Ek cümle:RG-21/12/2019-30985) (1)Başarı sıralaması şartı aranan programlarda çift anadal yapmak isteyen öğrencinin, bu Yönetmelikte belirlenen
diğer şartların yanı sıra kayıt olduğu yıldaki ilgili programın Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen başarı sıralaması şartını sağlamış olması gerekir”. düzenlemesinin mevcut olduğu, 2.2. Buna göre Çift Anadal Program başvurusu yapmak isteyen başvuranın 2018 YKS’de Hukuk
Fakülteleri Taban Başarı Sıralaması için aranan 185.000 Yerleştirme Başarı Sıralaması şartını sağlaması gerektiği, Dekanlığa vermiş olduğu ilk itiraz dilekçesine istinaden sistemdeki evrakları incelendiğinde YEA Yerleştirme başarı sıralamasının 637.516 olması ve yapılan işlemlerin hukuka uygun olması nedeniyle itirazının kabul edilmediği, 2.3. Üniversite tarafından ilan edilen Bursa Uludağ Üniversitesi 2020-2021 Eğitim -Öğretim yılı güz yarıyılı çift anadal kontenjanlar ilanında da “Açıklamalar” kısmında da ilk madde de “ 1-) 24.10.2010 tarih ve 27561 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yüksekögretim Kurumlarında Ön Lisans ve Lisans
Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş Çift Anadal, Yandal ve Kurumlar Arası Kredi Transferi
Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik’in 16.1 maddesi uyarınca: “(Ek cümle:RG-21/12/2019-30985)
Başarı sıralaması aranan programlarda çift anadal yapmak isteyen öğrencinin, bu Yönetmelikte belirlenen diğer şartların yanı sıra kayıt olduğu yıldaki ilgili programın Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen başarı sıralaması şartını sağlamış olması gerekir.” şartının duyurulduğunu, 2.4. Kaldı ki böyle bir duyuru olmasa bile başvuran bakımından, Yüksekögretim Kurumlarında Ön
Lisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş Çift Anadal, Yandal ve Kurumlar Arası Kredi
Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik’in üst norm niteliğinde olduğu, başvuranın 26.10.2020 tarihli Rektörlük makamına verdiği dílekçede belirtiği Uludağ Üniversitesi Önlisans ve Lisans
Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş Anadal ve Yan Dal Esaslarına İlişkin Yönergenin ise alt norm olup, başvuranın üst norm olan Yönetmelik ile m. 16. maddesine ve 16/l’e eklenen cümleye tabi olduğu, bu hükmün hem başvuran ve hem de aynı dönem de Çift Anadal başvurusu yapanlar hakkında uygulandığı, başvuran hakkında alınan idari karar ve işlemlerin hukuka ve yasaya uygun olduğu, açıklamaları Kurumumuza bildirilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın:
3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinde; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…” 3.2.“Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi” başlıklı 42’nci maddesinde; “Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz…” 3.3. “Yükseköğretim kurumları” başlıklı 130’uncu maddesinde; “Çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile; ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur… Üniversiteler ve bunlara bağlı birimler,
Devletin gözetimi ve denetimi altında olup, güvenlik hizmetleri Devletçe sağlanır… Yükseköğretim kurumlarının kuruluş ve organları ile işleyişleri ve bunların seçimleri, görev, yetki ve sorumlulukları üniversiteler üzerinde Devletin gözetim ve denetim hakkını kullanma usulleri, öğretim elemanlarının görevleri, unvanları, atama, yükselme ve emeklilikleri, öğretim elemanı yetiştirme, üniversitelerin ve öğretim elemanlarının kamu kuruluşları ve diğer kurumlar ile ilişkileri, öğretim düzeyleri ve süreleri, yükseköğretime giriş, devam ve alınacak harçlar,Devletin yapacağı yardımlar ile ilgili ilkeler, disiplin ve ceza işleri, malî işler, özlük hakları, öğretim elemanlarının uyacakları koşullar, üniversitelerarası ihtiyaçlara göre öğretim elemanlarının görevlendirilmesi, öğrenimin ve öğretimin hürriyet ve teminat içinde ve çağdaş bilim ve teknoloji gereklerine göre yürütülmesi, Yükseköğretim Kuruluna ve üniversitelere Devletin sağladığı malî kaynakların kullanılması kanunla düzenlenir.” 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”
5. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun:
5.1.“Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; “Bu kanunun amacı; yükseköğretimle ilgili amaç ve ilkeleri belirlemek ve bütün yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim-öğretim, araştırma, yayım, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esasları bir bütünlük içinde düzenlemektir.” 5.2. “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde; “Bu kanun; yükseköğretim üst kuruluşlarını, bütün yükseköğretim kurumlarını, bağlı birimlerini ve bunlarla ilgili faaliyet ve esasları kapsar.” 5.3. “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde; “…d) Üniversite: Bilimsel özerkliğe ve kamu tüzelkişiliğine sahip yüksek düzeyde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapan; fakülte, enstitü, yüksekokul ve benzeri kuruluş ve birimlerden oluşan bir yükseköğretim kurumudur…” 5.4.“Yükseköğretim Kurulunun görevleri” başlıklı 7 inci maddesinin (e ) fıkrasında; Yükseköğretim kurumlarında eğitim – öğretim programlarının asgari ders saatlerini ve sürelerini, öğrencilerin yatay ve dikey geçişleriyle ve yüksekokul mezunlarının bir üst düzeyde öğrenim yapmalarına ilişkin esasları
Üniversitelerarası Kurulun da görüşlerini alarak tespit etmek,” 5.5. “Senato” başlıklı 14’üncü maddesinde; “…b. Görevleri: Senato, üniversitenin akademik organı olup aşağıdaki görevleri yapar: (1) Üniversitenin eğitim-öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetlerinin esasları hakkında karar almak, (2) Üniversitenin bütününü ilgilendiren kanun ve yönetmelik taslaklarını hazırlamak veya görüş bildirmek, (3) Rektörün onayından sonra Resmi
Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girecek olan üniversite veya üniversitenin birimleri ile ilgili yönetmelikleri hazırlamak, (4) Üniversitenin yıllık eğitim öğretim programını ve takvimini inceleyerek karara bağlamak, … (8) Bu kanunla kendisine verilen diğer görevleri yapmaktır.” 5.6. “Fakülte Yönetim Kurulu” başlıklı 18’inci maddesinde; “… b. Görevleri: Fakülte yönetim kurulu, idari faaliyetlerde dekana yardımcı bir organ olup aşağıdaki görevleri yapar: (1) Fakülte kurulunun
/
kararları ile tespit ettiği esasların uygulanmasında dekana yardım etmek, (2) Fakültenin eğitim-öğretim, plan ve programları ile takvimin uygulanmasını sağlamak, (3) Fakültenin yatırım, program ve bütçe tasarısını hazırlamak, (4) Dekanın fakülte yönetimi ile ilgili getireceği bütün işlerde karar almak, (5)
Öğrencilerin kabulü, ders intibakları ve çıkarılmaları ile eğitim – öğretim ve sınavlara ait işlemleri hakkında karar vermek, (6) Bu kanunla verilen diğer görevleri yapmaktır.” 5.7. “Lisans düzeyinde öğretim” kenar başlıklı 43’üncü maddesinde; “Yükseköğretim, harca tabi olup bu kanunda belirlenen amaç ve ana ilkelere göre aşağıdaki şekilde düzenlenir. a. Yükseköğretim kurumlarında, kuruluş özelliklerine ve ihtiyaçlarına göre yapılan eğitim – öğretim ve buna dayalı olarak verilen diplomalarla ilgili esaslar her üniversitece hazırlanacak öğretim ve sınav yönetmeliğinde belirtilir.” 5.8. 44’üncü maddesinde; “b. Yükseköğretim kurumlarında, öğretim faaliyetlerinin üç dönemi aşmamak üzere yıl içinde kaç döneme ayrılarak sürdürüleceği; her bir dönemde alınması gereken asgari ve azami kredi miktarları; her bir diploma programının diplomayı almayı hak eden kişiye kazandıracağı bilgi, beceri ve yetkinliklerin neler olacağı ve bunların ölçme ve değerlendirmelerinin nasıl yapılacağı; hazırlık sınıfı veya başka yollarla yabancı dil yeterliliğinin nasıl kazandırılacağı ve yabancı dil bilgi düzeyinin nasıl ölçüleceği; kayıt, devam, uygulama, tez ve teorik ders içerikleri, ön şartlı dersler, sınav çeşitleri ve bunların ders başarı notuna katkısı; öğrencilerin mezuniyet sonrası istihdamına ilişkin olarak bilgi, görüş ve tecrübelerine ihtiyaç duyulan kişileri ifade eden dış paydaşların diploma programlarına ilişkin değerlendirmelerinin alınması; diğer yurt içi ve yurt dışı yükseköğretim kurumlarından alınan derslerin kredilerinin intibakının sağlanması; ilgili programın tamamlanmasına yönelik önceden kazanılmış yeterliliklerin tanınması; farklı diploma programlarından bazı derslerin alınmasıyla yandal veya çift anadal yapılması; diploma alınabilmesi için, uygulama, teorik, uzaktan veya açıköğretim özellikleri ile (…)(2) (…)(3) eğitim öğretimin devamına ilişkin diğer hususlar, Yükseköğretim Kurulunun bu konularda belirlediği temel ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumları senatoları tarafından belirlenir.” 6. Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında
Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal İle Kurumlararası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına
İlişkin Yönetmelik’in; “Çift anadal programı” kenar başlıklı 16’ncı maddesinde; “(1)
(Değişik:RG-9/6/2017- 30091) Aynı yükseköğretim kurumunda yürütülen önlisans diploma programları ile diğer önlisans programları arasında, lisans programları ile diğer lisans programları veya önlisans programları arasında ilgili bölümlerin ve fakülte/yüksekokul kurullarının önerisi üzerine senatonun onayı ile çift anadal programı açılabilir. (Ek cümle:RG21/12/2019-30985)(1) Başarı sıralaması şartı aranan programlarda çift anadal yapmak isteyen öğrencinin, bu Yönetmelikte belirlenen diğer şartların yanı sıra kayıt olduğu yıldaki ilgili programın Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen başarı sıralaması şartını sağlamış olması gerekir.(2) (Değişik:RG-9/6/2017- 30091) Öğrencilerin ikinci anadal diploma programına kabulü, o programın yürütüldüğü ilgili bölümün önerisi üzerine fakülte/yüksekokul yönetim kurulunun onayı ile yapılır. (3) Aynı anda birden fazla ikinci anadal diploma programına kayıt yapılamaz. Ancak, aynı anda ikinci anadal diploma ile yandal programına kayıt yapılabilir.(4)
İkinci anadal diploma programındaki öğrenci, anadal diploma programında kurum içi geçiş hükümlerine uygun koşulları sağladığında ikinci anadal diploma programına yatay geçiş yapabilir…”
/
7.Uludağ Üniversitesi Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş Anadal ve Yan Dal Esaslarına İlişkin Yönerge’nin;
7.1.“Çift Anadal Programına Başvuru ve Kabul Koşulları” kenar başlıklı 14’üncü ve 15’inci maddelerinde; “(1) Çift Anadal Programı’nın açılması: a) Çift Anadal Programı açacak birim, her eğitim-öğretim yılı başında belirlenen kontenjanları, İkinci Anadal Programı’nın ders programını ve kayıt tarihlerini öğrencilere duyurur. b) Öğrenci, belirtilen tarihte; bir dilekçe ile
İkinci Anadal Programı’nı açan birime başvurur. c) Öğrenci ikinci anadal diploma programına, anadal diploma programının en erken üçüncü yarıyılın başında, en geç dört yıllık programlarda beşinci yarıyılın başında, beş yıllık programlarda yedinci yarıyılın başında, altı yıllık programlarda ise dokuzuncu yarıyılın başında başvurabilir. ç) Bir öğrenci, aynı anda birden fazla İkinci Anadal Programı’na kayıt yaptıramaz. Ancak, aynı anda İkinci Anadal Programı ile başka bir Yandal Lisans Programı’na kayıt yaptırabilir. d) Hukuk, tıp ve sağlık programları ile mühendislik programları hariç olmak üzere, çift anadal yapılacak programların kontenjanları programın kontenjanının %20’sinden az olmamak üzere belirlenir. e) %30 ve üzerinde yabancı dille eğitim veren ve zorunlu yabancı dil hazırlık sınıfı uygulayan bölüm/programlara yapılacak başvurularda öğrencinin ilgili yabancı dilde hazırlık sınıfını başarmış veya Uludağ Üniversitesi
Yabancı Diller Yüksekokulu Yabancı Dil Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği’nde belirlenen sınavlardan istenen puanları almış olması gerekir. Belirtilen bölüm/programlar dışında kalan ancak zorunlu yabancı dil hazırlık sınıfı uygulayan bölüm/programlara başvurularda öğrencinin yabancı dil hazırlık sınıfını okumuş olması şartı aranır. f) Özel Yetenek sınavı ile öğrenci alan diploma programlarına yapılacak başvurularda, yetenek sınavından başarılı olma şartı aranır. g)
Öğrencilerin İkinci Anadal Programı’na kabulü, o programın yürütüldüğü ilgili bölümün önerisi üzerine, birim Yönetim Kurulunun onayı ile yapılır.”
7.2. 15’inci maddesinde; “(1) Çift Anadal Programı’na Başvurabilmek İçin: a) Başvuru sırasında öğrencinin, Anadal Programı’nda başvurduğu yarıyıla kadar olan tüm dersleri almış ve başarı ile tamamlamış, genel akademik not ortalamasının en az 2.72 olması ve Anadal
Programı’nın ilgili sınıfında başarı sıralaması itibarı ile ilk %20 si içinde bulunması gerekir.
Anadal diploma programındaki genel not ortalaması en az 4 üzerinden 2.72 olan anadal diploma programının ilgili sınıfında başarı sıralaması itibari ile en üst %20’sinde yer almayan öğrencilerden çift anadal yapılacak programın ilgili yıldaki ÖSYS taban puanından az olmamak üzere puana sahip olanlar da çift anadal programına başvurabilirler.”
düzenlemelerine yer verildiği,
8. Bursa Uludağ Üniversitesi 2020-2021 Eğitim -Öğretim yılı güz yarıyılı çift anadal kontenjanlar ilanının “Açıklamalar” kısmının ilk maddesinde “ 1-) 24.10.2010 tarih ve 27561 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yüksekögretim Kurumlarında Ön Lisans ve Lisans Düzeyindeki
Programlar Arasında Geçiş Çift Anadal, Yandal ve Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması
Esaslarına İlişkin Yönetmelik’in 16.1 maddesi uyarınca:(Ek cümle:RG-21/12/2019-30985) Başarı sıralaması aranan programlarda çift anadal yapmak isteyen öğrencinin, bu Yönetmelikte belirlenen diğer şartların yanı sıra kayıt olduğu yıldaki ilgili programın Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen başarı sıralaması şartını sağlamış olması gerekir.”
koşulunun duyurulduğu, görülmüştür.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
9. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddi gerektiği hususunda hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Başvuran, halen Bursa Uludağ Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Çalışma Ekonomisi ve
Endüstri İlişkileri Bölümü ikinci öğretim programı öğrencisi olduğunu, 24.07.2014 yürürlüğe giren
Uludağ Üniversitesi Ön lisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş Çift Anadal ve Yandal
Yapılması Esaslarına İlişkin Yönerge doğrultusunda 2018-2019 Eğitim ve Öğretim Yılı Güz Yarı Yılı
Çift Anadal Lisans Programı kapsamında Hukuk Fakültesi’ ne başvuru yaptığını, başvurusunun kabul edilmediğini, 20.09.2019 tarihli çift anadal başvuru sonucu ilanına ilişkin itirazının başarı sıralaması yeterli olmadığı için reddedildiğini belirterek Bursa Uludağ Üniversitesi Hukuk Fakültesinde çift anadal yapma hakkının verilmesini talep etmiştir.
11. Başvuruya konu edilen Bursa Uludağ Üniversitesi ise; Çift Anadal Program başvurusu yapmak isteyen başvuranın 2018 YKS’de Hukuk Fakülteleri Taban Başarı Sıralaması için aranan 185.000
Yerleştirme Başarı Sıralaması şartını sağlaması gerektiği, Dekanlığa vermiş olduğu ilk itiraz dilekçesine istinaden sistemdeki evrakları incelendiginde Y-EA Yerleştirme başarı sıralamasının 637.516 olması ve yapılan işlemlerin hukuka uygun olması nedeniyle itirazının kabul edilmediği, Bursa Uludağ Üniversitesi 2020-2021 Eğitim -Öğretim yılı güz yarıyılı çift anadal kontenjanlar ilanının “Açıklamalar” kısmının ilk maddesinde “ 1-) 24.10.2010 tarih ve 27561 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yüksekögretim
Kurumlarında Ön Lisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş Çift Anadal, Yandal ve
Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik’in 16.1 maddesi uyarınca: “(Ek cümle:RG-21/12/2019-30985) Başarı sıralaması aranan programlarda çift anadal yapmak isteyen öğrencinin, bu Yönetmelikte belirlenen diğer şartların yanı sıra kayıt olduğu yıldaki ilgili programın
Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen başarı sıralaması şartını sağlamış olması gerekir.” şartının duyurulduğunu, kaldı ki böyle bir duyuru olmasa bile başvuran bakımından, Yüksekögretim
Kurumlarında Ön Lisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş Çift Anadal, Yandal ve
Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik’in üst norm niteliğinde olduğu, başvuranın 26.10.2020 tarihli Rektörlük makamına verdiği dílekçede belirtiği Uludağ Üniversitesi
Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş Anadal ve Yan Dal Esaslarına İlişkin
Yönergenin ise alt norm olup, başvuranın üst norm olan Yönetmelik ile m. 16. maddesine ve 16/l’e eklenen düzenlemeye tabi olduğu, bu hükmün hem başvuran ve hem de aynı dönem de Çift Anadal başvurusu yapanlar hakkında uygulandığı, başvuran hakkında alınan idari karar ve işlemlerin hukuka ve yasaya uygun olduğu açıklamalarında bulunmuştur.
12. Anayasa’nın 124. maddesinde, Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilecekleri kuralı yer almıştır. Anayasanın aktarılan hükmü ve normlar hiyerarşisi bağlamında, bir yasa hükmüne dayalı olarak hazırlanan
yönetmelikler ile yasa hükümlerine açıklık getirilmesi ve yasa hükümlerinin uygulamaya geçirilmesi amaçlanmıştır.
12.1. Yasa koyucunun genel prensiplerini belirlediği konularda, idarelerin düzenleyici işlem yapma yetkisi, yasama organının çizdiği sınırlar içerinde, Anayasa, Kanun ve Tüzük gibi üst hukuk normlarına aykırı olmamak kaydıyla düzenleme yapabileceği açıktır.
12.2. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 44.maddesinin (b) bendinde, Üniversiteye kayıt yaptıran öğrencilere yönelik ilgili programın tamamlanmasına yönelik önceden kazanılmış yeterliliklerin tanınmasının, ve çift anadal yapılmasının Yükseköğretim Kurulunun bu konularda belirlediği temel ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumları senatoları tarafından belirleneceği vurgulanmıştır.
13. Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında
Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal İle Kurumlararası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına
İlişkin Yönetmelik’in; “Çift anadal programı” kenar başlıklı 16’ncı maddesinde; “(1)
(Değişik:RG-9/6/2017- 30091) Aynı yükseköğretim kurumunda yürütülen önlisans diploma programları ile diğer önlisans programları arasında, lisans programları ile diğer lisans programları veya önlisans programları arasında ilgili bölümlerin ve fakülte/yüksekokul kurullarının önerisi üzerine senatonun onayı ile çift anadal programı açılabilir. (Ek cümle:RG21/12/2019-30985)(1) Başarı sıralaması şartı aranan programlarda çift anadal yapmak isteyen öğrencinin, bu Yönetmelikte belirlenen diğer şartların yanı sıra kayıt olduğu yıldaki ilgili programın Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen başarı sıralaması şartını sağlamış olması gerekir.” hükmüne yer verilmiştir.
14. Uludağ Üniversitesi Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş Anadal ve Yan Dal Esaslarına İlişkin Yönerge’nin; “Çift Anadal Programına Başvuru Koşulları” kenar başlıklı 15’inci maddesinde; “(1) Çift Anadal Programı’na Başvurabilmek İçin: a)
Başvuru sırasında öğrencinin, Anadal Programı’nda başvurduğu yarıyıla kadar olan tüm dersleri almış ve başarı ile tamamlamış, genel akademik not ortalamasının en az 2.72 olması ve Anadal
Programı’nın ilgili sınıfında başarı sıralaması itibarı ile ilk %20 si içinde bulunması gerekir.
Anadal diploma programındaki genel not ortalaması en az 4 üzerinden 2.72 olan anadal diploma programının ilgili sınıfında başarı sıralaması itibari ile en üst %20’sinde yer almayan öğrencilerden çift anadal yapılacak programın ilgili yıldaki ÖSYS taban puanından az olmamak üzere puana sahip olanlar da çift anadal programına başvurabilirler.” şeklinde düzenleme yapıldığı görülmüştür.
15. Somut olaya başvuranın iddiaları ve dosya kapsamındaki belgeler çerçevesinde bakıldığında; başvuran, Uludağ Üniversitesi Ön lisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş Çift Anadal ve Yan dal Yapılması Esaslarına İlişkin Yönerge doğrultusunda 2018-2019 Eğitim ve Öğretim Yılı Güz
Yarı Yılı Çift Anadal Lisans Programı kapsamında Hukuk Fakültesi’ ne başvuru yaptığını belirterek başvurusunun Yönerge koşullarını sağladığı halde kabul edilmediği iddiasıyla Kurumumuza başvuruda bulunmuştur. Öncelikle başvuruya konu belgelerin incelenmesinden, başvuru konusu işlemin başvuranın başvurusunda belirttiği gibi 2018-2019 Eğitim ve Öğretim Yılı Güz Yarı Yılı Çift Anadal Lisans
Programı başvurularına ilişkin değil; 2020-2021 Eğitim ve Öğretim Yılı Güz Yarı Yılı Çift Anadal Lisans
Programı başvurularına ilişkin olduğu tespit edilmiştir. Başvuru konusu olayda her ne kadar başvuranın
/
çift anadal talebinde bulunduğu tarihte uygulanabilir olan Uludağ Üniversitesi Ön lisans ve Lisans
Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş Çift Anadal ve Yandal Yapılması Esaslarına İlişkin Yönerge’de, Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal İle Kurumlararası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin
Yönetmelik’in; “Çift anadal programı” kenar başlıklı 16’ncı maddesinde yer alan “(1) Başarı sıralaması şartı aranan programlarda çift anadal yapmak isteyen öğrencinin, bu Yönetmelikte belirlenen diğer şartların yanı sıra kayıt olduğu yıldaki ilgili programın Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen başarı sıralaması şartını sağlamış olması gerekir.” düzenlemesi yer almasa da, başvuranın çift anadal başvurusunda bulunduğu tarihte yürürlükte olan çift anadal başvuru koşullarına dayanak mevzuat ve üst norm niteliğinde bulunan Yönetmelikte bulunan koşulların başvurana tatbik edildiği, normlar hiyerarşisinde üst norma dayanılarak çıkarılan alt normların, üst normun amacına ve çizdiği sınırlara uygun olarak düzenlenmesi gerektiği, Üniversite tarafından üst norm niteliğinde Yönetmelik hükmüne uygun olarak işlem tesis edildiği, Çift Anadal Program başvurusu yapmak isteyen başvuranın 2018 YKS’de Hukuk Fakülteleri Taban Başarı Sıralaması için aranan 185.000 Yerleştirme Başarı Sıralaması şartını sağlaması gerektiği, başvuranın Y-EA
Yerleştirme başarı sıralamasının 637.516 olduğu, bunun yanında Bursa Uludağ Üniversitesi 2020-
2021 Eğitim -Öğretim yılı güz yarıyılı çift anadal kontenjanlar ilanının “Açıklamalar” kısmının ilk
maddesinde “ 1-) 24.10.2010 tarih ve 27561 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yüksekögretim
Kurumlarında Ön Lisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş Çift Anadal, Yandal ve
Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik’in 16.1 maddesi uyarınca:
“(Ek cümle:RG-21/12/2019-30985) Başarı sıralaması aranan programlarda çift anadal yapmak isteyen öğrencinin, bu Yönetmelikte belirlenen diğer şartların yanı sıra kayıt olduğu yıldaki ilgili programın Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen başarı sıralaması şartını sağlamış olması gerekir.” koşulunun duyurulduğu, bu hükmün hem başvuran ve hem de aynı dönem de Çift
Anadal başvurusu yapanlar hakkında uygulandığı tespitleri yapılmıştır.
16. Buna ilaveten, yapılan içtihat incelemesinden; 16.1. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun sayılı 02.03.2020 tarihli ilamında, davacı, 13/09/2011 tarihinde Dikey Geçiş Sınavıyla (DGS) Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi
İlahiyat Fakültesine kayıt yaptırmış, fakülteye kayıt yaptırdığı tarihteki Yükseköğretim Kurumlarında
Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası
Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 25. maddesinin 4. fıkrası gereğince mezuniyet not ortalamasının 3,43 olacağı; ancak 02/05/2014 tarihinde Yönetmeliğin ilgili maddesinde yapılan değişiklik sebebiyle mezuniyet not ortalamasının 3,25’e düştüğü, bu nedenle düşük mezuniyet ortalaması nedeniyle lisans üstü öğrenim için müracaat hakkının kalmadığı; diğer bazı üniversitelerde aynı sınıfta ve aynı durumda olan öğrencilere akademik takvimin erken bitmesi dolayısıyla eski Yönetmelik hükümlerinin uygulandığı ve bu değişikliğin aynı durumda olanlar için fark meydana getirdiği gerekçesiyle, dikey geçiş öncesi önlisans programında aldığı derslerin notlarının mezuniyet not ortalamasına dahil edilmemesi için başvuruda bulunmuş, başvurusunun reddi üzerine bu işlem ile dayanağı Yönetmelik hükmünün iptali istemiyle temyizen incelenen davada; “ …Yönetmeliğin 25.
maddesinin 4. fıkrası yönünden karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısmı yönünden; Yönetmelik değişikliğinin gerekçesinde, Bologna sürecinde öğrencilerin tüm kazanımlarının ve başarılarının
/
transkriptlerinde gösterilmesi gerektiğinden, öğrencinin daha önce almış olduğu derslerden muaf tutularak notunun transkriptine işlenmemesinin, başarı ortalamasını düşürerek mağduriyetine sebep olması nedeniyle yeniden düzenlendiği belirtilmektedir.
Dava konusu Yönetmelik değişikliği ile dikey geçiş ile lisans programlarına yerleşen öğrencilerin lisans not ortalamalarının, önlisans programında alarak lisans programında intibakı yapılan dersler ile lisans eğitimi sırasında aldığı dersler üzerinden hesaplanacağı düzenlenmiştir. Bir öğrencinin, öğrenim hayatının son aşamasına kadar ve hatta öğrenim hayatının bitiminden sonra lisansüstü eğitim ya da yapılacak başvurular için not ortalamasının önemli olduğu hususu dikkate alındığında, öğrencinin tüm kazanımlarının korunması ve aynı bölümden mezun olacak öğrenciler arasında eşitliğin sağlanabilmesi için yapıldığı anlaşılan dava konusu düzenlemede hukuka ve mevzuata aykırılık görülmemiştir. Ancak, dava konusu Yönetmeliğin 25. maddesinin 4. fıkrası, 18/03/2016 tarih ve 29657 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki
Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal İle Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması
Esaslarına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 10. maddesiyle yürürlükten kaldırıldığından, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kararda sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.
Daire kararının bireysel işlemin iptaline ilişkin kısmına gelince; Davacı, dava konusu Yönetmelik değişikliğinin tarafına uygulanamayacağı, kayıt yaptırdığı tarihte yürürlükte bulunan Yönetmelik hükmünün uygulanması gerektiği iddiasıyla iptal isteminde bulunmaktadır. Düzenleyici işlemlerin kural olarak kazanılmış hak yaratmayacağı, kaldırılmaları ve değiştirilmelerinin her zaman olanaklı olduğu
İdare Hukukunun bilinen ilkelerindendir. Düzenleyici işlemlerin kişilere uygulanması suretiyle bireyselleşmesi halinde kazanılmış hak yaratacakları ve bu durumda da düzenleyici işlemlerde yapılacak değişikliklerde idari istikrarın ve/veya kazanılmış hakların korunması gerekeceği hukuk devleti ilkesinin bir sonucudur. 2547 sayılı Kanun’un verdiği yetkiye dayanılarak yükseköğretim kurumlarında ve bu kurumlara girişte imkan ve fırsat eşitliğini sağlamak amacıyla her zaman düzenleme yapılabileceği açık olup, bu düzenlemenin tüm öğrencileri kapsayacağı ve uygulanmasına engel bir durum yoksa hemen uygulamaya geçilebileceği kuşkusuzdur.Bu itibarla, değişiklik yapan düzenlemenin statüsü devam eden bireyleri de kapsayacağı, mezun olmamış bir öğrencinin öğrencilik statüsüne ilişkin olarak yapılacak düzenlemelere, statüsü devam ettiği için tabi olacağı açıktır. Nitekim
Hitit Üniversitesi Rektörlüğünce, Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki
Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması
Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 25. maddesinin 4. fıkrasındaki Yönetmelik değişikliğinin kimlere uygulanacağına dair görüş istenilmesi üzerine 11/06/2014 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında konunun incelendiği ve söz konusu Yönetmelik değişikliğinin halen kayıtlı olan tüm öğrencilere uygulanmasına karar verildiği görülmektedir. Bu durumda, Yönetmeliğin 25. maddesinin 4.
fıkrasında yapılan değişikliğe davacının devam eden öğrencilik statüsü nedeniyle tabi olacağı ve kazanılmış haktan söz edilemeyeceğinden ve hukuka uygun olduğu ortaya konulan bu hüküm halen kayıtlı olan tüm öğrencilere uygulanacağından, davacının talebinin reddine dair bireysel işlemde de hukuka aykırılık bulunmamaktadır…” şeklinde karar verildiği, Anlaşılmıştır.
/
17. Sonuç itibariyle, yükseköğretim kurumlarında ve bu kurumlara girişte imkan ve fırsat eşitliğini sağlamak amacıyla her zaman düzenleme yapılabileceği açık olup, bu düzenlemenin tüm öğrencileri kapsayacağı ve uygulanmasına engel bir durum yoksa hemen uygulamaya geçilebileceği kuşkusuzdur. Bu itibarla, değişiklik yapan düzenlemenin statüsü devam eden bireyleri de kapsayacağı, mezun olmamış bir öğrencinin öğrencilik statüsüne ilişkin olarak yapılacak düzenlemelere, statüsü devam ettiği için tabi olacağı, kaldı ki söz konusu değişikliğin Bursa Uludağ Üniversitesi tarafından 2020-2021 Eğitim – Öğretim yılı güz yarıyılı çift anadal kontenjanlar ilanında “Açıklamalar” kısmında duyurulduğu ve aynı durumda olan bütün öğrencilere tatbik edildiği tespitleriyle ilgili mevzuat hükümleri ve dosya kapsamı çerçevesinde başvuranın çift anadal başvurusunun reddi işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 18. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin
“İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, böylece “kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini de göstermediği, bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
19. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 17’ncimaddesinin sekizinci fıkrasına göre, Kamu Denetçiliği Kurumu’na dava açma süresi içinde yapılan başvuru işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurmakta olup; aynı Kanunun21’inci maddesinin birincisi fıkrası uyarınca, şikâyet başvurusunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi halinde, durmuş olan dava açma süresi, gerekçeli Ret Kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlamaktadır. Bu çerçevede; bu Ret Kararının başvurana tebliğ edildiği tarihten itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (mevcut ise)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, söz konusu idari işleme karşı Bursa İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın Başvurana ve BURSA ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi