|
ÖZET: Uyuşmazlık, davacının çift ölüm aylığına hak kazanıp kazanamayacağına ilişkindir. Davacı, eşinin vefatından sonra SGK’dan dul maaşı alırken, babasından da yetim aylığı talep etmiş ve bu süreçte kesintilerle karşılaşmıştır. İlk Derece Mahkemesi, davanın kabulüne karar vermiş, ancak davalı Kurumun istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesi, davacının çift aylığa hak kazanamayacağı gerekçesiyle kararı bozmuştur.
Bozma sonrası yapılan yargılamada, İlk Derece Mahkemesi, bozmaya uyularak davanın reddine karar vermiştir. Temyiz aşamasında, davacı vekili, farklı statülerde aylıkların talep edildiğini ve uygulanacak yasal mevzuatın 1479 sayılı Kanun olduğunu savunmuştur. Ancak Yargıtay, temyiz itirazlarını yerinde görmemiş ve İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna uygun olduğunu belirterek onanmasına karar vermiştir. Bu durum, davacının çift ölüm aylığı talebinin hukuken geçersiz olduğu sonucunu doğurmuştur. |
10. Hukuk Dairesi 2024/2324 E. , 2024/3982 K.
“İçtihat Metni”
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2023/201 E., 2023/331 K.
KARAR : Ret
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen Kurum işleminin iptali, menfi tespit, kesilen ölüm aylığının tekrar bağlanması ve alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü
I. DAVA
Davacı dava dilekçesinde özetle; davacının eşinin 10.10.2009 tarihinde vefat ettiğini, kendisine SGK’dan dul maaşı bağlandığını, 2011 yılında 10.04.2003 tarihinde vefat eden Bağ-Kur’lu babasından da aylık talebinde bulunduğunu, başvuru tarihine kadar olan birikmiş 7.000,00 TL-8.000,00 TL civarı peşin yetim aylığının davacıya ödendiğini, davacıya 200,00 TL yetim aylığı bağlandığını, 4 yıl boyunca maaş alan davacının maaşının 03/2015 tarihinde çift maaş konusunda hata yapıldığı gerekçesi ile babasından aldığı yetim maaş ödemesinin kesildiğini, Nisan ayında dul maaşından iadeye dair kesintiler yapıldığını, kesintilerin halen devam ettiğini beyanla davalı Kurumca kesilen yetim aylığının kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptali ile davacının davalı Kuruma borçlu olmadığının tespitini, kesilen yetim aylığının tekrar bağlanarak kesilme tarihi itibariyle yasal faizi ile birlikte iadesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum tarafından yapılan işlemin yasa ve mevzuata uygun olduğunu, iptalini gerektirir bir durumun söz konusu olmadığını beyanla, davanın reddini talep etmiştir
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 08.01.2021 tarihli ve 2018/336 E., 2021/5 K. sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 09.11.2022 tarihli ve 2021/509 E., 2022/2505 K. sayılı kararıyla istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2.Daire kararında; davacının babası üzerinden hak sahipliği sıfatının eşinin vefat ettiği 10.10.2009 tarihinde kazanıldığı ve bu tarihte yürürlükte olan 5510 sayılı Kanun’un 54 ncü maddesi gereğince davacının çift aylığa hak kazanamadığı gerekçesiyle karar bozulmuştur.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamında yazılan gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde, farklı statülerde aylıkların talep edildiği, uygulanacak yasal mevzuatın 1479 sayılı Kanun olduğu, … doğuran olayın babanın ölüm tarihi olduğunu, Anayasa Mahkemesi kararları ışığında kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacıya çift ölüm aylığı bağlanıp bağlanamayacağına ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun’un 54 ncü maddesi.
3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
17.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.