|
ÖZET: Başvuran, 31 Ağustos 2021 tarihinde CİMER üzerinden yaptığı şikayetinin süresi içinde soruşturulmadığını ve zamanaşımına uğratıldığını belirterek, Sağlık Bakanlığı müfettişleri tarafından soruşturma yapılmasını talep etmiştir. Başvuranın iddiaları, eşinin doğum sürecinde yaşanan bazı ihmal ve yanlış uygulamalar nedeniyle çocuğunun otizmli olduğu yönündedir. İdare, başvuranın şikayetinin incelenmesi için gerekli adımları atmış, ancak süreçte yaşanan gecikmelerin nedenleri arasında ilgili personelin başka illerde bulunması ve idari süreçlerin karmaşıklığı yer almıştır.
Devlet Memurları Kanunu’na göre, kamu hizmetinin düzgün yürütülüp yürütülmediğinin araştırılması ve disiplin cezalarının uygulanması, idarenin takdir yetkisi dahilindedir. Ancak, başvuranın iddialarının somut bir zarara dayandığı ve bu zararın araştırılması gerektiği vurgulanmıştır. Sonuç olarak, başvuranın talebi reddedilmiş, ancak idarenin süreçteki bilgi akışının ve başvuru yollarının daha net bir şekilde belirtilmesi gerektiği önerilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/13218-S.22.20228
BAŞVURU NO : 2022/6466
KARAR TARİHİ : 11/10/2022
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın soruşturma açılması talepleri hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 01/05/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran tarafından özetle; 31.08.2021 tarihli CİMER üzerinden yaptığı şikayet başvurusuna ilişkin olarak Teftiş Kurulu Başkanlığında soruşturma açıldığı ve sonucun Ağrı İl Sağlık Müdürlüğü tarafından gönderileceği bildirildiği, 08.03.2022 tarihine kadar Ağrı İl Sağlık Müdürlüğü ve Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından verilen bilgilerde soruşturma açıldığı ve devam ettiği belirtildiği, 08.03.2022 tarihi itibariyle
Ağrı İl Sağlık Müdürlüğü Disiplin Birimi tarafından açılmış, devam eden ya da sonuçlanmış herhangi bir başvuru olmadığı bilgisi verildiği, 17.03.2022 tarihinde edinilen bilgide 23.02.2022 tarihinde Ağrı İl Sağlık
Müdürlüğü tarafından 23.02.2022 tarihinde soruşturmanın en kısa sürede açılacağı bilgisi verildiği,
31.08.2022 tarihli CİMER başvurusundan 23.02.2022 tarihine kadar soruşturma açılmadığı ve şikayetin
sürüncemede bırakıldığı iddia ve ifade edilerek ilk şikayete ilişkin araştırmasının bakanlık müfettişlerince yapılması, süreç içerisinde yanlış bilgi verdiği anlaşılan kişiler tespit edilerek bu kişiler hakkında disiplin soruşturması başlatılması ve başvuruyu sürüncemede bırakan kişilerin tespit edilerek gerekli cezanın verilmesi talep edilmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Sağlık Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından gönderilen 03.08.2022 tarih ve sayılı cevabi yazıda özetle; 2.1. Başvuranın 31.08.2021 tarihli CİMER başvurusu hakkında 02.09.2021 tarihli ve sayılı yazı ile
Ağrı Valiliği İl Sağlık Müdürlüğüne muhakkik marifetiyle yerinde inceleme başlatılması için yazı gönderildiği ve 20.09.2021 tarihinde inceleme yapmak üzere muhakkik görevlendirildiği hususunun bildirildiği, /
2.2. Bu süreçte incelemeye konu olan doğum eyleminde ve doğum sonrası bebeğin tedavisinde görevli personelin birçoğunun Ağrı ili dışında olması nedeniyle ifadelerin alınmasında gecikme olduğu, 2.3. Süreçte kullanılacak bilgi ve belgelere de Ağrı Devlet Hastanesinin yeni hizmet binası Ağrı Eğitim ve Araştırma Hastanesine taşınmasından dolayı taleplerin zamanında karşılanamadığı, bu bağlamda incelemenin neticelendirilmesinin de zaman aldığı hususunda başvurana gerek yazı ile gerek şifahen bilgi verildiği, Açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkrasında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu
Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Disiplin amiri ve disiplin cezaları” başlıklı 124 üncü maddesinde, “Kamu hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesini sağlamak amacı ile kanunların, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin ve yönetmeliklerin Devlet memuru olarak emrettiği ödevleri yurt içinde veya dışında yerine getirmeyenlere, uyulmasını zorunlu kıldığı hususları yapmayanlara, yasakladığı işleri yapanlara durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre 125 inci maddede sıralanan disiplin cezalarından birisi verilir.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde, hazırlanan “Kısmen
Tavsiye Kısmen Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran, 31/08/2021 tarihinde yapmış olduğu CİMER şikayetinin süresi içinde soruşturulmadığını, zamanaşımına uğratıldığını belirterek, Bakanlık müfettişleri tarafından soruşturmanın yapılmasını ve bu soruşturmanın gecikmeli yapılmasına sebep olanların idari soruşturma yapılarak cezalandırılmasını talep etmektedir.
8. İdare tarafından gönderilen belgelerden; başvuranın eşinin doğum sırasında Ağrı Devlet
Hastanesinde uygulanan bazı işlemler nedeniyle çocuğunun otizmli olduğunu iddia ettiği, Ağrı Valiliği İl
Sağlık Müdürlüğü tarafından gönderilen 23.02.2022 tarihli ve sayılı yazısında Ağrı
İl Sağlık Müdürlüğünün Kamu Hastaneleri Başkanlığı’nın 24/11/2021 tarihli ve sayılı yazısında ilgili hususla ilgili olarak inceleme başlatılması talebinde bulunulduğu,
17.09.2021 tarihinde muhakkik atandığı, ancak İl Sağlık Müdürü, Başkan, Başkan Yardımcısı ve Başhekim
şikayet edildiği için ve muhakkikin ifadesine başvuracağı kişilerle en az eş kıdem olması gerektiği için atanan muhakkik dosyasını iade ettiği, Valilik tarafından 12.01.2022 tarihli yazı ile Teftiş Kurulu
Başkanlığının CİMER başvurusu hakkında Müdürlükten görüş istendiği, 22.02.2022 tarihinde tüm görevli personelin isim ve bilgilerinin taraflarına iletilmesini talep ettikleri söz konusu personelden gerekli bilgilerin alınacağı belirtilmiştir.
9. Devlet Memurları Kanununun ilgili maddesinde Devlet Memurları tarafından Kamu Hizmetinin
Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerine ve ilgili yönetmeliğe uygun yürütülüp yürütülmediğinin araştırılıp uygun görülen disiplin cezalarının verilebileceği belirtilmiştir. Söz konusu eylemin disiplin cezasını gerektirir bir eylem olup olmadığı veya karşı tarafın mağduriyetine sebep olabilecek bir eylemin gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğinin tespiti ancak yapılacak bir soruşturma neticesinde ortaya koyulabilecektir. Soruşturma yapma yetkisi idarenin takdirinde olsa da eğer ortada somut ve araştırılması gereken bir zarar meydana gelmiş ise söz konusu zararın meydana gelmesinde işlem tesis eden idari görevlilerin kusurlarının bulunup bulunmadığının araştırılması gerekir.
10. Başvuran 31.08.2021 tarihinde CİMER üzerinden başvuru yaparak 2018 yılında eşinin doğumu süreci ile birlikte hastane yöneticilerini şikayet etmiş ve çocuğunun otizmli olmasının hastanenin ihmali ile olduğunu iddia ederek ilgililer hakkında gerekli işlemlerin yapılmasını talep etmiştir. Bunun üzerine başvurana 20.09.2021 tarihinde Sağlık Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından konuya ilişkin olarak mahallinde inceleme başlatıldığı ve neticelenmesi halinde Ağrı İl Sağlık Müdürlüğünce gerekli bilgilendirmenin yapılacağı cevabı verilmiştir. 28.12.2021 tarihinde ise Ağrı İl Sağlık Müdürlüğü tarafından başvuruda İl Sağlık Müdürünün adı geçmesi nedeniyle incelemenin Ağrı Valiliğine gönderildiği bildirilmiştir.
11. Diğer yandan başvuranın CİMER üzerinden farklı tarihlerde konu hakkında başvuruları devam etmiş ve her defasında kendisine soruşturmanın başlatıldığı bilgisi verilmiştir. Yine Kurumumuza yapılan 2022/4308 numaralı başvuruda 22.08.2022 tarih ve sayılı kararda; “İdareden temin edilen belgelerden, başvuranın CİMER başvurusuna istinaden resen açıldığı belirtilmesine karşın açılmadığı soruşturmanın açılıp tamamlandığı ve başvurana söz konusu husus hakkında bilgi verildiği anlaşıldığından söz konusu talep bakımından başvuru hakkında, Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına ilişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in 33/A maddesi gereğince dostane çözüm kararı verilmesi gerektiği” değerlendirilmiştir.
12. Dosya içeriğinde yer verilen iç yazışmalarda sürecin şikayet ile birlikte başladığı, Ağrı İl sağlık
Müdürlüğü tarafından başlatılan incelemenin şikayet edilen kişiler arasında Ağrı İl Sağlık Müdürü de olması nedeniyle Ağrı Valiliğine gönderildiği ve burada da muhakkik olarak yeni bir kişi atandığı, yine bilgi ve belgeler arasında yer alan inceleme raporu ve araştırma raporları ile sürece ilişkin olarak dosyada yer verilen belgeler listesi kapsamında her ne kadar araştırma sürecinin uzadığı anlaşılsa da bunun gerekçesinin hem Kurumumuza hem de başvurana bildirildiği anlaşılmaktadır.
13. Dosya kapsamında yapılan inceleme sonucunda Kurumumuzca yapılan değerlendirmede; başvuranın 31.08.2021 tarihli CİMER şikayeti üzerine gerekli işlemlerin başlatıldığı ve sonucunda
İnceleme / Disiplin Soruşturma Raporu hazırlandığı anlaşıldığından başvuranın talebinin reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan
değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Erzurum İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi