CNG dolum tesisleri işyeri ruhsatı almak zorunda mı (ÇŞB)

Not: 3572 sayılı Kanunun 2 nci maddesi hk.

T.C.

ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü

Sayı : 71188846-045.02-7521189 29/09/2023 Konu : Görüş (3572 sayılı Kanunun 2 nci maddesi hk.)

DAĞITIM YERLERİNE

İlgi : … tarihli ve E-… sayılı yazınız.

İlgide kayıtlı yazınız ve eki incelenmiş olup;
İliniz, … ilçesi, … Mahallesi, … Sokak, No: … adresinde bulunan … A.Ş. ye ait sıkıştırılmış doğal gaz ve tüp dolum tesisi faaliyet konulu iş yerine, işyeri açma ve çalışma ruhsatı almadan faaliyette bulunduğundan dolayı Başkanlığınız Encümeninin …2022 tarihli ve … sayılı kararı ile 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 32 nci maddesine istinaden … TL idari para cezası uygulandığı, söz konusu idari para cezasının uygulanmasına ilişkin yazının 7201 sayılı Tebligat Kanununun 21 inci maddesi çerçevesinde … A.Ş.’ye tebliğ edilmesi için …2022 tarihli ve … sayılı yazınız ile Zabıta Dairesi Başkanlığına talimat verildiği ancak yazı içeriğinde yer verilen söz konusu Encümen kararının … Anonim Şirketi’ne tebliğ edilmedi,
… Anonim Şirketi uhdesinde olan, … ilçesi, … Mevkii, … Mahallesinde bulunan hamam doğal gaz sahasının, …2008 tarihinde … Anonim Şirketi adına tescil edilen ve …2012 tarihinde … A.Ş.’ye devredilen … hak sıra nolu arama ruhsatında, 855 metre son derinlikte bitirilen … kuyusunda … formasyonunda yapılan gaz keşfi kuyunun üretime alındığı Temmuz 2011 tarihinde Mülga Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (PİGM) tarafından onaylandığı, Petrol ve Gaz Arama Grubu’nun eski şirketlerinden olan … A.Ş.’nin …, … ve … illeri sınırları içinde sahip olduğu … pafta numaralı petrol arama ruhsatındaki %100 hissesinin tamamının … Anonim Şirketi’ne devrine ilişkin talebin Mülga Petrol İşleri Genel Müdürlüğünce (PİGM) uygun görüldüğü ve bu konuda …2016 tarihli ve 6967 no.lu “Petrol Hakkına Müteallik Karar” alınmasına müteakip petrol arama ruhsatları rumuzunun … şeklinde değiştiği,
Üretilen doğal gazın CNG olarak satışı için, söz konusu tesiste …2011 tarihinden itibaren 10 yıllık süre ile CNG faaliyeti yapmak üzere 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu ve ilgili mevzuat uyarınca Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun (EPDK) ….2011 tarihli ve … sayılı kararı ile EPDK tarafından … Anonim Şirketi’ne verilen …2011 tarihli ve … sayılı sıkıştırılmış doğal gazın (CNG) satışına ilişkin lisansın alınarak faaliyetlere başlanıldığı, Doğal Gaz Piyasası Lisans Yönetmeliğinin “Lisansların sona ermesi” başlıklı 16 ncı maddesi doğrultusunda … tarihli ve … sayılı sıkıştırılmış doğal gazın (CNG) satışına ilişkin lisansın 180 gün beklenilmeksizin, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun …2017 tarihli ve … sayılı Kararı ile sona erdirildiği,
Halihazırda faaliyet sahibi oldukları …2011 tarihli ve … sayılı lisansın, …2021 tarihli ve … sayılı lisans kapsamında yürütüldüğü (Lisans Kapsamında Yürütülecek Faaliyetler; Lisans sahibi; CNG faaliyeti yürüten lisans sahibi şirketlere ve serbest tüketiciler ile ulusal iletim şebekelerinin uluşamadığı bölgelerde yer alan tüketicilere, bu lisans kapsamında sıkıştırılmış doğal gaz taşıma hizmeti verebilir. Ayrıca lisans sahibi CNG satış istasyonlarından temin edilen ve/veya üretim yapan toptan satış şirketlerinden kuyubaşında satın alınarak taşıma vasıtası üzerindeki sıkıştırma ekipmanlarıyla sıkıştırılan ve basınçlı kaplara doldurulan sıkıştırılmış doğal gazı lisans sahiplerine, serbest tüketicilere ve ulusal iletim şebekelerinin

ulaşamadığı bölgelerde yer alan satış faaliyetini yapabilir.), aynı zamanda Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün (MAPEG) petrol arama ve üretim faaliyetlerinin kapsamına girmekte olduğu, bundan sonraki aşamada ise Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından verilen …2021 tarihli ve … sayılı lisans marifetiyle piyasa faaliyetleri gerçekleştirildiği,
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde anılan Kanunun nerede açılırsa açılsın, yakıcı, parlayıcı, patlayıcı ve tehlikeli maddelerle çalışılan işlerle oksijen LPG dolum ve depolama, bunlara ait dağıtım merkezleri, perakende satış yerleri, taş ocakları, akaryakıt istasyonları ve benzeri yerlere uygulanmayacağı, bahse konu firmanın gerekli faaliyetleri gösterebilmesi için edinilmesi gereken ruhsat ve izinleri EPDK tarafından aldığı, EPDK tarafından verilen …2021 tarihli ve … sayılı lisans marifetiyle piyasa faaliyetlerini gerçekleştirdiği, bu nedenle anılan 3572 sayılı Kanunun ve bu kanunun uygulanmasını göstermek amacıyla çıkarılan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümlerinin söz konusu işletme açısından uygulanmasına hukuken imkan bulunmadığı, Belirtilmiş olup söz konusu sıkıştırılmış doğal gaz üretimi tesisinin işyeri açma ve çalışma ruhsatına tabi olup olmadığı, tabi ise hangi sınıf gayrisıhhi müessese kapsamında ruhsatlandırılması gerektiği hususlarında Bakanlığımız görüşü talep edilmiştir.

Bilindiği üzere, 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanunun birinci maddesinde “Bu Kanunun amacı, sanayi, tarım ve diğer işyerleri ile her türlü işletmeleri, işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının verilmesi işlerinin basitleştirilmesi ve kolaylaştırılmasıdır.” hükmü,
2 nci maddesinde “Bu Kanun hükümleri;
a) 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanununun 268-275 inci maddeleri kapsamına giren 1 inci sınıf gayrisıhhi müesseselere,
b) Nerede açılırsa açılsın, yakıcı, parlayıcı, patlayıcı ve tehlikeli maddelerle çalışılan işlerle oksijen LPG dolum ve depoları, bunlara ait dağıtım merkezleri, perakende satış yerleri, taşocakları, akaryakıt istasyonları ve benzeri yerlere,
c) 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu kapsamına giren turizm işletmelerine,
d) (Mülga: 24/11/2004 – 5259/8 md.)
e) 1 inci, 2 nci ve 3 üncü sınıf gıda maddesi üreten gayri sıhhi müesseselere.

f) 1136 sayılı Avukatlık Kanunu uyarınca açılan avukatlık bürolarına,
g) 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu uyarınca meslek mensuplarınca açılan bürolara,
h) 1512 sayılı Noterlik Kanununa göre kurulan noterlik dairelerine,
ı) 27/1/1954 tarihli ve 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu uyarınca mühendis ve mimar meslek mensuplarınca açılan bürolara,
i) 11/4/1928 tarihli ve 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanuna göre açılan muayenehane ve müşterek muayenehanelere,
Uygulanmaz.” hükmü,
4 üncü maddesinde “3 üncü maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar.

a) İnsan sağlığına zarar vermemek,
b) Çevre kirliliğine yol açmamak,
c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak.” hükmü, 5393 sayılı Belediye Kanunun 15 inci maddesinin (l) bendinde “Gayrisıhhî müesseseler ile umuma açık istirahat ve eğlence yerlerini ruhsatlandırmak ve denetlemek.” ve (o) bendinde “Gayrisıhhî işyerlerini, eğlence yerlerini, halk sağlığına ve çevreye etkisi olan diğer işyerlerini

kentin belirli yerlerinde toplamak; hafriyat toprağı ve moloz döküm alanlarını; sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG) depolama sahalarını; inşaat malzemeleri, odun, kömür ve hurda depolama alanları ve satış yerlerini belirlemek; bu alan ve yerler ile taşımalarda çevre kirliliği oluşmaması için gereken tedbirleri almak.” hükmü,
84 üncü maddesinde “Bu Kanunla, belediyenin sorumlu ve yetkili kılındığı görev ve hizmetlerle sınırlı olarak; 24.4.1930 tarihli ve 1593 sayılı Umumî Hıfzıssıhha Kanunu, 4.7.1934 tarihli ve 2559 sayılı Polis Vazife ve Selâhiyet Kanunu, 10.6.1949 tarihli ve 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu, 12.9.1960 tarihli ve 80 sayılı 1580 Sayılı Belediye Kanununun 15 inci Maddesinin 58 inci Bendine Tevfikan Belediyelerce Kurulan Toptancı Hal’lerinin Sureti İdaresi Hakkında Kanun, 2.7.1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanunu, 13.10.1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, 3.5.1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanunu, 14.6.1989 tarihli ve 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun, (…)(44), 10.7.2003 tarihli ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu, 1.5.2003 tarihli ve 4856 sayılı Çevre ve Orman Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile 14.7.1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda bu Kanun hükümlerine aykırılık bulunması durumunda bu Kanun hükümleri uygulanır.” hükmü,
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendinde “…; gayrisıhhî işyerlerini, eğlence yerlerini, halk sağlığına ve çevreye etkisi olan diğer işyerlerini kentin belirli yerlerinde toplamak; …”, (j) bendinde “Gıda ile ilgili olanlar dâhil birinci sınıf gayrisıhhî müesseseleri ruhsatlandırmak ve denetlemek, yiyecek ve içecek maddelerinin tahlillerini yapmak üzere laboratuvarlar kurmak ve işletmek.” ve üçüncü fıkrasının (c) bendinde “Sıhhî işyerlerini, 2 nci ve 3 üncü sınıf gayrisıhhî müesseseleri, umuma açık istirahat ve eğlence yerlerini ruhsatlandırmak ve denetlemek.” hükmü,
28 inci maddesinde “Belediye Kanunu ve diğer ilgili Kanunların bu kanuna aykırı olmayan hükümleri ilgisine göre büyükşehir ve ilçe belediyeleri hakkında da uygulanır.” hükmü,
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 2 nci maddesinde “Bu Yönetmelik, sıhhî ve gayrisıhhî işyerleri ile umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin ruhsatlandırılması ve denetlenmesine dair iş ve işlemleri kapsar.” hükmü,
4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde “Yetkili idare: Belediye sınırları ve mücavir alanlar dışı ile kanunlarda münhasıran il özel idaresine yetki verilen hususlarda il özel idaresini, büyükşehir belediyesi sınırları içinde büyükşehir belediyesinin yetkili olduğu konularda büyükşehir belediyesini, bunların dışında kalan hususlarda büyükşehir ilçe belediyesini, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde belediyeyi, organize sanayi bölgesi sınırları içinde organize sanayi bölgesi tüzel kişiliğini, endüstri bölgesi sınırları içinde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığını ve teknoloji geliştirme bölgesi yönetici şirketi ile bölgede yer alan AR-GE ve tasarım faaliyetinde bulunan firmalar için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı il müdürlüklerini,” ve (t) bendi “İş yeri: Ticari, sınai, zirai veya mesleki bir faaliyetin ya da girişimin icrasına tahsis edilen veya bu faaliyetlerde kullanılan, kara ya da su üzerindeki açık veya kapalı alanda bulunan sabit ya da mobil yerleri” hükmü,
6 ncı maddesinin birinci fıkrasında “Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır.” ve üçüncü fıkrasında “İşyeri açmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1 ve 2’de yer alan durumlarına uygun formu doldurarak yetkili idareye başvurur.” hükmü,

Yönetmeliği eki (Ek-2)’de yer alan “BİRİNCİ SINIF GAYRİSIHHİ MÜESSESELER” başlıklı bölümünün “5-PETROKİMYA SANAYİİ” başlıklı alt bölümünde “5.4- Sıvılaştırılmış petrol gazı, sıvılaştırılmış doğal gaz ve sıkıştırılmış doğal gaz dolum tesisleri ile 30 ton ve üzeri kapasitede olan sıvılaştırılmış petrol gazı, sıvılaştırılmış doğal gaz ve sıkıştırılmış doğal gaz ikmal istasyonları ve tüp depolama tesisleri,” hükmü,
Yine Yönetmeliğin eki (Ek-2)’de yer alan “İKİNCİ SINIF GAYRİSIHHİ MÜESSESELER” başlıklı bölümünün “5-PETROKİMYA SANAYİİ” başlıklı alt bölümünde “5.1- 30 ton altında sıvılaştırılmış petrol gazı, sıvılaştırılmış doğal gaz ve sıkıştırılmış doğal gaz ikmal istasyonları ve tüp depolama tesisleri,” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; 3572 sayılı Kanunun 1 inci maddesi sanayi, tarım ve diğer iş yerleri ile her türlü işletmelerin, işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının verilmesi işlerini kapsamakta ve 2 nci maddesinde ise hangi iş yerlerinde Kanun hükümlerinin uygulanmayacağı sayılmakta olup gayrisıhhi müesseseler için madde hükmüne istinaden bu Kanunun uygulanmayacağı hüküm altına alınmıştır. Ancak 5393 sayılı Belediye Kanununun 84 üncü maddesinde bu Kanunla belediyelerin yetkili kılındığı hizmetlerde 3572 sayılı Kanunun uygulanmayacağı ve 5216 sayılı Kanunun 7 nci maddesinde büyükşehir olan illerde, birinci sınıf gayrisıhhî müesseselerin büyükşehir belediyelerince, ikinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhi müesseselerin ilçe belediyelerince ruhsatlandırılacağı ve denetleneceği, 28 inci maddesinde de 5393 sayılı Kanunun 5216 sayılı Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin büyükşehir ve ilçe belediyeleri için de uygulanacağı hükmü altına alınmış olup bu bakımdan Yönetmelik kapsamında sıkıştırılmış doğal gaz dolum tesisleri ile 30 ton ve üzeri kapasitede olan sıvılaştırılmış petrol gazı, sıvılaştırılmış doğal gaz ve sıkıştırılmış doğal gaz ikmal istasyonları ve tüp depolama tesislerinin birinci sınıf gayrisıhhi müessese, 30 ton altında sıvılaştırılmış petrol gazı, sıvılaştırılmış doğal gaz ve sıkıştırılmış doğal gaz ikmal istasyonları ve tüp depolama tesislerinin ise ikinci sınıf gayrisıhhi müessese olarak ruhsatlandırılması gerektiği değerlendirilmektedir.

Bilgilerini rica ederim.

Bakan a.

Genel Müdür