ÖZET: Sayıştay kararında, CNG’li otobüslere ait doğalgaz dolum istasyonu için yedek parça temini işine ilişkin sözleşmenin birim fiyat sözleşmesi olduğu ve sözleşme bedelinin, yüklenici tarafından teklif edilen birim fiyatların çarpımıyla belirlendiği vurgulanmıştır. Sözleşmenin 7’nci maddesinde, sözleşme bedeline dahil olan vergi, resim ve harçların taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin olduğu belirtilirken, karar ve sözleşme pul bedellerinin siparişe göre alınacağı ifade edilmiştir.

Bu bağlamda, damga vergisinin, sözleşme bedeli yerine sipariş bedelleri üzerinden alınmasının mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. Dolayısıyla, tazmin hükmünün tasdikine dair önceki kararın düzeltilmesine gerek olmadığına karar verilmiştir. Bu durum, damga vergisinin hangi koşullarda alınacağına dair hukuki çerçeveyi net bir şekilde ortaya koymaktadır.

Kamu İdaresi Türü Belediyeler ve Bağlı İdareler
Yılı 2010
Dairesi 2
Karar No 39594
İlam No 42444
Tutanak Tarihi 7.12.2016
Kararın Konusu Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar

Damga vergisi

2-) 162 sayılı İlam’ın 21’inci maddesi ile, … Oto İnşaat Petrol Ürünleri Makine İmal San. Ve Dış Tic. Ltd. Şti. yüklenimindeki “CNG’li Otobüslere Ait 5 Adet Doğalgaz Dolum İstasyonu İçin Yedek Parça Temini İşi”nde sözleşme bedeli yerine yükleniciye verilen siparişlerin bedelleri üzerinden damga vergisi alınması nedeniyle …-TL’ye tazmin hükmü verilmiş olup; 29.09.2015 tarih ve 40793 tutanak sayılı Temyiz Kurulu İlamının 21’inci maddesi ile hükmün Tasdikine karar verilmiştir.

… Büyükşehir Belediyesi … Genel Müdürlüğü adına temyiz başvurusunda bulunan … (Genel Müdür) ve … (Genel Müdür Yardımcısı) göndermiş oldukları karar düzeltme dilekçesinde özetle,

İlama konu sözleşmenin birim fiyat sözleşmesi olduğunu; sözleşme kapsamındaki ürünlerin tamamının alınacağı yönünde bir zorunluluk bulunmadığından sözleşme miktarının üzerine yazılı rakam olmadığını;

488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 1’nci maddesi uyarınca, bu kanuna ekli 1 sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğunu; 4’üncü maddesinde ise, bir kağıdın tabi olacağı vergi miktarının tayininde o kağıdın mahiyetine bakılması gerektiğinin açıkça belirtildiğini; İlama konu sözleşmede net alınacak malzemelerin bedelleri belli olmadığından içeriğinde yer alan sonradan kısım kısım sipariş verilen ürünlerin bedelleri toplamının sözleşmenin bedelini oluşturduğunu;

Nitekim, 22/c kapsamında düzenlenen sözleşmenin sözleşme bedeline dâhil giderler başlıklı 7.1.2 kısmında aynen; “İlgili mevzuat uyarınca hesaplanacak katma değer vergisi sözleşme bedeline dahil olmayıp idare tarafından yükleniciye ödenecektir. Karar ve sözleşme pul bedelleri siparişe göre yükleniciden alınacaktır.” Denildiğini; bu sözleşme kapsamında 05.01.2010 tarih ve 43-92-408 sayılı … Euro bedelle firmaya sipariş verilmiş ve bu tutar üzerinden sözleşme damga vergisi alınmış olduğunu belirterek Temyiz Kurulu Kararının düzeltilerek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmişlerdir.

Sayıştay Savcısı duruşma sırasında, karar düzeltilmesine mahal olmadığı yönünde görüş bildirmiştir.

Dosyada mevcut belgeler okunup incelendikten sonra gereği görüşüldü;

CNG’li Otobüslere Ait 5 Adet Doğalgaz Dolum İstasyonu İçin Yedek Parça Temini İşine ait Sözleşmenin “Sözleşme türü ve bedeli” başlıklı 6’ncı maddesinde;

“6.1.Bu sözleşme birim fiyat sözleşme olup, İdarece hazırlanmış cetvelde yer alan ve ayrı ayrı sözleşme konusu olacağı belirtilen her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için Yüklenici tarafından teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan tutarların toplamı olan … Euro (…) bedel üzerinden akdedilmiştir.

Alınan malların ve yapılan işlerin bedellerinin ödenmesinde, birim fiyat teklif cetvelinde Yüklenicinin teklif ettiği ve sözleşme bedelinin tespitinde kullanılan birim fiyatlar esas alınır.”

“Sözleşme bedeline dahil giderler” başlıklı 7’nci maddesinde;

“7.1. Sözleşme bedeline dahil olan vergi, resim, harçlar

Taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin vergi, resim, harç ve benzeri giderler sözleşme bedeline dahildir.

İlgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak Katma Değer Vergisi sözleşme bedeline dahil olmayıp İdare tarafından yükleniciye ödenecektir. Karar ve sözleşme pul bedelleri siparişe göre yükleniciden alınacaktır” hükümleri bulunmaktadır.

488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 1’inci maddesinde, bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olacağı, bu Kanundaki kağıtlar teriminin yazılıp imzalanmak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri ifade edeceği;

3’üncü maddesinde, damga vergisinin mükellefinin kağıtları imza edenler olduğu, resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların damga vergisinin kişiler tarafından ödeneceği, hükümlerine yer verilmiştir.

Buna göre, bir kağıdın damga vergisine tabi tutulabilmesi için kağıdın herhangi bir hususu ispat veya belli edecek nitelik kazanmış, yani hukuken tekemmül etmiş olması gerekmektedir. İmzalanmak suretiyle hukuken tekemmül eden ve verginin konusuna giren bir kağıdın ilgili hükmünden istifade edilmemiş olması veya kısmen istifade edilmiş olması, o kağıdın bir hususu ispat ve belli edebilecek belge olma vasfını ortadan kaldırmaz. Yine 488 sayılı Damga Vergisi Kanununda, herhangi bir hususu ispat ve hukuken tekemmül edecek biçimde düzenlenen kağıtların, daha sonra hükümlerinden tamamen veya kısmen yararlanamaması halinde bu kağıtlar için ödenmiş bulunan verginin iade edileceğine dair bir hüküm de mevcut değildir.

Öte yandan 488 Sayılı Damga Vergisi Kanununun “Vergileme Ölçüleri” başlıklı 10’uncu maddesinde aynen;

“Damga Vergisi nispi veya maktu olarak alınır.

Nispi vergide, kağıtların nevi ve mahiyetlerine göre, bu kağıtlarda yazılı belli para, maktu vergide kağıtların mahiyetleri esastır.

Belli para terimi, kağıtların ihtiva ettiği veya bunlarda yazılı rakamların hasıl edeceği parayı ifade eder” denilmekte olup; bu hüküm karşısında sözleşmenin 7’nci maddesinde “Karar ve sözleşme pul bedelleri siparişe göre yükleniciden alınacaktır” hükmü geçerliliğini kaybetmektedir. Bu nedenle, taraflar arasında imzalanmış olan sözleşme bedeli yerine, sipariş bedelleri üzerinden damga vergisi alınması mevzuata uygun değildir.

Bununla birlikte, ilgililer İlam konusu tutarın tahsil edildiğine dair belge fotokopilerini Kurula sunmuş olmakla birlikte, hüküm tarihinden sonra yapılmış olan bu işlemle ilgili olarak Kurulumuzca yapılacak işlem bulunmamaktadır.

Bu itibarla, yukarıda belirtilen gerekçelerle 162 sayılı İlam’ın 21’inci maddesi ile verilen tazmin hükmünün tasdikine dair 29.09.2015 tarih ve 40793 tutanak sayılı Temyiz Kurulu İlamının 21’inci maddesinin DÜZELTİLMESİNE MAHAL OLMADIĞINA,

Karar verildiği 07.12.2016 tarih ve 42444 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

İÇERİĞE İLİŞKİN KISA SORU VE CEVAPLAR:
1- Temyiz Kararının Konusu Nedir?

Cevap: CNG’li Otobüslere Ait 5 Adet Doğalgaz Dolum İstasyonu İçin Yedek Parça Temini İşine ait Sözleşmenin “Sözleşme türü ve bedeli” başlıklı 6’ncı maddesinde;

“6.1.Bu sözleşme birim fiyat sözleşme olup, İdarece hazırlanmış cetvelde yer alan ve ayrı ayrı sözleşme konusu olacağı belirtilen her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için Yüklenici tarafından teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan tutarların toplamı olan … Euro (…) bedel üzerinden akdedilmiştir.

Alınan malların ve yapılan işlerin bedelleri ise siparişe göre belirlenmiştir” denilmektedir.