TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 1238-1238 18745356-010.99-E.
BAŞVURU NO : 2018/11721
KARAR TARİHİ : 17/01/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın çocuğunun öğrenimi mazereti ile Eskişehir iline yer değişikliği talebidir.
BAŞVURU TARİHİ : 02/10/2018
I.BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda, Sn. …Yozgat Şehir Hastanesinde sağlık memuru olarak görev yaptığını, 2018 yılı LYS merkezi yerleştirme sonucu çocuğunun Eskişehir Cemal
Mümtaz Sosyal Bilimler Lisesini kazandığını, okulun pansiyonu olmadığını, aynı mahallede başkaca da bir pansiyon bulunmadığını, Eskişehir iline naklen yer değişikliğinin yapılarak ailecek yaşadığı mağduriyetin giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 17/10/2018 tarihli ve E.17352 sayılı bilgi-belge isteme yazısına cevaben gönderilen Sağlık Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün 02/11/2018 tarihli ve
… sayılı yazısında özetle:
Başvuranın çocuğunun öğrenim durumu nedeni ile Eskişehir iline naklen tayin talebinin; Sağlık
Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin 16. Maddesine göre “Sağlık ile ilgili bir alanda en az (Değişik ibare: RG-30/09/2016-29843) dört yıllık örgün öğrenim gördüğünü belgelendirmesi halinde, öğrenim süresi ile sınırlı olmak kaydıyla, öğrenim gördüğü yere, bir defaya mahsus olmak üzere atanabilir.” hükmü bulunduğu, bu hüküm kapsamında personelin kendisinin öğrenim durumu nedeniyle tayinin yapılacağı düzenlendiği, bu aşamada adı geçenin çocuğunun öğrenim durumu nedeni ile naklen yer değişikliğinin mümkün bulunmadığı açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. “18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Ailenin korunması ve çocuk hakları” başlıklı 41 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; “Aile, Türk toplumunun temelidir ve eşler arasında eşitliğe dayanır.
Devlet, ailenin huzur ve refahı ile özellikle ananın ve çocukların korunması ve aile planlamasının öğretimi ile uygulanmasını sağlamak için gerekli tedbirleri alır, teşkilâtı kurar.”, 3.1. “18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi başlıklı 42 inci maddesi birinci ve ikinci fıkralarında;
“Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz.
Öğrenim hakkının kapsamı kanunla tespit edilir ve düzenlenir.”, 3.2. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Amaç” başlığını taşıyan 2 nci maddesinin birinci fıkrasında; “Bu Kanun, Devlet memurlarının hizmet şartlarını, niteliklerini, atanma ve yetiştirilmelerini, ilerleme ve yükselmelerini, ödev, hak, yüküm ve sorumluluklarını, aylıklarını ve ödeneklerini ve diğer özlük işlerini düzenler.” , 5.1. 26.03.2013 tarihli ve 28599 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği “isteğe bağlı yer değiştirme” başlıklı 16.ncı maddesi 2.nci fıkrası g bendinde “Sağlık ile ilgili bir alanda en az (Değişik ibare:RG-30/9/2016-29843) dört yıllık örgün öğrenim gördüğünü belgelendirmesi hâlinde, öğrenim süresi ile sınırlı olmak kaydıyla, öğrenim gördüğü yere,bir defaya mahsus olmak üzere atanabilir.” düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SAADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönünde öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan
Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Yozgat şehir hastanesinde görev yapmakta olan başvuran çocuğunun Eskişehir ilinde sosyal Bilimler Lisesini merkezi yerleştirme sınavı neticesinde kazanmasından sonra çocuğunun okulunda pansiyon bulunmaması ve okul çevresinde başkaca kalacak pansiyon bulunmaması nedeniyle Eskişehir iline yer değişikliği suretiyle atanmasının yapılmasını talep etmektedir.
9. Anayasanın 41 ve 42 inci maddeleri, aile bireylerinin bir arada tutularak ailenin huzur ve mutluluğunu devam ettirilmesi ve bu yolla kamu görevlilerinin ailevi kaygılardan uzaklaştırılarak kamu hizmetlerinin verimliliğinin artırılması ile eğitim ve öğrenim hakkının
Anayasal güvence altına alındığını kimsenin bu haktan yoksun bırakılamayacağını düzenlemektedir. 41 inci maddede, Devletin aile birliğinin korunması için gerekli tedbirleri alma yükümlülüğü getirilmiş 42 inci madde ile öğrenim hakkının kullanılmasında devletin alacağı tedbirler belirlenmiştir. Bu amaçla, hem kamu görevlilerinin naklen atanmalarını, hem aile birliği mazeretiyle ve öğrenim hakkının kullanılabilmesi için yer değiştirmelerini kurala bağlamak ve kolaylaştırmak amacıyla, 657 sayılı Kanun’da ve 28599 sayılı Sağlık Bakanlığı
Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin ilgili maddelerinde gerekli düzenlemeler yapılmıştır.
10. Ancak, öğrenim hakkının kullanılmasına bağlı olarak yer değiştirme işlemleri, bir takım şartlara bağlı olarak gerçekleştirilmektedir. Öğrenim sebebiyle yer değiştirmeye ilişkin hükümler incelendiğinde, ancak kamu görevlisinin kendisinin öğrenim sebebiyle naklen atamasına yer verilmiştir.
11. Buna göre, başvuranın kendisinin Eskişehir iline naklen yer değişikliği talebi kendi öğrenim sebebi değil çocuğunun bu ilde okul kazanması sebebiyle olduğu ve Sağlık Bakanlığı
Atama ve Yer Değişikliği Yönetmeliği dikkate alınarak yer değişikliğinin yapılmasında hukuken imkan bulunmadığı değerlendirildiğinden başvurunun reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 12. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde kanunlara uygunluk, makul sürede karar verme ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine ve idari işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceği bildirilmediğinden “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı anlaşılmış olup idarenin bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
13. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Yozgat İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN
REDDİNE
Bu kararın BAŞVURANA ve SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi