|
ÖZET: Başvuru, Karabağlar Belediyesi’ne ait bir çöp konteynerinin kaldırılması talebi üzerine yapılmıştır. Başvuran, Eski İzmir Caddesi’nde bulunan taşınmazının önüne yerleştirilen çöp konteynerinin, mülkünün görünümünü olumsuz etkilediğini ve bu nedenle kaldırılmasını istemiştir. Ancak, Karabağlar Belediyesi, konteynerin yerinin değiştirilmesinin mümkün olmadığını, çünkü bu durumun çöp toplama hizmetinin aksamasına yol açabileceğini belirtmiştir. Ayrıca, konteynerin yerinin, kamu güvenliği açısından uygun olduğu ifade edilmiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuruyu değerlendirirken, ilgili mevzuat çerçevesinde Karabağlar Belediyesi’nin çöp toplama hizmeti sunma yükümlülüğünü ve bu hizmetin kamu sağlığı açısından önemini göz önünde bulundurmuştur. Yapılan incelemelerde, konteynerin yerinin değiştirilmesinin mümkün olmadığı ve başvuranın iddialarının dayanaksız olduğu sonucuna varılmıştır. Bu bağlamda, başvurunun reddine karar verilmiştir. Sonuç olarak, Karabağlar Belediyesi’nin çöp konteynerleri ile ilgili uygulamalarının, kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda yürütüldüğü tespit edilmiştir. Başvuranın talebinin reddedilmesi, hukuka uygun bulunmuş ve ilgili karar, Kamu Başdenetçisi tarafından onaylanmıştır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/13169-S.23.20821
BAŞVURU NO : 2023/7307
KARAR TARİHİ : 17/10/2023
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : KARABAĞLAR BELEDİYE BAŞKANLIĞI
Başvuranın, çöp konteynerinin kaldırılması talebi hakkındadır
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 26/05/2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda şikayetçi dilekçesinde kayıtlı olan hususlarda özetle, “Eski İzmir
Caddesi No: Karabağlar İzmir adresinde tapuda kargir ev olarak görünen hali hazırda 2 adet ATM bulunan taşınmazının caddeye bakan cephesinin tam ortasına denk gelecek şekilde kaldırıma çöp konteyneri konulduğunu, Kurumumuza – sayı ve 2022/12242 başvuru numarası ile yaptığı başvurunun 26/01/2023 tarihinde cevaplanarak Gönderme Kararı verildiğini, aradan geçen süreye rağmen ilgili idare Karabağlar Belediyesi‘nin herhangi bir cevap vermediğinden şikayetini tekrar etme zarureti doğduğunu” iddia ve ifade ederek “taşınmazının yüksek şerefiyesini engelleyici bu çöp konteynerinin ivedi olarak kaldırılmasını” talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzca, verilecek karara esas olmak üzere 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu hükümleri uyarınca inceleme ve araştırma gerçekleştirilmiştir. 6328 sayılı Kanunun “Bilgi ve belge istenmesi” başlıklı 18 inci maddesi hükmü uyarınca Karabağlar Belediye Başkanlığından 16/06/2023 tarih ve sayılı yazı ile bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur.
3. Karabağlar Belediye Başkanlığından alınan 17/07/2023 tarih ve – – sayılı cevabi yazıda özetle; “
3.1. “ İlgili tarafından Kamu Denetçiliği Kurumuna 28.05.2022 tarihinde yapılan başvurunun 26.01.2023 tarihinde incelenmesi ve sonucun Kamu Denetçiliği Kurumuna ve müracaat sahibine bildirilmesi talebiyle ilgi (b) ile belediyeye gönderildiği, Belediyece yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunun ilgi (c) ile
Kamu Denetçiliği Kurumuna gönderildiği, ilgi (ç) ile de müracaat sahibine bilgi verildiği, başvuru sahibinin iddia ettiği gibi kendisine bilgi verilmemesi durumunun söz konusu olmadığı, başvuru sahibinin
02.08.2022 tarihinde CİMER üzerinden yaptığı müracaatı ile 25.08.2022 tarihinde idaremiz tarafından
verilen cevabı yazı ve Gönderme Kararı üzerine başvurana, 21.02.2023 tarih ve – cevabi yazının bir suretinin ek-4’te sunulduğu,
3.2. İlgi (c) yazısında da belirtildiği üzere; ilçede nüfus yoğunluğunun artmasına paralel olarak artan çöp miktarını daha sağlıklı ve modern şekilde toplayabilmek, kamu kaynaklarını etkin kullanarak verimliliği arttırmak maksadıyla uygun olan bölgelerdeki 770 litre çöp konteynerlerini 3000 litre yerüstü çöp konteynerine dönüştürme çalışmalarına 2020 yılında başlandığı, 3000 litre yerüstü çöp konteynerinin, 14 metre vinç yüksekliğine sahip Çok Amaçlı Çöp Toplama Aracı (ÇAÇA) ile toplandığı, vinç yüksekliğinin
14 metre olması nedeniyle 3000 litre yerüstü çöp konteynerlerinin konumlandırıldığı yerin üzerinde, can
ve mal güvenliğinin tehlikeye düşmemesi için elektrik hattı, telefon hattı gibi fiziksel engellerin bulunmaması gerektiği, 2021 yılı Aralık ayında Eskiizmir Caddesinde konteyner yenileme çalışmalarının tamamlandığı, söz konusu adresin de gerekli ölçütlere uygun olması sebebiyle mevcut 770 litre çöp konteynerinin, 3000 litre yerüstü çöp konteyneri ile değiştirildiği, Eskiizmir Caddesinin belediye sorumluluk alanında kalan 6,5 km’lik kısmında, belirli aralıklar ile yerleştirilmiş 50 adet 3000 litrelik çöp konteynerinin mevcut olduğu, söz konusu konteynerlerin cadde üzerine ortalama olarak 130 metre aralıklarla yerleştirildiği, şikayete konu adreste bulunan konteynerin kaldırılması durumunda çöp toplama işinin aksayacağı, bu durumun da toplum sağlığını tehlikeye düşüreceği, mevcut yapılaşma ve fiziksel koşullarda konteynerin yerinin değiştirilmesinin mümkün görünmediği, Eskiizmir Caddesinin belediye sorumluluk alanında kalan kısmını gösteren harita ek-1’de sunulduğu,
3.3. Şikâyete konu çöp konteynerinin yerini gösteren resimlerin ek-2’de sunulduğu, söz konusu konteynerin taşınmazın önünde, 3837 sokak tarafına yakın olan ve kamusal alanda kalan kaldırım içerisinde bulunduğu, şikâyete konu konteynerin ve yakında bulunan konteynerlerin yerlerinin harita üzerinde işaretlenerek ek3’de sunulduğu, söz konusu caddede çöp konteynerinin yer değişikliğinin yapılabilmesi maksadıyla yakınında henüz bina yapılmamış boş arazi bulunmadığı,
3.4. İlçe sınırlarında bulunan çöp konteynerlerindeki çöplerin günlük olarak toplandığı, çöp konteynerlerinin düzenli ve planlı olarak yıkandığı ve dezenfekte edildiği, şikayete konu bölgede ikamet eden vatandaşlardan ve iş yeri sahiplerinden; görüntü kirliliği, çöp kokusu ve çevre temizliği konularında şikayet alınmadığı,
3.5. 5393 Sayılı Belediye Kanunu’nun 14’üncü maddesi gereğince ilçenin çevre ve çevre sağlığı ile temizlik hizmetlerini yerine getirme görevinin ilçe belediyelerinin sorumluluğunda olduğu, Belediye Başkanlığının bu görevi yerine getirirken belirli bir organizasyon şeması ve iş programı dahilinde, ilçe sakinlerinin hizmetten olabildiğince verimli yararlanabilmesini teminen düzenlemeler yaptığı göz önüne alındığında,
şikayete konu konteynerin başka bir noktada konumlandırılmasının bu aşamada mümkün olmadığı” açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının
4.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinde;
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.”
,
4.2. “Devletin temel amaç ve görevleri” başlıklı 5 inci maddesinde; “Devletin temel amaç ve görevleri, Türk milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır.”,
4.3. “Mülkiyet hakkı” başlıklı 35 inci maddesinde; “Herkes, mülkiyet ve miras haklarına sahiptir. Bu haklar, ancak kamu yararı amacıyla, kanunla sınırlanabilir. Mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz.”,
5. İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Sözleşmeye Ek 1 No.lu Protokolün
“Mülkiyetin Korunması” başlıklı 1 inci maddesinde; “Her gerçek ve tüzel kişinin mal ve mülk dokunulmazlığına saygı gösterilmesini isteme hakkı vardır. Bir kimse ancak kamu yararı sebebiyle ve yasada öngörülen koşullara ve uluslararası hukukun genel ilkelerine uygun olarak mal ve mülkünden yoksun bırakılabilir. Yukarıdaki hükümler devletlerin mülkiyetin kamu yararına uygun olarak kullanılmasını düzenlemek veya vergilerin ya da başka katkıların veya para cezalarının ödenmesini sağlamak için gerekli gördükleri, yasaları uygulama konusunda sahip oldukları hakka halel getirmez.”,
6. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun
6.1. “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” ,
6.2. “İnceleme ve araştırma başlıklı 20’nci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, inceleme ve araştırmasını başvuru tarihinden itibaren en geç altı ay içinde sonuçlandırır.”,
6.3. 5393 sayılı Belediye Kanununun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14 üncü maddesinde; “Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla… İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; coğrafî ve kent bilgi sistemleri; çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans; şehir içi trafik; defin ve mezarlıklar; ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar; konut; kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, gençlik ve spor orta ve yükseköğrenim öğrenci yurtları; sosyal hizmet ve yardım, nikâh, meslek ve beceri kazandırma; ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapar veya yaptırır…”
7. 03.07.2017 tarihinde 30113 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Planlı Alanlar İmar
Yönetmeliğinin; “Yapılaşmada idarenin yükümlülükleri” başlıklı 26’nci maddesinde, “(1) İdareler; tasarrufu altındaki yol, meydan, otopark, park, yaya bölgesi, kaldırım gibi yerler ile bunlar üzerindeki kamu hizmetlerinin yürütülebilmesi için, TSE standartlarına ve ilgili mevzuatına göre; …
c) Topluma açık yerlerde ihtiyaçların karşılanması amacıyla; büfe, mescit, para çekme makinesi, telefon kulübesi, tuvalet, çeşme ve benzeri tesislerin kurulmasına ilişkin iş ve işlemleri yürütmekle,… , yükümlüdür” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ AV. FATMA BENLİ YALÇIN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. Şikayetçi, iş bu kararın 1 No.lu paragrafında “Başvuranın İddia ve Talepleri” başlıklı bölümünde açıklandığı üzere özetle, başvuruya konu Karabağlar ilçesinde bulunan ve halihazırda 2 adet ATM bulunan taşınmazının caddeye bakan cephesinin tam ortasına denk gelecek şekilde kaldırıma çöp konteyneri konulduğunu belirterek taşınmazının yüksek şerefiyesini engelleyici bu çöp konteynerinin ivedi olarak kaldırılmasını talep etmektedir.
10. 25/08/2022 tarihinde şikâyetçinin, 2022/12242 şikâyet numaralı başvurusu ile Kurumumuza yapmış olduğu başvuru üzerine, 26/01/2023 tarihinde Kurumumuz tarafından idari başvuru yollarının tüketilmediği gerekçesiyle GÖNDERME KARARI tesis edildiği, Gönderme Kararına karşı Kurumumuza 16/02/2023 tarih ve – – sayılı yazı ile ayrıntılı olarak cevap verildiği, buna karşın Gönderme
Kararında belirtilen taleple ilgili şikayetçiye cevap verilmemesi üzerine tarihinde tekrar
Kurumumuza başvuruda bulunulduğu anlaşılmıştır.
11. Bilindiği üzere, Anayasada, Devletin temel amaç ve görevleri arasında kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmayacak surette sınırlayan ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmak olarak sayılmış; Devletin, sosyal ve
ekonomik alanlarda Anayasa ile belirlenen görevlerini, bu görevlerin amaçlarına uygun öncelikleri gözeterek malî kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getireceği hüküm altına alınmıştır.
12. Konu ile ilgili olarak, Karabağlar Belediye Başkanlığının Kurumumuz tarafından istenen bilgibelge isteme yazısına istinaden gönderdiği 17/07/2023 tarihli cevabi yazı ve ekleri tetkik edildiğinde,
12.1. İlçede nüfus yoğunluğunun artmasına paralel olarak artan çöp miktarını daha sağlıklı ve modern şekilde toplayabilmek, kamu kaynaklarını etkin kullanarak verimliliği arttırmak maksadıyla uygun olan bölgelerdeki 770 litre çöp konteynerlerini 3000 litre yerüstü çöp konteynerine dönüştürme çalışmalarına 2020 yılında başlandığı, 3000 litre yerüstü çöp konteynerinin, 14 metre vinç yüksekliğine sahip Çok Amaçlı Çöp Toplama Aracı (ÇAÇA) ile toplandığı, vinç yüksekliğinin 14 metre olması nedeniyle 3000 litre yerüstü çöp konteynerlerinin konumlandırıldığı yerin üzerinde, can ve mal güvenliğinin tehlikeye düşmemesi için elektrik hattı, telefon hattı gibi fiziksel engellerin bulunmaması gerektiği, 2021 yılı Aralık ayında Eskiizmir Caddesinde konteyner yenileme çalışmalarının tamamlandığı, söz konusu adresin de gerekli ölçütlere uygun olması sebebiyle mevcut 770 litre çöp konteynerinin, 3000 litre yerüstü çöp konteyneri ile değiştirildiği, Eskiizmir Caddesinin belediye sorumluluk alanında kalan 6,5 km’lik kısmında, belirli aralıklar ile yerleştirilmiş 50 adet 3000 litrelik çöp konteynerinin mevcut olduğu, söz konusu konteynerlerin cadde üzerine ortalama olarak 130 metre aralıklarla yerleştirildiği, şikayete konu adreste bulunan konteynerin kaldırılması durumunda çöp toplama işinin aksayacağı, bu durumun da toplum sağlığını tehlikeye düşüreceği, mevcut yapılaşma ve fiziksel koşullarda konteynerin yerinin değiştirilmesinin mümkün görünmediği,
12.2. Şikâyete konu çöp konteynerinin taşınmazın önünde, 3837 sokak tarafına yakın olan ve kamusal alanda kalan kaldırım içerisinde bulunduğu, söz konusu caddede çöp konteynerinin yer değişikliğinin yapılabilmesi maksadıyla yakınında henüz bina yapılmamış boş arazi bulunmadığı,
12.3. İlçe sınırlarında bulunan çöp konteynerlerindeki çöplerin günlük olarak toplandığı, çöp konteynerlerinin düzenli ve planlı olarak yıkandığı ve dezenfekte edildiği, şikayete konu bölgede ikamet eden vatandaşlardan ve iş yeri sahiplerinden; görüntü kirliliği, çöp kokusu ve çevre temizliği konularında şikayet alınmadığı,
12.4. Sonuç olarak, 5393 Sayılı Belediye Kanunu’nun 14’üncü maddesi gereğince ilçenin çevre ve çevre sağlığı ile temizlik hizmetlerini yerine getirme görevinin ilçe belediyelerinin sorumluluğunda olduğu, Belediye Başkanlığının bu görevi yerine getirirken belirli bir organizasyon şeması ve iş programı dahilinde, ilçe sakinlerinin hizmetten olabildiğince verimli yararlanabilmesini teminen düzenlemeler yaptığı göz önüne alındığında, şikayete konu konteynerin başka bir noktada konumlandırılmasının bu aşamada mümkün olmadığı” idarenin cevabi yazısından anlaşılmaktadır.
13. Kamu hizmetlerini yürütmekle yetkili ve yükümlü olan idareye yerinde tespit yaparak gerekli kamu hizmetinin verilmesi için kamu kudretinden kaynaklanan bir takım üstünlük ve ayrıcalıklar tanınmıştır.
Bu üstünlük ve ayrıcalıklarla donanmış ve kamu hizmetini yürütmek için birtakım kararlar almak ve işlemler yapmak durumunda olan idare, özel hukuk ilişki ve işlemleri dışında, kamu tüzel kişiliğine sahip
olma ve mevzuat tarafından açıkça yetkilendirilmesine bağlı olarak, kamu kudretinden yararlanarak bir takım idari işlemler yapmaktadır. Kamu hizmetlerinde meydana gelen nitelik ve nicelik artışına paralel olarak, bu hizmetleri yürütmek için gerekli organizasyon, personel, eylem ve işlemlerin artışı sonucu, büyüyen ve yayılan bu etkinliğin kontrol altına alınması ve denetlenmesi her geçen gün daha büyük önem arz etmektedir.
14. İdari işlemler tesis edilirken idarenin kullandığı yetki bağlı yetki ve takdir yetkisi şeklindedir. İdari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarının tümünün hukuk kuralları tarafından önceden belirlenerek, idareye belli yönde hareket etme hususunda bir tercih hakkı tanınmamışsa veya idareye belli bir tasarrufta bulunması kesin olarak emredilmişse bağlı yetki, idarenin nerede ve nasıl bir tasarrufta bulunacağının hukuk kuralları ile önceden kesin bir şekilde belirlenmediği durumlarda ise idarenin takdir yetkisi söz konusu olmaktadır.
15. İdareye belli şart ve durumların meydana gelmesi halinde belli bir kararı alıp almamak veya kanunda öngörülen değişik çözümler arasında bir seçim yapmak konusunda serbesti tanınması ya da idarenin belirli bir konuda karar alabilmek için hangi şart ve durumların ortaya çıkması gerektiğini tespit etmek imkânına sahip olması idarenin takdir yetkisi olarak tanımlanmaktadır. (Kamu Denetçiliği Kurumunun 2018/8458 sayılı kararı ) İdari işlemlerin hukuk kuralları ile baştan emredici bir biçimde saptanmadığı durumlarda, takdir yetkisinin varlığı kabul edilmektedir. (Gözübüyük, Şeref ve Turgut Tan, İdari Yargılama Hukuku, 6.
baskı, C. 2, Ankara: Turhan Kitabevi, 2013.) Takdir yetkisi, idareye, yapacağı işlem hakkında seçim yapmak imkanı vermekle birlikte işlem yapmak ya da yapmamak konusunda da hareket serbestisi kazandırmaktadır.
16. Anayasa Mahkemesinin 25/11/2015 tarih ve E.2015/50, K.2015/107 sayılı kararında, “….
İdarelerin, kanunlarla verilen görevleri yerine getirirken alacağı kararların, her türlü olay ve olgu göz önünde bulundurularak önceden hukuk kurallarıyla belirlenmesi mümkün olmadığı gibi kamu hizmetlerinin ve toplumsal ihtiyaçların değişkenliği dikkate alındığında uygun bir yöntem de değildir. Bu nedenle, idarelerin karşılaştıkları farklı durumlar karşısında en uygun çözümü üretebilmeleri için takdir yetkisiyle donatılmaları zorunludur. Takdir yetkisinin amacı, idareye farklı çözümler arasından uygun ve yerinde olanı seçme serbestîsi tanımaktır. …” şeklinde açıklamada bulunulmak suretiyle, idareye takdir yetkisi tanımasının gerekliliği hususu vurgulanmaktadır. (Kamu Denetçiliği Kurumunun 2018/8458 sayılı kararı )
17. Ancak İdare takdir yetkisini kullanırken hukuk kurallarına uygun olarak işlem tesis etmek durumundadır. İdareye yasalarla tanınan takdir yetkisi mutlak olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır. İdare takdir yetkisini kullanırken kendisine verilen yetkinin amacı doğrultusunda hareket etmeli, nesnellik ve tarafsızlık içinde davranmalı, orantılılık ilkesine uymalı, kanunlar özel koşullar öngörmüşse bu koşullara uymalı, takdir yetkisini gerekçeli olarak kullanmalıdır. (Kamu Denetçiliği Kurumunun 2018/8458 sayılı kararı )
18. Kamu hizmetlerinin vatandaşlar için yaşamsal bir önemi bulunmaktadır. Kamu hizmetinin, halkın beklentileri doğrultusunda sunulması ve hizmet alıcılarının maddi ve manevi bakımdan tatmin edilmeleri,
kamu idarelerinin hızlı hareket edebilmelerine ve isabetli kararlar alabilmelerine bağlıdır. Zamanla değişen ve karar verecek olanların düşüncelerine göre farklılık arz edebilecek olan kamu yararı konusunda karar verecek olanların, bu kararı verirken, o toplum içinde yaşayanların genel eğilimlerini dikkate almaları; mümkün mertebe ferdi çıkarlarla kamunun çıkarları arasında bir denge kurmaya çalışmaları gerekir. (Yusuf Göven “Kamulaştırma İşlemlerinde Kamu Yararı”, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal
Bilimler Dergisi, 1999 S.1 s.14)
19. Başvuru konusu somut olay idare tarafından yerinde inceleme yapılarak gönderilen bilgi ve belgeler ile şikayete konu yere ait fotoğraflarla birlikte incelendiğinde, 5393 sayılı Belediye
Kanununun, “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14 üncü maddesinde, belediyeye temizlik ve katı atık işlerini yapma görevi verildiği, belediyenin kanunun verdiği yetki kapsamında temizlik hizmeti sunduğu, çöplerin toplanması görevinin kamu sağlığının korunması açısından belediyelerce yürütülmesi gereken zorunlu bir görev olduğu, şikayete konu çöp konteynerinin boş bir arazinin önünde bulunduğu, boş bir arsanın kaldırım cephesinde bulunduğu, hemen önünde bir bina bulunmadığı, şikayetçinin ikamet adresinin konteynerin bulunduğu yerden farklı bir adreste olduğu, konteynerin yakın başka bir alana taşınmasının fiilen mümkün bulunmadığı, kamuya ait bir alan olduğu, mülkiyet hakkına müdahale bulunmadığı, rutin temizlik ve bakımın gerçekleştirilmediğine dair bir tespit yapılamadığı, ihtiyaç bulunan bölgelere çöp konteyneri yerleştirme hususunun idarenin takdir yetkisi kapsamına girdiği, şikayetçinin iddialarının dayanaktan yoksun olduğu tespit edilmiştir.
20. Bu bağlamda yapılan tetkiklerde, Karabağlar Belediyesi tarafından şikayetçinin talebinin reddedilmesi işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı, Kurumumuzca, kullanılan takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı kullanıldığına dair bir tespitin yapılamadığı, bu nedenle ilgili idarenin yasalarla tanınan takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gerekleri kapsamında ve kendisine verilen yetkinin amacı doğrultusunda kullandığı, bu doğrultuda nesnel, tarafsız ve orantılı şekilde takdir yetkisini gerekçeli olarak kullanarak işlem tesis ettiği ve işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde başvuranın talebinin reddi işleminin hukuka uygun olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
21. Başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları, ilgili mevzuat hükümleri, konuyla ile ilgili tüm dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde; idarelerin belirli aralıklarla çöp konteynırı koymaması durumunda vermekle yükümlü olduğu kamu hizmetinin aksayacağı, konteynırların kamuya ait olan kaldırımlara konduğu, 5393 sayılı Belediyesi Kanunu ve Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği uyarınca çevre ve kamu sağlığını koruma amacıyla çöp toplama hizmetini üstlenen Karabağlar
Belediyesinin konteynerlerin yerlerini belirleme konusunda takdir yetkisi bulunduğu, Kurumumuzca kullanılan yetkinin kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı kullanıldığına dair bir tespitin yapılamadığı, ilgili idarenin yasalarla tanınan yetkiyi kamu yararı ve hizmet gerekleri kapsamında ve kendisine verilen yetkinin amacı doğrultusunda kullandığı, bu doğrultuda nesnel, tarafsız ve orantılı şekilde, gerekçeli olarak kullanarak işlem tesis ettiği, işleminin değerlendirilmesi neticesinde hukukun belirlediği sınırların aşıldığına ve eşitlik kuralı gözetilmediğine dair bir tespitin yapılamadığı, 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun Amaç başlıklı 1’inci maddesinde de yer verilen “kamu kaynaklarının etkili,
ekonomik ve verimli bir şekilde elde edilmesi ve kullanılması” ilkesi uyarınca idari işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde şikayetçinin talebinin reddine yönelik idari işlemde hukuka aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
22. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, İdarenin başvuranla ilgili işlemlerinde ‘kanunlara uygunluk’, ‘hesap verilebilirlik’, ‘şeffaflık’ ilkelerine uygun davrandığı, ilgili idareden istenilen bilgi ve belgelerin makul sürede karar verme ve kararların gerekçeli olması ilkelerine uygun şekilde Kurumumuza gönderildiği tespit edilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
23. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup ilgili idarenin işlem ve eylemine karşı İzmir İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
İlgili mevzuat hükümleri, yukarıda yer verilen açıklamalar ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN
REDDİNE,
Kararın BAŞVURAN ile KARABAĞLAR BELEDİYE BAŞKANLIĞI’NA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi