| ÖZET: Bu Sayıştay kararında, bir belediyeye ait çöp tıbbi atık süpürme hizmeti için yapılan ihale kapsamında, fiyat farkı hesaplamalarında kullanılan katsayıların mevzuata uygunluğu incelenmiştir. İlgili mevzuat gereği, a1 katsayısının 0 ve a2 katsayısının 0,44352 olarak belirlenmesi durumunda, yapılan fiyat farkı hesaplamalarının mevzuata aykırılık teşkil etmediği sonucuna varılmıştır. Bu nedenle, 1467 sayılı ek ilamda belirtilen tazmin hükmü için herhangi bir itirazda bulunulamayacağına karar verilmiştir. Karar, fiyat farkı hesaplamalarının doğru bir şekilde yapıldığını ve kamu zararının oluşmadığını ortaya koymaktadır. |
| Kamu İdaresi Türü | Belediyeler ve Bağlı İdareler |
| Yılı | 2009 |
| Dairesi | 3 |
| Karar No | 40868 |
| İlam No | 42359 |
| Tutanak Tarihi | 23.11.2016 |
| Kararın Konusu | İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar |
Konu: Fiyat farkı
1593 sayılı ek ilam ile; “… Şti. yüklenimindeki … Belediye Sınırlarındaki Çöp Tıbbi Atık Süpürme Araçları Atıklarının Toplanması, Yüklenmesi, Nakli, Depolama Alanlarında Boşaltılması ile Pazar Yerlerinin Cadde ve Sokaklarının Süpürülmesi, Temizlenmesi Hizmet İşi kapsamındaki 32 adet ara hakediş ödemesine ilişkin fiyat farkı hesaplamalarında a1 katsayısının 0, a2 katsayısının 0,44352 şeklinde hesaplamalara dahil edilmesi yönündeki uygulamanın ilgili mevzuatına aykırılık teşkil etmediği, anlaşılmıştır. Bu gerekçelerle, 1467 sayılı ek ilamın 1 inci maddesi ile tazminine hükmolunan … TL. tutarındaki fiyat farkı ödemesi için denecek olmadığına,” karar verilmiştir.
1593 sayılı ek ilamı temyiz eden Başsavcılık dilekçesinde özetle;
Temyiz talebinin konusunun belediye sınırlarındaki çöp tıbbi atık süpürme araçları atıklarının toplanması, yüklenmesi, nakli, depolama alanlarında boşaltılması ile Pazar yerlerinin cadde ve sokakların süpürülmesi, temizlenmesi hizmet işinde hatalı fiyat farkı hesaplanıp ödenmesine dayalı 1467 sayılı Ek İlamın 1 inci maddesi ile verilen tazmin hükmünün Temyiz Kurulunca 05.05.2015 tarih ve 40484 tutanak ve 24165 sayılı ilam ile ilgilinin sorumluluk yönüyle yaptığı itiraz kabul edilerek usulden bozulmasına rağmen, Dairede esastan yeniden görüşülerek işlemin mevzuata uygunluğuna ve beraatına 1593 sayılı ek ilam ile karar verilmesi olduğunu,
Temyiz Sebeplerinin;
Aşağıda ayrıntılı açıklanacağı üzere, verilen kararda usule ve esası bakımından da mevzuata aykırılık bulunduğunu,
-… Belediyesinin 2009 yılı hesabına ilişkin düzenlenen 22.4.2011 tarihli yargı raporunun 9 uncu maddesine konu edilen hususta yapılan yargılama sonucunda konunun;
“13.09.2006 tarihinde … İnş.San.Ltd.Şti.’ye ihale edilen … TL. sözleşme bedelli … Belediyesi Sınırlarındaki Çöp Tıbbi Atık Süpürme Araçları Atıklarının Toplanması Yüklenmesi Nakli Depolama Alanlarında Boşaltılması ile Pazaryerlerinin Cadde ve Sokakların Süpürülmesi Temizlenmesi Hizmeti İşine ilişkin hak ediş raporlarında Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esasların 8 inci maddesine göre ödenen asgari ücret fiyat farkının hatalı hesaplanması suretiyle sebebiyet verilen … TL. kamu zararı hususunda, asgari ücretin üzerinde bir ödeme öngörülen vasıflı personel için sadece asgari ücretteki artış miktarı ve bu artış miktarından kaynaklanan işveren payı kadar fiyat farkı hesaplanması gerektiği, asgari ücrette meydana gelen artışın miktarının yüzde 175 ila yüzde 70 oranlarında arttırılarak fiyat farkı hesaplanamayacağı gerekçesiyle kamu zararının hesaplandığı, işe ilişkin idari şartname ve sözleşmede fiyat farkına esas katsayıların a1: 0,34131 olarak, a2: 0,10221 olarak belirlendiği, a2 olarak belirlenen işçiliklerin 1 adet İşyeri Hekimi ve 70 adet Şoför den oluştuğu,
Esasların 7 nci maddesine göre hesaplanan fiyat farklarına işyeri hekimi ve şoförlerin dahil olduğu, Esasların 8 inci maddesine göre verilecek fiyat farkının hesabında sadece a1 katsayısının belirlenmesinde esas teşkil eden işçiliklerin dikkate alınabileceği, 8 inci maddeye göre hesaplanan fiyat farkında a1 olarak belirlenen işçilikler yanında a2 olarak belirlenen 71 adet işçinin de dahil edildiği bu yolla işyeri hekimi ve şoförlerden oluşan işçilikler için mükerrer olarak fiyat farkı verildiği, ancak denetçi tarafından yapılan kamu zararı hesabında bu hususun dikkate alınmadığı anlaşıldığından, söz konusu iş kapsamında ödenmesi gereken fiyat farklarının, işyeri hekimi ve şoförlere 8 inci maddeye göre fiyat farkı verilemeyeceği ve diğer işçiler için 8 inci maddeye göre sadece asgari ücretteki artış miktarı kadar fiyat farkı verilebileceği göz önünde bulundurularak yeniden hesaplanarak sorgu konusu yapılması ve Sayıştay Denetçi ve Raportörlerinin Denetim ve Çalışma Usulleri Hakkında yönetmeliğin 41 ve 42 nci maddeleri uyarınca ek rapor düzenlenmesi için ilgili denetçiye muhtıra verilmesine, Denetçi tarafından düzenlenecek ek raporun Dairemize ibrazına değin hüküm dışı bırakılması.”
şeklinde karar ve tutanağa bağlandığını,
-Hüküm dışı kararı gereği düzenlenen 25.12.2012 tarihli Ek Rapor üzerine yapılan yargılama sonucu düzenlenen 18.7.2013 tarih ve 1467 sayılı ilamın 1 inci maddesinde;
“Yukarıda yevmiye tarih ve numarası yazılı ödeme emirleri ve ekli belgelerin incelenmesi sonucunda, 13.09.2006 tarihinde … İnşaat Sanayi Limited Şirketine ihale edilen … TL sözleşme bedelli “… Belediye Sınırlarındaki Çöp Tıbbi Atık Süpürme Araçları Atıklarının Toplanması Yüklenmesi Nakli Depolama Alanlarında Boşaltılması ile Pazaryerlerinin Cadde ve Sokaklarının Süpürülmesi Temizlenmesi Hizmet İşi” ile ilgili düzenlenen hakediş raporlarında vasıflı personel için artırımlı fiyat farkı hesaplandığı ve a2 olarak belirlenen işçilikler için Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esaslar’ın 8 inci maddesine göre fiyat farkı ödendiği görülmüştür.
Hizmet Alımı İhalelerinde Uygulanacak Fiyat Farkı Kararnamesinin 7 ve 8 inci maddesinde fiyat farkının nasıl verileceği düzenlenmiş, aynı hususlar söz konusu işe ilişkin idari şartnamede ve sözleşmede yer almıştır. Ayrıca işçiliğe ilişkin vasıfsız işçinin ağırlık oranı a1 olarak, vasıflı işçiliğin ağırlık oranı da a2 olarak belirlenmiştir. Konuya ilişkin Kamu İhale Kurumunun tebliğinde;
“İşçiliğin a1 olarak belirlenebilmesi ve böylece a1 için Esasların 8 inci maddesine göre fiyat farkı hesaplanabilmesi için; çalışacak personel sayısının belirlenmiş olması ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının ilgili idare için kullanılması gerekmektedir. Haftalık çalışma saatlerinin tamamının ilgili idare için kullanılmadığı işlerde ise işçilik a2 olarak belirlenecektir. Çalışan personele asgari ücretin üzerinde bir ödeme öngörülmekle birlikte hizmet alımlarına ilişkin Fiyat Farkı Esaslarının sadece 8 inci maddesinin uygulanacağı hizmet alımı ihalelerinde, ihale tarihi itibarıyla geçerli brüt asgari ücretin artması halinde anılan madde gereği sadece asgari ücretteki artış miktarı ve bu artış miktarından kaynaklanan işveren payı kadar fiyat farkı hesaplanacaktır.
Fiyat Farkı Esaslarının bütün olarak uygulandığı ve vasıflı işçiliğin a2 olarak belirlendiği hizmet alımı ihalelerinde, Esasların 7 nci maddesi gereği ihale tarihi itibarıyla geçerli brüt asgari ücretteki artış oranı kadar ücret farkı hesaplanacaktır. Esaslar bütün olarak uygulanmakla birlikte vasıflı işçilik a1 olarak belirlenmişse 8 inci madde gereği sadece asgari ücretteki artış miktarı ve bu artış miktarından kaynaklanan işveren payı kadar hesaplama yapılacaktır.
Asgari ücretin üzerinde bir ödeme öngörülen vasıflı personelin çalıştırıldığı işlerde Fiyat Farkı Esaslarının sadece 8 inci maddesi uygulandığında asgari ücretteki değişiklik sonrasında yüklenici vasıflı personelin ücretini asgari ücretteki artış miktarı kadar, Esasların tümü uygulanarak işçiliğin a2 olarak belirlendiği hallerde ise asgari ücretteki artış oranı kadar artırabileceğinden ücret bordrosu da buna göre düzenlenecektir.
Yine Esasların 7 nci maddesine göre fiyat farkı hesaplanmakla birlikte vasıflı işçilik a1 olarak belirlenmişse a1 için 8 inci madde gereği yüklenici, vasıflı personelin ücretini asgari ücret artış miktarı kadar artırmak zorunda olacak, asgari ücretteki artış oranını uygulama zorunluluğu olmayacaktır. Esasların 7 nci maddesinin uygulandığı işlerde, a1 olarak belirlenen vasıfsız işçiliğin fiyat farkı 8 inci maddeye göre hesaplanacak, 7 nci maddeye göre hesaplanan fiyat farkı formülünde a1’e yer verilmekle birlikte formül gereği a1 için herhangi bir artış katsayısı uygulanmayacağından fiyat farkı hesabına herhangi bir etkisi olmayacak, sonuçta 7 nci ve 8 inci maddeler gereği ayrı ayrı hesaplanacak tutarların toplamı, ödenecek veya kesilecek toplam fiyat farkını oluşturacaktır.
İdari şartnamede hem a1’e hem de a2’ye yer verilmişse bu durumda toplam fiyat farkı 7 ve 8 inci maddeye göre hesaplanan fiyat farklarının toplamından oluşacaktır.” denilmektedir.
Yukarıdaki mevzuat hükmünden; esaslarının tümünün uygulandığı işlerde, a2 için ağırlık katsayısı belirlenmişse asgari ücretteki artış oranı kadar 7 nci madde esas alınarak fiyat farkı verileceği, 8 inci madde gereğince fiyat farkı verilemeyeceği; a1 için ise 8 inci madde gereğince sadece asgari ücretteki artış miktarı kadar fiyat farkı verileceği anlaşılmaktadır. Personel için asgari ücretin oranları esas alınarak ücret ödenmesi öngörülmüş olması durumunda bile 8 inci maddeye göre ancak asgari ücret artış miktarı esas alınarak fiyat farkı ödenecektir.
Sözkonusu işle ilgili düzenlenen ihale dosyası ve hakediş raporlarının incelenmesinde; idari şartname ve sözleşmede fiyat farkı kararnamesinin uygulanacağına atıf yapıldığı, a1, a2, b1 ve b2 için ağırlık katsayısı belirlenerek toplamın 1’e eşitlendiği, hak ediş ödemelerinde ise Kararnamenin hem 7 nci maddesine göre hem de 8 inci maddesine göre fiyat farkı hesaplanarak ödendiği, ancak 8 inci maddeye göre hesaplanan fiyat farkı ödemesinin a1 ve a2 işçilik toplamına asgari ücretin katları şeklinde hesaplandığı görülmektedir. Kararnamenin 8 inci maddesine göre a1 vasıfsız işçiler için asgari ücretin üzerinde ödeme öngörülmüş olsa bile asgari ücret fiyat farkı ödemesi ancak asgari ücretteki miktar artışları esas alınarak yapılabilecek; a2 vasıflı işçilik için katsayı belirlenmiş ise bu grupta yer alan işçilerin tamamına 8 inci madde kapsamında hiç ödeme yapılmayacaktır.
Sorumlular tarafından gönderilen savunmalarda; yapılan fiyat farkı ödemelerinin tamamının ücret bordrolarına yansıtıldığı ve işçilere ödendiği belirtilmişse de, ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine göre yükleniciye fazla ödeme yapılmış olduğu anlaşıldığından savunmanın kabul mümkün görülmemiştir. Bu itibarla, 1195 sayılı ilamda yer alan … TL. hüküm dışı kaydının kaldırılmasına ve … İnş.San.Ltd.Şti.ne ihale edilen … TL. sözleşme bedelli … Belediyesi Sınırlarındaki Çöp Tıbbi Atık Süpürme Araçları Atıklarının Toplanması Yüklenmesi Nakli Depolama Alanlarında Boşaltılması ile Pazaryerlerinin Cadde ve Sokakların Süpürülmesi Temizlenmesi Hizmeti İşine ilişkin hakediş raporlarında vasıflı personel için artırımlı fiyat farkı hesaplanması ve a2 olarak belirlenen işçilikler için Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esaslar’ın 8 inci maddesine göre fiyat farkı ödenmesi nedeniyle ayrıntısı aşağıda gösterilen … TL kamu zararının, … ortaklaşa ve zincirleme, tazminen tahsiline” denildiğini,
-Ek İlam hükmü üzerine sorumlulardan bir kısmının 28.02.2014 tarihli dilekçeleri ile yargılamanın iadesi talebinde bulunduğunu, bunun üzerine 02.07.2014 tarihli ek rapor düzenlendiğini ve Dairenin 18.09.2014 tarih ve 2014-62 sayılı Kararı ile talebi reddettiğini,
-Bu defa sorumlulardan …’in 16.07.2014 tarihli dilekçe ile yargılamanın iadesi talebinde bulunduğunu, 02.12.2014 tarihli ek rapor düzenlendiğini ve Dairenin 29.1.2015 tarih ve 2015-9 sayılı Kararı ile talebi reddettiğini,
Bu arada sorumlulardan …’ın 07.03.2014 tarihli dilekçesi ile konunun esasına ve sorumluluğa ilişkin temyiz talebinde bulunduğunu, Temyiz Kurulu tarafından 05.05.2015 tarih ve 40484 tutanak ve 24165 sayılı ilam ile ilgilinin sorumluluk yönüyle yaptığı itirazı kabul edilerek 1467 sayılı Ek İlamın 1 inci maddesi ile verilen tazmin hükmünün usulden bozularak sorumlulukların yeniden belirlenmesi için dosyanın Dairesine tevdiine karar verildiğini, aynı maddeye ilişkin diğer sorumlular tarafından yapılan temyiz talepleri hakkında ise bu karara atıf yapıldığını,
-Benzer hususları içeren 1467 sayılı ek ilamın 2 ve 3 üncü maddelerine konu işlemler hakkında yapılan temyiz başvurularının ise Temyiz Kurulunca 05.05.2015 tarih 40488 ve 40489 tutanak sayılı ilamlar ile reddedilerek ilam hükümlerinin tasdik edildiğini,
-Usulden bozma kararı doğrultusunda düzenlenen ek raporda 2009 yılı işlemleri esas alınarak sorumlulukların (ve bununla paralel olarak yılına ilişkin kamu zararı tutarı) Temyiz Kurulu kararı doğrultusunda belirlendiğini ve 2007 ve 2008 yıllarına ilişkin olarak konunun aynı doğrultuda raporlanması için ilgili denetçisine gönderilmesinin istendiğini,
Rapor üzerine Dairede yapılan yargılama sonucunda düzenlenen 10.09.2015 tarih ve 1593 sayılı ek ilamda ise;
“1467 sayılı ek İlamın 1 inci maddesi hükmü ile … Şti. yüklenimindeki … Belediye Sınırlarındaki Çöp Tıbbi Atık Süpürme Araçları Atıklarının Toplanması, Yüklenmesi, Nakli, Depolama Alanlarında Boşaltılması ile Pazaryerlerinin Cadde ve Sokaklarının Süpürülmesi, Temizlenmesi Hizmet İşi ile ilgili düzenlenen hak ediş raporlarında vasıflı personel için artırımlı fiyat farkı hesaplanması ve a2 olarak belirlenen İşçilikler için Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esasların 8 inci maddesine göre fiyat farkı ödenmesi gerekçesiyle … TL’nin tazminine hükmedilmiş olup, sorumlulardan … adına Avukat … tarafından Temyiz Kuruluna yapılan başvuru üzerine Temyiz Kurulunca alınan 05.05.2015 tarih ve 40484 tutanak nolu Kararın incelenmesi sonucunda;
Anılan Temyiz Kurulu Kararında esasa geçilmeden süreklilik arz eden hizmet alımlarına ait her bir ara hakedişi imzalayan kontrol teşkilatının kendi imzaladığı hakedişten sorumlu tutulmasının gerekmekte olduğu, kesin hakedişi imzalayanların önceki ara hakedişlerin tamamından sorumlu tutulmasının mümkün bulunmadığı, bu nedenle sorumlu …’ın imzasının bulunmadığı 1 ile 10 arası hak edişlerdeki kamu zararından sorumlu tutulmasının mümkün olmaması nedeniyle 1467 sayılı ek ilamın 1 inci maddesi ile verilen tazmin hükmünün usulden bozularak sorumlulukların yeniden belirlenmesi için dosyanın Dairemize tevdi edilmesine karar verildiği görülmekle,
Yukarıda adı geçen sorumlu tarafından gönderilen dilekçe ve eki belgelerin incelenmesi sonucunda, Temyiz Kurulu Kararı ile bozulan ilam hükmünün esas yönünden görüşülmesine karar verilerek; 13.09.2006 tarihinde ihalesi yapılarak 01.01.2007 tarihinde başlayacak 33 ay süreli söz konusu hizmet alım işine ilişkin İdari Şartnamenin 26.3 maddesinde anılan hizmet alım işinde çalıştırılacak tüm personele brüt asgari ücretin üzerinde ödeme yapılacağının belirtildiği, ihale tarihi olan 13.09.2006 tarihinde geçerli olan Kamu İhale Tebliğinin “Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarında Teklif Fiyata Dahil Olacak Masraflar” başlıklı XII/G maddesinde vasıflı personel-vasıfsız personel ayrımına ilişkin olarak; “Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9 uncu maddesi ve Hizmet Alımlarında Uygulanacak Tip İdari Şartnamelerin “Teklif Fiyata Dahil Olan Masraflar” başlıklı maddesi çerçevesinde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde aşağıdaki hususlara uyulması gerekmektedir:
…
2- Vasıfsız personel için, çalıştırılacak personel sayısı dikkate alınarak brüt asgari ücret tutarı ile brüt asgari ücret üzerinden hesaplanan işveren payı dikkate alınarak yaklaşık maliyet hesaplanacak, teklifler verilecek ve değerlendirme yapılacaktır. İstekliler tarafından yaşlılık aylığı veya emekli aylığı bağlanmış olan personel çalıştırılacağı belirtilmiş olsa dahi işçilik hesaplama modülünde yer verilen işveren payları dikkate alınacaktır.
3- Vasıflı personel için ise yaptırılacak işin niteliği dikkate alınarak brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret üzerinden aynı hesaplamalar yapılacaktır. Brüt asgari ücretin işverene maliyetinin (%) fazlası olarak belirleme yapılmayacaktır.”
şeklinde açıklamalara yer verildiği görülmüştür.
Bu çerçevede yukarıda yer verilen ve ihalenin yapıldığı dönemde yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliği hükmü uyarınca brüt asgari ücret ödenecek personellerin vasıflı personel, brüt asgari ücretin üzerinde ödeme yapılması öngörülen personellerin ise vasıflı personel şeklinde değerlendirilmesi gerektiği, anılan hüküm gereğince söz konusu hizmet alımı işi kapsamındaki 32 adet ara hakediş ödemesine ilişkin fiyat farkı hesaplamalarında a1 katsayısının 0, a2 katsayısının 0,44352 şeklinde hesaplamalara dahil edilmesi yönündeki uygulamanın İlgili mevzuatına aykırılık teşkil etmediği, anlaşılmıştır. Bu gerekçelerle, 1467 sayılı ek ilamın 1 inci maddesi ile tazminine hükmolunan … TL. tutarındaki fiyat farkı ödemesi için denecek olmadığına,”
denildiğini,
1467 sayılı ek ilamın 1 inci maddesine yönelik olarak sorumlunun hem esas hem de usul (sorumluluk) bakımından yaptığı başvuru Temyiz Kurulu ilamında; konunun esası bakımından bozulmasına yer verilmemiş iken, özellikle vurgulanarak konunun sorumluluk yönüyle usulden bozulduğu, Temyiz Kurulunun ilgilinin esasa ilişkin talebini de değerlendirdiğini ancak esastan konuyu bozmadığını,
Buna karşılık Dairenin konuyu usulden değerlendirmek üzere denetçisine havale ettiğini ve ek raporun usulden bozma gerekçesi yönünde Temyiz Kurulu ilamı doğrultusunda düzenlendiğini,
Dairenin ise, usulden bozulan ve bu yönüyle yeniden raporlanmasını istediği konuyu bu kapsamda ve sadece usulden değerlendirmek yerine, üstelik sorumlunun kendisinin dahi … TL kamu zararını kabul ettiği temyiz dilekçesini esas alarak konunun esasına girip, konuya ilişkin 1467 sayılı ilamda detaylı açıklanan ve yukarıdaki bölümlerde ortaya konan mevzuat hükümlerine aykırı olarak sözkonusu hususun mevzuata aykırılık teşkil etmediğine ve denecek olmadığına karar verdiğini,
Dairenin konuyu 832 sayılı Sayıştay Kanununun 73 üncü maddesi çerçevesinde görüştüğünü 1593 sayılı ek ilamın girişinde belirtildiğini, 832 sayılı Sayıştay Kanunun 73 üncü maddesinde ise;
“Temyiz Kurulu temyiz olunan hükmü olduğu gibi veya düzelterek tasdik eder, kaldırır ya da bozar. Bozma halinde evrak yeniden karara bağlanmak üzere o kararı veren daireye gönderilir. Daire İlk kararında diretir ve bu diretme üzerine temyiz olunarak tekrar Temyiz Kurulunca bozma kararı verilirse daire bu karara uymak zorundadır.” hükmüne yer verildiğini,
Buna göre, bozulan karar hakkında dairenin bozma gerekçesi doğrultusunda yeniden yapacağı yargılamada eski kararında direnme veya bozma gerekçesine uyma dışında bir seçeneğe sahip olmadığını, bozulma gerekçenin ötesine geçip usulden bozulan bir konunun esasına girerek esastan yeni bir karar vermesinin mümkün olmadığını,
İlamda adı geçen sorumlu tarafından gönderilen dilekçe ve eki belgelerin incelenmesinden ve Temyiz Kurulunun bozma hükmünden hareketle ilam hükmünün esas yönünden görüşülmesine karar verildiğinin belirtildiğini, burada bahsedilen dilekçe temyiz dilekçesi ise bu dilekçe esas alınarak Temyiz Kurulunun değerlendirip esastan bozmadığı bir hususu Kurulun yerine geçerek bozmaya esas kabul etmek mümkün olmadığı gibi, 832 sayılı Kanunun 74/1 maddesi gereğince Daire tarafından doğrudan doğruya yargılamanın iadesine karar verildi ise bunun Kanunun 75 inci maddesi çerçevesinde yapılması gerekeceğini ki ek ilamda bu konuda bir değerlendirme bulunmadığını, konunun Kanunun 73 üncü maddesine göre görüşüldüğünün belirtildiğini,
Yukarıda ayrıntılarına yer verilen akış içerisinde 1593 sayılı ek ilam hükmüyle ilgili olarak; Temyiz Kurulunun usulden bozduğu ve bu kapsamda ek raporu yazılması ve savcı görüşünün alınmasına rağmen, Dairenin konunun esasına girerek ve mevzuatına aykırı ödeme için beraat kararı vermesinin usule ve esasa aykırı olduğunu, ilam hükmünün bozulmasının uygun olacağını,
Sonuç ve talep olarak;
Temyiz Kurulunun konuyu yalnızca usulden bozması karşısında Daire tarafından verilen beraat hükmünün; usule ve esas bakımından ise yukarıdaki bölümlerde ayrıntılarına yer verilen mevzuata aykırılık teşkil ettiğini, Kanuna aykırı hükmün 832 sayılı Sayıştay Kanununun 68 inci maddesi gereğince bozularak, dosyanın Dairesine iadesine karar verilmesini istemiştir.
Dosyada mevcut belgeler okunup incelendikten sonra gereği görüşüldü:
1593 sayılı ek ilam ile;
“… Belediyesi Hesap İşleri Müdürlüğü 2009 yılı hesabının 3. Dairede yargılanması sonucunda düzenlenen 1195 sayılı ilam ile yargılamaya esas raporun hüküm dışı bırakılan 9 uncu maddesinde yer alan ve 1467 sayılı ek ilamın 1 inci maddesi hükmü ile tazminine hükmedilen hususla ilgili olarak, sorumlu … adına Avukat … tarafından Temyiz Kuruluna yapılan itiraz üzerine;
Temyiz Kurulunca alınan 05.05.2015 tarih ve 40484 tutanak no.lu Karar ile anılan maddeye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün sorumluluk yönünden bozularak Dairemize tevdi edilmesi üzerine, anılan ilam maddesi ile ilgili olarak Uzman Denetçi … tarafından yazılan 23.06.2015 tarihli ek rapor ile Savcı ve Üye düşünceleri okunduktan sonra ilgili dosyanın 832 sayılı Sayıştay Kanununun 73 üncü maddesi uyarınca görüşülmesine karar verilerek,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
1467 sayılı ek ilamın 1 inci maddesi hükmü ile … Şti. yüklenimindeki “… Belediye Sınırlarındaki Çöp Tıbbi Atık Süpürme Araçları Atıklarının Toplanması, Yüklenmesi, Nakli, Depolama Alanlarında Boşaltılması ile Pazaryerlerinin Cadde ve Sokaklarının Süpürülmesi, Temizlenmesi Hizmet İşi” ile ilgili düzenlenen hak ediş raporlarında vasıflı personel için artırımlı fiyat farkı hesaplanması ve a2 olarak belirlenen işçilikler için Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esasların 8 inci maddesine göre fiyat farkı ödenmesi gerekçesiyle … TL’nin tazminine hükmedilmiş olup, sorumlulardan … adına Avukat … tarafından Temyiz Kuruluna yapılan başvuru üzerine Temyiz Kurulunca alınan 05.05.2015 tarih ve 40484 tutanak no.lu Kararın incelenmesi sonucunda;
Anılan Temyiz Kurulu Kararında esasa geçilmeden süreklilik arz eden hizmet alımlarına ait her bir ara hak edişi imzalayan kontrol teşkilatının kendi imzaladığı hak edişten sorumlu tutulmasının gerekmekte olduğu, kesin hak edişi imzalayanların önceki ara hak edişlerin tamamından sorumlu tutulmasının mümkün bulunmadığı, bu nedenle sorumlu …’ın imzasının bulunmadığı 1 ile 10 arası hak edişlerdeki kamu zararından sorumlu tutulmasının mümkün olmaması nedeniyle 1467 sayılı ek ilamın 1 inci maddesi ile verilen tazmin hükmünün usulden bozularak sorumlulukların yeniden belirlenmesi için dosyanın Dairemize tevdi edilmesine karar verildiği görülmekle,
Yukarıda adı geçen sorumlu tarafından gönderilen dilekçe ve eki belgelerin incelenmesi sonucunda, Temyiz Kurulu Kararı ile bozulan ilam hükmünün esas yönünden görüşülmesine karar verilerek;
13.09.2006 tarihinde ihalesi yapılarak 01.01.2007 tarihinde başlayacak 33 ay süreli söz konusu hizmet alım işine ilişkin İdari Şartnamenin 26.3 maddesinde anılan hizmet alım işinde çalıştırılacak tüm personele brüt asgari ücretin üzerinde ödeme yapılacağının belirtildiği,
İhale tarihi olan 13.09.2006 tarihinde geçerli olan Kamu İhale Tebliğinin “Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarında Teklif Fiyata Dahil Olacak Masraflar” başlıklı XII/G maddesinde vasıflı personel-vasıfsız personel ayrımına ilişkin olarak;
“Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9 uncu maddesi ve Hizmet Alımlarında Uygulanacak Tip İdari Şartnamelerin “Teklif Fiyata Dahil Olan Masraflar” başlıklı maddesi çerçevesinde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde aşağıdaki hususlara uyulması gerekmektedir:
…………..
2- Vasıfsız personel için, çalıştırılacak personel sayısı dikkate alınarak brüt asgari ücret tutarı ile brüt asgari ücret üzerinden hesaplanan işveren payı dikkate alınarak yaklaşık maliyet hesaplanacak, teklifler verilecek ve değerlendirme yapılacaktır. İstekliler tarafından yaşlılık aylığı veya emekli aylığı bağlanmış olan personel çalıştırılacağı belirtilmiş olsa dahi işçilik hesaplama modülünde yer verilen işveren payları dikkate alınacaktır.
3- Vasıflı personel için ise yaptırılacak işin niteliği dikkate alınarak brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret üzerinden aynı hesaplamalar yapılacaktır. Brüt asgari ücretin işverene maliyetinin (%) fazlası olarak belirleme yapılmayacaktır.
…………………” şeklinde açıklamalara yer verildiği görülmüştür.
Bu çerçevede yukarıda yer verilen ve ihalenin yapıldığı dönemde yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliği hükmü uyarınca brüt asgari ücret ödenecek personellerin vasıflı personel, brüt asgari ücretin üzerinde ödeme yapılması öngörülen personellerin ise vasıflı personel şeklinde değerlendirilmesi gerektiği, anılan hüküm gereğince söz konusu hizmet alımı işi kapsamındaki 32 adet ara hak ediş ödemesine ilişkin fiyat farkı hesaplamalarında a1 katsayısının 0, a2 katsayısının 0,44352 şeklinde hesaplamalara dahil edilmesi yönündeki uygulamanın ilgili mevzuatına aykırılık teşkil etmediği,
anlaşılmıştır.
Bu gerekçelerle, 1467 sayılı ek ilamın 1 inci maddesi ile tazminine hükmolunan … TL tutarındaki fiyat farkı ödemesi için denecek olmadığına,”
Karar verilmiştir.
Başsavcılık, Temyiz Kurulunun konuyu yalnızca usulden bozmasına karşılık Daire tarafından konunun esastan görüşülerek verilen beraat hükmünün; usule ve esas açısından da dilekçesinde belirtilen gerekçelerle mevzuata aykırılık teşkil ettiğini, kanuna aykırı hükmün 832 sayılı Sayıştay Kanununun 68 inci maddesi gereğince bozularak, dosyanın Dairesine iadesine karar verilmesini istemiştir. Buradan Başsavcılığın itirazlarının usul ve esas olmak üzere iki başlık altında yapıldığı anlaşılmaktadır.
Usule ilişkin itirazları değerlendirildiğinde;
832 sayılı Sayıştay Kanununun “Temyiz Kurulu Kararı” başlıklı 73 üncü maddesinde;
“Temyiz Kurulu temyiz olunan hükmü olduğu gibi veya düzelterek tasdik eder, kaldırır ya da bozar. Bozma halinde evrak yeniden karara bağlanmak üzere o kararı veren daireye gönderilir.
Daire ilk kararında diretir ve bu diretme üzerine temyiz olunarak tekrar Temyiz Kurulunca bozma kararı verilirse daire bu karara uymak zorundadır.
(Ek fıkra: 07/03/1985 – 3162/6 md.) Temyiz Kurulunun tazmin hükmünün kaldırılmasına ilişkin kararları, temyiz konusu ilam maddesindeki bütün sorumluları kapsar.” denilmiştir.
Belirtilen hükme göre; Temyiz Kurulu temyiz olunan hükmü bozarsa dosya yeniden karara bağlanmak üzere o kararı veren Daireye gönderilir. Daire bozma kararına uyar veya eski kararında direnir. Daire, Temyiz Kurulunca verilen bozma kararına uyarsa artık bu kararla bağlıdır. Bozma kararı üzerine yargılamaya devam edilerek yeniden bir karar verilir. Daire, Temyiz Kurulunun bozma kararına uymayarak eski kararında da ısrar edebilir, bu karar da temyiz edilebilir. Temyiz Kurulunca “Bozma” kararı verilmesi halinde temyize konu karar ortadan kalkmış olacağından Daire, hem usul hem esas açısından yeni bir karar alabilecektir.
Bu nedenle 832 sayılı Sayıştay Kanununun 73 üncü maddesi uyarınca Başsavcılığın usule ilişkin itirazlarının reddine karar verilerek;
Esasa ilişkin temyiz talebinin değerlendirilmesine geçildi:
Hizmet Alımı İhalelerinde Uygulanacak Fiyat Farkı Kararnamesinin 7 ve 8 inci maddesinde fiyat farkının nasıl hesaplanacağı düzenlenmiştir. Aynı hususlar söz konusu işe ilişkin idari şartnamede ve sözleşmede yer almıştır. Ayrıca işçiliğe ilişkin a1 ve a2 katsayıları belirlenmiştir.
07.05.2004 tarih ve 25455 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esasların 7 nci maddesinde;
“Madde 7- Fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:
F = An x B x ( Pn 1)
İn Yn Gn Kn Mn
Pn = [a1 + a2 + b1 + b2 + c + d ]
İo Yo Go Ko Mo
Formülde ;
F : Fiyat farkını (TL),
An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, teklif birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL); götürü bedel işlerde ise, uygulama ayı ilerleme yüzdesine göre gerçekleşen iş grubu ve/veya iş kalemi imalat miktarlarının sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),
B : 0,90 katsayısını,
Pn : İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel indeksler ve güncel indeksler ile a1, a2, b1, b2, c ve d değerlerinin ağırlık oranları temsil katsayılarının yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,
a1: Sözleşme kapsamındaki işlerin yapılmasında kullanılacak ve bu Esasların 8 inci maddesine göre artış farkı ödenecek olan asgari ücrete dayalı işçiliklerin oranını temsil eden ve yukarıdaki formülde artış öngörülmeyen sabit bir katsayıyı,
a2: Sözleşme kapsamındaki işlerin yapılmasında kullanılacak olan ve a1 katsayısının dışındaki işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,
b1: Sözleşme kapsamındaki işlerin yapılmasında kullanılacak akaryakıtın ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,
b2: (Değişik: 07.05.2004- 25455/ 2 md.) Sözleşme kapsamındaki işlerin yapılmasında kullanılacak diğer malzeme veya diğer hizmet girdilerini temsil eden sabit bir katsayıyı,
c: Sözleşme kapsamındaki işlerin mühendislik ve müşavirlik oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,
d: Sözleşme kapsamındaki işlerin yapılmasında kullanılacak makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,
İfade eder.
a1, a2, b1, b2, c ve d sabit katsayılarından biri, birkaçı veya tamamının, ihale konusu hizmetteki oranı dikkate alınmak suretiyle ve toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde ihaleden önce idarece belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesi zorunludur. Bu sabit katsayılar, sözleşmenin uygulanması sırasında hiçbir gerekçeyle değiştirilemez.
….” denilmektedir.
Aynı Esasların 8 inci maddesinde ise “Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerindeki değişiklikten kaynaklanan fark”;
“İhale konusu hizmetin gerçekleştirilebilmesi için çalıştırılacak 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi personelin, sayı ve günlük çalışma saatinin belirtilmesi kaydıyla;
a) Asgari ücret tespit komisyonunca ihale (son teklif verme) tarihinde 16 yaşını doldurmuş işçiler için belirlenmiş asgari ücretin değiştirilmesi halinde eski ve yeni asgari ücret arasındaki fark,
b) İhale (son teklif verme) tarihi itibarıyla işveren tarafından karşılanacak olan sosyal sigorta primi ve işsizlik sigortası primine ilişkin toplam tutarda; asgari ücret değişikliği veya sigorta primi alt sınır değişikliği ile prim oranları değişikliği gibi sebeplerle meydana gelecek fark,
c) 506 sayılı Kanunun 77 nci maddesinin ikinci fıkrası çerçevesinde sözleşmede öngörülen ücret ekleri nedeniyle, işveren tarafından karşılanmakta olan sosyal sigorta primi ve işsizlik sigorta primine ilişkin toplam tutarda meydana gelecek fark,
toplamı (a), (b) ve (c) bentleri toplamı), 506 sayılı Kanun gereğince işveren nâm ve hesabına Hazinece yapılacak olan ödemeler de dikkate alınmak suretiyle bu Esasların 7 nci maddesi uygulanmaksızın ödenir veya kesilir.” hükmü yer almaktadır.
Konuya ilişkin 25.07.2005 tarih ve 25886 sayılı Resmi Gazetede yaımlanan Kamu İhale Kurumu Genel Tebliğinin “XII-Hizmet Alımlarında Fiyat Farkı” başlıklı bölümünün “B.Personel Ücretleri İle İlgili Fiyat Farkı Hesabı”na ilişkin maddesinde;
“İşçiliğin a1 olarak belirlenebilmesi ve böylece a1 için Esasların 8 inci maddesine göre fiyat farkı hesaplanabilmesi için; çalışacak personel sayısının belirlenmiş olması ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının ilgili idare için kullanılması gerekmektedir. Haftalık çalışma saatlerinin tamamının ilgili idare için kullanılmadığı işlerde ise işçilik a2 olarak belirlenecektir.
Çalışan personele asgari ücretin üzerinde bir ödeme öngörülmekle birlikte hizmet alımlarına ilişkin Fiyat Farkı Esaslarının sadece 8 inci maddesinin uygulanacağı hizmet alımı ihalelerinde, ihale tarihi itibarıyla geçerli brüt asgari ücretin artması halinde anılan madde gereği sadece asgari ücretteki artış miktarı ve bu artış miktarından kaynaklanan işveren payı kadar fiyat farkı hesaplanacaktır.
Fiyat Farkı Esaslarının bütün olarak uygulandığı ve vasıflı işçiliğin a2 olarak belirlendiği hizmet alımı ihalelerinde, Esasların 7 nci maddesi gereği ihale tarihi itibarıyla geçerli brüt asgari ücretteki artış oranı kadar ücret farkı hesaplanacaktır. Esaslar bütün olarak uygulanmakla birlikte vasıflı işçilik a1 olarak belirlenmişse 8 inci madde gereği sadece asgari ücretteki artış miktarı ve bu artış miktarından kaynaklanan işveren payı kadar hesaplama yapılacaktır.
Asgari ücretin üzerinde bir ödeme öngörülen vasıflı personelin çalıştırıldığı işlerde Fiyat Farkı Esaslarının sadece 8 inci maddesi uygulandığında asgari ücretteki değişiklik sonrasında yüklenici vasıflı personelin ücretini asgari ücretteki artış miktarı kadar, Esasların tümü uygulanarak işçiliğin a2 olarak belirlendiği hallerde ise asgari ücretteki artış oranı kadar artırabileceğinden ücret bordrosu da buna göre düzenlenecektir.
Yine Esasların 7 nci maddesine göre fiyat farkı hesaplanmakla birlikte vasıflı işçilik a1 olarak belirlenmişse a1 için 8 inci madde gereği yüklenici, vasıflı personelin ücretini asgari ücret artış miktarı kadar artırmak zorunda olacak, asgari ücretteki artış oranını uygulama zorunluluğu olmayacaktır.
Esasların 7 nci maddesinin uygulandığı işlerde, a1 olarak belirlenen vasıfsız işçiliğin fiyat farkı 8 inci maddeye göre hesaplanacak, 7 nci maddeye göre hesaplanan fiyat farkı formülünde a1’e yer verilmekle birlikte formül gereği a1 için herhangi bir artış katsayısı uygulanmayacağından fiyat farkı hesabına herhangi bir etkisi olmayacak, sonuçta 7 nci ve 8 inci maddeler gereği ayrı ayrı hesaplanacak tutarların toplamı, ödenecek veya kesilecek toplam fiyat farkını oluşturacaktır.
İdari şartnamede hem a1’e hem de a2’ye yer verilmişse bu durumda toplam fiyat farkı 7 ve 8 inci maddeye göre hesaplanan fiyat farklarının toplamından oluşacaktır.” denilmektedir.
Yukarıdaki mevzuat hükmünden; Esasların tümünün uygulandığı işlerde, a2 için ağırlık katsayısı belirlenmişse asgari ücretteki artış oranı kadar 7 nci madde esas alınarak fiyat farkı verileceği, 8 inci madde gereğince fiyat farkı verilemeyeceği; a1 için ise 8 inci madde gereğince sadece asgari ücretteki artış miktarı kadar fiyat farkı verileceği anlaşılmaktadır. Personel için asgari ücretin oranları esas alınarak ücret ödenmesi öngörülmüş olsa bile 8 inci maddeye göre ancak asgari ücret artış miktarı esas alınarak fiyat farkı ödenecektir.
Söz konusu işle ilgili düzenlenen ihale dosyası ve hakediş raporlarının incelenmesinde; idari şartname ve sözleşmede fiyat farkı kararnamesinin tamamının alındığı, a1, a2, b1, b2 ve d için ağırlık katsayısı belirlenerek toplamının 1’e eşitlendiği, (a1=0,3413 a2=0,1022 b1=0,3401 b2=0,0594 c=0 d=0,1570), hakediş ödemelerinde, Kararnamenin 7 ve 8 inci maddesine göre fiyat farkı hesaplandığı, ancak 8 inci maddeye göre hesaplanan fiyat farkı ödemesinin, asgari ücretin katları şeklinde uygulandığı görülmektedir.
İşçilik için asgari ücretin üzerinde ödeme öngörülmüş olsa bile Kararnamenin 8 inci maddesine göre, asgari ücret fiyat farkı ödemesi ancak asgari ücretteki miktar artışları esas alınarak yapılabilecektir.
Kararnamenin tamamının olduğu gibi şartnameye ve sözleşmeye alınması ve katsayıların da belirlenmiş olması işçiler için 8 inci maddeye göre asgari ücretin artış oranları şeklinde fiyat farkı verileceği anlamına gelmemektedir. Bir başka anlatımla; Esasların 8 inci maddesinin uygulandığı durumda, sayı ve günlük çalışma saatinin belirtilmesi kaydıyla, ihale konusu hizmetin gerçekleştirilebilmesi için çalıştırılacak 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi tüm personel için verilecek fiyat farkı; yeni ve eski asgari ücret arasındaki fark ile bu değişiklikten kaynaklanan işveren sigorta primi ve işsizlik sigortası primi tutarlarında meydana gelecek farkların toplamıdır.
İşe ait idari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan masraflar” başlıklı 26 ncı maddesi 3 üncü bendinde; “Ayrıca bu hizmet ihalesinde çalıştırılacak iş yeri hekimi ve şantiye amirinin aylık maaşı brüt asgari ücretin %175 (sigorta risk prim oranları 1,5), şantiye amir yardımcısı aylık maaşı brüt asgari ücretin %120 (sigorta risk prim oranları 1,5), şoför, operatör ve kontrol ekibi aylık maaşları brüt asgari ücretin %80 (sigorta risk prim oranları 3,0), tamir bakım ekibi aylık brüt maaşı brüt asgari ücretin %80 (sigorta risk prim oranları 3,5) ve hizmetli personel aylık maaşları brüt asgari ücretin % 70 (sigorta risk prim oranları 1,5) fazlasından az olmayacak şekilde teklif fiyata dahildir…” denilmiştir.
Burada işin şartnamesinde çalıştırılacak personele, ücret olarak asgari ücretin üzerinde ödeneceği hüküm altına alındığı gerekçesiyle asgari ücret fiyat farkının da artırımlı ödendiği görülmüştür. Oysa sadece eski ve yeni asgari ücret arasındaki artış miktarı ile buna bağlı olarak işveren sigorta primi ile işsizlik sigorta priminde meydana gelen artış miktarı ödenebileceğinden, asgari ücret fiyat farkı tutarının yüzde artırımlı tutarlar üzerinden hesaplanması mevzuata uygun değildir.
Bu nedenle, 1593 sayılı ek ilam ile verilen beraat hükmünün Bozularak yukarıda yapılan açıklamalar dikkate alınmak suretiyle yeniden hüküm tesisi için dosyanın hükmü veren Daireye gönderilmesine,
Karar verildiği 23.11.2016 tarih ve 42359 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
| İÇERİĞE İLİŞKİN KISA SORU VE CEVAPLAR: |
|
Sorular ve Cevapları:
1. Asgari ücretin arttığı durumlarda işçilik için ödenen asgari ücretin üzerinde maaşlar da artırı mıdır? 2. Asgari ücretin artış miktarı kadar ücret yapılan işyerinde 8 inci maddeye göre asgari ücret fiyat farkı artırımı nasıl hesaplanır? 3. Asgari ücretin arttığı durumlarda işçilik için ödenen maaşlar artırıldığında 8 inci maddeye göre asgari ücret fiyat farkı artırımının hesaplanması nasıl yapılır? 4. Asgari ücretin arttığı durumlarda işçilik için ödenen maaşların artırımında eski ve yeni asgari ücret arasında sadece o güne kadarki artış tutarının uygulanması mıdır? 5. Asgari ücretin arttığı durumlarda işçilik için ödenen maaşların artırımında ihale şartnamesinde işçilere asgari ücretin üzerinde ödeneceği hüküm altına alındığı durumlar mıdır? 6. Asgari ücretin arttığı durumlarda işçilik için ödenen maaşların artırımında ihale şartnamesinde çalıştırılacak personele asgari ücretin üzerinde ödeneceği hüküm altına alındığı durumlar mıdır? 7. Fiyat farkının asgari ücretin katları şeklinde uygulandığı durumlarda ne olur? 8. Fiyat farkının asgari ücretin katları şeklinde uygulandığı durumlarda işçilik için ödenen maaşlar artırımı nasıl yapılır? 9. Asgari ücretin arttığı durumlarda işçilik için ödenen maaşların artırımında ihale şartnamesinde çalıştırılacak personele brüt asgari ücretin %175 fazlasından az olmayacak şekilde teklif fiyata dahildir denilmekte mi? 10. Asgari ücretin arttığı durumlarda işçilik için ödenen maaşların artırımında ihale şartnamesinin 26 ncı maddesinde çalıştırılacak personele brüt asgari ücretin %175 fazlasından az olmayacak şekilde teklif fiyata dahildir denilmekte mi? |