|
ÖZET: Başvuran, Diyarbakır Selahaddin Eyyubi Devlet Hastanesi’nde yaşlı bakım teknikeri olarak çalıştığını ve Ocak-Mayıs 2021 tarihleri arasında genel yoğun bakım servisinde görevlendirildiğini belirtmiştir. Ancak, bu süreçte kendisinin Covid-19 ek ödeme kapsamına alınmadığını, oysa aynı ortamda çalışan diğer hemşirelerin ek ödemeden faydalandığını ifade etmiştir. Başvuran, Sağlık Bakanlığı’na yaptığı başvurunun yanıtsız kalması üzerine, Covid-19 ek ödemesinin kendisine de yapılmasını talep etmiştir.
Sağlık Bakanlığı, başvuranın görev yaptığı genel yoğun bakım servisinin Covid-19 için belirlenen alanlar arasında yer almadığını ve bu nedenle Covid Ek Ödeme Katsayısı üzerinden ek ödeme yapılmasının mümkün olmadığını açıklamıştır. Bakanlık, Covid-19 pozitif hastaların daha yoğun olarak bulunduğu alanlarda çalışan personele ek ödeme yapıldığını, diğer alanlarda çalışanlar için ise farklı bir ödeme katsayısının uygulandığını belirtmiştir. Bu bağlamda, başvuranın talebinin hukuka uygun bulunmadığı değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin reddedilmesi gerektiği yönünde bir öneri sunmuş ve bu karar, Kamu Başdenetçisi tarafından onaylanmıştır. Başvuran, kararın tebliğ tarihinden itibaren ilgili idareye karşı dava açma hakkına sahiptir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/15133-S.21.24218
BAŞVURU NO : 2021/13203
KARAR TARİHİ : 20/10/2021
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BAKANLIĞI
Covid-19 ek ödeme talebi hakkında.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 04/08/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Diyarbakır Selahaddin Eyyubi Devlet Hastanesinde yaşlı bakım/ evde bakım teknikeri olarak görev yaptığını, ihtiyaç olduğu gerekçesiyle Ocak – Mayıs 2021 tarihleri arasında genel yoğun bakım servisinde görevlendirildiğini, genel yoğun bakımda çalışan tüm hemşireler PCR aldıkları için tavan ek ödeme tutarından faydalandırıldığını, kendisinin de hastaların ağız bakım işlemi yaptığını, işlem yapılan kişilerin aynı olmasına rağmen kendisinin ek ödeme kapsamı dışında bırakıldığını, söz konusu ödemelerin hem yoğun bakımdaki çalışanlara hem de evde sağlık biriminde çalışanlara yapıldığını, kendisinin Covid-
19 tavan ek ödeme tutarından faydalandırılmamasının haksız ve hukuka aykırı olduğunu, ek ödeme
kapsamına alınması için idareye başvurduğunu ancak herhangi bir cevap verilmediğini belirterek; Covid-
19 ek ödemesinin yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında Sağlık Bakanlığının 09/09/2021 tarih ve sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle; 2.1. Başvuranın Diyarbakır Selahaddin Eyyubi Devlet Hastanesinde sağlık teknikeri olarak görev yaptığı, 2.2. Bakanlığa bağlı sağlık tesislerinde görev yapan personele 209 sayılı Kanunun 5 inci maddesine dayanılarak hazırlanan ve 04/03/2020 tarihli ve 31058 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Sağlık
Bakanlığına Bağlı Sağlık Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmelik” usul ve esasları çerçevesinde ek ödeme yapıldığı,
2.3. Mezkur Yönetmeliğin 5 inci maddesinin üçüncü fıkrası hükmü kapsamında, tabip dışı personele herhangi bir katkıya bağlı olmaksızın maaşlar ile beraber sabit ek ödeme ödendiği, 2.4. Mezkur Yönetmeliğin Geçici 4 üncü maddesinin birinci fıkrasında “1/4/2021 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere dört ay süreyle yer ve/veya personel yönünden kapsamı ve oranı Bakan tarafından belirlenmek kaydıyla personele ek ödeme yapılabilir. Bu şekilde yapılacak ödeme tutarı toplamı mesai içi tavan ek ödeme tutarını geçemez.” hükmünün yer aldığı, 2.5. Bakanlığa bağlı sağlık tesislerinde görev yapan personele, Mart 2020’den itibaren Covid-19 pandemisi kapsamında hasta takip ve tedavisi yapılmakta olup, tüm sağlık çalışanlarının Covid-19 riski altında olduğu kabulü ile mezkur hüküm çerçevesinde alınan makam onayı doğrultusunda Nisan, Mayıs, Haziran ve
Temmuz 2021 dönemleri için yapılacak ek ödemenin usul ve esasları hususunda 17/05/2021 tarih ve E49022165-010.99-286 sayılı genel yazı yayımlandığı, 2.6. Başvuranın görev yaptığı genel yoğun bakım servisi, Covid-19 pandemisi için ayrılmış alan olarak belirlenmemiş olup burada görev yapan personele Covid Ek Ödeme Katsayısı üzerinden ek ödeme yapılmasının mümkün olmadığı, 2.7. Covid-19 (+) pozitif olan hastaların daha yoğun olarak bulunduğu alanlar belirlenerek bu alanlarda görev yapanlar için Covid Ek Ödeme Katsayısı üzerinden ek ödeme ödendiği, diğer alanlarda görev yapanlar için ise Covid Dışı Ek Ödeme Katsayısı üzerinden ek ödeme ödendiği; başvuranın genel yoğun bakım servisinde görev yaptığı belirtilmiş olup, ilgili yoğun bakım servisi Covid-19 pandemisi için belirlenen çalışma alanlarından sayılmadığı, Covid-19 pandemisi için belirlenen alanlarda görev yapmayan
Sağlık Hizmetleri Sınıfı personeli için ek tabloda belirlenen Covid Dışı Ek Ödeme Katsayısı üzerinden ödeme yapıldığı, ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının; “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 4/3/2020 tarih ve 31058 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık
Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmeliğin; 5.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu Yönetmeliğin amacı, Sağlık Bakanlığınca belirlenen hizmet sunum şartları ve kriterleri dikkate alınmak suretiyle personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, performansı, tetkik, eğitim, öğretim ve araştırma faaliyetleri, yapılan muayene, ameliyat, anestezi ve girişimsel işlemlerden oluşan genel tıbbi işlemler, özellikli tıbbi işlemler ile uluslararası sağlık hizmetlerinde çalışma gibi unsurlar esas alınarak, döner sermayeden yapılacak ek ödemenin oran, usul ve esaslarını belirlemek, sağlık hizmetlerini iyileştirmek, kaliteli ve verimli hizmet sunumunu teşvik etmektir.” 5.2. “Temel esaslar” başlıklı 5 inci maddesinde;
“(1) Sağlık tesislerinde görevli personele yapılacak ek ödemeye ilişkin temel esaslar aşağıda belirtilmiştir:
a) Ek ödeme, personele sağlık tesisine fiilen katkı sağladığı sürece verilebilir…
(3) 209 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca personele her ay yapılacak ek ödeme net tutarı, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesi uyarınca kadro ve görev unvanı veya pozisyon unvanı itibariyle belirlenmiş olan ek ödeme net tutarından az olamaz. Bu kapsamda yapılacak ödemeler, tabip dışı personele herhangi bir katkıya bağlı olmaksızın aylıklara ilişkin hükümler uygulanmak suretiyle her ay aylıklarla birlikte ödenir. Bu şekilde yapılan ek ödeme tutarı, bu Yönetmelik kapsamında aynı aya ilişkin yapılacak ek ödeme tutarından mahsup edilir…” 6. 08/05/2021 tarihli ve 31478 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık
Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına
Dair Yönetmeliğin Geçici 4 üncü maddesi; “1/4/2021 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere dört ay süreyle yer ve/veya personel yönünden kapsamı ve oranı Bakan tarafından belirlenmek kaydıyla personele ek ödeme yapılabilir. Bu şekilde yapılacak ödeme tutarı toplamı mesai içi tavan ek ödeme tutarını geçemez.” düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurana Covid Dışı Ek Ödeme
Katsayısı üzerinden hesaplanan tutarda ek ödeme yapılması işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı değerlendirildiğinden, başvurunun reddi gerektiği yönünde hazırlanan öneri Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran, Diyarbakır Selahaddin Eyyubi Devlet Hastanesinde yaşlı bakım/ evde bakım teknikeri olarak görev yaptığını, ihtiyaç olduğu gerekçesiyle Ocak – Mayıs 2021 tarihleri arasında genel yoğun bakım servisinde görevlendirildiğini, genel yoğun bakımda çalışan tüm hemşireler PCR aldıkları için tavan ek ödeme tutarından faydalandırıldığını, kendisinin de hastaların ağız bakım işlemi yaptığını, işlem yapılan kişilerin aynı olmasına rağmen kendisinin ek ödeme kapsamı dışında bırakıldığını, söz konusu ödemelerin hem yoğun bakımdaki çalışanlara hem de evde sağlık biriminde çalışanlara yapıldığını, kendisinin Covid-
19 tavan ek ödeme tutarından faydalandırılmamasının haksız ve hukuka aykırı olduğunu, ek ödeme
kapsamına alınması için idareye başvurduğunu ancak herhangi bir cevap verilmediğini belirterek; Covid-
19 ek ödemesinin yapılmasını talep etmektedir.
9. Sağlık teknikeri olarak görev yapmakta olan başvuran, Ocak-Mayıs 2021 tarihleri arasında genel yoğun bakım servisinde görevlendirildiğinden bahisle Covid Ek Ödeme Katsayısı üzerinden ek ödeme almayı talep etmektedir.
10. Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık tesislerinde görev yapan personele 209 sayılı Kanunun 5 inci maddesine dayanılarak hazırlanan ve 04/03/2020 tarihli ve 31058 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Sağlık
Bakanlığına Bağlı Sağlık Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmelik” usul ve esasları çerçevesinde ek ödeme yapılmaktadır.
11. Anılan Yönetmeliğin 5 inci maddesinin üçüncü fıkrasının “209 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca personele her ay yapılacak ek ödeme net tutarı, 375 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin ek 9 uncu maddesi uyarınca kadro ve görev unvanı veya pozisyon unvanı itibariyle belirlenmiş olan ek ödeme net tutarından az olamaz. Bu kapsamda yapılacak ödemeler, tabip dışı personele herhangi bir katkıya bağlı olmaksızın aylıklara ilişkin hükümler uygulanmak suretiyle her ay aylıklarla birlikte ödenir. Bu şekilde yapılan ek ödeme tutarı, bu Yönetmelik kapsamında aynı aya ilişkin yapılacak
ek ödeme tutarından mahsup edilir.” hükmü doğrultusunda, tabip dışı personele herhangi bir katkıya bağlı olmaksızın maaşlar ile beraber sabit ek ödeme ödenmektedir.
12. İdare tarafından yapılan açıklamada; Bakanlığa bağlı sağlık tesislerinde görev yapan personele Mart 2020’den itibaren Covid-19 pandemisi kapsamında hasta takip ve tedavisi yapılmakta olup, tüm sağlık çalışanlarının Covid-19 riski altında olduğu kabulü ile anılan Yönetmelik hükmü çerçevesinde alınan makam onayı doğrultusunda Nisan, Mayıs, Haziran ve Temmuz 2021 dönemleri için yapılacak ek ödemenin usul ve esasları hususunda 17/05/2021 tarih ve E-49022165-010.99-286 sayılı genel yazı yayımlandığı ifade edilmiştir. Bu çerçevede, başvuranın görev yaptığı genel yoğun bakım servisi, Covid-
19 pandemisi için ayrılmış alan olarak belirlenmediği, dolayısıyla burada görev yapan personele Covid Ek
Ödeme Katsayısı üzerinden ek ödeme yapılmasının mümkün olmadığı belirtilmiştir. Covid-19 (+) pozitif olan hastaların daha yoğun olarak bulunduğu alanlar belirlenerek bu alanlarda görev yapanlar için Covid
Ek Ödeme Katsayısı üzerinden ek ödeme ödendiği, diğer alanlarda görev yapanlar için ise Covid Dışı Ek
Ödeme Katsayısı üzerinden ek ödeme ödendiği; başvuranın ise genel yoğun bakım servisinde görev yaptığı, ilgili yoğun bakım servisinin Covid-19 pandemisi için belirlenen çalışma alanlarından sayılmadığı, Covid-
19 pandemisi için belirlenen alanlarda görev yapmayan Sağlık Hizmetleri Sınıfı personeli için Yönetmeliğe
ek tabloda belirlenen Covid Dışı Ek Ödeme Katsayısı üzerinden ödeme yapıldığı açıklamasında bulunulmuştur.
13. Dünya genelinde ortaya çıkan Coronavirus (COVID-19) pandemisinin etkilerinin ülkemizde asgari düzeyde tutulması ve bertaraf edilmesi amacıyla sağlık tesisleri ve sunulan sağlık hizmetleri öncelikli olarak söz konusu hastalığın önlenmesi, teşhisi ve tedavisine yönlendirilmiştir. Söz konusu hassas dönemde özveriyle görev yapan sağlık çalışanlarının herhangi bir maddi kayba uğramalarının önlenmesi, motivasyon ve teşviki amacıyla, 08/05/2021 tarihli ve 31478 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sağlık Bakanlığına
Bağlı Sağlık Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmelikte Değişiklik
Yapılmasına Dair Yönetmeliğin Geçici 4 üncü maddesiyle, 1/4/2021 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere dört ay süreyle yer ve/veya personel yönünden kapsamı ve oranı Bakan tarafından belirlenmek kaydıyla personele ek ödeme yapılabileceği, bu şekilde yapılacak ödeme tutarı toplamının mesai içi tavan ek ödeme tutarını geçemeyeceği kurala bağlanmıştır.
14. Bu doğrultuda yayınlanan, Sağlık Bakanlığı Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğünün, “Covid-19
Pandemisi Nedeniyle Sağlık Tesislerinde Yapılacak Ek Ödeme” konulu 17/05/2021 tarih ve E-49022165010.99-286 sayılı yazısında; anılan Yönetmelik kapsamında bulunan personelden, Covid-19 hastası takip veya tedavisi yapılan sağlık tesislerinin; Covid-19 için ayrılmış yoğun bakımlarında, Covid-19 için ayrılmış polikliniklerinde, Covid-19 için ayrılmış servislerinde, Covid-19 PCR testi yapılan mikrobiyoloji laboratuvarlarında, acil servislerin Covid-19 için ayrılmış alanlarında, Covid-19 için ayrılmış görüntüleme alanlarında (sadece tabip dışı sağlık hizmetleri sınıfı personel için), sadece Covid-
19 hastalarına hizmet sunmak üzere evde sağlık hizmetlerinde görevlendirilen tabipler ve tabip dışı
sağlık hizmetleri sınıfı personele, fiilen görev yaptıkları süreler için Ek tabloda belirlenen “Covid Ek
Ödeme Katsayısı”nın, kalan süreler için ise “Covid Dışı Ek Ödeme Katsayısı”nın en yüksek devlet memuru aylığı ile çarpımı sonucu bulunan tutar esas alınarak ek ödeme hesaplandığı; sağlık tesislerinde belirlenen bu alanların dışında çalışan sağlık hizmetleri sınıfı personel ile diğer personele Ek tabloda belirlenen “Covid Dışı Ek Ödeme Katsayısı”nın en yüksek devlet memuru aylığı ile çarpımı sonucu bulunan tutar esas alınarak ek ödeme hesaplanacağı öngörülmüştür.
15. Başvuru konusu uyuşmazlık hakkında başvuranın dilekçesinde ve ilgili idarece gönderilen bilgi ve belgeler doğrultusunda; başvuranın Covid-19 için ayrılmış poliklinik, servis, yoğun bakım, görüntüleme, acil servis alanları ile Covid-19 PCR testi yapılan mikrobiyoloji laboratuvarında veya
Covid-19 hastalarına hizmet sunmak üzere evde sağlık hizmetlerinde görevlendirildiğine dair herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı anlaşılmıştır.
16. Başvuran görev yaptığı birimde Covid hastaları ile birebir teması olsa dahi özellikle Covid-19 için ayrılmış alanlarda aktif olarak görev yapan personelle aynı riski taşımadığı aşikardır. Bu kapsamda, İdarece, sağlık tesislerinde Covid-19 hastalarının tedavisi için belirlenen alanlarda aktif olarak çalışan personel ile belirlenen bu alanların dışında çalışan personele, ek ödeme katsayısını farklılaştırmak suretiyle, farklı tutarlarda ödeme yapması işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı değerlendirilmektedir.
17. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; İdarece, sağlık tesislerinde Covid-19 hastalarının tedavisi için belirlenen alanlarda aktif olarak çalışan personel ile belirlenen bu alanların dışında çalışan personele, ek ödeme katsayısını farklılaştırmak suretiyle, farklı tutarlarda ödeme yapılması, bu doğrultuda Covid-19 için ayrılmış alanlarda görev yapmadığı anlaşılan başvurana Covid Dışı Ek Ödeme
Katsayısı üzerinden hesaplanan tutarda ek ödeme yapılması işlemlerinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı kanaat ve sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 18. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, böylece
“kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; idarenin, başvurucuya verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini de göstermediği, bu nedenle
“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
19. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup; Diyarbakır İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın başvurana ve Sağlık Bakanlığına tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi