Covid-19 ek ödemelerinin hesaplanmasında hukuka aykırılık iddiası ve devredilen personelin fark tazminatı talebi değerlendirmesi (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2022/5789-S.22.8811

BAŞVURU NO : 2021/21134

KARAR TARİHİ : 26/04/2022

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BAKANLIĞI

BAŞVURUNUN KONUSU : COVID-19 pandemisi kapsamında ek ödemeden yararlandırılma taleplidir.

BAŞVURU TARİHİ : 13/12/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Sağlık Bakanlığı Isparta Şehit Yunus Emre Devlet Hastanesinde sağlık memuru olarak görev yapmakta ve 669 sayılı ve 670 sayılı KHK ile Sağlık Bakanlığına devir olan 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri

Personel Kanununa tabi personel olan başvuran özetle;

1.1. Sağlık Bakanlığı Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğünün 17.05.2021 tarihli ve sayılı “Covid-19 Pandemisi Nedeniyle Sağlık Tesislerinde Yapılacak Ek Ödeme.” konulu Genelgeye istinaden taraflarına yapılan ek ödemelerin uygulamada farklılıklara yol açmış olması ve hukuka aykırı işlem tesis edilmesi nedeniyle mağdur olduğunu,

1.2. Söz konusu Genelgenin 7 nci maddesinin son paragrafında yapılan açıklama ile Genelgede sayılan bütün personele Covid-19 ek ödemesi yapılması konusundaki irade ortaya konmuş olmasına karşın kendisinin Genelgede sayılan personel kategorisinde sayılmasına ve diğer personelin Covid-19 ek ödemesinden yararlandırılmasına rağmen; şahsının bu haktan mahrum bırakılmasının motivasyonunu ve kuruma aidiyet duygusunu zedelediğini, halbuki Covid-19 pandemisindeki yoğun çalışma sürecinde, söz konusu haktan yararlanan personel gibi şahsının da sosyal ve psikolojik olarak yıprandığını,

1.3. Söz konusu ek ödemeye ilişkin olarak Sağlık Bakanlığı Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğünün

17.05.2021 tarih ve sayılı “Covid-19 pandemisi Nedeniyle Sağlık Tesislerinde

Yapılacak Ek Ödeme.” konulu Genelge gereğince nisan ayı itibariyle tarafına ek ödemenin yapıldığını ancak 666 sayılı KHK nedeniyle hak ettiği ek ödemeden düşürülerek ödemenin yapılmadığını, sonuç itibariyle tarafına herhangi bir ödemenin yapılmamış olduğunu,

1.4. Söz konusu Genelge ile Covid-19 ek ödemesinin, normal zamanda verilen ek ödemeden farklı, olağan dışı durum olarak amaç, zaman, konu ve personel yönünden ayrı tutulduğunu,

1.5. Ayrıca, Ek Ödeme Bordro Sisteminde (EKOBS) yer alan bordrosunda, ek göstergesi 3600 olmasına rağmen, 3000 olarak düzenlendiğini, bu durumun ise; özellikle pandemi sürecinde, sağlık çalışanlarına verilmek istenen moral motivasyon kaynağına, yani asli amacına aykırılık sergilediği ve hukuka aykırılık teşkil ettiğini

belirterek Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz 2021 dönemlerine ait Covid-19 Pandemisi kapsamındaki ek ödeme konusunda, yoksun kalınan parasal hakların yasal faizi ile birlikte tarafına ödenmesini, aylık maaşından yapılan kesintinin iadesini ve Ek Ödeme Bordro Sistemi (EKOBS)’ne aktarılan verilerin, anılan mevzuatlar çerçevesinde aktarılması ve sistemdeki hukuka aykırı hataların düzeltilmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuruya konu iddialar hakkındaki bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Sağlık Bakanlığı tarafından gönderilen 22/03/2022 tarih ve sayılı cevabi yazıda özetle;

2.1. Başvuranın, Genelkurmay Başkanlığı Gülhane Askeri Tıp Akademisi Sağlık Astsubay Sınıf Okulu mezunu olduğu ve 669 sayılı KHK kapsamında devir olan personel statüsünde bulunduğu, akabinde

Bakanlık Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğünce Sağlık Memuru (Toplum Sağlığı) olarak atamasının gerçekleştirildiği, 2.2. COVID-19 için ayrılan alanların dışında görev yaptığı sürece COVID-19 Dışı Ek Ödeme Katsayısının en yüksek devlet memuru aylığı ile çarpımı sonucu bulunan tutar esas alınarak ek ödeme hesaplamasının yapıldığı,

2.3. Bakanlığa bağlı sağlık tesislerinde görev yapan personele 209 sayılı kanunun 5 inci maddesine dayanılarak hazırlanan ve 04/03/2020 tarihli ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Sağlık

Bakanlığına Bağlı Sağlık Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmelik” usul ve esasları çerçevesinde ek ödeme yapıldığı, mezkur Yönetmeliğin geçici 4 üncü maddesinin birinci fıkrasına “01/04/2021 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere dört ay süreyle yer ve/veya personel yönünden kapsamı ve oranı Bakan tarafından belirlenmek kaydıyla personele ek ödeme yapılabilir. Bu şekilde yapılacak ödeme tutarı toplamı mesai içi tavan ek ödeme tutarını geçemez.” hükmünün eklendiği ve buna ilişkin olarak Bakanlıkça 17/05/2021 tarihli ve sayılı genel yazının yayınlandığı,

2.4. Isparta İl Sağlık Müdürlüğünden iletilen yazıda, başvuranın 926 sayılı Kanuna tabii olup devrolan askeri personel olduğu için ek ödemeyi, aylığı ile birlikte aldığı, kadrosu gereği Covid ek ödemeye hak kazandığı ancak 657 sayılı Kanuna tabi olan emsali personelin ise, ek ödemeyi aylığından ayrı olarak aldığı, Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmeliği gereğince personelin aldığı ek ödemenin tavan tutarını geçemeyeceği hükmü gereğince, söz konusu personelin ek ödeme alabilmesi için 657 sayılı Kanuna tabii emsali personelin aldığı maaş, sabit ödeme, ek ödeme (Covid ek ödeme) net tutarından az olması gerektiği açıklamalarının yer aldığı,

2.5. Başvuranın kıyaslamaya esas döner sermaye ek ödemesinin atandıkları yeni kadro unvanı esas alınmak suretiyle hesaplandığı, bu çerçevede adı geçenin ek göstergesinin atandığı kadro unvanı üzerinden belirlenmesi gereğince EKOBS’ta 3000 olarak düzenlendiği

açıklamalarına yer verilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,

4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,

5. 6756 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması ve Milli Savunma Üniversitesi

Kurulması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin

Değiştirilerek Kabul Edilmesi Hakkında Kanunun;

5.1. “Devredilecek kurumlar” başlıklı 106 ıncı maddesinin birinci fıkrasında “(1) Gülhane Askeri Tıp

Akademisine bağlı eğitim hastaneleri ve Türk Silahlı Kuvvetleri Rehabilitasyon ve Bakım Merkezi ile asker hastaneleri, dispanser ve benzeri sağlık hizmet birimleri ile Jandarma Genel Komutanlığına ait sağlık kuruluşları her türlü hak ve yükümlülükleri, alacak ve borçları, sözleşme ve taahhütleri, taşınırları ve taşıtlarıyla birlikte, Sağlık Bakanlığına devredilir ve bunlara tahsisli taşınmazlar Bakanlığa tahsis edilir. Devredilen sağlık kuruluşlarından müstakil olanların taşınmazları müştemilatı ile birlikte ve bütün olarak tahsis edilir; başka hizmet birimleri ile aynı yerleşke içerisinde bulunanlardan ifrazı mümkün olanların ifrazı ve tahsisi yapılır.”,

5.2. “Devredilecek personel” başlıklı 107 inci maddesinin üçüncü fıkrasında “Devredilen personelden;…

c) Aylıklarını 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununa göre alanlara, aylık ve mali hakları (ek ödeme veya sağlık hizmetleri tazminatı dahil), rütbe ve kıdemleri ile devredildiği tarihteki aylık ve mali hak unsurları (tayın bedeli ve fiilen çalışma karşılığı yapılan ödemeler hariç) esas alınarak aynı şekilde ödenir. Bu şekilde almakta oldukları aylık ve mali hakları toplam net tutarının, devir sonrası yeni kadrolarına bağlı olarak alabilecekleri aylık ve mali hakları toplamı ile atanmış oldukları yeni kadro unvanı esas alınmak suretiyle hesaplanan döner sermaye ek ödemesi toplamının net tutarından az olması halinde aradaki fark tutarı, herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın ayrıca tazminat olarak ödenir.

Bunların, subaylarda kıdemli albay, astsubaylarda ise iki kademeli kıdemli başçavuş rütbesini geçmemek ve general ve amiraller bulundukları rütbede kalmak üzere rütbe, terfi ve kıdemlilik işlemleri ile yaş haddi ve kadrosuzluk tazminatı da dahil emeklilik işlemleri, görev yaptıkları kurum tarafından 926 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılır. Ancak bunlar, istekleri halinde atanmış oldukları kadronun mali ve sosyal haklarından yararlanmak kaydıyla memurlar için belirlenen yaş haddine kadar çalışmaya devam edebilirler.

Bu bent kapsamında bulunan personel hakkında 4/1/1961 tarihli ve 209 sayılı Kanunun ek 3 üncü maddesi ile 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Kanunun ek 3 üncü maddesi uygulanmaz. Devredilen personele 926 sayılı Kanunun ek 17 nci maddesinin (Ç) fıkrası uyarınca yapılacak sağlık hizmetleri tazminatı ödemelerine ilişkin esas ve usulleri belirlemeye, anılan fıkrada belirtilen hükümler çerçevesinde Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Sağlık Bakanlığı yetkilidir.”,

6. 8/5/2021 tarihli ve 31478 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık

Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmeliğin Geçici 4 üncü maddesinde

“1/4/2021 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere dört ay süreyle yer ve/veya personel yönünden kapsamı ve oranı Bakan tarafından belirlenmek kaydıyla personele ek ödeme yapılabilir. Bu şekilde yapılacak ödeme tutarı toplamı mesai içi tavan ek ödeme tutarını geçemez.”

düzenlemelerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde, başvurunun reddi yönünde hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

8. Gülhane Askeri Tıp Akademisi Sağlık Astsubay Sınıf Okulu mezunu olan, 669 sayılı KHK ile Sağlık

Bakanlığına devri yapılarak 926 sayılı Kanun kapsamında görev yapan personel statüsünde bulunan ve

Sağlık Memuru (Toplum Sağlığı) kadrosunda Isparta Şehit Yunus Emre Devlet Hastanesi bünyesinde görev yapmakta olan başvuran, Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz 2021 dönemlerine ait Covid-19 Pandemisi kapsamındaki ek ödeme konusunda, yoksun kalınan parasal hakların yasal faizi ile birlikte tarafına ödenmesini, aylık maaşından yapılan kesintinin iadesini ve Ek Ödeme Bordro Sistemi (EKOBS)’nde 3000 olarak belirtilen ek gösterge tutarının 3600 olarak düzeltilmesini talep etmektedir.

9. 6756 sayılı Kanun gereği; Gülhane Askeri Tıp Akademisine bağlı eğitim hastaneleri ve Türk Silahlı

Kuvvetleri Rehabilitasyon ve Bakım Merkezi ile asker hastaneleri, dispanser ve benzeri sağlık hizmet birimleri ile Jandarma Genel Komutanlığına ait sağlık kuruluşları Sağlık Bakanlığına devredilmiş, devirden dolayı personelin hak kaybına uğramamasını teminen fark tazminatı ödenmesi öngörülmüş, 926 sayılı

Kanuna tabi bulunan personel, terfi, aylık ve diğer mali ve sosyal haklar bakımından 926 sayılı Kanuna tabi olmaya devam ettirilmiştir.

10. Yine aynı Kanunda, aylıklarını 926 sayılı Kanuna göre alanlara, aylıkları ile ek ödeme veya sağlık hizmetleri tazminatı dahil mali hakları, rütbe ve kıdemleri ile devredildiği tarihteki aylık ve mali hak unsurları (tayın bedeli ve fiilen çalışma karşılığı yapılan ödemeler hariç) esas alınarak aynı şekilde ödeneceği; bu şekilde almakta oldukları aylık ve mali hakları toplam net tutarının, devir sonrası yeni kadrolarına bağlı olarak alabilecekleri aylık ve mali hakları toplamı ile atanmış oldukları yeni kadro unvanı esas alınmak suretiyle hesaplanan döner sermaye ek ödemesi toplamının net tutarından az olması halinde aradaki fark tutarının, herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın ayrıca tazminat olarak ödeneceği hükme bağlanmıştır.

11. 6756 sayılı Kanunun 106 ve 107 nci maddeleri kapsamında Sağlık Bakanlığı ve Sağlık Bilimleri

Üniversitesine devredilen personelin aylık ve diğer mali haklarının tespitine ilişkin tereddütlerin giderilmesi ve uygulama birliğinin sağlanması amacıyla Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel

Müdürlüğü tarafından hazırlanan 06/12/2016 tarihli ve ‘Devredilen Personelin Mali Hakları’ konulu yazının “C) Devredilen personelden aylıklarını 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununa göre almakta olanlar” kısmının 2 nci maddesinde; bu bölümün 1 inci maddesi kapsamında almakta oldukları aylık ve mali haklar toplamı net tutarının, devir sonrası yeni kadrolarına bağlı olarak alabilecekleri aylık ve

/

mali hakların net tutarı ile atanmış oldukları yeni kadro unvanı esas alınmak suretiyle hesaplanan döner sermaye ek ödemesi net tutarının toplamından az olması halinde aradaki fark tutarının, herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın ayrıca tazminat olarak ödeneceği, yeni kadrolarına ilişkin aylık ve mali haklar ile döner sermaye ek ödemesi net tutarlarının tespitine ilişkin hesaplamanın “sanal” olarak yapılacağı, söz konusu tazminatın döner sermaye bütçesinden karşılanacağı hususlarında yer verilmiştir.

12. Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair

Yönetmeliğin Geçici 4 üncü maddesinde de, 01/04/2021 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere dört ay süreyle yer ve/veya personel yönünden kapsamı ve oranı Bakan tarafından belirlenmek kaydıyla personele ek ödeme yapılabileceği, bu şekilde yapılacak ödeme tutarı toplamının mesai içi tavan ek ödeme tutarını geçemeyeceği düzenlenmiştir. Söz konusu düzenleme doğrultusunda ek ödeme oranları 17/5/2021 tarihli

Makam Onayı ile belirlenerek, Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğünün 17/5/2021 tarihli ve ‘COVID-19 pandemisi nedeniyle sağlık tesislerinde yapılacak ek ödeme’ konulu yazısı yayımlanmıştır. Bahsi geçen yazıda; “2) Sağlık tesislerinde 1 inci maddede belirlenen alanların dışında çalışan sağlık hizmetleri sınıfı personel ile diğer personele Ek tabloda belirlenen COVID Dışı Ek Ödeme Katsayısının en yüksek devlet memuru aylığı ile çarpımı sonucu bulunan tutar esas alınarak ek ödeme hesaplanır…

6. İlgili ek ödeme döneminde görev yapan her bir personel için Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Tesislerinde

Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmelik kapsamında hesaplanan mesai içi brüt ek ödeme tutarı ile 1 inci, 2 nci, 3 üncü ve 4 üncü maddeye göre hesaplanan brüt ek ödeme tutarı karşılaştırılarak, yüksek olan tutar esas alınır. Bu şekilde yapılacak ek ödeme tutarı mesai içi tavan ek ödeme tutarını geçemez.” denilmektedir.

13. Dosya kapsamında sunulan bilgi ve belgeler ışığında, İdare tarafından, başvuran hakkında COVID-

19 için ayrılan alanların dışında görev yaptığı süreye ilişkin COVID-19 Dışı Ek Ödeme Katsayısının en

yüksek devlet memuru aylığı ile çarpımı sonucu bulunan tutar esas alınarak Nisan, Mayıs, Haziran ve

Temmuz ayları için ek ödeme hesaplamasının yapıldığı, Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Tesislerinde

Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmeliğe göre emsal personelin aldığı miktarın, aylıklarını 926 sayılı Kanuna göre alan başvuranın aldığı tutarı geçmesi halinde başvurana da ek ödeme çıkabileceği, ancak söz konusu miktarı geçmediğinden ek ödeme alma imkanı olmadığı, ilgilinin devir tarihindeki toplam maaş ödemesinin, “sanal hesaplama” olarak hesaplanan tutardan yüksek olduğu için herhangi bir hak ediş oluşmadığı, ayrıca emsali personelin mali hakları esas alınması ve emsali personelin ek göstergesinin de 3000 olarak belirlenmiş olması nedeniyle EKOBS bünyesinde yer alan ek gösterge tutarında yanlışlığın bulunmadığı anlaşılmış, bunlara bağlı olarak da başvuranın maaşından fazladan yapılan bir kesinti tespit edilememiş olup, idarenin başvuruya konu işlemlerinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı değerlendirilmiştir.

14. Ayrıca, Kurumumuza başka bir personel tarafından 13/08/2021 tarihinde 2021/13662 başvuru numarası ile aynı konuda yapılan başvuruya ilişkin olarak 07/01/2022 tarihli ve sayılı Ret Kararı verildiği tespit edilmiştir.

15. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; 926 sayılı Kanun kapsamında görev yapan personel statüsünde bulunan başvuranın Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz 2021 dönemlerine ait Covid-19 pandemisi kapsamındaki ek ödemeden dolayı yoksun kaldığı parasal hakların yasal faizi ile birlikte tarafına ödenmesi, aylık maaşından yapılan kesintinin iadesi ve Ek Ödeme Bordro Sistemi (EKOBS)’nde 3000 olarak belirtilen ek gösterge tutarının 3600 olarak düzeltilmesi talebinin reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

16. İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; idarenin başvurana verdiği cevabi yazılarda, hangi sürede ve hangi mercie başvurulabileceği gösterilmediğinden “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı tespitiyle idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

17. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Isparta İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,

Kararın BAŞVURANA ve SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi