|
ÖZET: Başvuran, COVID-19 nedeniyle engelli statüsünde idari izinli sayıldığı dönemde maaşından yapılan kesintilerin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek, toplam 7.700,48 TL’nin yasal faizi ile birlikte iadesini talep etmiştir. Sağlık Bakanlığı, başvuranın idari izinli olduğu sürelerde maaş ödemelerinin Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliği çerçevesinde yapıldığını savunmuştur. Ancak, yapılan incelemede, başvuranın engelli olması ve COVID-19 riski taşıması nedeniyle idari izinli sayılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Aile Hekimliği Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, izinli veya raporlu olan aile hekimlerinin maaşlarının çalışılan gün sayısına dahil edilmesi gerektiğini belirtmektedir. Bu bağlamda, başvuranın idari izinli sayıldığı dönemde maaşından yapılan kesintilerin yasal faizi ile birlikte iade edilmesi gerektiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak, Sağlık Bakanlığı’na başvuranın kesintilerinin iade edilmesi yönünde tavsiyede bulunulmuştur. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/11186-S.22.17191
BAŞVURU NO : 2022/5084
KARAR TARİHİ : 05/09/2022
TAVSİYE KARARI
Adres:
SENANUR GÜLER,TCKN:46474217544
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
Adres: OVACIK MAH. ZAFER CAD. No: 49 / 14
MERKEZ /KIRIKKALE
BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın idari izinli sayıldığı dönemde maaşından yapılan kesintilerin yasal faizi ile birlikte tarafına ödenmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 04/04/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuranın vekili tarafından yapılan başvuruda özetle; müvekkili Mamak
İlçe Sağlık Müdürlüğüne bağlı No.lu Aile Hekimliği Biriminde aile hekimi olarak görev yapmakta olduğu, müvekkilinin 02/10/2020 ve 28/12/2020 tarihlerinde Ankara Eğitim ve Araştırma
Hastanesinden aldığı engel raporları incelendiğinde müvekkilin kalıcı engelinin bulunduğunun görüleceği, 14/04/2021 tarihli ve 31454 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan COVID-19 Kapsamda
Kamu Çalışanlarına Yönelik Tedbirler konulu 2021/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesine istinaden
Sağlık Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından 14/04/2021 tarihinde çıkarılan
“COVID-19 Kapsamında Kamu Çalışanlarına Yönelik Tedbirler” konulu genelge kapsamında
“Bakanlığımız merkez ve taşra teşkilatlarında çalışıp da engelli olduğunu belgeleyen personele statülerine bakılmaksızın idari izin verilmesi cihetine gidilecektir.” hükmüne istinaden müvekkilinin 20/04/2021-17/05/2021 tarihleri arasında idari izine ayrılma talebiyle Mamak İlçe Sağlık Müdürlüğüne başvurduğu ve bu süreler arasında idari izinli sayıldığı, ilgili dönemde yürürlükte olan Aile Hekimliği
Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliği ile ilgili olarak 05/09/2020 tarih ve 31235 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair
/
Yönetmeliğin 4 üncü maddesi ile değişiklik yapılan Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme
Yönetmeliğinin 16 ncı maddesinde yer alan “İzin, rapor ve Bakanlık tarafından ya da Bakanlık tarafından onaylanmak kaydıyla müdürlük tarafından verilen eğitimlerdeki görevlendirme süreleri ile sağlık raporuyla belgelendirmesi ve müdürlükçe onaylanması koşuluyla Bakanlıkça ilan edilmiş bulaşıcı ve salgın hastalığa yakalanmış olması veya yakalanma riski taşıması nedeniyle görevi başında bulunamadıkları süreler çalışılan gün sayısına dahil edilir.” hükmü gereğince müvekkilinin 20/04/2021-17/05/2021 tarihleri arasında idari izinli sayılması sebebiyle Nisan 2021 ayı için 3.203,27
TL ve Mayıs 2021 ayı için 4.497,21 TL maaşından kesinti yapılmasının hukuka aykırı olduğu, bu hususta müvekkili tarafından Mamak İlçe Sağlık Müdürlüğü nezdinde maaş kesintisine ilişkin işlemin iptali ile ücret iadesi talep edilmiş ise de 27/09/2021 tarihinde ilgili idarece ret cevabı verildiği, Kamu
Denetçiliği Kurumuna yapılan 19/11/2021 tarihli başvuru neticesinde verilen 18/02/2022 tarihli karar ile başvurularının Sağlık Bakanlığına tebliğ edildiği ve Sağlık Bakanlığı tarafından 25/03/2022 tarihinde ret cevabı verildiği, verilen ret cevabında gerekçe olarak 01/06/2020 tarihli genelge gösterilmişse de başvuruya konu kesintilerin yapıldığı tarihler açısından sonraki tarihli genelgenin geçerli olduğu ve müvekkilinin söz konusu dönemde idari izinli sayılması gerektiği belirtilerek, idarenin haksız ve hukuka aykırı işleminin iptali ile müvekkilin maaşından yapılan toplam 7.700,48 TL kesintinin işlem tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte kendisine iade edilmesi talep edilmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğünün 04/08/2022 tarihli ve
sayılı yazısında özetle; başvuranın 20/04/2021-03/05/2021 ve 03/05/2021-17/05/2021 tarihleri arasında COVID-19 nedeniyle engelli personel olarak idari izinli sayıldığı ve bu dönemlere ilişkin yerine Ankara İl Sağlık Müdürlüğü tarafından görevlendirme yapıldığı, söz konusu görevlendirmeler nedeniyle ücretinin o dönemde yürürlükte olan 24/12/2010 tarihli ve 2010/1237 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararı ile yürürlüğe konulan Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliği’nin “Geçici aile hekimlerine yapılacak ödemeler” başlıklı 17 inci maddesine göre %50’si başvuruna %50’si görevlendirilen aile hekimine olacak şekilde ödendiği, mezkûr Yönetmeliğin ilgili maddelerine göre aile hekimi ve aile sağlığı çalışanının izin veya sağlık raporu sebebiyle görevi başında bulunmadığı süre içinde, hizmetin görülmesini anlaştığı biri aracılığıyla sağlaması hâlinde ödemelerin tamamını aldığı, eğer yerine birinin vekâleten bakmasını sağlayamazsa kendisine yapılacak ödemenin %50’sini aldığı, hizmetin devamı amacıyla yerine vekâleten görevlendirilene ise %50’sinin ödendiği, bu uygulamayla geçici olarak görevlendirilen personele verdiği hizmetin kısmen karşılığı verilerek çalışanın motivasyonunun ve hizmet kalitesinin artırılmasının hedeflendiği, diğer yönden ise izinli ve raporlu olan aile hekimi ve aile sağlığı elemanına, çeşitli mazeretler sebebiyle çalışamadığı ve izinli olduğu dönemlerde sözleşme ücretinin en az yarısı oranında temel ücret verilerek mağduriyet yaşamalarının engellendiği, ilgili mevzuatta aile hekimliği sözleşme ücretinin yarısının fiilen çalışılarak hizmete katkı sağlanıp sağlanmadığına bakılmaksızın seyyânen ödenmesi gereken temel ücret şeklinde düzenlendiği, bu yönüyle aile hekimliği sözleşme ücretinin sadece yarısının “mali hak” olarak değerlendirilmesi gerektiği, idari izinli aile hekimi ve aile sağlığı elemanlarının izinli oldukları dönemde yerlerine vekâleten bakacak birini bulamamaları durumunda Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliği uyarınca izinli veya hastalık izinli personel gibi değerlendirilmelerinin uygun olacağı ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
/
3) 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı”
başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci
maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5) 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanununun, “Yönetmelikler” başlıklı 8 inci maddesinde; “(…) Aile
hekimi ve aile sağlığı çalışanlarıyla yapılacak sözleşmede yer alacak hususlar ve bu Kanunda belirlenen esaslar çerçevesinde bunlara yapılacak ödeme tutarları ile bu ücretlerden indirim oran ve şartları, sözleşmenin feshini gerektiren nedenler, Cumhurbaşkanınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.”
6) 30/12/2010 tarihli ve 27801 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Aile Hekimliği
Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliğinin;
7) “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde; “g) Geçici aile hekimi: Aile hekiminin yıllık izin, hastalık
izni ve diğer nedenlerle görev başında bulunamadığı sürede yerine bakan veya boş aile hekimliği pozisyonuna yerleştirme yapılıncaya kadar bu pozisyona görevlendirilen aile hekimini,”
7.1) “Hizmet içi eğitim ve görevlendirme” başlıklı 8 inci maddesinde; “(Değişik: 16/3/2015-2015/7528
K.) (1) (Değişik cümle: 5/9/2020-31235-CK-2937/3 md.) Aile hekimi ve aile sağlığı elemanlarının;
Bakanlıkça öngörülen hizmet içi eğitimler için görevlendirilmeleri veya acil hâller ile doğal afet gibi olağanüstü durumlarda valilikçe başka yerde görevlendirilmeleri ya da sağlık raporuyla belgelendirmesi ve müdürlükçe onaylanması koşuluyla Bakanlıkça ilan edilmiş bulaşıcı ve salgın hastalığa yakalanmış olması veya yakalanma riski taşıması nedeniyle görevi başında bulunamamaları durumunda hizmetin devamı için müdürlükçe gerekli tedbirler alınır. Hizmet içi eğitimler için görevlendirilme süresi bir yılda en fazla otuz gündür. (2) Sözleşmeli olarak çalıştırılan aile hekimi veya aile sağlığı elemanı, izinli veya raporlu olduğu süre içinde, 5 inci maddede belirtilen şartları taşıyan hekim ya da sağlık personeli ile anlaşarak hizmetin görülmesini geçici olarak sağlar. Bu anlaşma, müdürlükçe uygun görülmesi hâlinde uygulanır. Bu mümkün olmadığı takdirde müdürlükçe geçici aile hekimi veya geçici aile sağlığı elemanı görevlendirilir. Birden fazla birimi bulunan aile sağlığı merkezlerinde, aynı aile sağlığı merkezinde görev yapan diğer sözleşmeli aile hekimleri veya aile sağlığı elemanlarından görevlendirme yapılır. Ancak görevlendirme yapılacak sözleşmeli aile hekimi ve aile sağlığı elemanı bulunmadığı takdirde müdürlükçe sözleşmeli aile hekimliği çalışanları dışından görevlendirme yapılır.”
7.2) “Aile hekimine yapılacak ödemeler” başlıklı 16 ncı maddesinde; “(Değişik: 16/3/2015-2015/7528
K.) (1) Aile hekimliği uygulamasında sözleşmeyle çalıştırılan veya aile hekimliği uygulamaları için görevlendirilen aile hekimine çalışılan gün sayısına göre ödeme yapılır. (Değişik cümle: 5/9/202031235-CK-2937/4 md.) İzin, rapor ve Bakanlık tarafından ya da Bakanlık tarafından onaylanmak kaydıyla müdürlük tarafından verilen eğitimlerdeki görevlendirme süreleri ile sağlık raporuyla belgelendirmesi ve müdürlükçe onaylanması koşuluyla Bakanlıkça ilan edilmiş bulaşıcı ve salgın hastalığa yakalanmış olması veya yakalanma riski taşıması nedeniyle görevi başında bulunamadıkları süreler çalışılan gün sayısına dahil edilir. (…)”
/
7.3) “Geçici aile hekimlerine yapılacak ödemeler” başlıklı 17 nci maddesinde; “(Değişik: 16/3/2015-
2015/7528 K.) (1) Sözleşme ile çalıştırılan aile hekimine, 8 inci maddenin ikinci fıkrası çerçevesinde görev başında bulunmadığı süre içinde, hizmetin görülmesini sağlaması hâlinde ödeme tam olarak yapılır. Bu mümkün olmadığı takdirde müdürlük, diğer aile hekimleri veya Bakanlık personelini geçici aile hekimi olarak görevlendirir. Bu durumda; a) 16 ncı maddenin birinci fıkrasının (a) bendine göre kayıtlı kişiler için yapılacak brüt ödeme miktarının %50’si yasal kesintiler yapıldıktan sonra asıl aile hekimine, %50’si ise geçici aile hekimine ödenmek üzere kadrosunun bulunduğu kurum döner sermaye emanet hesabına, tek birimli aile sağlığı merkezinde görev yapan ve yıllık izin sebebiyle görevi başında bulunamayan asıl aile hekimine, toplam yıllık izin süresinin ilk yedi günlük kısmı için ise %100’ü, b)
16 ncı maddenin birinci fıkrasının (b) bendine göre ödenecek sosyoekonomik gelişmişlik düzeyi
ücretinin %50’si asıl aile hekimine, c) 16 ncı maddenin birinci fıkrasının (c) bendine göre ödenecek aile sağlığı merkezi giderlerinin tamamı asıl aile hekimine, ç) 16 ncı maddenin birinci fıkrasının (ç)
bendine göre ödenecek gezici sağlık hizmeti gideri ödeneğinin tamamı, çalışılan gün sayısıyla orantılı olarak geçici aile hekimine, ödenir.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
8) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin kabulü
yönünde hazırlanan Tavsiye Karar Önerisi Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9) Başvuranın vekili tarafından yapılan başvuruda, müvekkilinin 20/04/2021-17/05/2021 tarihleri arasında
idari izinli sayılması sebebiyle Nisan 2021 ayı için 3.203,27 TL ve Mayıs 2021 ayı için 4.497,21 TL maaşından kesinti yapılmasının hukuka aykırı olduğu iddia edilerek müvekkilin maaşından yapılan toplam 7.700,48 TL kesintinin işlem tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte kendisine iade edilmesi talep edilmektedir.
10) İlgili idare (Sağlık Bakanlığı) tarafından başvuranın idari izinli olduğu dönemlerde Aile Hekimliği
Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliğinin 8, 16, 17, 19, 20 ve 21 inci maddelerinde yer alan hükümler çerçevesinde işlem yapılarak maaş ödemelerinin gerçekleştirildiği, ilgili mevzuatta aile hekimliği sözleşme ücretinin yarısının, fiilen çalışılarak hizmete katkı sağlanıp sağlanmadığına bakılmaksızın seyyânen ödenmesi gereken temel ücret şeklinde düzenlendiği, bu yönüyle aile hekimliği sözleşme ücretinin sadece yarısının “mali hak” olarak değerlendirilmesi gerektiği, idari izinli aile hekimi ve aile sağlığı elemanlarının izinli oldukları dönemde yerlerine vekâleten bakacak birini bulamamaları durumunda Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliği uyarınca izinli veya hastalık izinli personel gibi değerlendirilmelerinin uygun olacağı savunulmaktadır.
11) Konuya ilişkin Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliğinin incelenmesinde; bahse konu
yönetmeliğin 16 nci maddesi hükümleri uyarınca aile hekimliği uygulamasında sözleşmeyle çalıştırılan veya aile hekimliği uygulamaları için görevlendirilen aile hekimine çalışılan gün sayısına göre ödeme yapılmasının öngörüldüğü, ancak izin, rapor ve Bakanlık tarafından ya da Bakanlık tarafından onaylanmak kaydıyla müdürlük tarafından verilen eğitimlerdeki görevlendirme süreleri ile sağlık raporuyla belgelendirmesi ve müdürlükçe onaylanması koşuluyla Bakanlıkça ilan edilmiş bulaşıcı ve
/
salgın hastalığa yakalanmış olması veya yakalanma riski taşıması nedeniyle görevi başında bulunamadıkları sürelerin çalışılan gün sayısına dahil edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
12) Cumhurbaşkanlığı’nın 14/04/2021 tarihli 2021/8 sayılı Genelgesinde; “Çalıştırılma biçimine
bakılmaksızın kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlara uzaktan çalışma, dönüşümlü çalışma gibi esnek çalışma yöntemleri uygulanabilir. Buna dair usul ve esaslar Cumhurbaşkanlığı, bağlı, ilgili ve ilişkili kamu kurum ve kuruluşları için üst yönetici; bakanlıklar, bağlı, ilgili ve ilişkili kamu kurum ve kuruluşları için bakan; taşra teşkilatları (bakanlıklarca belirlenmemiş ise) ile mahalli idareler, bağlı kuruluşları ile mahalli idare birlikleri için ilgisine göre vali veya belediye başkanı; diğer kamu kurum ve kuruluşları için üst yönetici tarafından belirlenir. Bu yetki devredilebilir.
Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlardan, – Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı hariç; gebeliğinin yirmi dördüncü haftasından otuz ikinci haftasına kadar olan süre içerisinde hamile çalışanlar, süt izni kullananlar ile engelli çalışanlar, – Sağlık Bakanlığı ve Milli istihbarat Teşkilatı Başkanlığı hariç; 60 yaş ve üzerinde olanlar (yönetici pozisyonlarındakiler hariç), Sağlık Bakanlığının belirlediği kronik hastalığı bulunanlar ile 10 yaş ve altı çocuğu olan kadın çalışanlar, idari izinli sayılacaktır.
Bu Genelge kapsamında çalışanlar fiilen göreve gelmedikleri süre zarfında idari izinli ve istihdamlarına esas görevlerini fiilen yerine getirmiş sayılır. Söz konusu çalışanların mali ve sosyal hak ve yardımları ile diğer özlük hakları saklı olup hizmetin yürütülmesi açısından sorumlulukları görev yerinde çalışanlar ile eşittir. Bu çalışanlar, amirlerinin izni dışında görev mahallinden ayrılmayacak ve hizmetine ihtiyaç duyulanlar görevlerine dönecektir.”
düzenlemelerine yer verilmiştir.
13) Bu doğrultuda çıkarılan Sağlık Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün 14/04/2021
tarihli ve E.1555 sayılı yazısında; COVID-19 hastalığı için risk grubunda olan kanser hastaları ve organ nakli olanların durumlarının ilgili yetkililerce değerlendirilerek idari izinli sayılıp sayılmayacaklarına karar verileceği, hamile personele hamileliğinin 24 üncü haftasından 32 nci haftasına kadar olan süre içerisinde idari izin verileceği, engelli olduğunu belgeleyen personele statülerine bakılmaksızın idari izin verileceği hususları düzenlenmiştir.
14) Başvuranın benzer konuda 16/03/2020-26/03/2020 tarihleri arası pandemi nedeniyle evde tecrit olduğu
süreye ilişkin maaşından kesinti yapıldığı belirtilerek yapılan kesintinin iadesi istemiyle idareye yaptığı 13/05/2020 tarihli başvurusunun reddine dair Ankara İl Sağlık Müdürlüğü’nün 16/05/2020 tarih ve
E:3620 sayılı işlemin iptali ile bu işlem nedeniyle maaşından kesilen 1.850,00 TL nin kesinti tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi talebi ile açmış olduğu dava neticesinde, Ankara 10.
İdare Mahkemesi’nin 2020/1731 Esas 2021/758 Karar No.lu kararında, “Olayda, COVİD 19 salgını nedeniyle Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı’nın 13.03.2020 tarih ve E.12362 sayılı dağıtım yerlerine gönderilmek üzere yayınladığı İdari İzin konulu genelgede ” … yurtdışında bulunan kamu görevlilerinin yurda dönüş tarihinden itibaren 14 gün evde tecrit oldukları sürenin mesai günlerine tekabül eden kısımlarında idari izinli sayılmaları … ” ifadelerine yer verildiği, bu kapsamda Sağlık Bakanlığı Yönetim Hizmetleri genel Müdürlüğü’nün 13.03.2020 tarihli düzenlemesi
/
ile de ” … yurtdışında bulunan kamu görevlilerinin yurda dönüş tarihinden itibaren 14 gün evde tecrit oldukları sürenin mesai günlerine tekabül eden kısımlarında idari izinli sayılmaları uygulamasına devam edilecektir … ” açıklamaları yapıldığı, nitekim 22.03.2020 tarih ve 2020/4 sayılı
Cumhurbaşkanlığı Genelgesinde de ;” … idari izinli sayılanlar bu sürede istihdamlarına esas görevlerini fiilen yerine getirmiş sayılırlar. Uzaktan veya dönüşümlü çalışanlar ile görev yerinde çalışanlar hizmetin yürütülmesi sorumluluğu açısından eşittir. Uzaktan veya dönüşümlü çalışanlar ile idari izinli sayılanların mali ve sosyal hak ve yardımları ile diğer özlük hakları saklıdır … ” denildiği,
05.09.2020 tarihinde Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliğinin “Aile hekimine yapılacak
ödemeler” başlıklı 16’ncı maddesinde yapılan değişiklik ile de ” … İzin, rapor ve Bakanlık tarafından ya da Bakanlık tarafından onaylanmak kaydıyla müdürlük tarafından verilen eğitimlerdeki görevlendirme süreleri ile sağlık raporuyla belgelendirmesi ve müdürlükçe onaylanması koşuluyla
Bakanlıkça ilan edilmiş bulaşıcı ve salgın hastalığa yakalanmış olması veya yakalanma riski taşıması nedeniyle görevi başında bulunamadıkları süreler çalışılan gün sayısına dahil edilir…” kuralına yer verildiği görülmektedir. Bu durumda yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri doğrultusunda her ne kadar Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliğinin ” Aile hekimine yapılacak ödemeler ” başlıklı 16’ncı maddesinde yapılan değişikliğin 05.09.2020 tarihli olduğu ve Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı
Genel Müdürlüğü’nün 24.09.2020 tarihli yazısı ile 01.06.2020 tarihinden itibaren geriye dönük hak edişlerinin yapılacağı belirtilmiş ise de, davacının 10.03.2020 ve 12.03.2020 tarihleri arasında yurt dışı seyahatinde bulunması sebebiyle Sağlık Bakanlığı’nın 13.03.2020 tarih ve 5258 sayılı yazısına istinaden kendi insiyatifi dışında kalan nedenlerle 14 gün evde tecrit uygulamasına tabi tutularak idari izinli sayıldığı görüldüğünden maaşından yapılan kesintinin iadesi istemiyle davalı idareye yaptığı başvurunun reddine dair dava konusu işlemin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, Anayasa’nın 125’inci maddesi hükmü uyarınca idare kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü bulunduğundan, davacının maaşından yapılan 1.850,00TL kesintinin yapıldığı tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi gerekmektedir.” şeklinde açıklanan nedenlerle dava konusu işlemin iptaline, davacının maaşından yapılan 1.850,00TL kesintinin yapıldığı tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, 2577 sayılı Kanun’un 45/1. maddesi hükmü gereği istinaf yolu kapalı olmak üzere, 27/04/2021 tarihinde karar verildiği tespit edilmiştir.
15) Başvuru konusu somut olay incelendiğinde; her ne kadar ilgili idare (Sağlık Bakanlığı) tarafından
aile hekimliği çalışanlarının esnek veya dönüşümlü çalışma kapsamında görev yaptığı değerlendirilerek, başvuranın idari izinli olduğu dönemde yerine görevlendirme yapıldığı ve söz konusu görevlendirme nedeniyle başvurana Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliği’nin 17 inci maddesine göre %50’si başvuru sahibine %50’si görevlendirilen aile hekimine yapılacak şekilde ödeme yapıldığı ifade edilmekle birlikte, bahse konu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde yer alan “Sözleşmeli olarak çalıştırılan aile hekimi veya aile sağlığı elemanı, izinli veya raporlu olduğu süre içinde, 5 inci maddede belirtilen şartları taşıyan hekim ya da sağlık personeli ile anlaşarak hizmetin görülmesini geçici olarak sağlar. Bu anlaşma, müdürlükçe uygun görülmesi hâlinde uygulanır. Bu mümkün olmadığı takdirde müdürlükçe geçici aile hekimi veya geçici aile sağlığı elemanı görevlendirilir. Birden fazla birimi bulunan aile sağlığı merkezlerinde, aynı aile sağlığı merkezinde görev yapan diğer sözleşmeli aile hekimleri veya aile sağlığı elemanlarından görevlendirme yapılır. Ancak görevlendirme yapılacak sözleşmeli aile hekimi ve aile sağlığı elemanı bulunmadığı takdirde müdürlükçe sözleşmeli aile hekimliği çalışanları dışından görevlendirme yapılır.” ve 17 nci maddesinde yer alan “Sözleşme
/
ile çalıştırılan aile hekimine, 8 inci maddenin ikinci fıkrası çerçevesinde görev başında bulunmadığı süre içinde, hizmetin görülmesini sağlaması hâlinde ödeme tam olarak yapılır. Bu mümkün olmadığı takdirde müdürlük, diğer aile hekimleri veya Bakanlık personelini geçici aile hekimi olarak görevlendirir. a) 16 ncı maddenin birinci fıkrasının (a) bendine göre kayıtlı kişiler için yapılacak brüt ödeme miktarının %50’si yasal kesintiler yapıldıktan sonra asıl aile hekimine, %50’si ise geçici aile hekimine ödenmek üzere kadrosunun bulunduğu kurum döner sermaye emanet hesabına, tek birimli aile sağlığı merkezinde görev yapan ve yıllık izin sebebiyle görevi başında bulunamayan asıl aile hekimine, toplam yıllık izin süresinin ilk yedi günlük kısmı için ise %100’ü, … ödenir.” hükümleri uyarınca yıllık izinli veya raporlu olan aile hekimleri yerine belirli koşullarda geçici aile hekimi görevlendirmesinin öngörüldüğü ve bu durumda olan aile hekimleri için brüt ödeme miktarının
%50’sinin yasal kesintiler yapıldıktan sonra asıl aile hekimine, %50’sinin ise geçici aile hekimine yapılmasının düzenlendiği, diğer taraftan mezkur Yönetmeliğin 16 ncı maddesi hükümlerinde açıkça görüleceği üzere aile hekimlerinin Bakanlıkça ilan edilmiş bulaşıcı ve salgın hastalığa yakalanmış olması veya yakalanma riski taşıması nedeniyle görevi başında bulunamadıkları sürelerin çalışılan gün sayısına dahil edilmesi gerektiği, buna göre başvuranın normal koşullarda yıllık izin veya rapor alma durumu olmadığı için ödemeler bakımından Yönetmeliğin 17 nci maddesine göre değerlendirilemeyeceği, ayrıca başvuranın engellilik durumuna istinaden COVID-19 salgını bakımından riskli statüde olması sebebiyle görevi başında bulunamadığı dönemde esnek çalışma kapsamında olduğuna dair herhangi bir bilgi ve belgeye rastlanılmadığı, aksine idarenin bilgi ve belge talebimize yönelik cevabi yazısında Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün 14/04/2021 tarihli ve
E.1555 sayılı yazısında yer alan engelli olduğunu belgeleyen personele statülerine bakılmaksızın idari izin verileceği açıklamasına istinaden başvuranın bahse konu dönemde COVID-19 nedeniyle engelli personel olarak idari izinli sayıldığının belirtildiği, konuya ilişkin olarak Cumhurbaşkanlığı’nın 14/04/2021 tarihli 2021/8 sayılı Genelgesinde “Bu Genelge kapsamında çalışanlar fiilen göreve gelmedikleri süre zarfında idari izinli ve istihdamlarına esas görevlerini fiilen yerine getirmiş sayılır.
Söz konusu çalışanların mali ve sosyal hak ve yardımları ile diğer özlük hakları saklı olup hizmetin yürütülmesi açısından sorumlulukları görev yerinde çalışanlar ile eşittir.” açıklamalarına yer verildiği, belirtilen nedenlerle başvuranın engel durumundan dolayı COVID-19 hastalığına yakalanma riski taşıması nedeniyle idari izinli sayıldığı dönemde maaşından yapılan kesintilerin yasal faizi ile birlikte tarafına ödenmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16) 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde iyi yönetim ilkelerine yer verilmiş olup; idare tarafından, Kurumumuzca talep edilen bilgi ve belgeler süresi içinde gönderilmediğinden “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkesine uygun hareket edilmediği; başvuranın talebini reddederken bu işlem karşısında hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı tespit edilmiş olup, idareden bundan böyle bu ilkelere uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin ikinci
fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE; Başvuranın engel durumundan dolayı COVID-19 hastalığına yakalanma riski taşıması nedeniyle idari izinli sayıldığı dönemde maaşından yapılan kesintilerin yasal faizi ile birlikte tarafına ödenmesi yönünde SAĞLIK BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca;
SAĞLIK BAKANLIĞI tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/