Covid-19 nedeniyle idari izinli sayılan öğretmenin ek ders ücretinin fiili görev şartı nedeniyle ödenmemesi uyuşmazlığı ve hukuki değerlendirmesi (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/13547-S.21.21753

BAŞVURU NO : 2021/6971

KARAR TARİHİ : 22/09/2021

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : UŞAK AİLE VE SOSYAL HİZMETLER İL MÜDÜRLÜĞÜ

Ek ders ücreti ödenmesi talebi hakkındadır

BAŞVURUNUN KONUSU :

BAŞVURU TARİHİ : 31/03/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran; Uşak Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğünde Öğretmen olarak görev yapmakta olduğunu, Covid 19 sebebiyle 12.03.2020 tarihinden itibaren idari izinli olduğunu, 2020/4, 2020/11… sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararlarına istinaden 2020 yılı Ekim dönemine kadar ek ders ödemesi yapıldığı, ancak müdür değişimi akabinde Cumhurbaşkanlığı kararlarına rağmen fiilen görev yapmadığı gerekçesiyle ek ders ödemesinin 6 aydır yapılmadığı,

1.1. Uşak Aile Çalışma ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğüne bağlı Engelsiz Yaşam Merkezinde

Cumhurbaşkanlığı Kararları doğrultusunda idari izinli personele ek ders dahil bütün mali ve sosyal hakların kesintisiz ödenmekte olduğunu ifade ederek geriye dönük ve sonraki dönemlerde ek ders ödemesinin yapılmasını talep etmektedir.

1.2. Başvurana hitaben gönderilen Uşak Huzurevi Yaşlı ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü’nün

17.11.2020 tarihli yazısında; “Strateji Geliştirme Başkanlığı’nın 15.04.2020 tarih ve 962918 sayılı yazısına

istinaden ‘idari izinli olduğu süreçte’ ek ders ödenmesinin imkanının bulunmadığı, 2020 yılı Ekim ayına kadar Bakanlık tarafından konuya ilişkin net bir açıklama yapılmaması sebebiyle ödeme yapıldığı ancak

Bakanlık Strateji Geliştirme Başkanlığının 15.04.2020 tarih ve sayılı yazısı ile ödeme yapılmanın sonlandırıldığı” ifade edilmiştir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kurumumuzun bilgi-belge isteme yazısına istinaden Uşak Valiliği Aile ve Sosyal Hizmetler İl

Müdürlüğü’nün 01.06.2021 tarih ve sayılı yazısında: “Ek ders ücreti ödenebilmesi için ek ders görevinin fiilen yerine getirmesi gerektiğinden bu süreçte idari izinli bulunan personelin ek ders ücretinin

ödenmediği, ekim ayına kadar yapılan ödemenin ise bu hususta Bakanlık tarafından bilgilendirici bir yazı gönderilmemesi gerekçesiyle yapıldığı” ifade edilmiştir.

2.1. Benzer bir başvuruya istinaden Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Strateji Geliştirme

Başkanlığı’nın 13/10/2020 tarih ve sayılı yazısında özetle; “2.03.2020 tarihli 31076 (mükerrer) sayılı

Resmi Gazetede yayımlanan COVID-19 Kapsamında Kamu Çalışanlarına Yönelik İlave Tedbirler konulu 2020/4 numaralı Cumhurbaşkanlığı Genelgesinde ise; “…Çalıştırılma biçimine bakılmaksızın kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlara uzaktan çalışma, dönüşümlü çalışma gibi esnek çalışma yöntemleri uygulanabilir… Bu kapsamda dönüşümlü çalışanlar fiilen göreve gelmedikleri süre zarfında idari izinli sayılır. Bu Genelge kapsamında esnek çalışma yöntemlerinden faydalanan çalışanlar ile idari izinli sayılanlar bu sürede istihdamlarına esas görevlerini fiilen yerine getirmiş sayılırlar. Uzaktan veya dönüşümlü çalışanlar ile görev yerinde çalışanlar hizmetin yürütülmesi sorumluluğu açısından eşittir.

Uzaktan veya dönüşümlü çalışanlar ile idari izinli sayılanların mali ve sosyal hak ve yardımları ile diğer özlük hakları saklıdır…” denilmektedir, Bu çerçevede; başvuru sahibinin talep ettiği ek ders ücretinin ödenebilmesi için Bakanlığımız Ek Ders Esasları kapsamında fiilen görev yapmış olması şartı aranmaktadır. 2020/4 numaralı Cumhurbaşkanlığı Genelgesinde ise; dönüşümlü çalışanlar fiilen göreve gelmedikleri süre zarfında idari izinli sayılmış ve bu doğrultuda idari izinli sayılanların mali ve sosyal hak ve yardımları ile diğer özlük hakları saklı tutulmuştur. Ancak başvuru sahibinin ek ders talep ettiği dönem aralığında dönüşümlü çalışma kapsamında değil, kronik hastalık sebebiyle idari izinli sayıldığı yazımız ekinde yer alan ilgili idareye vermiş olduğu dilekçesinden anlaşılmaktadır.”

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. “18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan

Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,

4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında ; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,

5.25.04.2020 tarih ve 29336 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı

Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Esasların;

5.1. “Ders Niteliğinde Egzersiz Görevi ` başlıklı 5 inci maddesinde ; `'(1) Bakanlık taşra teşkilatında görev yapan öğretmenlerin; eğitim, öğretim, planlama, rehberlik, araştırma-geliştirme ve benzeri görevlerinden haftada (15) saati, bu görevlerini fiilen yerine getirdikleri sürece “ Ders niteliğinde egzersiz görevi” sayılır ve karşılığında ek ders ücreti ödenir. Bu ücret, nöbet izni hariç her ne şekilde olursa olsun izinli ve raporlu olunan sürelerde ödenmez”,

5.2. “Ücretle okutulacak ders saati sayısı ve ek ders ücreti” başlıklı 7’nci maddesinde; `'(2) Bu şekilde ek ders görevi verilenlere, 657 sayılı Kanunun 176 ncı maddesi uyarınca ek ders ücreti ödenir”,

5.3. `’Diğer Hükümler” başlıklı 9 uncu maddesinde; ”(1) Bu Esaslarda belirtilen nitelikleri taşıyanlardan

Esaslar kapsamında kendilerine ek ders görevi verilecekler; Bakan veya yetkilendireceği ilgili makam onayı

ile tespit edilir. Alınacak onayda eğitim görevlilerinin adları ve unvanları girecekleri ek ders ve saat sayısı belirtilir. (2) Bu esaslar kapsamında ek ders görevi karlığında ek ders ücreti ödenebilmesi için ek ders görevinin fiilen yapılmış olması şarttır”,

6. 22.03.2020 tarih ve 31076 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Covid-19 Kapsamında Kamu

Çalışanlarına Yönelik İlave Tedbirler başlıklı 2020/4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesinde; “Covid-

19 salgınının ülkemizde yayılımının en aza indirilmesi amacıyla, bu salgınla mücadeleyi ve salgının

etkilerinin azaltılmasına yönelik faaliyetleri zafiyete uğratmayacak ve kamu hizmetlerini aksatmayacak şekilde, ihtiyacı karşılayacak kadar asgari sayıda personelin bulundurulması şartıyla; Çalıştırılma biçimine bakılmaksızın kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlara uzaktan çalışma, dönüşümlü çalışma gibi esnek çalışma yöntemleri uygulanabilir. Buna dair usul ve esaslar Cumhurbaşkanlığı, bağlı, ilgili ve ilişkili kurum ve kuruluşları için üst yönetici; bakanlıklar, bağlı, ilgili ve ilişkili kurum ve kuruluşları için bakan; taşra teşkilatları (bakanlıklarca belirlenmemiş ise) ile mahalli idareler, bağlı kuruluşlar ile mahalli idare birlikleri için ilgisine göre vali veya belediye başkanı; diğer kamu kurum ve kuruluşları için üst yönetici tarafından belirlenir. Bu belirleme yetkisi devredilebilir. Bu kapsamda dönüşümlü çalışanlar fiilen göreve gelmedikleri süre zarfında idari izinli sayılır. Bu Genelge kapsamında esnek çalışma yöntemlerinden faydalanan çalışanlar ile idari izinli sayılanlar bu sürede istihdamlarına esas görevlerini fiilen yerine getirmiş sayılırlar. Uzaktan veya dönüşümlü çalışanlar ile görev yerinde çalışanlar hizmetin yürütülmesi sorumluluğu açısından eşittir. Uzaktan veya dönüşümlü çalışanlar ile idari izinli sayılanların mali ve sosyal hak ve yardımları ile diğer özlük hakları saklıdır. İdari izinliler, uzaktan veya dönüşümlü çalışanlar amirlerinin izni dışında görev mahallerinden ayrılamazlar ve hizmetine ihtiyaç duyulanlar çağrıldıkları anda görevine dönmek zorundadır. Daha önce, Covid-19 kapsamında idari izinli sayılanlar, yeni bir karar verilinceye kadar idari izinli sayılmaya devam edecekler; yıllık veya mazeret izni kullanabilecekleri belirtilen çalışanlar da bu genelge kapsamında belirlenecek usul ve esaslar dâhilinde idari izinli sayılabileceklerdir…”

7. 29/05/2020 tarihli ve 31139 sayılı mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2020/8 sayılı

Cumhurbaşkanlığı Genelgesinde; “…Ancak çalıştırılma biçimlerine bakılmaksızın kamu kurum ve kuruluşlarında (Sağlık Bakanlığı ve Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı hariç) çalışan yönetici kadro ve pozisyonunda bulunanlar hariç 60 yaş ve üzerinde olanlar ile Sağlık Bakanlığının belirlediği kronik hastalığı bulunanlar idari izinli sayılacaktır. İdari izinli sayılanlar bu sürede görevlerini fiilen yerine getirmiş sayılacak; bunların mali ve sosyal hak ve yardımları ile diğer özlük hakları saklı kalacaktır. Bu personel amirinin izni dışında görev mahallinden ayrılmayacak ve hizmetine ihtiyaç duyulanlar çağrıldıkları anda görevlerine döneceklerdir…”,

ibarelerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SAADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

9. Başvuran; Uşak Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğünde Öğretmen olarak görev yaptığı, Covid-19 Genelgeleri kapsamında kronik rahatsızlık nedeniyle İdari izinli sayıldığı dönemde

ek ders ücretinin ödenmediğini ifade ederek, İdari izinli olduğu dönem için ek ders ücretinin ödenmesini talep etmektedir.

10. Mezkur Cumhurbaşkanlığı Genelgelerinde; belirtilen istisnalar hariç olmak üzere Sağlık Bakanlığının belirlediği kronik hastalığı bulunanların idari izinli sayılacağı, idari izinli sayılanların bu sürede görevlerini fiilen yerine getirmiş sayılacakları, bunların mali ve sosyal hak ve yardımları ile diğer özlük haklarının saklı kalacağı, bu personellerin amirinin izni dışında görev mahallinden ayrılmayacağı ve hizmetine ihtiyaç duyulanların çağrıldıkları anda görevlerine dönecekleri hususlarına yer verilmiştir.

11. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı eğitim görevlilerinin aylık ve ek ders ücreti karşılığında okutacakları ve okutmuş sayılacakları haftalık ders saatlerinin sayısını, ders görevi alacakların niteliklerini ve diğer hususları düzenleyen Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin

Esaslarda; ücretli ders görevinin “hizmetiçi eğitim, kurs ve seminerlerde ders vermekle görevlendirilen eğitim görevlilerine verilecek haftalık ücretli ek ders saatleri” olduğu, bu esaslar kapsamında ek ders görevi karşılığında ek ders ücreti ödenebilmesi için ek ders görevinin fiilen yerine getirilmiş olması gerektiği, düzenlemelerine yer verilmiştir.

12. Dosya kapsamından; başvuranın Cumhurbaşkanlığı Genelgesi kapsamında Covid-19 hastalığı için risk grubunda olmasına binaen 12.03.2020 tarihinden itibaren İdari izinli sayılarak görevine gitmediği anlaşılmıştır.

13. Başvuran, mezkûr Cumhurbaşkanlığı Genelgesi kapsamında “idari izinli olan personelin, istihdamlarına esas görevlerini fiilen yerine getirmiş sayılır” hükmü gereğince idari izinli sayıldığı süreye ilişkin ek ders ödemesi yapılmasını talep ederken, idare ise ek ders görevini fiilen yerine getirdikleri sürece ödeme yapılabileceğini, her ne şekilde olursa olsun nöbet izni hariç izinli ve raporlu olunan sürelerde ödenemeyeceğini ve kuruluşlarında çalışan aynı durumdaki personellerin hepsine Strateji Başkanlığının 07/07/2020 tarih ve 1508713 ile 15.04.2020 tarih ve 962918 sayılı yazıları doğrultusunda ödeme yapılamadığı görüşlerine yer verilmiştir.

14. 22.03.2020 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan Covid-19 Kapsamında Kamu Çalışanlarına Yönelik

İlave Tedbirler başlıklı Cumhurbaşkanlığı Genelgesinde, genelgenin uygulanmasına dair usul ve esasların ilgili Bakanlıklar tarafından belirleneceği düzenlenmiştir. Strateji Geliştirme Başkanlığının yazılarında ise

Bakanlık taşra teşkilatında görev yapan öğretmenlere ek ders görevini fiilen yerine getirdikleri sürece ek ders ödenebileceği bildirilmiştir. Başvuranın, belirtilen dönemde idari izinli olması ve ilgili mevzuat düzenlemeleri birlikte değerlendirildiğinde; mezkûr Cumhurbaşkanlığı Genelgesinde genel esasların düzenlendiği, diğer usul ve esasların ise ilgili idareler tarafından uygulamaya esas olarak belirlendiği, ilgili mevzuatta açık olarak “ek ders ücretinin fiili olarak ek ders görevinin yerine getirilmesi şartıyla ödendiği” hususları da dikkate alındığında başvurana ek ders ödemesi yapılmaması işleminde hakkaniyete aykırı bir yön tespit edilememiştir.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde, tam ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ancak idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede

hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye de uyması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;

Kararın BAŞVURANA ve UŞAK AİLE VE SOSYAL HİZMETLER İL MÜDÜRLÜĞÜ’NE tebliğine,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi