|
ÖZET: Başvuran, İstanbul Aydın Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi’nde kendisine yanlış teşhis ve tedavi uygulanması nedeniyle Sağlık Bakanlığı’na yaptığı CİMER başvurularına yasal süresi içinde yanıt verilmemesi ve doktor hakkındaki şikayetlerinin makul sürede sonuçlandırılmaması iddiasıyla başvuruda bulunmuştur. Uyuşmazlık, dilekçe hakkının kullanımı ve hastane hakkındaki şikayetlerin soruşturulması ile ilgilidir. Başvuranın ilk CİMER başvurusu 14.05.2020 tarihinde yapılmış, ancak yasal süre olan 30 gün içinde yanıt verilmemiştir.
İdarenin açıklamalarında, Covid-19 pandemisi nedeniyle sağlık personelinin yoğun bir şekilde çalıştığı ve bu durumun başvurunun değerlendirilme sürecini uzattığı belirtilmiştir. Ancak, başvuranın başvurularına yasal süresi içinde yanıt verilmemesi, idarenin mevzuata uygun hareket etmediğini göstermektedir. Sonuç olarak, başvuranın şikayetleri kısmen kabul edilmiş, CİMER başvurularına yasal süre içinde yanıt verilmesi hususunda Sağlık Bakanlığı’na tavsiyede bulunulmuştur. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/17437-S.21.27921
BAŞVURU NO : 2021/10925
KARAR TARİHİ : 10/12/2021
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BAKANLIĞI
Başvuranın CİMER başvurularına yasal süresi içinde yanıt
BAŞVURUNUN KONUSU :
verilmemesi ve doktor hakkındaki şikâyetlerinin makul sürede sonuçlandırılmamasıyla ilgili şikayetleri hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 16/06/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle, İstanbul Aydın Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Medical Park
Florya Hastanesinde kendisine yanlış teşhis ve tedavi uygulanarak sakatlanma ve ölüm riskine sebep olunduğundan bahisle idareye yaptığı CİMER başvurularına yasal süresi içinde yanıt verilmemesinden ve doktor hakkındaki şikâyetlerinin makul sürede sonuçlandırılmamasından şikâyet etmektedir.
1.1. Başvuran, şikâyetini ilk olarak 11/01/2021 tarihli başvurusuyla Kurumumuza ilettiği tespit edilmiştir.
Söz konusu başvuruda özetle “14.05.2020 tarihinde CİMER üzerinden Sağlık Bakanlığı’na yaptığı hastane ve doktor şikâyetinin İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü’ne sevk edildiğini, aradan yaklaşık 7 ay geçtikten sonra 07.01.2021 tarihinde konunun İstanbul Tabipler Odasınca incelenip cevap verileceği” yönünde yanıt verildiğini, CİMER başvurusunun yasal süresi içinde yanıtlandırılmamasından şikâyetçi olduğunu ifade etmiştir.
1.2. Kurumumuzca 11/01/2021 tarihli başvurunun esastan incelemesi devam ederken başvuran 05/05/2021 tarihinde gönderdiği ek dilekçesi ile “ilgili kurumlardan cevapların geldiğini, bu belgelerden şikayetçi olduğu doktorun epikrizinde taburcu olduktan günler sonra oynama yaptığının görülebildiğini, bu durumu
CİMER yoluyla Sağlık Bakanlığı’na bildirdiğini ve konunun İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü’ne sevk edildiğini, İl Sağlık Müdürlüğünden gelen cevap yazısında “epikrizin içeriğinde değişiklik olmadığının” bildirildiğini, ancak İstanbul Tabip Odasından gelen cevabi yazıda taburcu olunan tarihten sonra
08.05.2020 tarihinde epikrize “başka bir nörolojik patoloji?” ve “gerektiğinde nöroloji konsültasyonu
önerilir” şeklinde ekleme yapılarak suçun örtbas edildiğini iddia ve ifadeyle, ilgili kişiler ve kurumlar hakkında adli ve idari soruşturma başlatılmasını talep etmiştir.
1.3. Başvuranın ek dilekçesi ile talebinde değişiklik yaparak idari soruşturma başlatılmasının talep edildiği görüldüğünden, dilekçe hakkı bağlamında incelemesi devam eden başvuru ve ekleri 14/06/2021 tarihli ve
S.21.14237 sayılı Gönderme Kararıyla Sağlık Bakanlığı’na gönderilmiş, Bakanlıktan alınan 18/06/2021 tarihli ve barkod numaralı yazıda “şikayet konuları ile ilgili olarak inceleme yapmak üzere
Başkanlıkça Başmüfettiş görevlendirildiği, sonucundan Kurumumuza bilahare bilgi verileceği” bilgisi verilmiştir.
1.4. Başvuran tarihli işbu başvurusu ile CİMER başvurularına yasal süresi içinde yanıt verilmemesi ve doktor hakkındaki şikâyetlerinin makul sürede sonuçlandırılmaması şikâyetini yinelemiştir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Konu hakkında bilgi edinilmek üzere başvuranın 11/01/2021 tarihli ilk başvurusu üzerine Sağlık
Bakanlığı’ndan yapılan bilgi ve belge talebine cevaben anılan Bakanlıktan alınan 09/03/2021 tarihli ve
– sayılı yazıda özetle, 2.1. Başvurana ait 14.05.2020 tarihli ve CİMER başvurusunun 15.05.2020 tarihinde kurum kayıtlarına girdiği ve aynı gün işleme alınarak araştırma yapılmak üzere Küçükçekmece ve Bağcılar İlçe
Sağlık Müdürlüklerine iletildiği, 2.2. Başvurunun alınmasından itibaren gerçekleştirilen iş ve işlemler ile konuya ilişkin verilen yanıtların örneklerinin yazı ekinde sunulduğu, 2.3. Hekimlerin tıbbi hizmet sunumları ile ilgili şikâyetlerde, özel hastanelerde görev yapan hekimler 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa bağlı olarak görev yapmadıklarından, hekimlik uygulamaları açısından
Disiplin Yönetmeliğine uygun olarak Tabip Odalarının işlem yapmaya yetkili olduğu, 2.4. Özel Hastanelerde görev yapan hekimler ile ilgili, hatalı hizmet sunumu konulu başvurularda da yine
Disiplin Yönetmeliğine uygun olarak Tabip Odalarının işlem yaptığı, 2.5. COVİD-19 salgınının tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de önemli bir sağlık riski oluşturduğu, risklerin ortadan kaldırılması için sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışan personellerin mesailerinin büyük bir kısmı salgınla mücadele ile geçtiği, mezkûr başvurunun en kısa sürede cevaplandırılması için azami gayret gösterildiği, ancak şikâyetin değerlendirme aşamasında yaşanan evrak sevki ve şikâyet konusunda bahsi geçen olayın tespitinin sürecin uzamasına neden olduğu, bildirilmiştir.
3. Başvuranının Kurumumuza yapmış olduğu ilk başvurusu üzerine verilen 14.06.2021 tarihli Gönderme
Kararına cevaben Sağlık Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı’ndan alınan 18/06/2021 tarihli ve
– – sayılı yazıda “Gönderme Kararı ve eklerinde yer alan konularla ilgili olarak inceleme yapmak üzere Başkanlıkça Başmüfettiş görevlendirildiği, sonucundan Kurumumuza bilahare bilgi verileceği” bildirilmiştir.
4. Konu hakkında 02.09.2021 tarihli ve sayılı yazımızla tekrar bilgi-belge talebinde bulunulan
Bakanlık Teftiş Kurulu Başkanlığından alınan 14/09/2021 tarihli ve sayılı yazıda ise “konuya ilişkin incelemeyi yürüten müfettiş tarafından düzenlenen raporun Başkanlığa sunulduğu, raporun
Bakanlık Makamından alınacak onayı müteakip ivedilikle gönderileceği” bildirilmiştir.
5. Konuyla ilgili bilgi edinilmek üzere İstanbul Tabip Odası’ndan da 24/09/2021 tarihli ve sayılı yazımızla bilgi ve belge talebinde bulunulmuş olup; 22/10/2021 tarihli cevabi yazıda özetle, 5.1. Başvuranın Odaya doğrudan bir şikayet başvurusu bulunmadığı, CİMER’e yaptığı şikayet başvurusunun Küçükçekmece İlçe Sağlık Müdürlüğü’nün 05/01/2021 tarih ve sayılı yazısı ile müvekkil meslek kuruluşuna gönderildiği, bu başvurunun Odaya 22/01/2021 tarihinde ulaştığı, 5.2. 22/01/2021 tarih ve evrak kayıt numarası ile kayda alınan başvuru dosyasında, hastanın
CİMER’e yaptığı şikayet başvurusu, Küçükçekmece İlçe Sağlık Müdürlüğü tarafından alınan ifadeler, İstanbul Aydın Üniversitesi Sağlık Uygulama Araştırma Merkezi Başhekimi tarafından yapılan açıklama, Dr. tarafından yapılan açıklama, VW Medicalpark Florya Hastanesi ve Medipol Mega
Hastanesi’nde yer alan hastaya ilişkin tıbbi kayıtların yer aldığı, 5.3. Söz konusu tıbbi kayıtların ve açıklamaların Yönetim Kurulunca incelendiği ve inceleme sonucu 03/03/2021 tarih ve sayılı karar ile özetle “Medikal Park Florya Hastanesi’ne acil hekiminin talebi ile iç hastalıkları konsültasyonu yapıldığı ve fizik tedavi ile birlikte nöroloji polikliniğine başvurma önerisinde bulunulduğu, Guillain Barre hastalığının tipik olmayan, birçok hastalıkta da görülen bulgularla başladığı, toplumda sıklığının çok düşük olduğu, ilk muayeneyi yapan hekimin teşhis koymasının genellikle mümkün olmadığı, bu durumun hekim hatası olarak kabul edilemeyeceği” denilerek başvurucuya bildirildiği, 5.4. Bu bildirim üzerine başvuran tarafından sunulan 17/03/2021 tarih ve evrak kayıt numaralı itiraz dilekçesi ile “Oda tarafından gönderilen yazı ile ‘nöroloji konsültasyonu’ olduğu bilgisini öğrendiği, ancak kendisinin hiçbir şekilde nörolojiye yönlendirilmediğini, hastaneden çıkarken aldığı epikrizde de böyle bir yönlendirmenin yer almadığını, daha sonra yeniden epikriz aldığını, bu ikinci epikrize kendisinin şikayetinden sonra ‘başka bir nörolojik pataloji’ ve ‘gerektiğinde nörolojik konsültasyon önerilir’ şeklinde ekleme yapıldığını gördüğünü, bu sahtecilik nedeniyle de savcılığa şikayetçi olduğunu” belirttiği, 5.5. İtiraz üzerine Yönetim Kurulunun dosyayı 30/03/2021 tarihli toplantısında ele alarak 31/03/2021 tarihli yazı Onur Kurulu’na sevkini gerçekleştirdiği, 5.6. 14/04/2021 tarihli yazılarla haklarında inceleme yapıldığı Dr. ve Dr. ’a bildirilerek açıklamalarının istendiği, 5.7. Dr. ’ün 20/04/2021 tarihinde, Dr. ’ın 15/06/2021 tarihinde açıklamalarını sunduğu, 5.8. Bu sırada, hasta tarafından, haklarında inceleme yürütülen hekimlerin açıklamalarının bir örneğinin 10/05/2021 tarihli dilekçe ile istendiği, 5.9. Kendisine 09/06/2021 tarihli cevabi yazı ile dosyanın güncel durumu hakkında bilgi verildiği, dosyanın Onur Kurulu tarafından değerlendirileceğinin aktarıldığı,
5.10. Söz konusu dosyanın, Onur Kurulu gündemine alındığı ve görüşüldüğü, karara da bağlandığı, ancak henüz karar yazım işlemi ile imza ve onay aşamalarının tamamlanmadığı, 5.11. Bu nedenle, kararın içeriği ile ilgili, şikâyetçiye, dosyanın diğer taraflarına ya da Kurumumuza bu aşamada bilgi verilmesinin söz konusu olamayacağı, 5.12. Şikâyetçinin inceleme aşamasında Odanın da incelemeyi tamamlama hızı hususunda serzenişte bulunduğu, 17/03/2021 tarihinde sunduğu itiraz dilekçesinin üzerinden bu kadar süre geçmesine rağmen
Onur Kurulu’nun hala kararını vermediğini, geçen sürenin makul olmadığını, 5.13. Cevaben, ilgili mevzuata uygun olarak hareket edildiği, yukarıda açıklanan iş ve işlemlerin tamamlandığı, henüz yazım aşaması tamamlanmamış olsa da karar verildiğinin bildirildiği, itiraz üzerinden geçen 6 aylık süreçte ilgili mevzuata göre disiplin incelemesinin usulüne uygun olarak yürütüldüğü, İstanbul Tabip Odasına her yıl bildirim, ihbar ve şikayet üzerine yaklaşık 1500 dosya geldiği ve en az 750’sinin Onur Kurulu önüne gittiği, Oda disiplin soruşturmalarını en hızlı şekilde sonuçlandırma gayreti içinde olsa da derdest dosya sayılarının her zaman buna imkan tanımadığı, Onur Kurulu önüne giden dosyaların sonuçlanma süresinin 1-1,5 yıl arasında değiştiği, 5.14. Başvuran tarafından Dr. ’e yönelik Küçükçekmece Cumhuriyet Savcılığı’nın
/ soruşturma numaralı dosyası ile şikâyet başvurusunun olduğunun beyan edildiği, soruşturmanın akıbetinden Odanın bilgi sahibi olmadığı, hususları bildirilmiştir.
5.15. İstanbul Tabip Odasından bilahare temin edilen şikayete ilişkin 05/10/2021 tarihli ve karar sayılı Onur Kurulu Kararında “Başvuranın teşhisinin Özel Medikal Park Florya Hastanesi Acil
Polikliniğinde konulamamasının tıbbi kusur olmadığı, teşhisin bir gün sonra konulmasının ve tedaviye bir gün sonra başlanmasının hastalığın prognozuna ek bir olumsuzluk yaratmayacağı, Dr. ’ın ve Dr. ’ün tıbbi uygulamalarında disiplin hükümleri kapsamında cezai işlem gerektiren kusurlu uygulamasının saptanmadığı, bu nedenle İstanbul Tabip Odası Yönetim Kurulu’nun kararının kaldırılmasına yer olmadığına OY BİRLİĞİ İLE KARAR VERİLDİĞİ” ve Kararın Odanın 04/11/2021 tarihli ve sayılı yazısı ile başvurana tebliğ edildiği görülmüştür.
III. İLGİLİ MEVZUAT
6. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın; 6.1. “Sağlık hizmetleri ve çevrenin korunması” başlıklı 56 ncı maddesi “… Devlet, herkesin hayatını, beden ve ruh sağlığı içinde sürdürmesini sağlamak; insan ve madde gücünde tasarruf ve verimi artırarak, işbirliğini gerçekleştirmek amacıyla sağlık kuruluşlarını tek elden planlayıp hizmet vermesini düzenler.
Devlet, bu görevini kamu ve özel kesimlerdeki sağlık ve sosyal kurumlarından yararlanarak, onları denetleyerek yerine getirir…” 6.2. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi
“Vatandaşlar ve karşılıklılık esası gözetilmek kaydıyla Türkiye’de ikamet eden yabancılar kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikayetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir. Kendileriyle ilgili başvurmaların sonucu gecikmeksizin, dilekçe sahiplerine yazılı olarak bildirilir. Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir…”,
7. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesi; “(1) Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 8. 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı
Hakkında 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin; 8.1. 354 üncü maddesi “(1) Sağlık Bakanlığın hizmet birimleri şunlardır: … (ı) (Değişik:RG-10/1/201930651-CK-27/58 md.) Teftiş Kurulu Başkanlığı 8.2. 364 üncü maddesi “(1) Teftiş Kurulu Başkanlığı, Bakanın emri veya onayı üzerine aşağıdaki görevleri yapar: (a) Denetime ilişkin yöntem ve teknikleri geliştirmek, denetim alanındaki standart ve ilkelerin oluşturulmasını sağlamak, denetim rehberleri hazırlamak, denetimlerin etkinliğini ve verimliliğini artırıcı tedbirler almak, b) Bakanlık teşkilatı ile gerektiğinde bağlı ve ilgili kuruluşların ve bunların denetimi altındaki kurum ve kuruluşların iş ve işlemleri hakkında teftiş, denetim, inceleme ve soruşturma yapmak, c) Bakan tarafından verilen diğer görevleri yapmak.
(2) Teftiş Kurulu Başkanlığının ve müfettişlerin görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usulleri yönetmelikle düzenlenir.” 9. 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun’un; 9.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesi “Bu Kanunun amacı, Türk vatandaşlarının ve Türkiye’de ikamet eden yabancıların kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, Türkiye Büyük Millet
Meclisine ve yetkili makamlara yazı ile başvurma haklarının kullanılma biçimini düzenlemektir.
9.2. “Dilekçenin incelenmesi ve sonucunun bildirilmesi” başlıklı 7 nci maddesi “Türk vatandaşlarının ve Türkiye’de ikamet eden yabancıların kendileri ve kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri konusunda yetkili makamlara yaptıkları başvuruların sonucu veya yapılmakta olan işlemin safahatı hakkında dilekçe sahiplerine en geç otuz gün içinde gerekçeli olarak cevap verilir. İşlem safahatının duyurulması halinde alınan sonuç ayrıca bildirilir.
10. 09/05/2004 tarih ve 25457 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sağlık Bakanlığı Teftiş Kurulu
Yönetmeliği’nin; 10.1. “Kurulun Görevleri” başlıklı 7 nci maddesi “Kurul, Bakanın emri ve onayı üzerine Bakan adına aşağıdaki görevleri yapar: a) Bakanlık teşkilatıyla, bağlı ve ilgili kurum ve kuruluşların ve Bakanlığın denetimi altındaki kişi, kurum ve kuruluşların her türlü fâaliyet ve etkinlikleriyle ilgili olarak teftiş, denetim, inceleme ve soruşturma işlerini yürütmek …” 10.2. “Müfettişlerin Görev, Yetki ve Sorumlulukları” başlıklı 12 nci maddesi “Müfettişlerin görev ve yetkileri aşağıda gösterilmiştir: a) Bakanlık teşkilatıyla bağlı ve ilgili kurum ve kuruluşların ve Bakanlığın denetimi altındaki kişi, kurum ve kuruluşların mevzuata göre her türlü faaliyet, hesap ve işlemlerinin teftiş, denetim, inceleme ve soruşturmasını yapmak, b) Teftiş ve denetimini yaptıkları işlerde, yanlış ve eksiklikleri, mevzuata uymayan işleri tespit ederek, bunların düzeltilme ve tamamlanması, işlerin daha iyi
yürümesi ve görevlilerin çalışmalarından daha fazla verim alınması için gerekli gördükleri tedbirleri, teftişe tabi tutulanların mütalaa ve cevaplarıyla birlikte Bakanlığa bildirmek …” 10.3. “Görevlendirme” başlıklı 14 üncü maddesi “Müfettişler, Bakandan veya Bakanın emri ve onayı üzerine Başkandan aldıkları emirle görev yaparlar. Aldıkları görevlerin sonuçlarını Başkanlığa bildirirler.” 10.4. “Soruşturma Raporu” başlıklı 56 ncı maddesi “Soruşturma raporları, teftiş, denetim, inceleme ve soruşturmaya tabi personel ile suça iştirak eden memur olmayan şahısların ceza ve/veya disiplin suçu niteliğindeki tutum ve eylemlerine ilişkin olarak yapılan adli ve idari soruşturmalar sonunda düzenlenen raporlardır. a) Adli Soruşturma Raporu: Türk Ceza Kanununa veya ceza hükmü taşıyan özel kanunlara göre suç sayılan ve 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkındaki Kanun kapsamında soruşturulamayan eylemlerle ilgili olarak düzenlenir. b) Disiplin Soruşturma Raporu: Disiplin soruşturma raporları, disiplin suçu niteliğindeki tutum ve eylemlere ilişkin olarak düzenlenir.
Hükümlerini amirdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
11. İlgili mevzuat, idarenin cevabı ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek başvuru konusuna ilişkin hazırlanan “Tavsiye Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Açısından Değerlendirme 12. (1) numaralı paragraflarda ayrıntılarına yer verildiği üzere; başvuran İstanbul Aydın Üniversitesi
Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Medical Park Florya Hastanesinde kendisine yanlış teşhis ve tedavi uygulanarak sakatlanma ve ölüm riskine sebep olunduğundan bahisle idareye yaptığı CİMER başvurularına yasal süresi içinde yanıt verilmemesinden ve doktorlar hakkındaki şikâyetlerinin makul sürede sonuçlandırılmamasından şikâyet etmektedir.
13. Başvuran ile idare arasındaki uyuşmazlığın özetle, dilekçe hakkının kullanılmasına ve hastane hakkındaki şikayetleriyle ilgili olarak soruşturma açılması ile yapılan soruşturmanın makul sürede tamamlanmasına ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Sırayla söz konusu iddialara baktığımızda; 14. Dilekçe Hakkının Kullanılmasına İlişkin Şikâyete Dair Değerlendirme 14.1. Başvuranın CİMER sayılı ve 14.05.2020 tarihli ilk başvurusunda hastane ve doktorlardan şikayetçi olduğu anlaşılmakta olup, söz konusu başvuruya idarenin 3071 sayılı Dilekçe
Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun’un 7 nci maddesi kapsamında yanıt verilmesi gerektiği tespit edilmiştir. Buna göre “başvurunun sonucu veya yapılmakta olan işlemin safahatı hakkında en geç otuz gün içinde gerekçeli olarak cevap verilmesi, işlem safahatının duyurulması halinde alınan sonucun ayrıca bildirilmesi” gerekmektedir.
14.2. Yukarıda idarece tesis edilen işlemlerin incelenmesinden, başvuranın 14.05.2020 tarihli ilk CİMER başvurusuna yasal süresi içinde yanıt verilemediği, başvuranın 11.07.2020 tarihli ikinci CİMER başvurusu ile başvurusuna yanıt verilmemesinden şikayetle yanıt verilmemesinin sebebini sorduğu, Küçükçekmece
İlçe Sağlık Müdürlüğü’nce 03.09.2020 tarihinde CİMER üzerinden başvuruna iletilen mesajda “bahse konu
başvuruların inceleme ve değerlendirme sürecinin devam ettiği” yönünde bilgilendirme yapıldığı, başvuranın 20.11.2020 tarihli CİMER başvurusuyla şikayetinin 6 aydır tamamlanamama gerekçesini sorduğu, Müdürlüğün 07.01.2021 tarihli CİMER yanıtında ise “Başvuru dosyasının incelendiği, yeterli kanaate varılamadığından hekimlik uygulamaları açısından değerlendirilmesi için İstanbul Tabip Odası
Başkanlığına gönderildiği, ilgili kurumdan tarafına konu ile ilgili dönüş yapılacağı” hususlarının bildirildiği görülmüştür.
14.3. 3071 sayılı Kanunun 7 nci maddesi kapsamında, başvuranın CİMER başvuruları üzerine idare tarafından en geç 30 gün içinde başvurunun sonucu veya yapılmakta olan işlemin safahatı hakkında yanıt verilmesi gerekirken bu süreyi geçerek yanıt verildiği anlaşılmış olup, idari işlemin mevzuata uyarlı olmadığı tespit edilmiştir.
14.4. İdare tarafından bahse konu gecikme hususunda yapılan açıklamada, başvuranın 14.05.2020 tarihli başvurusunun 15.05.2020 tarihinde kurum kayıtlarına girdiği ve aynı gün işleme alınarak araştırma yapılmak üzere Küçükçekmece ve Bağcılar İlçe Sağlık Müdürlüklerine iletildiği, Covid-19 salgını sebebiyle sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışan personellerin mesailerinin büyük bir kısmı salgınla mücadele ile geçtiği, mezkûr başvurunun en kısa sürede cevaplandırılması için azami gayret gösterildiği, ancak şikâyetin değerlendirme aşamasında yaşanan evrak sevki ve şikâyet konusunda bahsi geçen olayın tespitinin sürecin uzamasına neden olduğu bildirilmiştir.
14.5. Şikayetin gerçekleştiği dönemin Covid-19 pandemisinin tüm dünyaya hızla yayıldığı, hastalığın aşısı ya da kesinleşmiş bir tedavisinin henüz ortaya konmadığı, halk sağlığının korunması ve salgının yayılmasını engellemek amacıyla Sağlık Bakanlığı Bilim Kurulunun görüşleri doğrultusunda Devlet tarafından özel tedbirler alındığı, Sağlık Bakanlığının bu dönemde tüm çalışanlarının olağanüstü gayretiyle verdiği yoğun sağlık hizmetlerinin yanı sıra pandemiye ilişkin tedbirlerin nasıl uygulanacağına ilişkin kamu ve özel sektörü yönlendirici görevler üstlendiği, bu sebeple idari birimlerinin de yoğun çalışma sergilediği, başvuranın şikayetinin alındığı tarihten itibaren 7 gün içinde şikayet hakkında inceleme ve araştırma aşamasına geçildiği, İl ve İlçe Sağlık Müdürlüğünce ilgili özel hastanelerden ve doktorlardan gerekli bilgibelgelerin toplandığı ancak hastanelerden bilgilerin geç verildiği ve idare tarafından sürekli ikazda bulunularak sürecin hızlandırılmaya çalışıldığı dikkate alındığında, başvurana gecikmeli yanıt verilmesinin idarenin kasti ihmalinden kaynaklanmadığı değerlendirilmiştir.
15. Doktor ve Hastane Hakkındaki Şikâyetleri ile İlgili Adli ve İdari Soruşturma Açılması, Yapılan
Soruşturmanın Makul Sürede Tamamlanmamasına İlişkin Şikâyet Hakkında 15.1. Yukarıda da belirtildiği üzere, başvuranın 14.05.2020 tarihli şikâyeti üzerine İl ve İlçe Sağlık
Müdürlüklerince şikayet hakkında gerekli inceleme ve araştırma süreci başlatılmıştır. Bununla birlikte, başvuranın Kurumumuza yaptığı başvurularda şikayetinin makul sürede sonuçlandırılmamasından ve şikayet konusunda müfettiş görevlendirilmemesinden şikayetçi olduğu görülmüştür.
15.2. Herkesin hasta olması durumunda modern tıbbi bilgi ve teknolojinin gereklerine uygun olarak teşhisinin konulmasını, tedavisinin yapılmasını ve bakımını istemek hakkına sahip olduğu, sağlık personelinin hastanın durumunun gerektirdiği tıbbi özeni göstermesi gerektiği, tababetin ilkelerine ve
tababet ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı veya aldatıcı mahiyette teşhis ve tedavi yapılamayacağı hasta haklarının temel hükümlerindendir.
15.3. Bu hususlara aykırılık olduğunun düşünüldüğü hallerde, hastalar tarafından yapılan başvurularda ilgili mevzuat uyarınca Bakanlık ve/veya Tabip Odaları tarafından inceleme ve soruşturma süreçleri başlatılmaktadır.
15.4. Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 364 üncü maddesinde Sağlık Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığının, Bakanın emri veya onayı üzerine Bakanlık teşkilatı ile gerektiğinde bağlı ve ilgili kuruluşların ve bunların denetimi altındaki kurum ve kuruluşların iş ve işlemleri hakkında teftiş, denetim, inceleme ve soruşturmalarını yapmakla görevli olduğu belirtilmiştir.
Teftiş Kurulu ayrıca denetime ilişkin yöntem ve teknikleri geliştirmek, denetim alanındaki standart ve ilkelerin oluşturulmasını sağlamak, denetim rehberleri hazırlamak, denetimlerin etkinliğini ve verimliliğini artırıcı tedbirler almak ve Bakan tarafından verilen diğer görevleri yürütmekle de görevlendirilmiştir.
Görüldüğü üzere, Teftiş Kurulu ancak Bakanın takdiri ile ve emri veya onayı üzerine harekete geçmekte olup, ülkemizdeki sağlık kuruluşları ile günlük hasta rakamlarının büyüklüğü dikkate alındığında, gelen her şikâyette teftiş elemanlarının görevlendirilmesinin mümkün olmayacağı açıktır.
15.5. Bununla birlikte, gelen her şikâyet idare tarafından özenle ve ivedilikle ele alınarak inceleme ve araştırmaya konu edilmek zorundadır. Bu sebeple, idare tarafından muhakkik marifetiyle çözülebilecek olan şikâyetlerin mahallinde çözülmesi yoluna gidilmekte, gerektiğinde Tabip Odalarına yönlendirilmektedir.
15.6. Somut dosyada, başvuranın 14/05/2020 tarihli şikâyetinin İstanbul İl Sağlık Müdürlüğünce 21/05/2020 tarihinde “Hatalı hizmet sunumu (Malpraktis, ihmal sonucu ölüm, yanlış teşhis, tedavi, ilaç, uygulama” konularıyla incelemeye alındığı ve 09/06/2020 tarihinden itibaren İlçe Sağlık Müdürlüklerince inceleme dosyasının tekemmülü için bilgi-belgelerin toplanmasına geçildiği görülmüştür. 07/01/2021 tarihi itibariyle başvurunun incelendiği, ancak yeterli kanaate varılamadığından hekimlik uygulamaları açısından değerlendirilmesi için İstanbul Tabip Odası Başkanlığına gönderildiği başvurana bildirilmiştir.
15.7. İlgili mevzuatın incelenmesinden, şikayetler üzerine Bakanlıkça yürütülecek inceleme, araştırma ve soruşturmaların tamamlanma süresine ilişkin ilgili Kanun ve Yönetmelikte herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği görülmektedir. Şikâyetin iki farklı ilçe müdürlüğünce, iki hastaneden bilgi-belge toplanmasını gerektirmesi, hastanelerden gerekli bilgi-belgelerin ivedi gönderilememesi sebebiyle 14/05/202007/01/2021 tarihleri arasındaki yaklaşık 6 aylık inceleme ve araştırma süresinin makul karşılanması gerektiği, bu bağlamda başvurunun “makul sürede tamamlanmadığı” iddiasının yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.
15.8. Bununla birlikte, 14/06/2021 tarihli Gönderme Kararımız üzerine Sağlık Bakanlığı’nca 18/06/2021 tarihli yazı ile şikayet konuları ile ilgili olarak inceleme yapmak üzere Başkanlıkça Başmüfettiş görevlendirildiği bildirilmiş olup, işbu kararın hazırlandığı sırada müfettiş raporunun halen Bakan
Onayında olduğu bildirilmiştir. Her ne kadar başvuran tarafından ilk şikayet başvurusunun 14/05/2020 tarihinde yapılmış olması sebebiyle yürütülen soruşturmanın tamamlanmasının geciktiği düşünülebilirse de, şikayetin Kurumumuzun Gönderme Kararı üzerine ihbar olarak kabul edilerek müfettiş
atamasının Haziran 2021’de yapıldığı dikkate alındığında idarece gereğine tevessül edildiği değerlendirilmiştir.
15.9. Öte yandan, başvuranın şikâyetinin idare tarafından Tabipler Odasına aktarılarak sonuçlandırılması hususundan da şikâyetçi olduğu görülmüş; 6023 sayılı Türk Tabipleri Birliği Kanun’un ilgili maddeleri ile anılan Kanunun 59 uncu maddesine dayanılarak hazırlanan ve 28/04/2014 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Türk Tabipleri Birliği Disiplin Yönetmeliğinin hükümleri gereğince Tabip
Odalarının hekimler ile hasta veya hasta sahipleri arasındaki tedavi ile ilgili çeşitli ihtilaflarda inceleme yapma, soruşturma açma, disiplin kovuşturması yürütme ve disiplin cezası verme yetkilerine sahip olduğu, bu bağlamda CİMER, Sağlık Bakanlığı, İl Sağlık Müdürlükleri gibi kendilerine hekimler hakkında şikâyet iletilen her kurumun disiplin işlemleri yönünden başvuruları Tabip Odalarına iletebileceği dikkate alındığında şikayetin yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.
15.10. Nitekim somut dosyada, başvuranın CİMER üzerinden Sağlık Bakanlığı’na yaptığı şikayet başvurusu üzerine Küçükçekmece İlçe Sağlık Müdürlüğü’nün 05/01/2021 tarih ve sayılı yazısı ile şikayet İstanbul Tabip Odasına gönderilmiş, gerekli incelemeler yapılarak önce İstanbul Tabip Odası
Yönetim Kurulunun 03/03/2021 tarih ve sayılı karar ile “ilk muayenede teşhis konulamamasının hekim hatası olarak kabul edilemeyeceği”, başvuranın itirazı üzerine Onur Kurulu tarafından yapılan inceleme sonucunda verilen 05/10/2021 tarihli ve karar sayılı Kararda “İstanbul Tabip Odası
Yönetim Kurulu’nun kararının kaldırılmasına yer olmadığına oy birliği ile karar verildiği” görülmüştür.
16. Başvuranın, şikayete konu hekimler hakkında “evrakta sahtecilik, vs.” suç isnatlarıyla adli soruşturma başlatılması talebi, 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi uyarınca “Yargı yetkisinin kullanılmasına ilişkin kararlar Kurumun görev alanı dışında” olup, bu hususta herhangi bir inceleme ve araştırma yapılmamıştır. Bununla birlikte, idarelerden temin edilen bilgilerden, bu hususta başvuran tarafından Küçükçekmece Cumhuriyet
Savcılığı’na yapılan suç duyurusu üzerine açılan / soruşturma numaralı dosyanın halen derdest olduğu öğrenilmiştir.
17. Yukarıdan bu yana yapılan açıklamalar kapsamında sonuç olarak:
17.1. Dilekçe Hakkının Kullanılmasına İlişkin Şikâyetlere İlişkin olarak, başvuranın CİMER üzerinden 3071 sayılı Kanunun 7 nci maddesi kapsamında ilettiği şikayetlerinin Küçükçekmece İlçe Sağlık
Müdürlüğü’nce Kanunda öngörülen yasal süre içinde yanıtlandırılmadığı, bu aksaklığın idarenin kasti ihmalinden kaynaklanmadığı tespit edilmekle birlikte, yapılan CİMER başvurularına yasal süreler içinde yanıt verilmesi hususunda gerekli hassasiyetin gösterilmesi hususunda ilgili idare tavsiyede bulunulması, 17.2. Doktor ve Hastane Hakkındaki Şikâyetlerinde Yapılan Soruşturmanın Makul Sürede
Tamamlanmamasına İlişkin Şikâyet Hakkında, Bakanlıkça mahallinde yürütülecek inceleme, araştırma ve soruşturmaların tamamlanma süresine ilişkin ilgili Kanun ve Yönetmelikte herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği dikkate alındığında şikâyet hakkında Küçükçekmece İlçe Sağlık Müdürlüğünce 14/05/2020-07/01/2021 tarihleri arasında yürütülen yaklaşık 6 aylık inceleme ve araştırma süresi ile
Bakanlık Teftiş Kurulu Başkanlığınca Haziran ayında başlatılan soruşturma süresinin makul karşılanması
gerektiği, İlçe Müdürlüğünce konunun hekimlik uygulamaları bakımından İstanbul Tabip Odasına sevk edilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 18. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. İdare tarafından tesis edilen iş ve işlemlerin
Kurumumuzca incelenmesinden, başvuranın ilk şikayeti üzerine İl ve İlçe Sağlık Müdürlükleri nezdinde inceleme sürecinin başlatıldığı, ancak başvurana yasal süresinde yanıt verilmediği; bu bağlamda idare tarafından Kurumumuzun bilgi ve belge talebine ilişkin cevabi yazılarında “şeffaflık” ve “hesap verebilirlik” ilkelerine uygun hareket edildiği, ancak başvurana verilen yanıtlarda “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket edilmediği tespit edilmiş olup, idareye bu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
19. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. 21’inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemine karşı dava açma süresinden (varsa) arta kalan sürede Ankara İdare
Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Başvurunun KISMEN KABULÜNE KISMEN REDDİNE, Soruşturmanın makul sürede tamamlanmamasına ilişkin talebin REDDİNE, Yapılan CİMER başvurularına yasal süreler içinde yanıt verilmesi hususunda gerekli hassasiyetin gösterilmesi amacıyla SAĞLIK BAKANLIĞI’NA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, bu karar üzerine tesis edilecek işlemin
veya eylemin 30 (otuz) gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna; Kararın BAŞVURANA ve SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi