COVID-19 pandemisi sürecinde olağandışı durum kriterlerini karşılamayan sağlık tesisinde döner sermaye ödemesi talebi ve hukuki değerlendirmesi (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2022/4588-S.22.6969

BAŞVURU NO : 2021/21788

KARAR TARİHİ : 05/04/2022

RET KARARI

Adres:

BAŞVURUYA KONU İDARE : ORDU İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ

Sağlık tesisi puan ortalamasından ek ödeme verilmesi talebi

BAŞVURUNUN KONUSU :

hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 24/12/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran, Ordu Devlet Hastanesinde fizik tedavi uzmanı olarak görev yaptığını, Pandemi nedeniyle fizik tedavi ek binasının covid hastaları için kapatıldığını, bu nedenle hastalara fizyo terapi yapılamadığını, hasta yetersizliği nedeni hastane ortalaması altında kalan uzman hekimlere hastane ortalama puanından döner sermaye verilebileceğini, ancak Ağustos ve Eylül ayları için hastane ortalamasından döner sermaye alma talebinin reddedildiğini belirterek, döner sermaye ödemesinin hastane hizmet puan ortalaması üzerinden ödenmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kurumumuzca istenen bilgi ve belge üzerine Ordu İl Sağlık Müdürlüğü tarafından gönderilen 28/01/2022 tarihli ve sayılı yazı ve eklerinde, 2.1. Başvuranın Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Kliniği Uzman Hekim kadrosunda çalıştığı, 2.2. Yönetmelik gereği hastane ortalamasından ek ödeme hesaplanması gereken branşlar (Enfeksiyon

Hastalıkları Uzman Hekimleri, Mikrobiyoloji ve Biyokimya Uzman Hekimleri) haricindeki diğer branşlara yapmış oldukları performans puanlarından ek ödeme hesaplaması yapıldığı, ayrıca 26.11.2021 tarih ve sayılı yazı ekinde hastane ortalamasının altında kalan branşların belirtildiği, döner sermaye ek ödemelerinin yapmış oldukları performans puanlarından hesaplandığı, Hastane ortalamasından hesaplanması gereken branşlar haricindeki diğer branşlara hastane ortalamasından ek ödeme hesaplanamadığı,

2.3. Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair

Yönetmeliğin “Tablo Ek-4 A -Biyokimya ve mikrobiyoloji laboratuvarı hizmetlerinde çalışan biyokimya ve mikrobiyoloji uzman tabipleri, Enfeksiyon hastalıkları ve klinik mikrobiyoloji uzmanları görev yaptığı sürece Sağlık tesisi puan ortalaması üzerinden yapılan hesaplama ile genel tıbbi işlem puanı birlikte değerlendirilerek yüksek bulunan net performans puanı esas alınır.” İlgili ek ödeme yönetmeliği gereğince

Enfeksiyon Hastalıkları Kliniği, Biyokimya ve mikrobiyoloji laboratuvarı hizmetlerinde çalışan biyokimya ve mikrobiyoloji uzman hekimlerine hastane ortalamasından ek ödeme hesaplaması yapıldığı, ilgili branşlar haricinde hastane ortalamasından ek ödeme hesaplanan branşın bulunmadığı, 2.4. Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Kliniği hekimlerinin puanlarının hastane ortalamasının altında kaldığı, fizyoterapi uygulamaları ve hasta kabullerinin devam ettiği, hastalara bir haftaya sonrasına randevu verildiği, ihtiyaç duyulan cihazların çalışanlara temin edildiği, cihaz eksikliği ile ilgili branş çalışanlarından bir talebin gelmediği, Ayrıca Temmuz 2021 tarihinden itibaren fizik tedavi ve rehabilitasyon kliniğinde mesai dışı çalışma uygulaması yapıldığı, 2.5. Fizik tedavi ek binasının Ağustos ayından itibaren normal hastalara hizmet vermeye devam ettiği, fizyoterapi uygulamaları ve hasta kabullerinin devam ettiği, hastalara bir haftaya sonrasına randevu verildiği, ihtiyaç duyulan cihazların çalışanlara temin edildiği, cihaz eksikliği ile ilgili branş çalışanlarından bir talebin gelmediği, İfade edilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları İle Esenlendirme (Rehabilitasyon)

Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanun’un 5 inci maddesinde; “(…) (1) döner sermaye gelirlerinden, döner sermayeli sağlık kurum ve kuruluşlarında görev yapan memurlar ve sözleşmeli personel ile açıktan vekil olarak atananlara mesai içi veya mesai dışı ayrımı yapılmaksızın ek ödeme yapılabilir. Sağlık kurum ve kuruluşlarında Bakanlıkça belirlenen hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle, bu ödemenin oranı ile esas ve usûlleri; personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, performansı, tetkik, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ile muayene, ameliyat, anestezi, girişimsel işlemler ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi unsurlar esas alınarak Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.

6. Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair

Yönetmeliğin, /

6.1. “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (gg) bendinde, “Sağlık tesisi puan ortalaması tablosu: Personelin net performans puanının sağlık tesisi puan ortalaması esas alınarak değerlendirildiği durumlar ile bu durumlara ilişkin süreleri ve hizmet alanı kadro unvan katsayılarını gösteren Ek-4 sayılı tabloyu,” 6.2. “Temel esaslar” başlıklı 5 inci maddesinde, (1) Sağlık tesislerinde görevli personele yapılacak ek

ödemeye ilişkin temel esaslar aşağıda belirtilmiştir:

a) Ek ödeme, personele sağlık tesisine fiilen katkı sağladığı sürece verilebilir. Sağlık tesisinin o dönemde elde ettiği gayrisafi hasılattan öncelikle Hazine payı, 24/5/1983 tarihli ve 2828 sayılı Sosyal Hizmetler

Kanununun 18 inci maddesinin birinci fıkrasının (k) bendi gereğince ayrılacak pay ile Bakanlık merkez payı ayrıldıktan sonra kalan miktar, 209 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin üçüncü fıkrasında belirlenen oranları geçmemek üzere personele ek ödeme olarak dağıtılabilir. Bağış, faiz, kira gelirinden elde edilen döner sermaye gelirleri hiçbir şekilde personele ek ödeme olarak dağıtılamaz. (…)

ö) Bu Yönetmelik hükümleri uyarınca personele sağlık tesisi puan ortalaması üzerinden ek ödeme yapılması gereken hallerde mesai içi sağlık tesisi puan ortalaması esas alınır. Ek-4 sayılı tablonun (B)

bölümünde belirtilen hallerde sağlık tesisi puan ortalamasının öngörülen oranı esas alınır.

6.3. “Ek ödeme zamanı” başlıklı 14 üncü maddesinde; “Ek ödeme, aylık dönemler halinde yapılır.

Dağıtılmasına karar verilen ek ödeme tutarı, o dönemin bitiminden sonraki yirmi gün içinde hak sahiplerine ödenir. Ancak, döner sermaye gelirlerinin tahsilatında gecikme olması halinde tahsilatı takip eden ilk ödeme döneminde ödeme yapılır.” 6.4. “Ek-4 tablosunun (A) bölümünün 5, 6, 15 ve 28 inci maddelerinde, A) Personelin kendi hizmet alanı kadro unvan katsayısının esas alındığı durumlar

Doğal afet, savaş, salgın hastalık, seferberlik gibi olağandışı durumlara

Görevlendirme Sağlık tesisi puan

5 maruz kalan sağlık tesislerine

süresince ortalamasından görevlendirilen personele kadrosunun bulunduğu sağlık tesisinden

Yangın, sel, deprem gibi olağandışı durumlara maruz kalan sağlık tesislerinde

Bakanlığın Sağlık tesisi puan

6 çalışan personele İl Sağlık Müdürlüğü

belirlediği sürece ortalamasından veya Bakanlık tarafından belirlenen sağlık tesislerinden

Biyokimya ve mikrobiyoloji laboratuvarı hizmetlerinde çalışan biyokimya ve mikrobiyoloji uzman tabipleri ve

Görev yaptığı Sağlık tesisi puan 15 bunların yan dal uzmanları, tıpta sürece ortalamasından uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlar ve bunların yan dal uzmanları ile

Üremeye Yardımcı Tedavi (ÜYTE)

/

merkezlerinde görev yapan tıbbi histoloji ve embriyoloji uzmanları

Sağlık tesislerinde, branşı ile ilgili altyapı ve cihaz eksikliklerinin giderilmesi sürecinde veya sağlık tesisine ya da sağlık tesisi bünyesindeki

İlgili ek ödeme Sağlık tesisi puan

28 semt polikliniklerine hizmet gereği

dönemi için ortalamasından görevlendirilmesine rağmen branşında hasta yetersizliği bulunan uzman tabipler ve uzman diş tabipleri (başhekimin kararı ile)

Hükümleri yer almaktadır.

7. Sağlık Bakanlığı Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğünün “Ek Ödeme Yönetmeliği Uygulamaları” konulu 29/07/2020 tarihli ve E. 549 sayılı yazısının 19 uncu maddesinde, “19- Mezkur Yönetmeliğin

Ek-4 sayılı tablosunun (A) bölümünde yer alan sağlık tesislerinde, branşı ile ilgili altyapı ve cihaz eksikliklerinin giderilmesi sürecinde veya sağlık tesisine ya da sağlık tesisi bünyesindeki semt polikliniklerine hizmet gereği görevlendirilmesine rağmen branşında hasta yetersizliği bulunan uzman tabipler ve uzman diş tabiplerinin başhekimin kararı ile sağlık tesisi ortalamasından ek ödeme verilmesi hükmüne yönelik olarak; a) Başhekim tarafından bir branşta altyapı, cihaz eksikliği ve hasta eksikliği bulunduğu kararı verildiğinde ilgili branştaki tüm tabiplerin ek ödemesi sağlık tesisi ortalaması üzerinden hesaplanacaktır.

b) Semt polikliniğine görevlendirilen tabiplerde ilgili branş için hasta yetersizliği kararı verilmiş ise bu hüküm sadece semt polikliniğinde görev yapan ilgili branştaki tabipler için uygulanacaktır.” denilmektedir.

8. Sağlık Bakanlığı Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğünün mülga 5 Eylül 2011 tarihli ve E. 36636 sayılı 2011/49 Genelgesinde, “(…) İlanı müteakip anılan hüküm çerçevesinde ek puan talebine ilişkin yapılacak gerekçeli başvurular üzerine ilgili uzman tabiplerin puanının hastane hizmet puan ortalamasının altında kalmasının branşı ile ilgili altyapı ve cihaz eksikliklerinden veya hasta yetersizliğinden kaynaklanıp kaynaklanmadığı noktasında başhekimce gerekli değerlendirme yapılacak olup, branşı ile ilgili altyapı ve cihaz eksikliklerinden veya hasta yetersizliğinden kaynaklanmayan sebeplerle puanı hastane hizmet puan ortalamasının altında kalan uzman tabiplere başhekimce mezkur

Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (kk) bendi çerçevesinde ek puan verilmeyecektir.

Başhekim bu noktadaki değerlendirmesini yaparken, ilgili branşta bulunan tüm uzman tabiplerin durumu ile kurumun koşulları, hasta popülasyonu, ilgili uzman tabibin o ayki çalışma süresi, ilgili branşın hasta sayısındaki aylık veya mevsimsel değişiklikler gibi hususlarda her dönem (ay) için ayrı bir değerlendirme yaparak karar verecektir. (…)” denilmektedir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

/

9. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Başvuran, Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair

Yönetmeliğin Ek-4 tablosunun (A) bölümünün 5, 6 ve 28 inci maddelerine istinaden tarafına 2021 yılı

Ağustos ve Eylül ayları için sağlık tesisi puan ortalaması üzerinden döner sermaye ödenmesini talep etmektedir.

11. Konuyla ilgili mevzuat hükümleri incelendiğinde, Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Tesislerinde Görevli

Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmeliğin Ek-4 tablosunun (A) bölümünün 5 inci maddesinde, doğal afet, savaş, salgın hastalık, seferberlik gibi olağandışı durumlara maruz kalan sağlık tesislerine görevlendirilen personele, 6 ıncı maddesinde yangın, sel, deprem gibi olağandışı durumlara maruz kalan sağlık tesislerinde çalışan personele, 28 inci maddesinde ise sağlık tesislerinde, branşı ile ilgili altyapı ve cihaz eksikliklerinin giderilmesi sürecinde veya sağlık tesisine ya da sağlık tesisi bünyesindeki semt polikliniklerine hizmet gereği görevlendirilmesine rağmen branşında hasta yetersizliği bulunan uzman tabipler ve uzman diş tabiplerine sağlık tesisi puan ortalamasından ek ödeme yapılmasına imkân tanındığı görülmektedir.

12. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; dosyadaki bilgi ve belgeler, anılan mevzuat hükümleri ve tüm dosya içeriği göz önünde bulundurularak başvuruya konu olaylar bir bütün olarak incelendiğinde, ülke genelinde COVID-19 hastalığı adı verilen salgın hastalığın hakim olduğu bilinmekle birlikte COVID-19 pandemisi nedeniyle özveriyle görev yapan sağlık çalışanlarının herhangi bir maddi kayba uğramalarının önlenmesi, motivasyon ve teşviki amacıyla mezkur Ek Ödeme Yönetmeliğine eklenen geçici maddeler ile bu kapsamda görev yapan sağlık çalışanlarına ek ödeme yapılmasına imkanı tanındığı, Ordu ilinin de ülke genelinde COVID-19 hastalığından etkilenme bakımından ayrıksı bir durumunun bulunmadığı, Ordu Devlet Hastanesinin yukarda yer verilen Ek Ödeme Yönetmeliğinin Ek-4 tablosunun (A) bölümünün 5 ve 6 ıncı maddesi gereğince olağandışı durumlara maruz kalan sağlık tesisi olarak belirlenmediği, Kurumumuzca da bu yönde bir tespit yapılamadığından söz konusu mevzuat düzenlemelerinin başvurana uygulanmasına imkan bulunmadığı, mezkur Ek Ödeme Yönetmeliğinin Ek-4 tablosunun (A) bölümünün 28 inci maddesinin ise sağlık tesislerinde, branşı ile ilgili altyapı ve cihaz eksikliklerinin giderilmesi sürecinde branşında hasta yetersizliği bulunan uzman tabiplere sağlık tesisi puan ortalamasından ek ödeme yapılmasına imkan tanıdığı, söz konusu düzenleme kapsamında uzman tabiplerin puanının hastane hizmet puan ortalamasının altında kalmasının branşı ile ilgili altyapı ve cihaz eksikliklerinden veya hasta yetersizliğinden kaynaklanıp kaynaklanmadığı noktasında başhekimce gerekli değerlendirmenin yapılarak bir karar alınması gerektiği, İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerden

Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Kliniği hekimlerinin puanlarının hastane ortalamasının altında kaldığı görülmekle birlikte bunun sebebinin altyapı ve cihaz eksikliklerinden kaynaklandığına yönelik bir tespit yapılmadığı, tam tersine fizik tedavi ek binasının Ağustos ayından itibaren normal hastalara hizmet vermeye devam ettiği, fizyoterapi uygulamaları ve hasta kabullerinin devam ettiği, hastalara bir hafta sonrasına randevu verildiği, ihtiyaç duyulan cihazların çalışanlara temin edildiği, cihaz eksikliği ile ilgili branş çalışanlarından bir talebin gelmediği yönünde tespitlerde bulunulduğu, Göğüs Hastalıkları, İç

Hastalıkları, Nöroloji, Ruh sağlığı ve Hastalıkları branşlarının yapmış oldukları 2021 yılı Ağustos ve Eylül aylarına ait poliklinik hasta sayıları, MHRS randevulu hasta sayısı vb. istatistikler kıyaslandığında

başvuranın görev yaptığı Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Kliniği ile benzerlik gösterdiği, söz konusu düzenleme gereğince branşı ile ilgili altyapı ve cihaz eksikliklerinden kaynaklanmayan sebeplerle puanı hastane hizmet puan ortalamasının altında kalan uzman tabiplere sağlık tesisi puan ortalamasından ek ödeme yapılması imkanı bulunmadığı, Kurumumuzca yapılan inceleme neticesinde de bu yönde bir tespit yapılamadığı anlaşıldığından başvuranın sağlık tesisi puan ortalaması üzerinden döner sermaye ödenmesi talebinin reddedilmesinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

14. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa)

dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ordu İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın BAŞVURANA ve ORDU İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi