Covid-19 PCR testi yapılmayan laboratuvarda çalışan sağlık personelinin ek ödeme talebinin reddi ve hukuki değerlendirmesi (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/10249-S.21.16512

BAŞVURU NO : 2021/1436

KARAR TARİHİ : 09/07/2021

RET KARARI ,TCKN:

BAŞVURUYA KONU İDARE : EDİRNE İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ

BAŞVURUNUN KONUSU : Ek ödemenin %100 üzerinden ödenmesi talebi hk.

BAŞVURU TARİHİ : 22/01/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran, Edirne Keşan Devlet Hastanesi laboratuvarında görev yaptığını, çalıştığı hastanede COVİD-

19 hastalarına bakıldığını, işi gereği acil laboratuvarda tuttuğu hafta içi ve hafta sonu nöbetlerinde

hastanede alınan COVİD19 numunelerinin barkotlarını bastığını ve numuneleri ilgili servislerden toplayarak PCR çalışmaları yapan hastanelere transfer ettiğini, ayrıca Covid hastaları için önem arz eden

Ferritin, D-Dimer, Kardiyak testleri, PT, Aptt, INR gibi tetkikleri yapan hem acil laboratuvarda hem de merkez laboratuvarda çalıştığını ve Covid numuneleriyle çalıştığı için bu hususun ciddi risk doğurduğunu ancak Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair

Yönetmelik uyarınca tarafına ek ödeme yapılmadığını hâlbuki aynı Yönetmelik’in 5. Maddesinin (a)

bendinde “Ek ödeme, personele sağlık tesisine fiilen katkı sağladığı sürece verilebilir. ” hükmünün yer aldığını ve bu hükme istinaden fiilen sürekli olarak katkı sağlamasına rağmen ek ödemeden yararlandırılmamasının hukuka aykırı olduğunu, bu durumun motivasyonunu düşürdüğünü ve kuruma aidiyetini de zedelediğini belirterek, anılan ek ödemenin tarafına yapılmasını talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuruya konu iddia hakkında bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Edirne İl Sağlık Müdürlüğü tarafından gönderilen cevabi yazı ve eklerinde özetle; 2.1. 24.09.2020 tarih ve 681 sayılı Sağlık Bakanlığı Kamu Hastaneler Genel Müdürlüğü yazısının 1.

maddesinin b bendinde ” Covid-19 PCR testi yapılan mikrobiyoloji laboratuvarına görevlendirilenlere görev yaptıkları süreler için %100’ü, bu alanlarda çalışmayan sağlık hizmetleri sınıfı personel ile tabip dışı diğer personele Ek tabloda belirlenen oranlar, esas alınarak ek ödeme hesaplanması” hükmünün yer aldığı,

2.2. İlgilinin 17.12.2020 tarihindeki dilekçesinde ek ödemesinin %100 tavandan verilmesi ile ilgili talebinin, yukarıda yer alan madde hükmü çerçevesinde değerlendirilerek dilekçesine işlem yapılamadığı,

2.3. Hastanenin mikrobiyoloji laboratuvarında Covid-19 şüpheli hastalardan alınan PCR testlerinin numunelerinin bakılmadığı, bunun için ayrılan alanın olmadığı, mevcut durumdaki laboratuvarda hastaneye başvuran tüm hastaların kan ve diğer örneklerinin bakıldığının bilindiği,

ifade edilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. Anayasanın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet

Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.”,

4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,

5. 4/3/2020 tarihli ve 31058 sayılı Resmi Gazetede Yayımlanarak Yürürlüğe Giren Sağlık Bakanlığına

Bağlı Sağlık Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmeliğin, 5.1. “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde, “Bu Yönetmeliğin amacı, Sağlık Bakanlığınca belirlenen hizmet sunum şartları ve kriterleri dikkate alınmak suretiyle personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, performansı, tetkik, eğitim, öğretim ve araştırma faaliyetleri, yapılan muayene, ameliyat, anestezi ve girişimsel işlemlerden oluşan genel tıbbi işlemler, özellikli tıbbi işlemler ile uluslararası sağlık hizmetlerinde çalışma gibi unsurlar esas alınarak, döner sermayeden yapılacak ek ödemenin oran, usul ve esaslarını belirlemek, sağlık hizmetlerini iyileştirmek, kaliteli ve verimli hizmet sunumunu teşvik etmektir.”

5.2. “Temel esaslar” başlıklı 5’nci maddesinin birinci fıkrasında, “Ek ödeme, personele sağlık tesisine fiilen katkı sağladığı sürece verilebilir. Sağlık tesisinin o dönemde elde ettiği gayrisafi hasılattan öncelikle

Hazine payı, 24/5/1983 tarihli ve 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun 18 inci maddesinin birinci fıkrasının (k) bendi gereğince ayrılacak pay ile Bakanlık merkez payı ayrıldıktan sonra kalan miktar, 209 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin üçüncü fıkrasında belirlenen oranları geçmemek üzere personele ek ödeme olarak dağıtılabilir. Bağış, faiz, kira gelirinden elde edilen döner sermaye gelirleri hiçbir şekilde personele ek ödeme olarak dağıtılamaz.”

6. 24.09.2020 tarih ve 681 sayılı Sağlık Bakanlığı Kamu Hastaneler Genel Müdürlüğü yazısının 1.

maddesinin b bendinde; “Tabip dışı sağlık hizmetleri sınıfı personelden; Covid-19 için ayrılmış poliklinik, servis, yoğun bakım, görüntüleme ve acil servis alanları ile Covıd-19 PCR testi yapılan mikrobiyoloji laboratuvarına görevlendirilenlere görev yaptıkları süreler için %100’ü, bu alanlarda çalışmayan sağlık hizmetleri sınıfı personel ile tabip dışı diğer personele Ek tabloda belirlenen oranlar, esas alınarak ek ödeme hesaplanması,”

düzenlemelerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SN. SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ

7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan Ret

Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran özetle, laboratuvarda görev yaptığını, çalıştığı hastanede Covid numuneleriyle çalıştığı için bu hususun ciddi risk doğurduğunu ancak buna rağmen ek ödemeden yararlandırılmadığını bu durumun motivasyonunu düşürdüğünü ve kuruma aidiyetini de zedelediğini belirterek, anılan ek ödemenin tarafına yapılması talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.

9. İdare ise başvuranın talebini hastanenin mikrobiyoloji laboratuvarında Covid-19 şüpheli hastalardan alınan PCR testlerinin numunelerinin bakılmadığı hatta bunun için ayrılan alanın olmadığı gerekçeleriyle reddetmiştir.

10. Sağlık çalışanlarına personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı gibi unsurlar dikkate alınarak çalıştığı birim döner sermayesinden ek ödeme yapılmaktadır. Ek ödemenin oranları personelin görevi ve çeşitli performans kriterlerine göre belirlenmektedir. Covid 19 salgını sırasında personelin mali kayıplarının giderilmesi ve personelin motivasyonunun artırılması amacıyla ek ödeme oranları ilgili Yönetmelik’ten bağımsız olarak Bakan tarafından belirlenebileceği hüküm altına alınmıştır.

11. Bu kapsamda; 24.09.2020 tarih ve 681 sayılı Sağlık Bakanlığı Kamu Hastaneler Genel Müdürlüğü yazısının 1. maddesinin b bendinde; “Tabip dışı sağlık hizmetleri sınıfı personelden; Covid-19 için ayrılmış poliklinik, servis, yoğun bakım, görüntüleme ve acil servis alanları ile Covıd-19 PCR testi yapılan mikrobiyoloji laboratuvarına görevlendirilenlere görev yaptıkları süreler için %100’ü, bu alanlarda çalışmayan sağlık hizmetleri sınıfı personel ile tabip dışı diğer personele Ek tabloda belirlenen oranlar, esas alınarak ek ödeme hesaplanması,” düzenlemesi yer almaktadır.

12. Somut olayda, İdare’nin cevabi yazısından da anlaşılacağı üzere; hastanenin mikrobiyoloji laboratuvarında hastaneye başvuran tüm hastaların kan ve diğer örneklerinin bakıldığı, Covid-19 şüpheli hastalardan alınan PCR testlerinin numunelerine ise bakılmadığı ve hatta bunun için ayrılan alanın da olmadığı bu nedenle ek ödeme hesaplanmasında esas alınan ve sadece Covid-19 için ayrılmış poliklinik, servis, yoğun bakım, görüntüleme ve acil servis alanları ile Covıd-19 PCR testi yapılan mikrobiyoloji laboratuvarına görevlendirilenlere görev yaptıkları süreler için %100 olarak verilen ek ödemenin başvuranın çalıştığı laboratuvarın Covid 19 PCR testi yapılan bir laboratuvar olmaması nedeniyle başvurana ödenemeyeceği anlaşılmaktadır.

13. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, başvuranın Sağlık Bakanlığının yazısında yer alan

Covıd-19 PCR testi yapılan mikrobiyoloji laboratuvarında görevlendirilmemiş olması nedeniyle %100

üzerinden tarafına ödeme yapılmama işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, İdarenin başvuranla ilgili işlemlerinde ‘kanunlara uygunluk’, ‘makul sürede karar verme’, ‘hesap verilebilirlik’, ‘şeffaflık’, ‘kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi’ ilkelerine uygun davrandığı tespit edilmiştir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

15. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Edirne İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;

Bu kararın BAŞVURANA ve EDİRNE İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine;

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi