|
ÖZET: Başvuran, COVID-19 pandemisi sürecinde sağlık hizmeti sunan birimlerde görev yapmasına rağmen, Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmelik uyarınca ek ödeme talep etmiştir. İdare, başvuranın 926 sayılı Kanun kapsamında görev yaptığını ve COVID-19 için belirlenen alanlarda çalışmasına rağmen, ek ödeme alma hakkının bulunmadığını belirtmiştir. Başvurunun reddedilmesinin gerekçesi, başvuranın aylık ve mali haklarının toplamının, devredildiği tarihteki hesaplamalarla belirlenen tutardan yüksek olmasıdır.
6756 sayılı Kanun çerçevesinde, devredilen personelin mali haklarının korunması amacıyla yapılan düzenlemelere göre, başvuranın mevcut pozisyonu üzerinden yapılan sanal hesaplama, ek ödeme alabilmesi için gerekli olan tutardan fazla çıkmıştır. Bu nedenle, başvuranın ek ödeme talebinin hukuka uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. İdare, başvuranın COVID-19 pandemisi kapsamında yaptığı hizmetlerin karşılığı olarak ek ödeme yapma yükümlülüğünün bulunmadığını ifade etmiştir. Dolayısıyla, başvurunun reddi yönünde karar verilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/11856-S.21.19100
BAŞVURU NO : 2021/3772
KARAR TARİHİ : 16/08/2021
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
SAĞLIK BAKANLIĞI
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : COVID-19 pandemisi kapsamında ek ödemeden yararlandırılma taleplidir.
BAŞVURU TARİHİ : 17/02/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran özetle; Devlet Hastanesinde görevliyken geçici görevlendirmeyle
COVID-19 kliniğinde, COVID-19 polikliniğinde, numune alma biriminde, transport görevinde ve İl Halk
Sağlığı Müdürlüğü emrinde iki ay filyasyon ekibinde görev yaptığını, 23/12/2020 tarihi itibariyle asli görevine döndüğünü, pandemi nedeniyle çalıştığı Hastanede de COVID-19 hastalarına bakılmaya başlandığını, görevlendirildiği süreçte COVID-19 teşhisli/şüpheli/temaslı hastalara temas etmek zorunda kaldığını, bu hususun ciddi risk doğurmasına rağmen kendisi ve birlikte çalışan mesai arkadaşlarının görevlerini aksatmadan yerine getirdiğini, ancak tarafına Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Tesislerinde
Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmelik uyarınca ek ödeme yapılmadığını, Yönetmelikte “Ek ödeme, personelin sağlık tesisine fiilen katkı sağladığı sürece verilebilir” hükmünün yer aldığını, fiilen sürekli olarak katkı sağlamasına rağmen ek ödemeden yararlandırılmamasının motivasyonunu düşürdüğünü ve hukuka aykırı olduğunu belirterek 04/03/2020 tarihli ve 31058 sayılı
Resmi Gazetede yayımlanan Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme
Yapılmasına Dair Yönetmelik uyarınca hak ettiğini ifade ettiği ek ödemeden yararlandırılmayı talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 26/02/2021 tarihli, sayılı ve 24/05/2021 tarihli,
sayılı yazılarına istinaden Sağlık Bakanlığı Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 26/05/2021 tarihli ve sayılı yazıda özetle;
2.1) Başvuranın, Genelkurmay Başkanlığı Gülhane Askeri Tıp Akademisi Sağlık Astsubay Sınıf Okulu
mezunu olduğu ve 669 sayılı KHK kapsamında devir olan personel statüsünde bulunduğu, akabinde
Bakanlık Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğünce Sağlık Memuru (Toplum Sağlığı) olarak atamasının gerçekleştirildiği, COVID-19 pandemisi sürecinde bütün sağlık çalışanlarının Bakanlık tarafından –
pandeminin olumsuz etkilerinin en aza indirilmesi, vatandaşların teşhis ve tedavisinin yapılması, koruyucu hizmetlerin en etkin ve süreklilik arz eder şekilde verilebilmesi adına- uygun görülen birimlerde görevlendirildiği, örneğin pek çok diş hekiminin asli görevleri arasında yer almamasına rağmen COVID-
19 pandemi sürecinde sağlık hizmetinin kesintisiz devam etmesi bakımından filyasyon çalışmalarında
görevlendirildiği,
2.2) Bu kapsamda Gülhane Askeri Tıp Akademisi Sağlık Astsubay Sınıf Okulu mezunu olan ve Sağlık
Memuru (Toplum Sağlığı) kadrosunda görev yapan adı geçenin de numune alma veya numunenin transport görevini ifa ediyor olmasının verilen hizmetin gereği olduğu,
2.3) Devredilen personelin ödemeye esas düzenlemeleri hakkında Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan
06/12/2016 tarihli yazının (C) bölümünün “Devredilen personelden aylıklarını 926 sayılı Türk Silahlı
Kuvvetleri Personel Kanununa göre almakta olanlar” başlığının 2 nci maddesinde açıklanan ‘sanal hesaplama’da aylık maaş ödemesinin, sabit ek ödeme ve COVID-19 pandemisi sebebiyle yapılan ödeme toplanarak birlikte değerlendirildiği,
2.4) Mezkûr hüküm gereği; sanal hesaplama sonucu bulunan toplam tutar, ilgili personelin devir tarihindeki
aylık ve mali haklar toplamından fazla ise aradaki farkın döner sermaye bütçesinden ödeneceği, devir tarihindeki aylık ve mali haklar toplamı sanal olarak yapılan hesaplamadan daha yüksek ise bu kapsamda herhangi bir ödeme yapılmasının mümkün olmadığı,
2.5) Görev listelerinde adı bulunan, fakat ek ödemeye esas listelerde adı bulunmayan personelin COVID-
19 için belirlenmiş alanda çalıştığı kabul edilerek tavana ilişkin katsayısının “2” olarak esas alındığı,
ilgilinin devir tarihindeki toplam maaş ödemesi, “sanal hesaplama” olarak hesaplanan tutardan yüksek olduğu için herhangi bir hak ediş oluşmadığı,
2.6) Başvuranın 669 sayılı KHK ile Bakanlığa devredilen 926 sayılı TSK Kanunu kapsamında görev yapan
personel statüsünde bulunduğu, devredilen askeri personelin mali haklarına ilişkin Hazine ve Maliye
Bakanlığının 06/12/2016 tarihli yazısında açıkça belirtildiği üzere devir tarihindeki toplam maaş üzerinden ilgilinin şu andaki pozisyonu üzerinden sanal olarak yapılan toplam hak edişin mukayese edilmesiyle işlemlerin gerçekleştirildiği, hiçbir mukayese yapılmadan COVID-19 pandemisi kapsamında ödenen ek ödemenin ilgili personele doğrudan ödenmesinin Hazine ve Maliye Bakanlığının anılan yazısı uyarınca mümkün olmadığı açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı”
başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin
birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 6756 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması ve Milli Savunma Üniversitesi
Kurulması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin
Değiştirilerek Kabul Edilmesi Hakkında Kanunun;
5.1) “Devredilecek kurumlar” başlıklı 106 ıncı maddesinin birinci fıkrasında “(1) Gülhane Askeri Tıp
Akademisine bağlı eğitim hastaneleri ve Türk Silahlı Kuvvetleri Rehabilitasyon ve Bakım Merkezi ile asker hastaneleri, dispanser ve benzeri sağlık hizmet birimleri ile Jandarma Genel Komutanlığına ait sağlık kuruluşları her türlü hak ve yükümlülükleri, alacak ve borçları, sözleşme ve taahhütleri, taşınırları ve taşıtlarıyla birlikte, Sağlık Bakanlığına devredilir ve bunlara tahsisli taşınmazlar Bakanlığa tahsis edilir. Devredilen sağlık kuruluşlarından müstakil olanların taşınmazları müştemilatı ile birlikte ve bütün olarak tahsis edilir; başka hizmet birimleri ile aynı yerleşke içerisinde bulunanlardan ifrazı mümkün olanların ifrazı ve tahsisi yapılır.”,
5.2) “Devredilecek personel” başlıklı 107 inci maddesinin üçüncü fıkrasında “Devredilen
personelden;…
c) Aylıklarını 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununa göre alanlara, aylık ve mali hakları (ek ödeme veya sağlık hizmetleri tazminatı dahil), rütbe ve kıdemleri ile devredildiği tarihteki aylık ve mali hak unsurları (tayın bedeli ve fiilen çalışma karşılığı yapılan ödemeler hariç) esas alınarak aynı şekilde ödenir. Bu şekilde almakta oldukları aylık ve mali hakları toplam net tutarının, devir sonrası yeni kadrolarına bağlı olarak alabilecekleri aylık ve mali hakları toplamı ile atanmış oldukları yeni kadro unvanı esas alınmak suretiyle hesaplanan döner sermaye ek ödemesi toplamının net tutarından az olması halinde aradaki fark tutarı, herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın ayrıca tazminat olarak ödenir.
Bunların, subaylarda kıdemli albay, astsubaylarda ise iki kademeli kıdemli başçavuş rütbesini geçmemek ve general ve amiraller bulundukları rütbede kalmak üzere rütbe, terfi ve kıdemlilik işlemleri ile yaş haddi ve kadrosuzluk tazminatı da dahil emeklilik işlemleri, görev yaptıkları kurum tarafından 926 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılır. Ancak bunlar, istekleri halinde atanmış oldukları kadronun mali ve sosyal haklarından yararlanmak kaydıyla memurlar için belirlenen yaş haddine kadar çalışmaya devam edebilirler.
Bu bent kapsamında bulunan personel hakkında 4/1/1961 tarihli ve 209 sayılı Kanunun ek 3 üncü maddesi ile 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Kanunun ek 3 üncü maddesi uygulanmaz. Devredilen personele 926 sayılı Kanunun ek 17 nci maddesinin (Ç) fıkrası uyarınca yapılacak sağlık hizmetleri tazminatı ödemelerine ilişkin esas ve usulleri belirlemeye, anılan fıkrada belirtilen hükümler çerçevesinde Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Sağlık Bakanlığı yetkilidir.”,
6) 04/03/2020 tarihli ve 31058 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık
Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmeliğin Geçici 2 nci maddesinde
“(Ek: RG-06/09/2020-31236) (1) 1/8/2020 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere üç ay süreyle yer ve/veya personel yönünden kapsamı ve oranı Bakan tarafından belirlenmek kaydıyla, personele ek ödeme yapılabilir. Bu şekilde yapılacak ödeme tutarı toplamı mesai içi tavan ek ödeme tutarını geçemez.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde, başvurunun reddi yönünde
hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8) Gülhane Askeri Tıp Akademisi Sağlık Astsubay Sınıf Okulu mezunu olan, 669 sayılı KHK ile Sağlık
Bakanlığına devri yapılarak 926 sayılı Kanun kapsamında görev yapan personel statüsünde bulunan ve
Sağlık Memuru (Toplum Sağlığı) kadrosunda Devlet Hastanesi bünyesinde görev yapmakta olan başvuran, COVID-19 pandemisi için ayrılmış alanlarda görev yaptığından bahisle, COVID-
19 pandemisi kapsamında ek ödemeden yararlandırılmayı talep etmektedir (§1).
9) 6756 sayılı Kanun gereği (§5); Gülhane Askeri Tıp Akademisine bağlı eğitim hastaneleri ve Türk Silahlı
Kuvvetleri Rehabilitasyon ve Bakım Merkezi ile asker hastaneleri, dispanser ve benzeri sağlık hizmet birimleri ile Jandarma Genel Komutanlığına ait sağlık kuruluşları Sağlık Bakanlığına devredilmiş, devirden dolayı personelin hak kaybına uğramamasını teminen fark tazminatı ödenmesi öngörülmüş, 926 sayılı
Kanuna tabi bulunan personel, terfi, aylık ve diğer mali ve sosyal haklar bakımından 926 sayılı Kanuna tabi olmaya devam ettirilmiştir.
10) Yine aynı Kanunda, aylıklarını 926 sayılı Kanuna göre alanlara, aylıkları ile ek ödeme veya sağlık
hizmetleri tazminatı dahil mali hakları, rütbe ve kıdemleri ile devredildiği tarihteki aylık ve mali hak unsurları (tayın bedeli ve fiilen çalışma karşılığı yapılan ödemeler hariç) esas alınarak aynı şekilde ödeneceği; bu şekilde almakta oldukları aylık ve mali hakları toplam net tutarının, devir sonrası yeni kadrolarına bağlı olarak alabilecekleri aylık ve mali hakları toplamı ile atanmış oldukları yeni kadro unvanı esas alınmak suretiyle hesaplanan döner sermaye ek ödemesi toplamının net tutarından az olması halinde aradaki fark tutarının, herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın ayrıca tazminat olarak ödeneceği hükme bağlanmıştır.
11) 6756 sayılı Kanunun 106 ve 107 nci maddeleri kapsamında Sağlık Bakanlığı ve Sağlık Bilimleri
Üniversitesine devredilen personelin aylık ve diğer mali haklarının tespitine ilişkin tereddütlerin giderilmesi ve uygulama birliğinin sağlanması amacıyla Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğü tarafından hazırlanan 06/12/2016 tarihli ve ‘Devredilen Personelin Mali Hakları’ konulu yazının “C) Devredilen personelden aylıklarını 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununa göre almakta olanlar” kısmının 2 nci maddesinde; bu bölümün 1 inci maddesi kapsamında almakta oldukları aylık ve mali haklar toplamı net tutarının, devir sonrası yeni kadrolarına bağlı olarak alabilecekleri aylık ve mali hakların net tutarı ile atanmış oldukları yeni kadro unvanı esas alınmak suretiyle hesaplanan döner sermaye ek ödemesi net tutarının toplamından az olması halinde aradaki fark tutarının, herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın ayrıca tazminat olarak ödeneceği, yeni kadrolarına ilişkin aylık ve mali haklar ile döner sermaye ek ödemesi net tutarlarının tespitine ilişkin hesaplamanın “sanal” olarak yapılacağı, söz konusu tazminatın döner sermaye bütçesinden karşılanacağı hususlarında yer verilmiştir.
12) Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair
Yönetmeliğin (§6) Geçici 2 nci maddesinde, 01/08/2020 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere üç ay süreyle yer ve/veya personel yönünden kapsamı ve oranı Bakan tarafından belirlenmek kaydıyla, personele ek ödeme yapılabileceği, bu şekilde yapılacak ödeme tutarı toplamının mesai içi tavan ek ödeme tutarını geçemeyeceği düzenlenmiştir. Söz konusu düzenleme doğrultusunda ek ödeme oranları 24/09/2020 tarihli
Makam Onayı ile belirlenerek, Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğünün 24/09/2020 tarihli ve ‘COVID-19 pandemisi nedeniyle sağlık tesislerinde ek ödeme yapılmasına ilişkin usul ve esaslar’ konulu yazısı yayımlanmıştır. Bahsi geçen yazıda; “c) Tabip dışı sağlık hizmetleri sınıfı personelden, COVID-19 pandemisi kapsamında hizmet sunumu için ayrılan ve münhasıran COVID-19 hastası takip ve tedavisinin yapılması üzere oluşturulan COVID-19 polikliniği ve servisleri ile COVID-19 için ayrılmış görüntüleme alanı ve COVID-19 PCR testi yapılan mikrobiyoloji laboratuvarına görev yapanların görev yaptıkları
süreler için tavan ek ödeme tutarına esas katsayısı 2 (iki) olarak alınması, ç) Hesaplamalarda aktif çalışma gün katsayısı kullanılması gerekmektedir.” denilmektedir.
13) İdare tarafından (§5); görev listelerinde adı bulunan, fakat ek ödemeye esas listelerde adı bulunmayan
personelin COVID-19 için belirlenmiş alanda çalıştığı kabul edilerek tavana ilişkin katsayısının “2” olarak esas alındığı, ilgilinin devir tarihindeki toplam maaş ödemesi, “sanal hesaplama” olarak hesaplanan tutardan yüksek olduğu için herhangi bir hak ediş oluşmadığı, hiçbir mukayese yapılmadan COVID-19 pandemisi kapsamında ödenen ek ödemenin ilgili personele doğrudan ödenmesinin mümkün olmadığı ifade edilmiştir.
14) Dosya kapsamında yer alan Isparta Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün Kamu Hastaneleri Genel
Müdürlüğüne hitaplı yazısında özetle; COVID-19 pandemisi ek ödemelerinin Sağlık Bakanlığına Bağlı
Sağlık Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmeliğe göre EKOBS (Ek ödeme bilgi sistemleri) üzerinden yapıldığı, başvuranın tüm ek ödeme bordrolarında yer aldığı, kadrosu gereği ödeme çıkmadığı, Yönetmeliğe göre emsal personelin aldığı miktarın, aylıklarını 926 sayılı Kanuna göre alan başvuranın aldığı tutarı geçmesi halinde başvurana da ek ödeme çıkabileceği, ancak söz konusu miktarı geçmediğinden ek ödeme alma imkanı olmadığı ifade edilmiş ve örnek emsal bordrolarla hususa ilişkin açıklamalara yer verilmiştir. Ayrıca, başvuranın filyasyon çalışmalarında görev almak üzere 22 Ekim-22
Kasım 2020 tarihleri arası görevlendirilerek 23/12/2020 tarihinde Devlet
Hastanesindeki görevine başladığı dosya kapsamından anlaşılmıştır.
15) Buna göre; aylıklarını 926 sayılı Kanuna göre alan başvuranın, almakta olduğu aylık ve mali haklar
toplamı net tutarı, devir sonrası yeni kadrosuna bağlı olarak alabileceği aylık ve mali hakların net tutarı ile atanmış olduğu yeni kadro unvanı esas alınmak suretiyle hesaplanan döner sermaye ek ödemesi net tutarı toplamından az olması halinde, 6756 sayılı Kanun düzenlemesi gereği, aradaki fark tutarını tazminat ödemesi olarak alabileceği, ancak; devir tarihindeki toplam maaş ödemesinin, yapılan sanal hesaplama ile belirlenen tutardan yüksek olması nedeniyle anılan tazminat ödemesinin yapılamadığı ve dolayısıyla idarenin başvuruya konu işleminin mevzuat çerçevesinde tesis edildiği kanaatine varılmıştır.
16) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; 926 sayılı Kanun kapsamında görev yapan
personel statüsünde bulunan başvuranın, COVID-19 pandemisi için ayrılmış alanlarda görev yaptığından bahisle, 04/03/2020 tarihli ve 31058 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık
Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmelik uyarınca COVID-19 pandemisi kapsamında yapılan ek ödemeden yararlandırılma talebine yönelik yapılan işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
17) İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; idarenin başvurana verdiği 09/12/2020 tarihli ve E.70 sayılı cevabi yazıda, hangi sürede ve hangi mercie başvurulabileceği gösterilmediğinden “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı tespitiyle idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ
tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Isparta İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA ve SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi