Covid-19 sürecinde uyku laboratuvarında çalışan sağlık personelinin ek ödeme talebi ve idarenin değerlendirmesi (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/14524-S.21.23268

BAŞVURU NO : 2021/10000

KARAR TARİHİ : 08/10/2021

RET KARARI

Adres:

BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BAKANLIĞI

COVID-19 pandemisi kapsamında ek ödemeden yararlandırılma

BAŞVURUNUN KONUSU :

taleplidir.

BAŞVURU TARİHİ : 27/05/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran; İstanbul Sultan 2. Abdülhamid Han Eğitim ve Araştırma

Hastanesinde uyku laboratuvarında görev yaptığını, Covid-19 salgını sonucu çalıştığı hastanede de Covid-

19 hastalarına bakılmaya başlandığını, uyku laboratuvarında çalışmasına rağmen Covid teşhisli, şüpheli

veya Covid temaslı hastalara tetkik yapmak zorunda kaldığını, bu durumun kendisi ve çalışan birçok arkadaşı için risk oluşturduğunu, devamlı olarak Covid-19 riski altında çalışmalarına rağmen Sağlık

Bakanlığına Bağlı Sağlık Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmelik uyarınca kendilerine ek ödeme yapılmadığını, Yönetmelik’in 5 inci maddesinin (a) bendinde “ Ek ödeme, sağlık tesisine fiilen katkı sağladığı sürece verilir” hükmünün yer aldığı, bu hükme göre fiilen sürekli olarak katkı sağlamalarına rağmen ek ödemeden yararlandırılmamalarının hukuka aykırı olduğunu, fiilen Covid-19 servislerinde ve uyku laboratuvarında çalışan diğer personellerin ek ödemeden yararlandırılmasına rağmen kendisine bu imkânın tanınmamasının ayrımcılığa neden olduğunu ve motivasyonlarını düşürdüğünü belirterek Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair

Yönetmelik uyarınca tarafına ek ödeme yapılmasını talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kurumumuzun 15/06/2021 tarihli bilgi belge isteme yazısına istinaden Sağlık Bakanlığından alınan 02/07/2021 tarihli cevabi yazıda özetle; 2.1. Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğü Ek Ödeme Daire Başkanlığının Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık

Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmelik kapsamında Covid-19 hastası takip ve tedavisi yapılan sağlık tesislerinde sağlık hizmet birimlerinin; a) COVİD-19 için ayrılan yoğun bakımlarda, /

b) COVİD-19 için ayrılan polikliniklerde, c) COVİD-19 için ayrılan servislerinde, d) COVİD-19 PCR testi yapılan mikrobiyoloji laboratuvarında, e) Acil servislerin COVİD-19 için ayrılmış alanlarında, f) COVİD-19 için ayrılmış görüntüleme alanlarında (sadece tabip dışı sağlık hizmetleri sınıfı personeli için)

g) Sadece COVİD-19 hastalarına hizmet sunmak üzere evde sağlık hizmetlerinde, Görevlendirilen tabipler ve tabip dışı sağlık hizmetleri sınıfı personeli fiilen görev yaptıkları süreler için

COVİD-19 ek ödeme yapıldığı, Uyku Laboratuvarının Yönetmelik gereği COVİD-19 kapsamında bulunmadığı, 2.2. COVİD-19 bulaşma riskine Sağlık Bakanlığının Covid-19 pandemisi nedeniyle Sağlık Tesislerinde Ek

Ödeme Yapılmasına İlişkin Usul ve Esaslar konulu yazısı ile Covid-19 için ayrılmış alanlarda görevlendirilen tabipler ve tabip dışı sağlık hizmetleri sınıfı personeline fiilen görev yaptıkları süreler için

COVİD-19 ödemesi yapıldığı, Uyku Laboratuvarı yönetmelikte geçen alanlar içerisinde bulunmadığı, COVİD-19 bulaşma riskine yönelik düzenlemeyi Bakanlığın yapmış bulunduğu, 2.3. Başvuranla birlikte uyku laboratuvarında toplam 4 sağlık personelinin çalıştığı ve 2 kişinin Covid-19

PCR sonucunun pozitif çıktığı, Başvuran ’ın ve ’ın Covid-19 geçirmediği, ’un 12/10/2020 – 22/10/2020 tarihleri arasında, ’nun 01/04/2021 – 09/04/2021 tarihleri arasında Covid-19 geçirdiği, 2.4. Hastanenin Uyku Laboratuvarında 4 kişinin çalıştığı, bunlardan ikisinin Mart 2020 döneminde Sağlık

Bakım Hizmetleri Müdürlüğünce tabip dışı personele ait Covid-19 çalışma listesinde isimleri 15 inci sırada bulunan ’nun Acil yoğun bakımda, 207 nci sırada bulunan ’ın Acil serviste görevlendirildiği için Mart 2020 döneminde Covid farkı aldığının tespit edildiği, 2.5. Covid-19 hizmet verilen alanlarda görev yapmayan sağlık personellerinden aynı talepte bulunanlara

Covid-19 için ayrılmış alanlarda hizmet vermedikleri için Yönetmelik gereği Covid-19 farkı verilmediği, 2.6. Genel Müdürlük kayıtlarının tetkikinden, başvuran tarafından başvuru konusu hakkında açılmış bir davaya rastlanılmadığı, Hususları bildirilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının; 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi; “Vatandaşlar ve karşılıklılık esası gözetilmek kaydıyla Türkiye’de ikamet eden yabancılar kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”

4. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun, “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesi; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 04/03/2020 tarihli ve 31058 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık

Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 5.1. “Temel esaslar” başlıklı 5 inci maddesi;

“Sağlık tesislerinde görevli personele yapılacak ek ödemeye ilişkin temel esaslar aşağıda belirtilmiştir:

a) Ek ödeme, personele sağlık tesisine fiilen katkı sağladığı sürece verilebilir.” 5.2. Geçici 3 üncü maddesi; “1/11/2020 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere iki ay süreyle yer ve/veya personel yönünden kapsamı ve oranı Bakan tarafından belirlenmek kaydıyla, personele ek ödeme yapılabilir. Bu şekilde yapılacak ödeme tutarı toplamı mesai içi tavan ek ödeme tutarını geçemez.”

Hükmünü amirdir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

6. Kamu Denetçisi tarafından, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin hazırlanan Ret Karar Önerisi

Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

IV. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Kurumumuza başvuruda bulunan başvuran özetle; uyku laboratuvarında görev yaptığını, devamlı olarak Covid-19 riski altında çalışmalarına rağmen Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Tesislerinde Görevli

Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmelik uyarınca kendilerine ek ödeme yapılmadığını, belirterek tarafına ek ödeme yapılmasını talep etmektedir.

8. İdare tarafından gönderilen cevabi yazıda özetle; Sağlık Bakanlığının Covid-19 pandemisi nedeniyle

Sağlık Tesislerinde Ek Ödeme Yapılmasına İlişkin Usul ve Esaslar konulu yazısı ile Covid-19 için ayrılmış alanlarda görevlendirilen tabipler ve tabip dışı sağlık hizmetleri sınıfı personeline fiilen görev yaptıkları süreler için COVİD-19 ödemesi yapıldığı, Uyku Laboratuvarının yönetmelikte geçen alanlar içerisinde bulunmadığı gerekçesiyle başvuranın talebinin yerine getirilemediği hususları bildirilmiştir.

9. Bu noktada uyuşmazlığın; başvuranın hastanede uyku laboratuvarı biriminde çalışması ve Covid-

19 hastalarının tedavisinde görev almasına rağmen diğer sağlık personeline sağlanan ek ödeme

imkânından faydalanma talebinin reddedilmesi noktasında düğümlendiği görülmektedir.

10. Bilindiği üzere, COVID-19 salgınını ilk kez, Çin’in 31/12/2019 tarihinde Hubei eyaletinin başkenti olan

Vuhan kentinde kaynağı bilinmeyen gizemli bir solunum yolu rahatsızlığının ortaya çıktığını Dünya Sağlık

Örgütü’ne bildirmesiyle gündeme gelmiş, 07/01/2019 tarihinde Dünya Sağlık Örgütü hastalığın SARS olmadığını fakat yeni tip bir koronavirüsten kaynaklandığını açıklamış ve 11/03/2020 tarihinde küresel

salgın (pandemi) ilan etmiş, Türkiye’de ise Sağlık Bakanlığı 10/03/2020 tarihinde ilk COVID19 vakasının tespit edildiğini açıklamış, Türkiye’de virüse bağlı ilk ölüm 15/03/2020 tarihinde gerçekleşmiş, akabinde

Sağlık Bakanı 01/03/2020 tarihinde koronavirüs vakalarının tüm Türkiye’ye yayıldığını açıklamıştır 11. Dünya genelinde ortaya çıkan Koronavirüs (COVID- 19) pandemisi nedeniyle, salgından minimum olumsuz etkiyle kurtulmayı temin amacıyla ülkemiz genelinde de gereken çalışmalar yapılmış ve bu kapsamda tüm sağlık hizmetleri öncelikli olarak söz konusu hastalığın önlenmesi, tetkiki ve tedavisine yönlendirilmiş ve söz konusu hassas dönemde özveriyle görev yapan sağlık çalışanlarının herhangi bir maddi kayba uğramalarının önlenmesi, motivasyon ve teşviki amacıyla, 06/09/2020 tarihli ve 31236 sayılı

Resmi Gazete’de yayımlanan düzenlemeyle Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Tesislerinde Görevli

Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmeliğe geçici bir madde eklenmiş olup anılan Geçici 3 üncü maddeyle; “01/11/2020 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere iki ay süreyle yer ve/veya personel yönünden kapsamı ve oranı Bakan tarafından belirlenmek kaydıyla, personele ek ödeme yapılabileceği, bu şekilde yapılacak ödeme tutarının toplamının mesai içi tavan ek ödeme tutarını geçemeyeceği kurala bağlanmıştır.

12. Bu doğrultuda yayınlanan, Sağlık Bakanlığı Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğünün, “COVİD-19 pandemisi nedeniyle sağlık tesislerinde ek ödeme yapılmasına ilişkin usul ve esaslar konulu” 24/09/2020 tarihli ve E.681 sayılı yazısında; … “Tabip dışı sağlık hizmetleri sınıfı personelden; Covid-19 için ayrılmış poliklinik, servis, yoğun bakım, görüntüleme ve acil servis alanları ile Covid-19 PCR testi yapılan mikrobiyoloji laboratuvarına görevlendirilenlere görev yaptıkları süreler için %100’ü, bu alanlarda çalışmayan sağlık hizmetleri sınıfı personel ile tabip dışı diğer personele Ek tabloda belirlenen oranlar, esas alınarak ek ödeme hesaplanması gerektiği” belirtilmiş olup ilgili tabloda tabip dışı personel sağlık hizmetleri için mesai içi tavan ek ödeme tutarının %66 sı oranında belirlendiği anlaşılmıştır.

13. Şikâyet başvurusuna konu uyuşmazlık hakkında başvuranın dilekçesinde ve ilgili idarece gönderilen bilgi ve belgeler doğrultusunda; başvuranın Covid-19 için ayrılmış poliklinik, servis, yoğun bakım, görüntüleme ve acil servis alanları ile Covid-19 PCR testi yapılan mikrobiyoloji laboratuvarında görevlendirildiğine dair herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı anlaşılmıştır.

14. Başvuranın görev yaptığı birimde COVİD hastaları ile birebir teması olsa dahi poliklinik, acil ve servislerde görev yapan personelle aynı riski taşımamaktadır. Kaldı ki, hastanelerde COVİD hastalarının tedavisinde görev alan personelin hasta ile aynı ortamda bulunmasının hastalığın bulaş riskini artırdığı aşikardır. Bu bağlamda, başvuranın COVİD’e bulaş riskinin düşük olması nedeniyle bulaş riski yüksek personelle aynı şekilde değerlendirilerek ek ödeme oranın tavan oran olan %100 üzerinden hesaplanması imkânı bulunmamaktadır.

15. Somut olayda başvuranın kendisiyle aynı birimde görev almasına rağmen bazı personellerin ek ödemeden faydalandırıldığı iddiasına yönelik idare tarafından yapılan açıklamada ve sunulan belgelerde, ilgili birimde 4 personelin çalıştığı, personellerden ikisinin belirli dönemler için Covid-19 ek ödemesinden faydalandırılan bölümlerde görevlendirilmelerinin yapıldığı ve bu dönemler için ilgili mevzuat ve

Bakanlığın belirlediği usul ve esaslar kapsamında ek ödemeden faydalandırıldığı bilgisi edinilmiştir.

16. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte göz önünde bulundurularak Kurumumuzca yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde; Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğünün, Covid-19 için ayrılmış poliklinik, servis, yoğun bakım ve acil servis alanlarında görevlendirilenlere %100’ü oranında ek ödeme hesaplanması gerektiğine yönelik 24/09/2020 tarih ve sayılı yazısı çerçevesinde başvuranın Covid-19 için ayrılmış poliklinik, servis, yoğun bakım, görüntüleme ve acil servis alanları ile Covid-19 PCR testi yapılan mikrobiyoloji laboratuvarında görevlendirilmemesi sebebiyle başvurunun reddi gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 17. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; İdarenin “karara karşı başvuru yolları gösterilmesi” ve “yasal süre içerisinde cevap verme” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkelere de uygun hareket etmesi önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT

18. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa)

dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İstanbul İdare

Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosyanın kapsamına göre, BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi