|
ÖZET: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Hastahanesinde bilgisayar işletmeni olarak görev yapan başvuran, COVID-19 nedeniyle sağlık çalışanlarına ödenen tavan ücretten yararlandırılmasını talep etmiştir. Ancak, yapılan inceleme sonucunda başvuranın sağlık meslek mensubu olmadığı ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 40. maddesi uyarınca fiili hizmet süresi zammından yararlanma koşullarını taşımadığı tespit edilmiştir.
Başvuranın, sağlık hizmetleriyle ilgili işlerde çalışabilmesi için belirli hukuki normları taşıması gerektiği, bu normların başvuran için geçerli olmadığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla, başvuranın talebinin reddedilmesine karar verilmiştir. İdarenin gerçekleştirdiği işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu durum, başvuranın sağlık çalışanı olarak kabul edilmemesi ve dolayısıyla talep ettiği ek ödemeden yararlandırılmaması ile sonuçlanmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/75363-S.20.82036
BAŞVURU NO : 2020/5600
KARAR TARİHİ : 16/09/2020
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : SİVAS CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ
REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Ek ödeme talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 25/03/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuranın Kurumumuza yapmış olduğu başvurusunda özetle; Sivas Cumhuriyet
Üniversitesi Hastahanesinde bilgisayar işletmeni olarak eczane biriminde görev yapmakta olduğunu, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından çıkarılan genel gereğince sağlık mensubu sayılması gerektiğini, COVİD – 19 sebebiyle sağlık çalışanlarına ödenen tavan ücretten yararlandırılması gerektiğini belirterek mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuz tarafından Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Rektörlüğüne gönderilen 13/04/2020 tarihli ve E.9413 sayılı bilgi ve belge isteme yazısına cevaben, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
Rektörlüğü tarafından gönderilen 05/05/2020 tarihli ve sayılı cevabi yazıda;
2.1. Başvuranın, genel idare hizmetleri sınıfında bulunan bilgisayar işletmeni unvanı ile görev yaptığından dolayı sağlık çalışanı olarak sayılmadığı,
2.2. 5510 sayılı Kanunun 4 ncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı bilgisayar işletmeni unvanıyla görev yapmasından dolayı hakkında meslek kodu uygulamasının söz konusu olamayacağı,
2.3. 5510 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesinin ikinci fıkrasında yer alan tablonun (20) sıra numarası uyarınca fiili hizmet süresi zammından yararlandırılmasına imkân olmadığı ve sağlık çalışanı sayılabilmesi için gerekli hukuki normları taşımadığı belirtilmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında;“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” hükmü,
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun
Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında;“Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmü,
5. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “Sigortalılara
İlişkin Hükümler” başlıklı 4 ncü maddesinde; “Bu Kanunun kısa ve uzun vadeli sigorta kolları uygulaması bakımından; a) Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanlar… c) Kamu idarelerinde; 1) Bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendine tabi olmayanlardan, kadro ve pozisyonlarda sürekli olarak çalışıp ilgili kanunlarında (a) bendi kapsamına girenler gibi sigortalı olması öngörülmemiş olanlar, bu maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerine tabi olmayanlardan, sözleşmeli olarak çalışıp ilgili kanunlarında (a) bendi kapsamına girenler gibi sigortalı olması öngörülmemiş olanlar ile 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun 86 ncı maddesi uyarınca açıktan vekil atananlar, sigortalı sayılırlar,” hükmü,
6. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “Fiili Hizmet Süresi
Zammı” başlıklı 40 ıncı maddesinde; “Aşağıda belirtilen işyerlerinde ve işlerde 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamında çalışan sigortalıların prim ödeme gün sayılarına, bu işyerlerinde ve işlerde geçen çalışma sürelerinin her 360 günü için karşılarında gösterilen gün sayıları, fiilî hizmet süresi zammı olarak eklenir. 360 günden eksik sürelere ait fiilî hizmet süresi zammı, 360 gün için eklenen fiilî hizmet süresi ile orantılı olarak belirlenir. Çalışmanın fiili hizmet süresi zammı kapsamında değerlendirilebilmesi için, tablonun (13) ve (14) numaralı sıralarında belirtilen sigortalılar hariç sigortalının kapsamdaki işyerleri ile birlikte belirtilen işlerde fiilen çalışması ve söz konusu işlerin risklerine maruz kalması şarttır. (Ek cümle: 10/9/2014-6552/42 md.) Tablonun (10) numaralı sırasında belirtilen sigortalıların, fiili hizmet süresi zammından yararlandırılacakları dönem içinde kalan; yıllık ücretli izin, sıhhi izin, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri ile eğitim, kurs, iş öncesi ve sonrası hazırlık sürelerinde fiilen çalışma ve söz konusu işlerin risklerine maruz kalma şartı aranmaz” hükmü yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde, başvuran hakkında tesis edilen işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durumun bulunmadığı değerlendirildiğinden, ret kararı verilmesine ilişkin öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Başvuran, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Hastahanesinde bilgisayar işletmeni olarak eczane biriminde görev yapmakta olduğunu, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından çıkarılan genel gereğince sağlık mensubu sayılması gerektiğini, COVİD – 19 sebebiyle sağlık çalışanlarına ödenen tavan ücretten yararlandırılması gerektiğini belirterek mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
9. Başvuranın iddiaları, ilgili idarenin cevapları, ilgili mevzuat ve dosya birlikte incelendiğinde; 03/08/2018 tarih ve 30498 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 26/7/2018 tarih ve 7146 sayılı Kanunun 2 inci maddesi ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 40 ıncı maddesinin ikinci fıkrasında yer alan tabloya (20)
sıra numarası olarak eklenen sağlık çalışanlarının fiili hizmet süresi zammından yararlandırılmalarına ilişkin hüküm gereğince, 03/08/2018 tarihinden geçerli olmak üzere insan sağlığına ilişkin işlerde 11/4/1928 tarihli ve 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı
İcrasına Dair Kanun, 25/2/1954 tarihli ve 6283 sayılı Hemşirelik Kanunu ve 18/12/1953 tarihli ve 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun kapsamında sağlık meslek mensubu sayılan ve insan sağlığı için koruyucu, teşhis, tedavi ve rehabilite edici hizmetlerde 5510 sayılı
Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (c) bendine tabi çalışan sigortalıların fiili hizmet süresi zammından yararlandırılmalarına imkan sağlandığı,
9.1. Başvuranın, 5510 sayılı Kanunun 4’üııcü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı olarak bilgisayar İşletmeni unvanıyla görev yaptığı görüldüğünden bu görev unvanlarından dolayı 5510 sayılı Kanununun 40 ıncı maddesinin ikinci fıkrasında yer alan tablonun (20) sıra numarası uyarınca fiili hizmet süresi zammından yararlandırılmalarına imkan bulunmadığı,
9.2. İnsan sağlığına ilişkin işlerde çalışanların fiili hizmet süresi zammından yararlanabilmesi için 1219, 6283 veya 6197 sayılı Kanunlar uyarınca sağlık meslek mensubu sayılmaları ve insan sağlığı için koruyucu, teşhis, tedavi ve rehabilite edici hizmetlerde çalışmaları dolayısıyla iki koşulun bir arada yerine getirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
9.3. Başvuranın sağlık meslek mensubu olmadığı ve fiili hizmet zammı ödemesine ilişkin koşulları taşımadığı tespit edilmiştir.
10. Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma sonucunda; idarece gerçekleştirilen eylem ve işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
11. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği
Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarelerin Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri süresinde gönderdiği ve “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, yine idare tarafından şikâyetçiye makul sürede cevapların verildiği ancak şikâyetçiye verilen cevaplarda işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle
“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkelere de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
12. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren ilgili idare işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Sivas İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve SİVAS CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi