TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 14819-14819 18745356-101.07.06-E.18745356-101.07.06-E.|sayi|
BAŞVURU NO : 2018/2640 2018/ 2640
KARAR TARİHİ : 31/08/2018 |tarih|
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURU VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Çukurova Üniversitesi Rektörlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın tarafına verilen disiplin cezalarının geri alınması talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 02/03/2018 2.3.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Çukurova Üniversitesinde memur olarak görev yaptığını, Çukurova Üniversitesi Hukuk
Fakültesi Dekanlığı tarafından 13/ 11/ 2017 tarihli ve sayılı 14/ 11/ 2017 tarihli ve sayılı Dekanlık Olurları ile hakkında Disiplin Soruşturmaları başlatıldığını, tarafına bir uyarma ve üç tane kınama cezası verildiğini, üst disiplin amirince soruşturma açıldıktan sonra alt disiplin amirince ayrıca soruşturma açıldığını, aynı fiille birden fazla disiplin cezası verildiğini, savunma hakkına riayet edilmeden disiplin cezası verildiğini, uyarma cezasının zamanaşımı süresi dolduktan sonra soruşturmasına başlandığını ifade ederek cezaların Kurumumuzca incelenip geri alınmasını talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu talebe ilişkin olarak Çukurova Üniversitesi tarafından Kurumumuza gönderilen 17/ 05/ 2018 tarihli ve sayılı cevabi yazıda özetle, 2.1. Başvuranın, Çukurova Üniversitesi Rektörlüğü Personel Daire Başkanlığında memur kadrosunda çalışmakta olduğunu ancak Hukuk Fakültesinde görev yapmakta iken 2547 sayılı
Yükseköğretim Kanunun 13/b- 4 maddesi uyarınca 15/ 12/ 2017 tarihinde Mühendislik Fakültesi
Dekanlığında görevlendiği, 2.2. Başvuranın; 07/ 06/ 2017- 18/ 09/ 2017 tarihleri arasında görevine geç geldiği, görev yerinde bulunmadığı ve erken çıktığı günlerin tespit edilmiş olduğu, bunun üzerine ilgilinin yıllık izin formu
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
1 / 11doldurmaması, dilekçesinde idareyi suçlayıcı tavırlar sergilemesi ve kurumun iyi niyetini
zedeleyeceği sözlere yer vermesi üzerine Çukurova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanlık
Makamının 13/ 11/ 2017 tarihli ve sayılı Dekanlık Oluru ile başvuran hakkında Devlet
Memurları Kanununun 125 inci maddesinin B bendi ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu uyarınca
“Özürsüz veya izinsiz olarak göreve geç gelmek, erken ayrılmak, görev mahallini terk etmek” gibi nedenlerle disiplin soruşturması açıldığı, soruşturmayı yürütmek üzere; ’ın (Şef)
(Komisyon Başkanı) ’un (Şef) (Üye) . ’in (Bilgisayar İşletmeni)
(Üye) görevlendirildiği, 14/ 11/ 2017 tarihinde başvuran yıllık izinde olmasına rağmen Hukuk
Fakültesine geldiğinden soruşturma komisyonu başkanı Şef ‘ın başvurana ifadeye davet yazısı tebliğ etmek istemesi üzerine, başvuranın evrakı almamakta direnmesi ve Şef
‘a sinkaflı ve alaysı tavırlarla “Sen Şefsin değil mi? Ben de memurum aptal değilim” demesi üzerine görev sırasında amirine sözle saygısızlık etmek fiilini gerçekleştirmiş olduğundan, komisyon başkanı şef ‘ın olayı görgü tanıklarınca 14/ 11/ 2017 tarihinde tutanak altına aldığı ve ilgili hakkında yürütülecek soruşturmada tarafsızlığını yitirdiğine ve şahsının soruşturmayı yürütmesinin etik olmayacağına kanaat getirdiğinden disiplin komisyonu başkanlığının iptalini talep ettiği, görevlendirmenin iptal edildiği, 2.3. 10/ 11/ 2017 tarihinde Fakülte Dekanlık koridorunda yüksek sesle ve parmağını sallayarak
Personel ‘ın üzerine yürümesi ve ” sana diyorum, Dekan Özel Kalem görev tanımındaki belirtilen hususların dışında çalıştığını görürsem Dekanı ve kurumu BiMER’e şikâyet ederim .” demesi üzerine Dekanlığın 14/ 11/ 2017 tarihli ve sayılı yazısı ile tüm bunlar hepsi birleştirilerek yeniden bir komisyon oluşturulduğu ve bu komisyonda Fakülte öğretim üyesi Doç . Dr .
’un (Başkan), Yrd . Doç . Dr . nın (Üye) ile Fakülte Sekreteri
’un (Üye) görevlendirildiği, 2.4. Komisyon tarafından 20/ 11/ 2017 tarihinde, Dekanlık Makamının 14/ 11/ 2017 tarihli ve sayılı soruşturma emrine dayanarak soruşturma hazırlık tutanağı oluşturulmuş ve soruşturma hazırlık tutanağında : başvuru konusu ile ilgili olan kişilerin ve şahitlerin çağırılmasına, söz konusu olayla ilgili Fakültedeki kamera görüntülerinin güvenlik biriminden alınmasına, Personel Daire
Başkanlığına başvuranın daha önce herhangi bir disiplin cezası alıp almadığına dair yazı yazılmasına karar verildiği, 2.5. Komisyon Başkanı Doç . Dr . tarafından başvurana 18/ 12/ 2017 tarihinde yazılı savunması ile beraber sözlü ifade vermek üzere davet yazısı yazıldığı, ifadeye davet yazısının başvurana 19/ 12/ 2017 tarihinde tebliğ edildiği, diğer ilgili kişilere 20/ 11/ 2017 tarihinde ifadeye davet yazıları yazılarak aynı gün tebliğ edildiği, Dekanlık tarafından sözlü olarak 16/ 11/ 2017 tarihinde emekliye ayrılmış olan teknisyen . ‘e başvuran hakkında dilekçe verebileceğinin bildirilmesi üzerine 23/ 11/ 2017 tarihinde ilgilinin başvuran hakkında dilekçe sunduğu, ardından 26/ 12/ 2017 tarihli yazı ile ilgiliye ifade vermek üzere davet yazısı yazıldığı ve aynı tarihte tebliğ-tebellüğ belgesi ile iletildiği, 2.6. İlgililerin ifadelerinin alınmasının ardından, başvurana 07/ 06/ 2017- 18/ 09/ 2017 tarihleri arasında görevine geç geldiği, görev yerinde bulunmadığı ve erken çıktığı günler tespit edilmesi ve ilgilinin ulaşım sorunu nedeniyle geç geldiği günleri kabul etmesi ile personel takip program kaydında bu durumun tespit edilmesi üzerine “Özürsüz veya izinsiz olarak göreve geç gelmek, erken ayrılmak, görev mahallini terk etmek” düzenlemesi gereği 2547 sayılı Kanunun 53. Maddesinin 3 Bendinin atfıyla, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125 nci maddesinin A bendi (b fıkrası) gereği 10/ 01/ 2018 tarihinde sayılı uyarma cezası verildiği,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
2 / 112.7. Hukuk fakültesinde öğrenci işlerinde görevliyken emekli olmuş olan personel
’’e karşı eylemleri ile ilgili olarak “Kurumların huzur, sükûn ve çalışma düzenini bozmak iş arkadaşlarına, maiyetindeki personele ve iş sahiplerine kötü muamelede bulunmak, iş arkadaşlarına ve iş sahiplerine söz veya hareketle sataşmak fiillerini gerçekleştirmiş olması” nedeniyle “657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125 nci maddesinin B bendi (l,g,h fıkrası) gereği 10/ 01/ 2018 tarihinde sayılı kınama cezası verildiği, 2.8. Hukuk fakültesi çalışanı işçi ‘a karşı eylemleri ile ilgili olarak “Kurumların huzur, sükûn ve çalışma düzenini bozmak İş arkadaşlarına maiyetindeki personele ve iş sahiplerine kötü muamelede bulunmak, iş arkadaşlarına ve iş sahiplerine söz veya hareketle sataşmak fiillerini gerçekleştirmiş olması” nedeniyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 125 nci maddesinin B bendi (l, g, h fıkrası) gereği 10/ 01/ 2018 tarihinde sayılı kınama cezası verildiği, 2.9. Yürütülen soruşturmada Dekanlık Makamınca soruşturma komisyonu başkanı olarak atanan
Şef ’a karşı eylemleri ile ilgili olarak “Görev sırasında amirine sözle saygısızlık etmek” fiilini gerçekleştirmiş olması nedeniyle 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununun 125 nci maddesinin C bendinin (e) alt bendi gereğince üst sınır olan 1/ 8 oranında aylıktan kesme cezası önerilmişse de Yönetim Kurulu Kararı ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu 53/D maddesi uyarınca “Geçmiş hizmetleri sırasındaki çalışmaları olumlu olan ödül veya başarı belgesi alan memurlar için verilecek cezalarda bir derece hafif olanı uygulanabilir” hükmü doğrultusunda, geçmiş dönemlerde herhangi bir disiplin cezası almadığı dikkate alınarak, 657 Sayılı Devlet
Memurları Kanunun 125 nci maddesinin B fıkrasında yer alan KINAMA cezası ile cezalandırılmasının önerildiği ve Dekanlıkça da 16/ 01/ 2018 tarihli ve sayılı kınama cezası ile uygun görüldüğü, 2.10. Başvurana verilmiş olan disiplin cezalarının başvurana EBYS sistemi üzerinden, evrakların asıllarının da tebliğ-tebellüğ belgesi ile iletildiği, 2.11. Başvuranın Çukurova Üniversitesi Rektörlüğünün 15/ 12/ 2017 tarihli yazısı gereği Çukurova
Üniversitesi Mühendislik Fakültesinde görevlendirildiğinden, başvuranın görev yapmış olduğu
Mühendislik Fakültesine disiplin cezalarının tümü için tek bir itiraz dilekçesi ile başvuru yaptığı ve her bir iddiasının ayrı ayrı değerlendirildiği, bir uyarma ve iki kınama cezası bakımından 19/ 02/ 2018 tarihinde itirazın reddine ve disiplin cezasının uygulanmasına karar verildiği, diğer kınama cezası bakımından itirazı incelemeye yetkili merci dekanlık disiplin kurulu olmadığından, başvuranın itiraz dilekçesinin üst Disiplin Kurulu olan Üniversite Disiplin Kuruluna iletilmesine karar verildiği, Üniversite Personel Daire Başkanlığına iletilen itiraz dilekçesinin Yükseköğretim
Kanununun “İtiraz” başlıklı 53/F maddesindeki “Uyarma ve kınama cezalarına karşı itiraz ilgilinin görevli olduğu birimin disiplin kuruluna, dekanlar için üniversite disiplin kuruluna, rektörler ve bağımsız vakıf meslek yüksekokulu müdürleri için Yüksek Disiplin Kuruluna yapılabilir .” hükmü gereğince işlem yapılmaksızın Dekanlığa iade edildiği, dolayısıyla başvuranın disiplin cezasına 22/ 01/ 2018 tarihinde itiraz ettiği ve itiraz tarihinden itibaren 30 günlük ve 60 günlük sürenin geçtiği anlaşıldığından disiplin cezasına itiraz hakkında zımni ret kararı verilmiş sayılacağı ve itiraz hakkında karar vermek imkânı kalmadığına karar verildiği, 2.12. Başvuranın farklı zamanlarda farklı kişilere karşı farklı fillerle işlenmiş olan disiplin fiilleri bulunduğu, üst disiplin amiri tarafından her bir çalışana karşı ilgilinin fillinden dolayı ayrı ayrı soruşturma açma imkânı bulunduğu, öte yandan farklı kişilere ve farklı sözlerle işlenen disiplin fiillerinin aynı soruşturmada soruşturulmasına yasal bir engel bulunmadığı, başvuranın iddia ettiği
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
3 / 11gibi atılı fiillerin zincirleme suç tanımına girecek nitelikte olmayıp, fikri içtima hükümleri
çerçevesinde değerlendirilebilecek tek eyleminin söz konusu olmadığı, birden fazla kişiye karşı ayrı fiillerle ve ayrı zaman aralığında işlenmiş disiplin cezası gerektiren eylemlerin mevcut olduğu, 2.13. Başvuran hakkında açılan soruşturmanın konusunun neden ibaret bulunduğunun savunma davet yazısında belirtildiği, 2.14. Uyarı cezasını verilmesini gerektiren fiile ilişkin fillin son işlendiği tarih esas alınarak işlem yapıldığı, ilk soruşturma açılması tarihi itibariyle zamanaşımı süresi geçmemiş olması ve ilgilinin bir gün dahi mazeretsiz göreve geç gelmesi veya görevden erken çıkması bu cezanın verilmesi için yeterli olduğu, zamanaşımı süresinin geçmiş olduğu varsayımında ise Danıştay’ın bir kararında
“Yükseköğretim Kurumları Yönetici Öğretim Elemanı ve Memurları Disiplin Yönetmeliğinde yer alan ve disiplin soruşturmasına başlanılması için öngörülen sürelere uyulmamış olunması ceza verme yetkisini zamanaşımına uğratmamaktadır” şeklinde karar verildiği, 2.15. Başvuranın göreve geç gelme, mesai saatleri içerisinde görev yerini terk etme ve görev yerinden erken ayrılma gibi disiplin cezasına konu fiilleri hakkında daha önce Dekanlık tarafından defaten uyarıldığı, ayrıca konu hakkında Fakültedeki tüm idari personeller ile de toplantı düzenlendiği, tüm personellere gönderilen mesai saatlerine titizlikle uyması ile ilgili olarak uyarı yazısı yazıldığı, 2.16. 05/ 07/ 2017 tarihli inceleme raporunda; Devlet Memuru vakarına yakışmayan tutum ve davranışları ile özel ilişkilerini kurumsal yaşantıya yansıtan ve başvuranın kin ve husumet içerisinde karşılıklı birbirlerini suçladığı, dilekçeler ve ifadeler ile yapılan incelemede tüm suçlamaların başvuran ve ‘ın görevlerinden ziyade arkadaşlıkları ile ilgili olduğunun tespit edildiği, yapılan inceleme ile ilgililerin karşılıklı suçlamalarında somut bir delil elde edilemediğinden sözlü olarak uyarıldıkları, 2.17. Öğretim Üyesi ’e yönelik izinsiz kamera görüntüleri ve ses kayıtlarını almaya yönelik eylemleri ile güvenlik müdürlüğüne yaptığı kasten ve yanlış ihbar nedeniyle ilgililerin şikâyeti neticesinde Adana Cumhuriyet Başsavcılığınca hakkında soruşturma başlatıldığı, 2.18. Başvurun tarafından küçük bir delil ve emare bile olmadan amirleri ve diğer çalışanlar hakkında şikâyet yoluna başvurarak bu hakkını sürekli ve tekrarlı olarak kötüye kullandığı, açıklamalarına yer verilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3.18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler . ”, 3.2. 128 inci maddesinin ikinci fıkrasında, “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir . Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır .”, 3.3. 129 uncu maddesinin ikinci fıkrasında, “ Memurlar ve diğer kamu görevlileri ile kamu kurumu
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
4 / 11niteliğindeki meslek kuruluşları ve bunların üst kuruluşları mensuplarına savunma hakkı
tanınmadıkça disiplin cezası verilemez .”, 4. 14/ 6/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir . ”, 5. 14/ 7/ 1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Disiplin cezalarının çeşitleri ile ceza uygulanacak fiil ve haller” başlıklı 125 inci maddesinin “Uyarma” başlıklı A bendinin (b) alt bendinde “Özürsüz veya izinsiz olarak göreve geç gelmek, erken ayrılmak, görev mahallini terk etmek, “Kınama” başlıklı B bendinin (g) alt bendinde “İş arkadaşlarına, maiyetindeki personele ve iş sahiplerine kötü muamelede bulunmak,” (h) alt bendinde “İş arkadaşlarına ve iş sahiplerine söz veya hareketle sataşmak,” (l) alt bendinde “Kurumların huzur, sükûn ve çalışma düzenini bozmak .” 6. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun; 6.1. “Disiplin ve Ceza İşleri” başlıklı dokuzuncu bölümünün “Genel esaslar” başlıklı 53 üncü maddesinde; “ a. … rektör üniversitenin, dekan fakültenin, enstitü ve yüksekokul müdürleri enstitü ve yüksekokulların, bu birimlerin genel sekreter veya sekreterleri de sekreterlik personelinin disiplin amirleridir . b. Devlet ve vakıf yükseköğretim kurumlarının öğretim elemanları, memur ve diğer personeline uygulanabilecek disiplin cezaları uyarma, kınama, aylıktan veya ücretten kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması veya birden fazla ücretten kesme, üniversite öğretim mesleğinden çıkarma ve kamu görevinden çıkarma cezalarıdır . ( 1) 657 sayılı Kanundaki fiillere ilave olarak bu
Kanun kapsamındaki kamu görevlileri için uyarma cezasını gerektiren fiiller şunlardır : …” 6.2. “Disiplin soruşturması ve savunma hakkı” başlıklı 53/A maddesinde; “Disiplin soruşturmasında uyulacak esaslar şunlardır : a) Disiplin cezası verilmesini gerektiren bir fiilin işlendiğini öğrenen disiplin amiri yazılı olarak disiplin soruşturması başlatır . Üst disiplin amirinin soruşturma açtığı veya açtırdığı disiplin olayında alt disiplin amiri ayrıca soruşturma yapamaz veya yaptıramaz . Daha önce açılmış soruşturma varsa bunlar üst amirin açtığı veya açtırdığı soruşturma ile birleştirilir . … c) Disiplin amiri soruşturmayı kendisi yapabileceği gibi soruşturmayı yapmak üzere birim içerisinden soruşturmacı veya komisyon görevlendirebilir . g) Soruşturmacı, disiplin soruşturmasıyla ilgili bilgi ve belgeleri toplama, ifade alma, tanık dinleme, bilirkişiye başvurma, keşif yapma, inceleme yapma ve ilgili makamlarla yazışma yetkisini haizdir .
Savunma hakkı kapsamında gözetilecek hususlar şunlardır : a) Soruşturulana, iddialar hakkında savunma imkânı tanınmadan disiplin cezası verilemez . Soruşturmayı yapanın yedi günden az olmamak üzere verdiği süre içinde veya belirtilen tarihte geçerli bir mazereti olmaksızın savunmasını yapmayan, savunma hakkından vazgeçmiş sayılır . b) Savunmaya davet yazısında hakkında disiplin soruşturması açılan fiilin neden ibaret bulunduğu, savunmasını belirtilen sürede yapmadığı takdirde savunmasından vazgeçmiş sayılacağı bildirilir . c) Disiplin cezası vermeye yetkili makamlar gerek görürse, isnat edilen fiil ve soruşturma raporunda önerilen disiplin cezasını da belirtmek suretiyle, bu maddedeki esaslar çerçevesinde (a) ve (b) bentlerindeki usule göre tekrar savunma isteyebilir .” 6.3. “Zamanaşımı” başlıklı 53/C maddesinde; “Disiplin cezası verilmesini gerektiren fiil ve hallerin işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren; a) Uyarma, kınama, aylıktan veya ücretten kesme
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
5 / 11ve kademe ilerlemesinin durdurulması veya birden fazla ücretten kesme cezalarında bir ay içinde …
disiplin soruşturmasına başlanmadığı takdirde disiplin soruşturması açılamaz .” 6.4. “Disiplin cezası verme yetkisi” başlıklı Madde 53/Ç maddesinde; “Disiplin cezası vermeye yetkili amir ve kurullar şunlardır : a) Uyarma ve kınama cezaları sıralı disiplin amirleri tarafından, rektörler ve bağımsız vakıf meslek yüksekokulu müdürleri hakkında Yükseköğretim Kurulu Başkanı tarafından verilir . b) Aylıktan veya ücretten kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması veya birden fazla ücretten kesme cezaları kişinin görevli olduğu birimdeki disiplin kurulu kararı ile verilir . …
Disiplin cezası vermeye yetkili makamlar, soruşturmada eksiklik olduğunun tespiti halin-de eksikliklerin giderilmesi amacıyla dosyayı iade edebilir, soruşturmacı tarafından önerilen disiplin cezasını aynen verebilir, hafifletebilir veya reddedebilir . … Disiplin cezası verme yetkisi devredilemez .” 6.5. “Disiplin cezası verilmesinde uygulanacak temel ilkeler” başlıklı Madde 53/D maddesinde;
“Aynı fiile birden fazla disiplin cezası verilemez . Fiilin birden fazla disiplin suçu teşkil etmesi hâlinde bu suçlardan en ağır cezayı gerektiren disiplin cezası verilir . … Geçmiş hizmetleri sırasındaki çalışmaları olumlu olan veya ödül veya başarı belgesi alanlara verilecek disiplin cezalarında bir derece alt ceza uygulanabilir . Bir derece alt cezayı, asıl cezayı vermeye yetkili makam verir .” 6.6. “İtiraz” başlıklı Madde 53/D maddesinde; “Disiplin cezalarına itiraz edilebilecek amir ve kurullar şunlardır : a) Uyarma ve kınama cezalarına karşı itiraz ilgilinin görevli olduğu birimin disiplin kuruluna… yapılabilir . b) Aylıktan veya ücretten kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması veya birden fazla ücretten kesme cezasına karşı itiraz ilgilinin görevli olduğu üniversite disiplin kuruluna … yapılabilir . İtiraz süresi, cezanın tebliğ tarihinden itibaren yedi gündür. İtiraz mercileri, itiraz tarihinden itibaren altmış gün içinde karar verir . İtiraz mercileri itirazı kabul ya da reddedebilir . İtirazın kabul edilmesi halinde ceza tüm sonuçlarıyla ortadan kalkar, ancak ilgili disiplin amiri veya disiplin kurulu tarafından kabul gerekçesine uygun olarak en geç üç ay içerisinde yeni bir işlem tesis edilebilir .” düzenlemelerine yer verilmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurana 10/ 01/ 2018 tarihli ve sayılı yazıyla “Özürsüz veya izinsiz olarak göreve geç gelmek, erken ayrılmak, görev mahallini terk etmek” gerekçesi ile verilen uyarma cezası ile 10/ 01/ 2018 tarihli ve sayılı kınama cezasının geri alınması yönünde tavsiyede bulunulması, başvurana verilen diğer disiplin cezalarına itirazının ise reddine karar verilmesi yönünde idareye tavsiyede bulunulması gerektiğine yönelik hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran, özetle; Çukurova Üniversitesinde memur olarak görev yapmakta olduğunu, Çukurova
Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanlığı tarafından 13/ 11/ 2017 tarihli ve sayılı 14/ 11/ 2017 tarihli ve sayılı Dekanlık Olurları ile hakkında Disiplin Soruşturmaları başlatıldığını, tarafına bir uyarma ve üç tane kınama cezası verildiğini, üst disiplin amirince soruşturma açıldıktan sonra alt disiplin amirince ayrıca soruşturma açıldığını, aynı fiille birden fazla disiplin cezası verildiğini,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
6 / 11savunma hakkına riayet edilmeden disiplin cezası verildiğini, uyarma cezasının zamanaşımı süresi
dolduktan sonra soruşturmasına başlandığını ifade ederek cezaların Kurumumuzca incelenip geri alınmasını talep etmektedir .
9. Başvuranın 07/ 06/ 2017- 18/ 09/ 2017 tarihleri arasında görevine geç geldiği, görev yerinde bulunmadığı ve erken çıktığı günler olduğu konusunda, 28/ 09/ 2017 tarihinde başvurandan istenen mesai saatlerine uymaması ile ilgili bilgi isteme yazısı ile idarenin durumdan haberdar olduğu anlaşılmak birlikte, soruşturmaya 13/ 11/ 2017 tarihinde soruşturmacı görevlendirmesiyle başlandığı belirlenmiştir . Disiplin amirleri, üniversite personelinin uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarından biriyle cezalandırılması gereken disipline aykırı davranışlarını öğrendikleri tarihten itibaren Yükseköğretim Kanununun 53/C maddesinde yer alan süreler içerisinde disiplin soruşturmasını başlatarak disiplin cezası verme yetkisinin zamanaşımına uğramasını önlemekle yükümlüdürler . Zira, söz konusu maddede düzenlenen süreler, idarenin ceza verme yetkisini ortadan kaldıran hak düşürücü süre mahiyeti göstermektedir .
10. Bu kapsamda somut olayda, başvurana 07/ 06/ 2017- 18/ 09/ 2017 tarihleri arasında “Özürsüz veya izinsiz olarak göreve geç gelmek, erken ayrılmak, görev mahallini terk etmek” düzenlemesi gereği
2547 sayılı Kanunun 53 üncü maddesinin 3 üncü bendinin atfıyla, 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun 125 nci maddesinin A bendi (b fıkrası) gereği 10/ 01/ 2018 tarihinde verilen sayılı uyarma cezasının bir ay içerisinde soruşturma emri verilerek soruşturmaya başlanılmadığı açık olduğundan ve disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğramış olduğundan 13/ 11/ 2017 tarihli görevlendirme emriyle başlatılan soruşturma sonucunda başvurana disiplin cezası verilmesinin hukuka aykırı olduğu tespit edilmiştir . Başvuru konusu disiplin cezası hakkında, yukarıda açıklandığı üzere, bir aylık soruşturmaya başlama zamanaşımı içerisinde soruşturma emri verilmediğinden zamanaşımına uğraması nedeniyle, disiplin hukuku ve uygulama gözetilerek verilen disiplin cezalarının esasına girilerek inceleme yapma gereği duyulmamıştır .
11. Başvuranın tarafına verilen disiplin cezalarında usule uyulmadığı iddiaları ayrı ayrı değerlendirildiğinde ise; üst disiplin amirince soruşturma açıldıktan sonra alt disiplin amirince soruşturma açıldığı yönünde herhangi bir bulguya rastlanmamakla birlikte, aynı fiile birden fazla ceza verildiği yönündeki iddiaya ilişkin olarak; Özel Kalem Müdürü ’a karşı sergilediği tutum ve davranışın 10/ 11/ 2017 tarihinde, Şef ’a karşı tutum ve davranışın 14/ 11/ 2017 tarihinde gerçekleştiği, dolayısıyla birden fazla kişiye karşı birden fazla fiille ve ayrı zamanlarda işlenmiş eylemlerin bulunduğu belirlenmiş olup bu iki fiil bakımından başvuranın iddiasının yerinde olmadığı, ayrıca savunma hakkının ihlal edildiği iddiası bakımdan
İdare tarafından tarafımıza gönderilen bilgi ve belgelerden başvurana hangi fiillerden dolayı savunma yapması gerektiğinin bildirildiği, başvuranın da 26/ 12/ 2017 tarihli savunma yazısında tüm fiillerle ilgili sözlü ve yazılı savunma yaptığı belirlenmiştir .
12. Ancak başvuranın Hukuk fakültesinde öğrenci işlerinde görevliyken emekli olmuş olan personel
’e karşı eylemleri ile ilgili olarak bu kişiye ifade vermek üzere davet yazısı yazıldığı, verilen cezalara ilişkin soruşturma raporuna esas soruşturma emrinin 14/ 11/ 2017 tarihli olduğu ve ilgili soruşturma raporu ile belirlenemeyen bir tarihte başvuranın ’e karşı tutum ve davranışı sebebiyle Devlet Memurları Kanununun 125 nci maddesi gereği 10/ 01/ 2018 tarihinde sayılı kınama cezası verildiği, belirlenmiştir . Ancak 14/ 11/ 2017 tarihli soruşturma emrinde başvuranın ’e karşı eylemleri ile ilgili herhangi bir husus bulunmadığı, ayrıca dosya kapsamında başvuranın ilgiliye karşı gerçekleştirmiş olduğu eylemlerin hangi tarihte
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
7 / 11gerçekleştiğine ilişkin bir bilgi bulunmadığından zamanaşımına ilişkin bir değerlendirme de
yapılmamış olup, muhakkik tarafından amirin bilgisi ve konu hakkında soruşturma onayı olmaksızın önerilen ve Dekanlıkça verilen 10/ 01/ 2018 tarihli ve sayılı kınama cezasının hukuka uygun olmadığı belirlenmiştir .
13. Danıştay 12. Dairesinin E .2013/ 9241 ve K.2016/ 6866 sayılı kararında “… davacı hakkında verilmiş bir disiplin soruşturma onayı bulunmaksızın, yetkisiz olarak yapılan disiplin soruşturmasına dayanılarak disiplin cezasıyla cezalandırılması yönünde teklifte bulunulduğu, bu fiil nedeniyle davacı hakkında ek soruşturma oluru istenmeksizin savunması alınmak suretiyle dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır Bu durumda, soruşturma onayında bulunmayan ve soruşturma esnasında disipline aykırı olduğu tespit edilen fiille ilgili olarak soruşturma onayı verecek makamın bilgilendirilmesi, sözü edilen makamca verilecek soruşturma onayı üzerine soruşturmanın, davacının bu fiilini kapsar şekilde yürütülmesi ve bu şekilde yapılacak soruşturma sonucunda ulaşılan kanaate göre öneride bulunulması gerekirken, davacının şikayet ettiği hususların doğru olup olmadığı hususları hakkında yapılan soruşturma sırasında tespit edilen fiil nedeniyle davacının disiplin suçu işlediğinden söz edilerek, bu hususla ilgili olarak ek disiplin soruşturma oluru alınmaksızın konunun incelenmesinde ve disiplin yönünden getirilen teklif doğrultusunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık, bu işleme karşı açılan davanın reddine ilişkin mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamaktadır” değerlendirmesi yer almaktadır .
14. Başvuranın mesai arkadaşlarıyla uyuşmazlıklar yaşadığı “herkese yapacağımı biliyorum, zaten
Personel Daire Başkanlığında görevlendirileceğim, orada herkes görecek” gibi ifadeler kullandığı iddialarının şahitlerin ifade tutanaklarında yer alan ifadelerle de uyumlu olduğu belirlenmiştir . Bu kapsamda başvuranın mesai arkadaşlarına olan tutum ve davranışlarının “İş arkadaşlarına, maiyetindeki personele ve iş sahiplerine kötü muamelede bulunmak, İş arkadaşlarına ve iş sahiplerine söz veya hareketle sataşmak, Kurumların huzur, sükûn ve çalışma düzenini bozmak .” gerekçeleriyle 10/ 01/ 2018 tarihli ve sayılı yazıyla başvurana verilmiş olan kınama cezası bakımından herhangi bir hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir .
15. Öte yandan, başvuranın görevlendirilen ilk soruşturmacı (Şef) ile yaşadığı olaylara ilişkin olarak verilen kınama cezasının, soruşturmacı tarafından aslen aylıktan kesme cezası olarak önerildiği ve
Fakülte Yönetim Kurulunca da bu ceza uygun görülmekle birlikte, başvuranın daha önceden disiplin cezası almamış olmaması nedeniyle bir alt ceza uygulamasına gidildiği görülmektedir . 2547 sayılı
Kanun’un 53/D maddesinin 3 üncü fıkrasında alt cezanın asıl cezayı vermeye yetkili makam tarafından verileceği düzenlenmiştir . Bu açıdan, asıl ceza olan aylıktan kesme cezasını vermeye yetkili olan Yönetim Kurulu tarafından alt ceza verilmesi hukuka uygundur .
16. Bununla birlikte, başvuranın söz konusu kınama cezasına itirazen yaptığı 22/ 01/ 2018 tarihli başvurusu öncelikle Hukuk Fakültesi Yönetim Kuruluna iletilmiş, Fakülte Yönetim Kurulunca öncelikle itirazı incelemeye yetkili olmadığı gerekçesiyle Üniversite Disiplin Kuruluna gönderilmiş, Üniversite Disiplin Kurulunu ise 2547 sayılı Kanun’un 53/F maddesi uyarınca sadece aylıktan kesme ve üzerindeki cezaları inceleyebileceği, kınama cezasına yapılan itirazı inceleme yetkisinin
Fakülte Disiplin Kurulunda olduğunu ifade edilerek dosya yeniden Fakülte disiplin Kuruluna iletilmiş, bunun üzerine Fakülte Disiplin Kurulu itiraz tarihinden itibaren 30 günlük ve 60 günlük sürelerin geçmiş olması nedeniyle zımnen ret kararı verilmiş sayılacağı değerlendirmesini yaparak itiraz hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir .
17. İlgili mevzuat hükümleri incelendiğinde, disiplin kurullarına verilen 60 günlük sürenin sona
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
8 / 11ermesinin zımnen ret olarak yorumlanmasına imkan bulunmamaktadır . Bu süreler, disiplin
amirlerinin veya disiplin kurullarının itirazı en kısa sürede tamamlaması amacıyla tesis edilmiş süreler olup, bu sürelerin geçmiş olması itirazın zımnen reddedildiği olarak yorumlamak mümkün değildir . Disiplin hukuku açısından da, kanuna uygun olarak tanınan itiraz süresi içinde itiraz edilen disiplin cezaları kesinleşmiş sayılamamakta olup, disiplin cezaları ancak süresinde yapılan itiraz üzerine, disiplin kurulunun esastan karar vermesiyle kesinleşeceği kabul edilmektedir . Bu hususta, Danıştay’ın güncel içtihatlarında da disiplin kurullarınca itiraz üzerine esastan verilecek kararla cezanın kesinleşeceği, mevzuatta öngörülen sürelerin veya 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü
Kanunundaki idarenin cevap süresinin geçmiş olmasının disiplin cezasının reddedildiği veya kesinleşmiş olduğunun kabul edilmesine olanak bulunmadığı vurgulanmaktadır .
18. Kaldı ki, mevzuatta öngörülen sürenin idarenin kendi iç yazışmaları nedeniyle gecikmeye uğradığı görülmektedir . Bu durumda, idarenin kendi kusurundan kaynaklanan gecikme nedeniyle bu şekilde bir karar vermesi hukuka ve hakkaniyete uygun değildir .
19. Bunun yanında, idare tarafından söz konusu kınama cezasına yapılan itirazın inceleme merciinin
Fakülte Yönetim Kurulu olduğu sonucuna ulaşılmıştır . Ancak, 2547 sayılı Kanunun 53/F maddesinde kınama cezasına yapılan itirazın Fakülte Yönetim Kurulunca, aylıktan kesme cezasına yapılan itirazın Üniversite Disiplin Kurulunca inceleneceği düzenlenmiş olsa da; somut olayımızda, asıl cezanın soruşturmacı tarafından önerilen ve 2547 sayılı Kanunun 53/Ç maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca Fakülte Disiplin Kurulunca aylıktan kesme cezasının verilmesini gerektiren fiilin işlendiği kanaatiyle öngörülen “aylıktan kesme cezası” olduğu, fakat bu cezanın 53/D maddesinin 3 üncü fıkrası uyarınca alt ceza uygulanması esnasında Fakülte Yönetim
Kurulunun esasen kınama cezası verme yetkisi bulunmasa da yine bu fıkra uyarınca asıl cezayı vermeye yetkili olması nedeniyle verildiği anlaşılmaktadır . Asıl cezanın aylıktan kesme cezası olduğu göz önünde bulundurulduğunda, itirazın cezayı veren bir üst merci tarafından verilmesi gerekmektedir .
20. Aksi takdirde, Fakülte Yönetim Kurulunun hem aylıktan kesme cezası önerilmesi nedeniyle bu cezayı uygun bulduktan sonra alt cezaya hükmetmiş olması, itirazın da kınama cezası verildiği gerekçesiyle cezayı zaten uygun görmüş olan Fakülte Yönetim Kurulunca incelenmesi durumu ortaya çıkacaktır ki, bu durumda etkili bir itiraz sürecinin işletilmesi mümkün bulunmamaktadır . Bu sebeple, etkili bir itiraz yolunun işletilebilmesini teminen, asıl cezanın aylıktan kesme cezası olduğu dikkate alınarak, söz konusu cezanın 53/F maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında
Üniversite disiplin Kurulu tarafından incelenerek karara bağlanması gerekmektedir .
21. Bu değerlendirmeler ışığında, başvuranın bahsi geçen cezaya itirazı üzerine yetkili disiplin kurulunca esastan incelenmek suretiyle karar verilmediği ve 2 yıllık ceza verme zamanaşımı süresinin dolmadığı göz önünde bulundurularak, başvuranın itirazının Üniversite Disiplin Kurulunca esastan incelenmek suretiyle karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır .
22. Yukarı yapılan açıklamalar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvurana verilen 10/ 01/ 2018 tarihli ve sayılı yazıyla “Özürsüz veya izinsiz olarak göreve geç gelmek, erken ayrılmak, görev mahallini terk etmek” gerekçesi ile verilen uyarma cezasının zamanaşımına uğraması sebebiyle hukuka aykırı olduğu, 10/ 01/ 2018 tarihli ve sayılı yazıyla verilen kınama cezasının başvuranın ilgiliye gerçekleştirmiş olduğu tarihi belirlenemeyen eylemleri sebebiyle soruşturma emrinde yer almaksızın amirin bilgisi dahilinde olup olmadığı anlaşılmadan muhakkik tarafından
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
9 / 11soruşturma raporu ile önerilmesi sebebiyle hukuka aykırı olduğu, “İş arkadaşlarına, maiyetindeki
personele ve iş sahiplerine kötü muamelede bulunmak, İş arkadaşlarına ve iş sahiplerine söz veya hareketle sataşmak, Kurumların huzur, sükûn ve çalışma düzenini bozmak” gerekçesiyle 10/ 01/ 2018 tarihli ve sayılı yazıyla verilen kınama cezası bakımından ise ilgili idarenin işlemlerinin hukuka uygun olduğu, diğer kınama cezası konusunda ise başvuranın itirazının Üniversite Disiplin
Kurulunca esastan incelenerek karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 23. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin
Kurumumuz tarafından istenilen bilgi ve belgeleri süresi içinde ve gerekçeli olarak gönderdiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı , ancak İdarenin başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, İdareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
24. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır . 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır . Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı dava açma süresinden arta kalan sürede Adana İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle başvurana 10/ 01/ 2018 tarihli ve sayılı yazıyla verilen uyarma cezası ile 10/ 01/ 2018 tarihli ve sayılı kınama cezasının geri alınması yönünde, ayrıca Hukuk
Fakültesi Dekanlığı Yönetim Kurulunun 11/ 01/ 2018 tarihli ve sayılı kararıyla verilen kınama cezası konusunda başvuranın itirazının Üniversite Disiplin Kurulunca esastan incelenerek karar verilmesi yönünde idareye TAVSİYEDE BULUNULMASINA, başvuranın 10/ 01/ 2018 tarihli ve sayılı yazıyla verilen kınama cezasına itirazının ise REDDİNE;
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca;
ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın başvurana ve ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
10 / 11Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi