|
ÖZET: Başvuran, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68/B maddesi uyarınca kademe ilerlemesi talep etmekte, ancak 30/06/2021 tarihli Cumhurbaşkanlığı Genelgesi gereği bu talebinin reddedildiğini belirtmektedir. İdare, bu genelge sonrası kademe ilerlemesi uygulamasına son verildiğini ve başvuranın durumunun, aynı dönemde göreve başlayan diğer personelin normal süresi geldiği için kademe yükselmesi aldığını ifade etmektedir. İdare, 68/B maddesinin uygulanmasında takdir yetkisi bulunduğunu ve bu yetkinin kazanılmış hak olarak değerlendirilemeyeceğini vurgulamaktadır.
Danıştay, idarenin takdir yetkisini kullanırken eşitlik ilkesine uygun hareket etmesi gerektiğini belirtmektedir. Başvuranın durumu, benzer durumda olan diğer personel ile karşılaştırıldığında, idarenin hukuka uygun bir değerlendirme yaptığı sonucuna varılmıştır. Dolayısıyla, başvuranın talebinin reddedilmesinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu bağlamda, başvurunun reddi yönündeki karar, hukuki dayanaklarıyla birlikte onaylanmıştır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/14489-S.22.22206
BAŞVURU NO : 2022/7363
KARAR TARİHİ : 07/11/2022
RET KARARI
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Devlet Memurları Kanunu 68/B maddesi uyarınca kademe ilerlemesi verilmesi talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 22/05/2022
I.BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; Genel İdare Hizmetleri Sınıfında Bilgisayar İşletmeni olarak engelli kontenjanında görev yaptığını, 8 yılını doldurduğu halde 30/06/2021 tarih 2021/14 sayılı
Cumhurbaşkanlığı Genelgesi hükümleri doğrultusunda kademe alamadığını, halbuki göreve başlama tarihinin (29/06/2013) anılan genelgeden gün ve ay olarak bir gün önce olduğunu, POMEM’lerden kendisi gibi 12 POMEM olup aynı dönem mezun olan arkadaşlarından sicil sayılı personele
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinden yaklaşık 3 ay sonra 15/09/2021 tarihinde derece kademe (3/1)
yükseltilmesi yapıldığını, belirterek derece kademesinin ve geçen süre zarfındaki farkların verilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi ve belge yazısına cevaben Emniyet Genel Müdürlüğünün sayılı yazısında özetle;
2.1. Uygulayıcı birimimizden alınan yazıda; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68/B maddesinde kadro derece terfi konusunun; “Değişik:4/5/1984-KHK 199/1 md. (Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı ile
Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı hariç, sınıfların I, 2, 3 ve 4 üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabilir.” şeklinde ifade edildiği ve üst kadroya atama yapabilme konusunda idareye takdir yetkisi verildiği,
/
2.2. Bu nedenle ilgili kanun maddesinin objektif ve hukuka uygun olarak uygulanabilmesi için kriterler belirlenerek, ekte sunulan 15.05.2013 tarihli ve sayılı Personel Daire Başkanlığının yazısı ile merkez ve taşra birimlerine gönderildiği, İlgili kanun maddesinin 14.05.2013 tarihinden 14.06.2021 tarihine kadar, ekte sunulan kriterleri ve kanunda belirtilen şartları taşıyan kurum personeline her ayın 14 üncü gününde, Bakanlık Makamından alınan topla onay ile uygulandığı, 30.06.2021 tarihinde yayımlanan ve ekte sunulan Cumhurbaşkanlığı Kararından sonra kurumumuzda 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68/B maddesinin uygulanmasına son verildiği,
2.3. Başvuranın iddiası ile ilgili olarak; başvuru sahibiyle aynı dönemde göreve başlayan sicil sayılı personelin 3. dereceli kadroya DMK 68/B maddesiyle düşmediği, normal süresi geldiği için düştüğünün tespit edildiği,
2.4. Kurumumuzda DMK 68/B maddesinin ilk olarak 14.05.2013 tarihinde uygulandığı, tüm devlet memurlarına her ayın 15 inci günü peşin olarak maaş ödenmesi sebebiyle, personelin derece ve kademe terfilerinin maaş ödemesinden bir gün öncesi olan 14 üncü gününde yapıldığı ve yapılan terfi işlemini takip eden bir sonraki ayda alınacak olan maaşı etkilediği,
2.5. 14.06.2021 tarihinden sonra DMK 68/B maddesine göre terfi işleminin sadece kaybedilen mahkeme kararı sonucu 6 personele uygulandığı, bunun dışında başkaca bir personele uygulanmadığı, İlgili kanun maddesinin idareye takdir yetkisi vermesi sebebiyle, bu hakkın kazanılmış hak kapsamında değerlendirilemeyeceği ve yapılacak olan savunmada faydalı olabileceği değerlendirilen benzer dava konusu işlemle ilgili diğer mahkemelerin kararlarının ekte gönderildiği,
2.6. EGM Hukuk Müşavirliği kayıtları tetkikinden; başvuru konusu talebe ilişkin olarak şikâyet sahibi ve/veya diğer ilgililer tarafından yargı organlarında Emniyet Genel Müdürlüğü aleyhine açılmış/sonuçlanmış bir davanın bulunmadığı,
bildirilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın, VII. Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı başlıklı 74 üncü maddesinde “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Derece yükselmesinin usul ve şartları” başlıklı 68 inci maddesinin (B) bendinde “Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı ile Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık
Hizmetleri Sınıfı hariç, sınıfların 1, 2, 3 ve 4 üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabilir.(2)
(Değişik ikinci paragraf: 13/2/2011 – 6111/101 md.) Ancak, bu şekilde bir atamanın yapılabilmesi için ilgilinin; a) 1 inci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300 ve daha yukarıda olanlar için en az 12 yıl, b) 1
/
inci ve 2 nci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300’den az olanlar için en az 10 yıl, c) 3 üncü ve 4 üncü dereceli kadrolar için en az 8 yıl, hizmetinin bulunması ve yükseköğrenim görmüş olması şarttır.”
6. 30/06/2021 tarihli ve 31527 sayılı Resmi Gazete’de yayımlamam “Tasarruf tedbirleri” konulu 2021/14 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’nin “Personel Giderleri” başlığının son fıkrasında
“14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68 inci maddesinin (B) bendine göre yapılacak atamalar sadece yönetici kadroları (şef dahil) ile sınırlı tutulacak, yönetici kadroları dışındaki kadrolara anılan bent çerçevesinde atama yapılmayacaktır”
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
7. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; Genel İdare Hizmetleri Sınıfında Bilgisayar İşletmeni olarak engelli kontenjanında görev yaptığını, 8 yılını doldurduğu halde 30/06/2021 tarih 2021/14 sayılı
Cumhurbaşkanlığı Genelgesi hükümleri doğrultusunda kademe alamadığını, halbuki göreve başlama tarihinin (29/06/2013) anılan genelgeden gün ve ay olarak bir gün önce olduğunu belirterek derece kademesinin ve geçen süre zarfındaki farkların verilmesini talep etmektedir.
9. Konuyla ilgili bilgi belgede idare özetle; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68/B maddesinde kadro derece terfi konusunda üst kadroya atama yapabilme konusunda idareye takdir yetkisi verildiği, bu nedenle ilgili kanun maddesinin objektif ve hukuka uygun olarak uygulanabilmesi için kriterler belirlenerek merkez ve taşra birimlerine yazıyla gönderildiğini, ilgili kanun maddesinin 14.05.2013 tarihinden
14.06.2021 tarihine kadar anılan kriterler ve kanunda belirtilen şartları taşıyan kurum personeline her ayın
14 üncü gününde, Bakanlık Makamından alınan topla onay ile uygulandığı, 30.06.2021 tarihinde
yayımlanan ve ekte sunulan Cumhurbaşkanlığı Kararından sonra Kurumda 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun 68/B maddesinin uygulanmasına son verildiğini, başvuranın iddiası ile ilgili olarak başvuru sahibiyle aynı dönemde göreve başlayan 374258 sicil sayılı personelin 3. dereceli kadroya DMK 68/B maddesiyle düşmediğini, normal süresi geldiği için düştüğünün tespit edildiğini, 14.06.2021 tarihinden sonra DMK 68/B maddesine göre terfi işleminin sadece kaybedilen mahkeme kararı sonucu 6 personele uygulandığını, bunun dışında başkaca bir personele uygulanmadığını, ilgili kanun maddesinin idareye takdir yetkisi vermesi sebebiyle bu hakkın kazanılmış hak kapsamında değerlendirilemeyeceğini bildirmiştir.
10. 657 sayılı Kanun’un 68 inci maddesinin (B) bendinde başvuruya konu uygulamayla ilgili olarak idareye açıkça takdir yetkisi tanındığı, idarelerin idari işlemin tesisinde bağlı yetki veya takdir yetkisi doğrultusunda karar aldıkları, idarin işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarının tümünün hukuk kurallarıyla önceden belirlendiği, dolayısıyla hukuk devleti ilkesi gereği idarenin takdir yetkisini kullanırken yasanın koyduğu sınırlar içinde hareket etmesinin zorunlu olduğu, kamu yararını ve hizmet gereklerini gözeterek eşitlik ilkesi çerçevesinde kullanması gerektiği öğretide açık olup Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi’nin
/
11/05/1980 tarihinde kabul edilen İdari Takdir Yetkisinin Kullanılmasına İlişkin R(80)2 Sayılı Tavsiye
Kararına Ek Takdir Yetkisinin Kullanılmasında Uygulanacak Temel İlkeler bölümünde de benzer hususlarda tavsiyede bulunulmuştur.
11. Ayrıca yargı kararları incelendiğinde; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 17/04/2008 tarih ve
E:2005/270,K:2008/1286 sayılı kararı ve Anayasa Mahkemesinin 13/11/2014 tarih ve E:2013/95, K:2014/176 sayılı kararı ile benzer şekilde idareye takdir yetkisi tanınmış ise de, bu yetkinin mutlak ve sınırsız bir yetki olmadığı, objektif olarak eşit bir şekilde, aynı durumda olan personel arasında ayrım gözetilmeyecek şekilde kullanılması gerektiği yönünde hüküm verilerek takdir hakkının eşitlik ilkesine uygun kullanılması gerektiğinin vurgulandığı görülmektedir. Bu bakımdan idarece, başvuranın mevcut durumunu hukuka ve hakkaniyete uygun şekilde değerlendirdiği, başvuranın emsal gösterdiği personelin normal süresi geldiği için derece kademesinin verildiğini tespit ettiğini bildirdiği anlaşılmaktadır.
12. Yukarıdaki açıklamalar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, Ombudsmanın 2021/13516, 2019/18557 numaralı emsal Ret Kararları, yargı kararları ve ilgili mevzuat dahil tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın 68/B uyarınca derece kademesinin ve geçen süre zarfındaki farkların verilmesini talebinin, idarece reddi yönündeki işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup başvuruya konu idarenin söz konusu ilkelere uygun davrandığı değerlendirilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa)
dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, İstanbul İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi