Sayıştay, KİK, Yargıtay ve Danıştay Kararları, Bakanlık Görüşleri

ÖZET: Danıştay 2. Dairesi, bir davacının daire başkanlığı görevinden alınarak uzman kadrosuna atanmasına ilişkin işlemin iptali ve yoksun kaldığı parasal hakların ödenmesi talebini değerlendirmiştir. İlk derece mahkemesi, davacının görevde başarısız olduğuna dair bir tespit olmaksızın, bu işlemin hukuka aykırı olduğuna karar vermiş ve davacının parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine hükmetmiştir. Bölge İdare Mahkemesi ise bu kararı onayarak, davalı idarenin istinaf başvurusunu reddetmiştir.

Davalı idare, temyiz başvurusunda bulunarak, işlemin hukuka uygun olduğunu ve idareye tanınan takdir yetkisi çerçevesinde tesis edildiğini savunmuştur. Ancak Danıştay, temyiz edilen kararın usul ve hukuka uygun olduğunu belirterek, temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığını ifade etmiştir. Sonuç olarak, davalı idarenin temyiz istemi reddedilmiş ve Bölge İdare Mahkemesi’nin kararı onanmıştır. Bu durum, idarenin atama ve görevden alma yetkilerinin sınırlarını ve hukuka uygunluk ilkesini vurgulamaktadır.

Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2022/633 E. , 2022/1055 K.

“İçtihat Metni”

T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/633
Karar No : 2022/1055

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : …Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi, …. İdari Dava Dairesince verilen …günlü, E:…, K:…sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; davacı tarafından, davalı idare bünyesinde … Genel Müdürlüğünde daire başkanı olarak görev yapmakta iken, bu görevden alınarak Strateji Geliştirme Başkanlığına uzman olarak atanmasına ilişkin …tarih ve …sayılı işlemin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : …. İdare Mahkemesinin …günlü, E:…, K:…sayılı kararıyla; olayda, daire başkanlığı kadrosunun hiyerarşik olarak altında olan kadrolarda çalışarak daire başkanlığı kadrosuna atanan, uzun yıllar genel müdür yardımcılığı görevini vekaleten yürüten ve hakkında görevinde başarısız olduğuna ilişkin bir tespit veya görevden alınmasını gerektirecek bir durum bulunmayan davacının, daire başkanlığı kadrosundan alınarak uzman kadrosuna atanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı; öte yandan, Anayasa’nın 125. maddesi gereği, hukuka aykırılığı tespit edilen işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte hesaplanarak davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, davacının yoksun kaldığı parasal hakların dava tarihinden (27/03/2020) itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, özlük haklarının davacıya iadesine hükmedilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : …Bölge İdare Mahkemesi, …. İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek, davalı İdarenin istinaf başvurusunun reddine hükmedilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı İdare tarafından; dava konusu işlemin, üst düzey kamu yöneticilerinin atanması ve görevden alınması hususunda idareye tanınan takdir yetkisi kapsamında tesis edildiği, aksi halde yönetici kadrolara atanan devlet memurlarının hiçbir hal ve surette atandıkları görevden alınamayacağı yönünde kamu yararına aykırı işlevsellikten uzak bir teamül oluşacağının göz önünde bulundurulması gerektiği, işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI : Davacı tarafından, eğitim ve çalışmaları ile sürekli kendini geliştiren, takdir gören, işini layıkıyla yapan ve asli kadrosu Daire Başkanı olmakla birlikte idare nezdinde kendisine duyulan güvenden dolayı uzun bir süre (06/04/2011/22/07/2019 tarihleri arasında toplam 8 yıl 2 ay 18 gün) Genel Müdür Yardımcılığı görevini vekâleten yürüten başarılı bir yönetici olduğu, tüm bu olumlu çalışmaların neticesinde taltif edilmesi gerekirken, …tarih ve …sayılı onay ile Daire Başkanlığı görevinden alınarak Uzman kadrosuna atanmasına ilişkin işlemin taltif değil tenzil-i rütbe mahiyetinde olduğu, kamu yararı ve hizmet gerekleri yönünden somut gerekçelere dayandırılmadığı belirtilerek, davalı İdarenin temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından, yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. …Bölge İdare Mahkemesi, …. İdari Dava Dairesince verilen …günlü, E:…, K:…sayılı kararın ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davalı idare üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 7035 sayılı Kanun ile değişik 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara ve bir örneğinin de …Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın, kararı veren …İdare Mahkemesine gönderilmesine, 07/03/2022 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.

İÇERİĞE İLİŞKİN KISA SORU VE CEVAPLAR:

1. Dava konusu işlemin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle açılmıştır. Cevap: Bu soruya, “Davacı tarafından davalı idareye karşı ne gibi bir talep bulunmakta?” cevabı verilmelidir.

2. İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : …. İdare Mahkemesinin …günlü, E:…, K:…sayılı kararıyla; olayda, daire başkanlığı kadrosunun hiyerarşik olarak altında olan kadrolarda çalışarak daire başkanlığı kadrosuna atanan, uzun yıllar genel müdür yardımcılığı görevini vekaleten yürüten ve hakkında görevinde başarısız olduğuna ilişkin bir tespit veya görevden alınmasını gerektirecek bir durum bulunmayan davacının, daire başkanlığı kadrosundan alınarak uzman kadrosuna atanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı; öte yandan, Anayasa’nın 125. maddesi gereği, hukuka aykırılığı tespit edilen işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte hesaplanarak davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, davacının yoksun kaldığı parasal haklarının dava tarihinden (27/03/2020) itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, özlük haklarının davacıya iadesine hükmedilmiştir. Cevap: Bu soruya “İlk derece mahkeme kararıyla ne gibi bir sonuca varılmıştır?” cevabı verilmelidir.

3. Temyiz Edilen Kararın Özeti : …Bölge İdare Mahkemesi, …. İdari Dava Dairesinin temyize konu olan kararının …günlü ve E:…, K:…sayılı olduğu anlaşılmaktadır. Cevap: Bu soruya “Temyiz edilen kararın özeti nedir?” cevabı verilmelidir.

4. Açıklanan Nedenlerle; 1. Davalı İdarenin Temyiz İsteminin Reddi: Cevap: Bu soruya, “Davalı idarenin temyiz talebi reddedilmiştir.” cevabı verilmelidir.

5. Dava konusu işlemin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle açılmıştır. Cevap: Bu soruya, “Davacı tarafından davalı idareye karşı ne gibi bir talep bulunmakta?” cevabı verilmelidir.

6. Açıklanan Nedenlerle; 2. …Bölge İdare Mahkemesi,…İdari Dava Dairesince verilen …günlü, E:…, K:….sayılı kararın ONANMASINA: Cevap: Bu soruya “Temyiz edilen karar onanmıştır.” cevabı verilmelidir.

7. Açıklanan Nedenlerle; 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davalı idare üzerinde bırakılmasına: Cevap: Bu soruya, “Temyiz giderleri davalı idareden alınacaktır.” cevabı verilmelidir.

8. Açıklanan Nedenlerle; 4. 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara ve bir örneğinin de …Bölge İdare Mahkemesi…İdari Dava Dairesine gönderilmesine: Cevap: Bu soruya “Temyiz edilen kararın bir örneği taraflara gönderilecektir.” cevabı verilmelidir.

9. Açıklanan Nedenlerle; 5. Dosyanın, kararı veren …İdare Mahkemesine gönderilmesine: Cevap: Bu soruya “Dosya davanın başladığı mahkemeye geri gönderilmiştir.” cevabı verilmelidir.

10. Açıklanan Nedenlerle; 6. Kararının kesinleştirilmesine: Cevap: Bu soruya “Temyiz edilen karar kesinleşmiştir.” cevabı verilmelidir.

11. “Temyiz” nedir? Cevap: Temyiz, bir yargı kararı verildikten sonra, temyiz edene (davalıya veya davacıya) yapılan yargılama işlemidir.