ÖZET: Bu Sayıştay kararı, bir belediyenin yüklenici ile yaptığı sözleşme ve ilgili ihale kararından kaynaklanan damga vergisinin alınmaması nedeniyle oluşan kamu zararını incelemektedir. 488 Sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun ilgili maddeleri, damga vergisine tabi olan belgeleri ve bu belgelerin hangi oranlarda vergilendirileceğini belirlemektedir. İnceleme sonucunda, yüklenici ile yapılan sözleşmenin sigorta hukuku kapsamında olmadığı, dolayısıyla damga vergisinden istisna edilemeyeceği sonucuna varılmıştır.

Kararda, yüklenici ile yapılan sözleşmenin bir hizmet alım sözleşmesi olduğu ve bu nedenle damga vergisinin alınması gerektiği vurgulanmıştır. İlgili ihale kararının ve ödeme emrinin damga vergisine tabi olduğu belirtilerek, yükleniciden alınmayan damga vergisi nedeniyle toplam kamu zararının oluştuğu ifade edilmiştir. Nihayetinde, kamu zararının tahsil edildiği ve bu nedenle başka bir husus kalmadığına oybirliğiyle karar verilmiştir. Bu durum, kamu idarelerinin vergi yükümlülüklerini yerine getirmelerinin önemini ortaya koymaktadır.

Kamu İdaresi Türü Belediyeler ve Bağlı İdareler
Yılı 2011
Dairesi 5
Karar No 6
İlam No 6
Tutanak Tarihi 13.12.2012
Kararın Konusu Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar

Damga vergisi

………. Şti yüklenimindeki “………. işi”ne ait yükleniciyle yapılan sözleşmeden, alınan ihale kararından ve işle ilgili ödeme emri üzerinde ödemeye ilişkin damga vergilerinin yükleniciden alınmaması sonucu toplam ………. TL kamu zararına neden olunduğu hususu ile ilgili olarak yapılan incelemede;

488 Sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun “Konu” başlıklı 1. maddesinde aynen;

“Madde 1 – Bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtlar Damga vergisine tabidir.

Bu kanundaki kağıtlar terimi, yazılıp imzalamak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri ifade eder.

Yabancı memleketlerle Türkiye’deki yabancı elçilik ve konsolosluklarda düzenlenen kağıtlar, Türkiye’de resmi dairelere ibraz edildiği, üzerine devir veya ciro işlemleri yürütüldüğü veya herhangi bir suretle hükümlerinden faydalanıldığı takdirde vergiye tabi tutulur.” denilmektedir.

Aynı Kanunun 3. maddesinde, resmi daireler ile kişiler arasındaki işlemlere ait kâğıtların damga vergisinin kişilerce ödeneceği; 14. maddesinin ilk fıkrasında, kağıtların damga vergisinin bu Kanuna ekli (1) sayılı Tabloda yazılı nispet veya miktarlarda alınacağı yazılıdır.

488 sayılı Damga Vergisi Kanununun ekli (1) sayılı tablonun “Akitlerle İlgili Kağıtlar” bölümünde;

“A. Belli parayı ihtiva eden kağıtlar:

1. Mukavelenameler, taahhütnameler ve temliknameler (binde 8,25)” oranında damga vergisine tabi olduğu hükmüne yer verilmiştir.

Yukarıda bahsi geçen I Sayılı Tablonun “II. Kararlar ve mazbatalar” başlıklı bölümünün 2. kısmında;

“….

2.İhale Kanunlarına tabi olan veya olmayan resmi daire ve kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların her türlü ihale kararları (Binde 4,95 ” oranında damga vergisine tabi olduğu hüküm altına alınmıştır.

“IV. Makbuzlar ve diğer kâğıtlar” başlıklı bölümünün 1.a kısmında Resmi daireler tarafından yapılan ödemelerle ilgili damga vergisi oranının (Binde 4,95) olduğu belirtilmiştir.

Aynı Kanuna ekli (2) sayılı tablonun “IV – Ticari ve medeni işlerle ilgili kağıtlar” başlıklı bölümünün 5 inci bendinde;

“5.Sigorta mukavelenameleri, sigorta ücretine ait makbuzlar ve sigortanın tecdit ve temdidi ile temin olunan meblağın tezyidi halinde verilen beyanname ve avönanlar” denilerek sigorta sözleşmeleri damga vergisinden istisna edilmiştir.

15.02.2011 tarihinde ihalesi ve 11.03.2011 tarihinde sözleşmesi imzalanan ………. Şti yüklenimindeki “………. işi”ne ait dosyanın incelenmesinde; ilgili yükleniciyle yapılan sözleşmeden, alınan ihale kararından ve işle ilgili ödeme emri üzerinde ödemeye ilişkin damga vergilerinin “sigorta sözleşmelerinin damga vergisinden istisna olduğu” gerekçesiyle alınmadığı görülmüştür. Kanuna ekli 2 sayılı tablonun ilgili IV/5 bendinde açıkça ifade edildiği üzere sigorta sözleşmesinin kendisi ve bu sözleşmeye mukabil ödenen ücretlere ait makbuzlar damga vergisinden istisnadır. Oysa, yüklenici ………. Şti ile idare arasında imzalanan sözleşme, “………. ” dair bir hizmet sözleşmesidir.

Yükleniciyle idare arasında yapılan sözleşme sigorta hukuku çerçevesinde yapılan bir sözleşme olmayıp, ihale hukuku çerçevesinde ve ihale mevzuatına göre yapılan bir hizmet alım sözleşmesidir, bu anlamda alınan ihale kararı bu hizmet alımına dair bir ihale kararıdır ve yine ödeme bu hizmet alım sözleşmesi karşılığında yükleniciye ödeme yapılmasından ibarettir.

Söz konusu işle ilgili yükleniciyle yapılan sözleşmeden, alınan ihale kararından ve işle ilgili ödeme emri üzerinde ödemeye ilişkin damga vergileri yükleniciden alınmamış ise de; oluşan toplam kamu zararı tutarı ………. TL ………. tarih ve ………. yevmiye No’lu muhasebe işlem fişi ile ………. Şti’den tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına oybirliğiyle karar verildi.