|
ÖZET: Sayıştay kararında, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamında yapılan ihalelere ilişkin damga vergisi tahakkuk ve tahsil işlemlerinin yapılmaması nedeniyle kamu zararının oluştuğu belirtilmiştir. İhalelere ilişkin ihale kararlarının damga vergisine tabi olduğu, bu vergilerin zamanında tahakkuk ettirilmesi ve tahsil edilmesinin kamu idarelerinin sorumluluğunda olduğu vurgulanmıştır.
Özel Halk Otobüsleri kiralama ihalesinde de benzer bir durum söz konusu olup, sözleşme imzalanmasına rağmen damga vergisi tahakkuk ve tahsil edilmemiştir. Bu durum, kamu zararına yol açmış ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde sorumlulukların yeniden belirlenmesi gerekliliği ortaya çıkmıştır. Sonuç olarak, damga vergisi tahsil edilmediği için oluşan kamu zararı tutarlarının tahsil edildiği ve ilişilecek bir husus kalmadığına karar verilmiştir. Sayıştay, bu süreçte ilgili mevzuatın uygulanması ve kamu gelirlerinin zamanında tahsil edilmesi gerektiğini vurgulamıştır. |
| Kamu İdaresi Türü | Belediyeler ve Bağlı İdareler |
| Yılı | 2013 |
| Dairesi | 5 |
| Karar No | 130 |
| İlam No | 300 |
| Tutanak Tarihi | 27.10.2015 |
| Kararın Konusu | Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar |
Damga vergisi
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamında gerçekleştirilen ihale dosyalarının incelenmesi neticesinde;
A) Söz konusu kanun kapsamında yapılan ihalelere ilişkin ihale kararı verilmesi sonucu tahakkuk ve tahsil edilmesi gereken damga vergisi tutarlarının tahakkuk ve tahsil edilmemesi sonucunda ………TL,
B) Özel Halk Otobüslerinden ……….Kiraya Verilmesi İhalesinde sözleşme imzalandığı halde tahakkuk ve tahsil edilmesi gereken damga vergisi tutarlarının tahakkuk ve tahsil edilmemesi sonucunda ………..TL,
kamu zararında bulunulması konusunda sorumluluğun yeniden belirlenmesi için ……sayılı İlamın ……. inci maddesiyle hüküm dışı kararı verilmiş idi.
Bu kez, hüküm dışı bırakılan toplam ……..- TL kamu zararının tahsil edildiğine ilişkin olarak denetçisi tarafından 26.05.2015 tarihli Ek Rapor düzenlenmiş olduğundan, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 50nci maddesinin üçüncü fıkrası hükmü gereğince hüküm dışı kararının kaldırılarak konunun görüşülmesinin devamına karar verildi.
A) 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamında yapılan ihalelere ilişkin ihale kararı verilmesi sonucu tahakkuk ve tahsil edilmesi gereken damga vergisi tutarlarının tahakkuk ve tahsil edilmemesiyle ilgili olarak;
11.07.1964 tarih ve 2741 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun “Konu” başlıklı 1 inci maddesinde;
“Bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtlar Damga vergisine tabidir.
Bu kanundaki kağıtlar terimi, yazılıp imzalamak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri ifade eder.
Yabancı memleketlerle Türkiye’deki yabancı elçilik ve konsolosluklarda düzenlenen kağıtlar, Türkiye’de resmi dairelere ibraz edildiği, üzerine devir veya ciro işlemleri yürütüldüğü veya herhangi bir suretle hükümlerinden faydalanıldığı takdirde vergiye tabi tutulur.”
hükmü,
Aynı Kanunun “II. Kararlar ve Mazbatalar” başlıklı fıkrasının ikinci bendinde;
“(Değişik: 4/6/2008-5766/10 md.) İhale Kanunlarına tabi olan veya olmayan resmi daire ve kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların her türlü ihale kararları: (Kanunla Getirilen: Binde 4,5) (Uygulanacak Olan: Binde 4,95)”
hükmü yer almaktadır.
24.12.2003 tarih ve 25326 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Mali Hizmetler Birimi” başlıklı 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasında;
“Kamu idarelerinde aşağıda sayılan görevler, malî hizmetler birimi tarafından yürütülür:
(…)
e) İlgili mevzuatı çerçevesinde idare gelirlerini tahakkuk ettirmek, gelir ve alacaklarının takip ve tahsil işlemlerini yürütmek,
f) Genel bütçe kapsamı dışında kalan idarelerde muhasebe hizmetlerini yürütmek,
(…)”
hükümleri bulunmaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, ihale kararları damga vergisine tabidir.
Yapılan incelemede aşağıdaki tabloda belirtilen bazı ihale kararlarından damga vergisi alınmadığı görülmüştür.
24.12.2003 tarih ve 25326 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Gelirlerin Toplanması Sorumluluğu” başlıklı 38 inci maddesinde “Kamu gelirlerinin tarh, tahakkuk, tahsiliyle yetkili ve görevli olanlar, ilgili kanunlarda öngörülen tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin zamanında ve eksiksiz olarak yapılmasından sorumludur” denilmektedir. Dolayısıyla ihale kararları üzerinden damga vergisi alınmaması konusunda sorumluluk sadece tahsil edilmemesinde olmayıp verginin tarh ve tahakkukunun yapılmamasından da kaynaklanmaktadır.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamında yapılan ihalelere ilişkin ihale kararı verilmesi sonucu tahakkuk ve tahsil edilmesi gereken damga vergisi tutarlarının tahakkuk ve tahsil edilmemesi sonucu …….TL. kamu zararında bulunulduğu görülmüştür.
……. Belediyesi görevlileri tarafından gönderilen belgelerin incelenmesinde kamu zararı tutarı …..-TL’ den …….TL. ……. tarih ve ………..sayılı makbuz ile …….TL, ……tarih ve …….sayılı makbuz ile .. … TL olarak tamamının tahsil edildiği anlaşılmıştır.
Bu itibarla; ……sayılı İlamın …… inci maddesi (A) bendi ile verilen hüküm dışı kararının kaldırılmasına ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamında yapılan ihalelere ilişkin ihale kararı verilmesi sonucu tahakkuk ve tahsil edilmesi gereken damga vergisi tutarlarının tahakkuk ve tahsil edilmemesi neticesinde oluşan kamu zararı tutarı …….-TL’ den …TL. ……tarih ve ……sayılı makbuz ile ……TL, …..tarih ve ……..sayılı makbuz ile …..TL olarak tamamının tahsil edildiği anlaşıldığından ilişilecek bir husus kalmadığına oybirliğiyle,
B) Özel Halk Otobüslerinden…….Kiraya Verilmesi İhalesinde sözleşme imzalandığı halde tahakkuk ve tahsil edilmesi gereken damga vergisi tutarlarının tahakkuk ve tahsil edilmemesiyle ilgili olarak;
11.07.1964 tarih ve 2741 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun “Konu” başlıklı 1 inci maddesinde;
“Bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtlar Damga vergisine tabidir.
Bu kanundaki kağıtlar terimi, yazılıp imzalamak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri ifade eder.
Yabancı memleketlerle Türkiye’deki yabancı elçilik ve konsolosluklarda düzenlenen kağıtlar, Türkiye’de resmi dairelere ibraz edildiği, üzerine devir veya ciro işlemleri yürütüldüğü veya herhangi bir suretle hükümlerinden faydalanıldığı takdirde vergiye tabi tutulur.”
hükmü,
Kanuna ekli (I) sayılı tablonun “I. Akitlerle İlgili Kağıtlar” başlıklı fıkrasının, “A. Belli Parayı İhtiva Eden Kağıtlar” bendinin (1) alt bendinde;
“Mukaveleler, taahhütnameler ve temliknameler: (Kanunla Getirilen: Binde 7,5) (Uygulanacak Olan: Binde 8,25) “
İfadesi yer almaktadır.
24.12.2003 tarih ve 25326 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Mali Hizmetler Birimi” başlıklı 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasında;
“Kamu idarelerinde aşağıda sayılan görevler, malî hizmetler birimi tarafından yürütülür:
(…)
e) İlgili mevzuatı çerçevesinde idare gelirlerini tahakkuk ettirmek, gelir ve alacaklarının takip ve tahsil işlemlerini yürütmek,
f) Genel bütçe kapsamı dışında kalan idarelerde muhasebe hizmetlerini yürütmek,
(…)”
hükümleri bulunmaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, idarenin taraf olduğu sözleşmeler damga vergisine tabidir.
24.12.2003 tarih ve 25326 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Gelirlerin Toplanması Sorumluluğu” başlıklı 38 inci maddesinde “Kamu gelirlerinin tarh, tahakkuk, tahsiliyle yetkili ve görevli olanlar, ilgili kanunlarda öngörülen tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin zamanında ve eksiksiz olarak yapılmasından sorumludur” denilmektedir. Dolayısıyla yapılan sözleşmelerden damga vergisi alınmaması konusunda sorumluluk sadece tahsil edilmemesinde olmayıp verginin tarh ve tahakkukunun yapılmamasından da kaynaklanmaktadır.
Özel Halk Otobüslerinden 4 Adet Hattın Kiraya Verilmesi İhalesinde sözleşme imzalandığı halde tahakkuk ve tahsil edilmesi gereken damga vergisi tutarlarının tahakkuk ve tahsil edilmemesi sonucu………- TL. kamu zararında bulunulduğu görülmüştür.
……Belediyesi görevlileri tarafından gönderilen belgelerin incelenmesinde kamu zararı tutarı ……TL’ den …..tarih ve …… sayılı makbuz ile …….TL, …….tarih ve …….sayılı makbuz ile … olmak üzere tamamının tahsil edildiğini olarak tamamının tahsil edildiği anlaşılmıştır.
Bu itibarla; …..sayılı İlamın ….. inci maddesi (B) bendi ile verilen hüküm dışı kararının kaldırılmasına ve özel halk otobüslerinden ……Kiraya Verilmesi İhalesinde sözleşme imzalandığı halde tahakkuk ve tahsil edilmesi gereken damga vergisi tutarlarının tahakkuk ve tahsil edilmemesi neticesinde oluşan kamu zararı tutarı ……-TL’ den ……tarih ve …….sayılı makbuz ile ……….TL, ……..tarih ve …..sayılı makbuz ile …….TL, …olmak üzere tamamının tahsil edildiği anlaşıldığından ilişilecek bir husus kalmadığına,
İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu ve aynı Kanunun 56 ncı maddesi gereğince beş yıl içinde Sayıştay Daireleri nezdinde yargılamanın iadesi yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.