ÖZET: Bu Sayıştay kararında, … Büyükşehir Belediyesi’nin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22. maddesinin (b) fıkrası uyarınca kariyer mesleği müfettişlik olan bir uzmandan danışmanlık hizmeti almasının hukuki durumu incelenmiştir. İlgili mevzuat gereğince, doğrudan temin usulü yalnızca belirli bir kişi veya kuruluşun bilimsel, teknik veya sanatsal nedenlerle özel bir hakka sahip olması durumunda geçerlidir. Ancak, danışmanlık hizmeti veren kişinin akademik veya bilimsel bir kimliğe sahip olmaması nedeniyle, bu durumun söz konusu hizmet için geçerli olmadığına karar verilmiştir.

Sonuç olarak, ihale uygulamasının hatalı olduğu tespit edilmesine rağmen, sözleşmenin geçerli olması ve hizmetin yerine getirilmesi nedeniyle kamu zararının oluşmadığına hükmedilmiştir. Bu bağlamda, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 71. maddesi uyarınca herhangi bir ilişilecek husus bulunmadığına oy birliğiyle karar verilmiştir. Bu durum, kamu idarelerinin ihale süreçlerinde dikkatli olmaları gerektiğini ve mevzuata uygun hareket etmenin önemini vurgulamaktadır.

Kamu İdaresi Türü Belediyeler ve Bağlı İdareler
Yılı 2014
Dairesi 7
Karar No 73
İlam No 127
Tutanak Tarihi 4.2.2016
Kararın Konusu İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

Kariyer Mesleği Müfettişlik Olan Bir Uzmandan Danışmanlık Hizmeti Satın Alınması

6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi Ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 30.03.2014 tarihi itibariyle Büyükşehire dönüştürülen … Büyükşehir Belediyesi’nin idari yapılanmasının oluşturulması aşamasında katkılarından yararlanılmak üzere, kariyer mesleği müfettişlik olan bir uzmandan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’ inci maddesinin (b) fıkrası uyarınca danışmanlık hizmeti alındığı görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Doğrudan temin” başlıklı 22’ nci maddesinde;

“Aşağıda belirtilen hallerde ihtiyaçların ilân yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temini usulüne başvurulabilir:

(…)

b) Sadece gerçek veya tüzel tek kişinin ihtiyaç ile ilgili özel bir hakka sahip olması.

(…)” hükmü yer almaktadır.

Kanun’un 53’ üncü maddesi gereğince, 07.06.2014 tarih ve 29023 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 22.3’ üncü maddesinde ise;

“4734 sayılı Kanun’un 22 nci maddesinin (b) bendi, sadece gerçek veya tüzel tek kişinin ihtiyaç ile ilgili bilimsel, teknik, fikri veya sanatsal v.b. nedenlerle özel bir hakka sahip olmasını ifade etmektedir. Bu nedenle, ihale konusu mal veya hizmet, bilimsel, teknik, fikri veya sanatsal v.b. nedenlerle ve münhasır hakların korunması nedeniyle sadece belirli bir mal tedarikçisi veya hizmet sunucusu tarafından sağlanabiliyorsa, ilan yapılmaksızın anılan madde hükmüne göre doğrudan temin yoluyla ihtiyaçların karşılanması mümkün bulunmaktadır. Örneğin idarelerin diğer usullerle temini mümkün olmayan bilimsel yayın, fikir ve sanat eseri, belirli bir akademik kişiden eğitim v.b. mal veya hizmetler bu bent kapsamında temin edilebilecektir. (…)” denilmektedir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri doğrultusunda; Belediye tarafından kamuda müfettişlik ve üst düzey yöneticilik tecrübesi olan …’dan eğitim ve danışmanlık hizmeti alınmıştır. Ancak kişinin akademik veya bilimsel bir kimliği olmadığından, söz konusu hizmet ihtiyacının 4734 sayılı Kanunun 22’ nci maddesinin b fıkrası anlamında belediye birimlerine seminer vermek, birimlerin sorunlarının çözümü ve idari yapılanmanın sağlanmasına destek vermek amacıyla eğitim ve danışmanlık hizmeti konularında özel bir hakka sahip olduğundan bahsetmek mümkün değildir.

Öte yandan; danışmanlık hizmeti veren … ile … Büyükşehir Belediyesi arasında imzalanan sözleşmenin 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’na göre geçerli olması, ihale uygulaması hatalı olmasına rağmen ödemenin hizmet karşılığı yapılması nedeniyle 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 71’ inci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi uyarınca kamu zararının oluşmaması, sözleşme konusu işin yüklenici … tarafından yerine getirildiğinin ve 2015 yılı için yenilenen sözleşmenin sorgu üzerine sona erdirildiğinin anlaşılması gerekçeleriyle ilişilecek husus bulunmadığına oy birliğiyle,