ÖZET: Danıştay 5. Dairesi, 692 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki listede ismi yer alan davacının kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu kararının iptali istemiyle açılan davayı incelemiştir. Davacı, PKK/KCK terör örgütüyle bağlantılı olduğu iddialarıyla görevden alınmış, ancak mahkeme, ilgili kurumlardan gelen bilgi ve belgelerin eksikliği nedeniyle işlemin iptaline karar vermiştir. İdare, mahkemenin kararını hukuka aykırı bulmuş ve davacının terör örgütüyle irtibatının tespit edildiğini savunmuştur.

Danıştay, Bölge İdare Mahkemesi’nin kararını hukuka uygun bulmuş ve temyiz istemini reddederek, ilk derece mahkemesinin kararını onamıştır. Mahkeme, davacının terör örgütüyle bağlantısına dair yeterli delil bulunduğunu ve OHAL Komisyonu kararının mevzuata uygun olduğunu belirterek, davacının göreve iade talebinin reddini haklı bulmuştur. Bu durum, kamu güvenliği açısından önemli bir karar olarak değerlendirilmektedir.

Danıştay 5. Daire Başkanlığı         2023/11600 E.  ,  2024/2065 K.

“İçtihat Metni”

T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/11600
Karar No : 2024/2065

Temyiz İsteminde Bulunan (Davalı): … Belediye Başkanlığı / …
Vekili : Av. …

Karşı Taraf (Davacı) :…
Vekili : Av….

İstemin Özeti : 692 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki listede ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılan davacı tarafından, göreve iade talebiyle OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna yaptığı başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle açılan davanın reddi yolunda verilen … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

Temyiz İsteminde Bulunan Davalı İdarenin İddialarının Özeti: OHAL Komisyonu kararında davacının PKK/KCK terör örgütünün yapılan eylemlerini yönlendiren ve organize eden şahıslardan olduğu ve örgütün fikirlerini benimseyen şahıslarla hareket ettiğinin değerlendirildiği, davacıya ait personel bilgi dosyasında davacı hakkında PKK/KCK terör örgütünün üniversite gençlik yapılanması içerisinde faaliyet gösterdiği yönünde değerlendirmenin bulunduğu ve söz konusu bilgilerin Milli İstihbarat raporlarında tespitli olduğu belirtilmiş olmasına rağmen, mahkemece sırf ilgili kurumlardan davacı aleyhine bilgi ve belge gelmediği gerekçesiyle işlemin iptali yönünde vermiş olduğu kararın hukuka aykırı olduğu, idare tarafından keyfi olarak herhangi bir işlem tesis edilmediği, mahkeme tarafından OHAL Komisyonu kararının mevzuata aykırı olduğu yönünde hüküm kurma imkanı bulunmadığı, kamu görevinden çıkarma işleminin ölçülü olduğu, uluslararası hukuktan doğan yükümlülükleri ihlâl etmediği ve çekirdek haklara herhangi bir müdahalenin bulunmadığı iddia edilmektedir.

Davacının Savunmasının Özeti: Savunma verilmemiştir.

Danıştay Tetkik Hakimi : …
Düşüncesi : İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Bölge idare mahkemesi idare dava daireleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararı ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın ONANMASINA, temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 28/02/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.

KARŞI OY :

Dava; 692 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki listede ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılan davacı tarafından, göreve iade talebiyle OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna yaptığı başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
Dosyanın incelenmesinden, Ergani Cumhuriyet Başsavcılığının 25/09/2017 tarihli Ergani Belediye Başkanlığına gönderilen yazıda davacı ile ilgili devam eden veya sonuçlanan soruşturma dosyasının var olduğu bilgisinin bulunduğu, bu dosyanın incelenmediği dava konusu OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu kararında; Diyarbakır Valiliğince Komisyona intikal ettirilen personel bilgi dosyasında, Valiliğinin 10/05/2017 tarih ve 06 sayılı kurul kararında, davacının PKK/KCK terör örgütü ile bağlantısı-ilişkisi olduğu yönünde değerlendirmenin bulunduğunun bildirildiği, kurumundan Komisyon’a intikal ettirilen personel bilgi dosyasında ise davacının PKK/KCK bölücü terör örgütü adına düzenlenen eylem ve etkinliklere katıldığı bilgisine yer verildiği görülmüş olup, davacının anılan terör örgütü ile irtibat ve iltisakı bulunduğu sonucuna varan ilk derece mahkemesi kararı hukuka uygun olmakla … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının bozulması gerektiği oyuyla aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.



ÖZET: Danıştay Beşinci Dairesi, kamu görevinden çıkarılan davacının göreve iade talebinin OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu tarafından reddedilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada, davacının PKK/KCK terör örgütü ile irtibat ve iltisakının sabit olduğu gerekçesiyle kamu görevinden çıkarılmasının hukuka uygun olduğuna karar vermiştir. İdare Mahkemesi, davacının terör örgütleriyle bağlantısına dair somut delil bulunmadığını belirtse de, Danıştay, kamu görevinden çıkarılma işleminin dayanağının hukuken geçerli olduğunu ve bu tür durumların incelenmesinde belirli ölçütlerin dikkate alınması gerektiğini vurgulamıştır.

Danıştay, 667 sayılı KHK ve ilgili mevzuat çerçevesinde, terör örgütleriyle iltisak ve irtibatın belirlenmesinde somut ve denetlenebilir verilerin gerekliliğini ifade etmiştir. Ancak, davacının durumuna ilişkin Diyarbakır Valiliği’nin kararının yeterli delil sunmadığını belirterek, bu karara dayalı olarak yapılan işlemlerin hukuken geçersiz olduğunu ortaya koymuştur. Sonuç olarak, temyiz isteminin reddine ve Bölge İdare Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmiştir.

Danıştay 5. Daire Başkanlığı         2023/11779 E.  ,  2024/1859 K.

“İçtihat Metni”

T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/11779
Karar No : 2024/1859

Temyiz İsteminde Bulunan (Davalı) :… Belediye Başkanlığı / …
Vekili : Av….

Karşı Taraf (Davacı) : …Adına … Sendikası
Vekil : Av. …

İstemin Özeti : 677 sayılı Kanun Hükmünde Kararname eki listesinde ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılan davacı tarafından, göreve iade talebiyle OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna yaptığı başvurunun reddine ilişkin … tarih ve… sayılı işlemin iptaline ve bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının iadesine, parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan davada dava konusu işlemin iptali ve işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı özlük haklarının iadesine ve parasal haklarının hakediş tarihinden itibaren dönemsel olarak işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi yolunda verilen … İdare Mahkemesinin… tarih ve E:…, K:2…sayılı kararına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin…tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

Temyiz İsteminde Bulunan Davalı İdarenin İddialarının Özeti: Davacının PKK/KCK terör örgütü ile irtibat ve iltisakı sabit olduğundan kamu görevinden çıkartıldığı, OHAL Komisyonu tarafından, terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti, aidiyeti, iltisakı veya bunlarla irtibatı olduğu gerekçesiyle kamu görevinden çıkarılan davacının başvurusunun 7075 sayılı Kanunun 9. maddesi uyarınca reddine karar verildiği, davacının kamu görevinden çıkarma kararının da bu doğrultuda alındığı belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

Davacının Savunmasının Özeti: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

Danıştay Tetkik Hakimi : …
Düşüncesi : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Dava Dairesi kararının açıklama ile onanmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

Bölge idare mahkemesi idare dava daireleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin varlığı halinde mümkün olup, davacı tarafından ileri sürülen hususlar bunlardan hiçbirisine uymamaktadır.
Uyuşmazlıkta, dava konusu işlemde, Diyarbakır Valiliğince Komisyona intikal ettirilen davacının personel bilgi dosyasında Diyarbakır Valiliği’nin … tarih ve … sayılı kurul kararında PKK/KCK terör örgütüne üyeliği, iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen davacının kamu görevinden çıkarılmasının teklif edilmesinin kararlaştırıldığının belirtildiği ileri sürülmüştür.
667 sayılı KHK’nın 4. maddesinde; terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen kamu personellerinin meslekten veya kamu görevinden çıkarılmalarına karar verileceği hüküm altına alınmış, uyuşmazlığa konu Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamede de, terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olan kamu personellerinin meslekten veya kamu görevinden çıkarılmalarına karar verileceği yönünde benzer bir düzenlemeye yer verildiği, ancak kamu personellerinden terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatına ilişkin ölçütlerin kapsamının anılan KHK’da düzenlenmediği, iltisak ve irtibat kavramlarının da tanımlanmadığı, 685 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu kurularak doğrudan kanun hükmünde kararnameler ile kamu görevinden çıkarılanlara adil yargılanma ilkesi gereğince hak arama özgürlüğünün bir gereği olarak idari başvuru yolu açılmak suretiyle kamu görevine iade başvuru müessesesi tesis edilerek kamu görevinden çıkarılma işlemlerine inceleme ve araştırma olanağı getirildiği anlaşılmıştır.
Kamu personelinden terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu gerekçesiyle meslekten veya kamu görevinden çıkarılmalara ilişkin uyuşmazlık değerlendirildiğinde; PKK/KCK silahlı terör örgütü anılan yapılanmaya iltisakı ve irtibatı nedeniyle kapatılan sivil toplum örgütlerine üye olma, örgütsel nitelikteki toplantı, yürüyüş gibi eylemlere katılma, örgüt içerisinde çeşitli görevler alma, söz, yazı ve eylemleri ile örgüte destek verme, emniyet veya istihbarat raporları, sosyal medya bağlantıları, ziyaret edilen web sitelerinin analizi gibi çeşitli ölçütlerin bulunması gerekmektedir.
Olağanüstü Kanun Hükmündeki Kararnameler ile hukuk literatürüne giren iltisak ve irtibat kavramlarının hukuki niteliklerinin ve objektif anlamlarının yargı içtihatlarıyla belirlendiği, Anayasa Mahkemesi’nin 02/07/2020 tarih ve E:2018/23568 sayılı bireysel başvuru kararında, Olağanüstü Hal Kanun Hükmündeki kararnamelerde belirtilen örgüt, yapı, oluşum veya gruplara üye olunması ya da bunlara mensubiyetin veya iltisakın yahut irtibatın bulunması geçerli bir kamu görevinden çıkarılma işleminin sebebi olarak öngörüldüğü, kamu görevinden çıkarılma sebebi olarak öngörülen olgunun, diğer bir ifadeyle kamu görevinden çıkarılanların KHK’larda belirtilen yapılarla iltisakı ya da irtibatının bulunup bulunmadığının inceleme ve araştırma ile ortaya koyulması gerektiği yükümlülüğünün vurgulandığı, AİHM’nin Pişkin V. Türkiye kararında da (AİHM, 15/12/2020, Başvuru No: 33399/18), terör örgütleriyle iltisak ve irtibatlı olma halinin bir takım ölçütlere dayalı olarak idarelerce belirlenmesi gerektiği, anılan örgütlerle kamu görevinden çıkarılan kişi arasındaki bağlantı ya da ilişkinin kamu görevlisinin sadakatiyle ilgili objektif kuşku uyandırması, masum veya tesadüfi vs. bağlantıların hariç tutulması gerektiği, kamu görevlisinin eylemlerinin demokratik yasal düzene sadakatinde objektif olarak ciddi şüphe uyandıracak bir şekilde hareket ettiğini açıkça gösteren fiili unsurlar kombinasyonuna dayanması halinde, kamu görevinden çıkarılmanın haklılığına vurgu yapıldığı anlaşılmıştır.
…. İdare Mahkemesinin 13/07/2021 ve 11/04/2022 tarihli ara kararları ile Çınar Belediyesi, Diyarbakır İl Emniyet Müdürlüğü, TEM Şube Müdürlüğünden ve … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin 27/01/2023 tarihli ara kararı ile Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı, Diyarbakır İl Jandarma Komutanlığı, Diyarbakır Valiliğinden istenilen bilgi ve belgelere karşılık ilgili idarelerce gönderilen cevabi yazılarda, davacının örgütle irtibatlı ya da iltisaklı olduğu yönünde hukuken kabul edilebilir herhangi bir bilgi, belge, tanık ifadesi, ihbar, şikayet ve emniyet tespitinin bulunmadığı, UYAP Örgütlü Suçlar Bilgi Bankası üzerinden yapılan sorgulamada da, davacının PKK/KCK silahlı terör örgütü ile irtibatı veya iltisakını gösterir herhangi bir bilgi, ifade veya tespitin bulunmadığı, davacı hakkında PKK/KCK silahlı terör örgütüne üye olma veya örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme suçundan açık/kapalı herhangi bir soruşturma ve kovuşturmanın da bulunmadığı görülmüştür.
… İdare Mahkemesinin 13/07/2021 ve 11/04/2022 tarihli ara kararlarına ve … Bölge İdare Mahkemesi… İdare Dava Dairesinin 27/01/2023 tarihli ara kararına rağmen personel bilgi dosyasında ve kurul kararında yer verilen davacının terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin Milli Güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti, irtibatı veya iltisakı olduğu bilgisinin somut ve açık olarak ortaya konulamadığı, davacı hakkında yapılan tespitin hukuken denetlenebilir, somut, açık bir veriye dayanmadığı, bu haliyle Diyarbakır Valiliği’nin …tarihli ve … sayılı Kurul Kararının somut verilerle desteklenmediği görülmekle, dayanağı olmayan Diyarbakır Valiliği’nin …tarihli ve … sayılı Kurul Kararının hükme esas alınmasının hukuken mümkün olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Temyize Konu Bölge İdare Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın yukarıda belirtilen açıklama ile birlikte ONANMASINA, temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 27/02/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.