|
ÖZET: Başvuran, Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumuna denetçi olarak atanması gereken tarihten itibaren yoksun kaldığı parasal haklarının, fiilen çalışmış gibi yasal faiziyle ödenmesini talep etmiştir. Başvuran, 2015 yılında yapılan Denetçi Personeli Seçme Sınavında hatalı sorular ve “öteleme metodu” kullanılması nedeniyle başarısız sayıldığını, bu işlemlerin iptali için dava açtığını belirtmiştir. Danıştay, sınav sonuçlarının değerlendirilmesinde “öteleme metodunun” kullanılması işlemini iptal etmiş ve başvuranın 01.07.2022 tarihinde denetçi olarak görevlendirilmesini sağlamıştır.
Ancak, idare, mahkeme kararında yoksun kalınan parasal haklara dair bir hüküm bulunmadığı gerekçesiyle başvuranın talebine ilişkin işlem tesis edememiştir. Kamu Denetçisi, başvuranın talebinin reddedilmesinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı kanaatine varmıştır. Bu bağlamda, başvuranın geçmişe yönelik mali hak taleplerinin hukuken geçerli olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/1919-S.23.3204
BAŞVURU NO : 2022/12504
KARAR TARİHİ : 16/02/2023
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : TARIM VE KIRSAL KALKINMAYI DESTEKLEME KURUMU
BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın denetçi olarak atamasının yapılması gereken ilk atama tarihinden itibaren fiilen çalışmış gibi maaşlarının yasal faiziyle ödenmesi talebi hakkında.
BAŞVURU TARİHİ : 01/09/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, mülga Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığında Gıda Mühendisi olarak çalışmakta iken Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumunun 16.03.2015 tarihinde denetçi kadrosu için açtığı sınava başvurduğunu ve MEB Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından
03.05.2015 günü yapılan Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumunun Denetçi Personeli Seçme
Sınavına girdiğini, sınavın A kitapçığı 22. 24. ve 83. sorularının hatalı olması ve Kurum tarafından sınav sonuçlarının değerlendirilmesinde “öteleme metodunun” kullanılması nedeniyle sınavda başarısız kabul edildiğini, bu işlemlerin iptali istemiyle açtığı davada Danıştayın kısmi bozma ilamı neticesinde Ankara 2.
İdare Mahkemesinin sayılı kararı ile sınav sonuçlarının değerlendirilmesinde
“öteleme metodunun” kullanılması işlemi ile bu metot kullanılarak hesaplanan puanlar esas alınarak kamudan denetçi alımı kodundaki (KDN01) kadrolara yapılan atama işlemlerinin iptaline karar verildiğini, iptal kararı neticesinde denetçi pozisyonuna görevlendirmesinin yapılarak 01.07.2022 tarihinde göreve başladığını, yargı kararı gereği görevlendirmesi yapılmış olmasına karşılık hukuka aykırı sınav ile atama yapılmaması işlemi nedeniyle hak kaybına uğranılan parasal hakları yönünden halen herhangi bir işlem tesis edilmediğini, yani ilk atamasının yapılması gereken tarihten itibaren mahrum kalınan parasal haklarının hesaplanarak ödenmediğini, böylelikle hukuka aykırı sınav ve atama yapılmaması işlemine bağlı tüm hukuka aykırı sonuçların giderilmediğini belirterek; Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme
Kurumuna denetçi olarak atamasının yapılması gereken ilk atama tarihinden itibaren yoksun kalınan tüm parasal haklarının (fiilen çalışmış gibi), her bir alacağın tahakkuk tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tarafına ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu talep hakkında Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumunun 03/08/2022 tarih ve sayılı cevabi yazısında; Ankara 2. İdare Mahkemesinin 31/03/2022 tarihli ve 2022/650 K. sayılı kararı ile dava konusu sınav sonuçlarının değerlendirilmesinde “öteleme metodunun” kullanılması işlemi ile bu metot kullanılarak hesaplanan puanlar esas alınarak davacının başvuruda bulunduğu kamudan denetçi alımı kodundaki (KDN01) kadrolara yapılan atama işlemlerinin iptaline hükmedildiği, yoksun kalınan parasal haklara ilişkin bir hüküm bulunmadığından başvuranın talebine ilişkin herhangi bir işlem tesis edilemediği ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının; “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
5. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Başvuranın denetçi olarak atamasının yapılması gereken ilk atama tarihinden itibaren fiilen çalışmış gibi maaşlarının yasal faiziyle ödenmesi talebinin reddedilmesinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı değerlendirildiğinden, başvurunun reddi gerektiği yönünde hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 6. Başvuran, Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumuna denetçi olarak atamasının yapılması gereken ilk atama tarihinden itibaren yoksun kalınan tüm parasal haklarının, fiilen çalışmış gibi, her bir alacağın tahakkuk tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tarafına ödenmesini talep etmektedir.
7. Başvuran, mülga Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığında Gıda Mühendisi olarak çalışmakta iken Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumunun 16.03.2015 tarihinde denetçi kadrosu için açtığı sınava başvurmuş; MEB Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından 03.05.2015 günü yapılan Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumunun Denetçi Personeli Seçme Sınavına girmiş; sınavda başarısız olmuş; sınavın A kitapçığı 22. 24. ve 83. sorularının hatalı olması ve Kurum tarafından sınav sonuçlarının değerlendirilmesinde “öteleme metodunun” kullanılması nedeniyle sınavda başarısız olduğundan bahisle bu işlemlerin iptali istemiyle açtığı davada Danıştayın kısmi bozma ilamı neticesinde Ankara 2. İdare Mahkemesinin . sayılı kararı ile sınav sonuçlarının değerlendirilmesinde “öteleme metodunun” kullanılması işlemi ile bu metot kullanılarak hesaplanan puanlar esas alınarak kamudan denetçi alımı kodundaki (KDN01) kadrolara yapılan atama işlemlerinin iptaline karar verilmiş; iptal kararı üzerine yapılan yeniden değerlendirme neticesinde denetçi pozisyonuna görevlendirmesi yapılarak 01.07.2022 tarihinde göreve başlamıştır.
8. Başvuran, yargı kararı gereği görevlendirmesi yapılmış olmasına karşılık hukuka aykırı sınav ile atama yapılmaması işlemi nedeniyle hak kaybına uğranılan parasal hakları yönünden halen herhangi bir işlem
/
tesis edilmediğini, yani ilk atamasının yapılması gereken tarihten itibaren mahrum kalınan parasal haklarının hesaplanarak ödenmediğini, böylelikle hukuka aykırı sınav ve atama yapılmaması işlemine bağlı tüm hukuka aykırı sonuçların giderilmediğini belirterek; Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme
Kurumuna denetçi olarak atamasının yapılması gereken ilk atama tarihinden itibaren yoksun kalınan tüm parasal haklarının fiilen çalışmış gibi, her bir alacağın tahakkuk tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tarafına ödenmesini talep etmektedir.
9. Başvuranın, Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu tarafından 03/05/2015 tarihinde yapılan
Denetçi Personeli Seçme Sınavının A Kitapçığının 22. 24. ve 83. sorularının, sınav sonuçlarının değerlendirilmesinde “öteleme metodunun” kullanılması işleminin ve kamudan denetçi alımı kodundaki (KDN01) kadrolara yapılan atama işlemlerinin iptali istemi ile açılan davada mahkemesince verilen 31/03/2022 tarihli ve . sayılı karar ile; dava konusu sınav sonuçlarının değerlendirilmesinde
“öteleme metodunun” kullanılması işlemi ile bu metot kullanılarak hesaplanan puanlar esas alınarak başvuranın başvuruda bulunduğu kamudan denetçi alımı kodundaki (KDN01) kadrolara yapılan atama işlemlerinin iptaline hükmedilmesi sonucunda Kurumda denetçi olarak görevlendirildiğinden bahisle, denetçi olarak yapılması gereken ilk atama tarihinden itibaren yoksun kalınan tüm parasal haklarının yasal faiziyle tarafına ödenmesini talep ettiği anlaşılmaktadır.
10. Başvuru talebine ilişkin olarak İdare tarafından yapılan açıklamada; Ankara 2. İdare Mahkemesinin 31/03/2022 tarihli ve sayılı kararı ile dava konusu sınav sonuçlarının değerlendirilmesinde
“öteleme metodunun” kullanılması işlemi ile bu metot kullanılarak hesaplanan puanlar esas alınarak davacının başvuruda bulunduğu kamudan denetçi alımı kodundaki (KDN01) kadrolara yapılan atama işlemlerinin iptaline hükmedildiği, yoksun kalınan parasal haklara ilişkin bir hüküm bulunmadığından başvuranın talebine ilişkin herhangi bir işlem tesis edilemediği ifade edilmiştir.
11. Başvuran, (Mülga) Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığında gıda mühendisi olarak görev yapmakta iken, Milli Eğitim Bakanlığı Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü (ÖDSGM)
tarafından 03/05/2015 tarihinde yapılan Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumunun (TKKDK)
Denetçi Personeli Seçme Sınavına katılmıştır. En az 70 puan alanların başarılı sayılacağı sınavda yapılan ön değerlendirmede, başarılı aday sayısının az olması nedeniyle puan hesabında mutlak değerlendirme yerine öteleme metodunun kullanılması konusunda TKKDK ile ÖDSGM arasında ek protokol yapılmıştır.
Sınav öncesi TKKDK ve ÖDSGM arasında imzalanan protokol ve TKKDK tarafından ilan edilen sınav uygulama duyurusunda, değerlendirmenin 100 puan üzerinden doğru cevaplar dikkate alınarak yapılacağı,
70 ve üzerinde puan alanların başarılı sayılacağı, sınavda hatalı soru çıkması durumunda bu sorunun tüm
adaylar için doğru kabul edileceği, toplam soru sayısının %10’undan fazlasının hatalı çıkması durumunda sınavın iptal edileceği belirtilmiş, 20/05/2015 tarihli ek protokol ile mutlak değerlendirme yerine öteleme metodunun kullanılmasına karar verilmiştir. Öteleme metodunda, en yüksek puanı alan adayın puanı 100 tam puan kabul edilmek üzere bütün adaylara en başarılı adaya eklenen puan kadar puan ilave edilecektir.
Öteleme metodu uygulanmaksızın sadece 1 aday 70 puanı geçmiş, başvuran 68 puan almıştır. Öteleme metodu kullanılarak yapılan hesaplamaya göre 70 puanı geçen aday sayısı 41’e yükselmiş, başvuranın sınav sonuç puanı 96 olarak hesaplanmıştır. Yapılan mülakat sınavında başvuran başarısız sayılmıştır. Başvuran, anılan sınavın A Kitapçığının 22. 24. ve 83. sorularının, sınav sonuçlarının değerlendirilmesinde “öteleme metodunun” kullanılması işleminin ve kendisinin başvuruda bulunduğu kamudan denetçi alımı kodundaki (KDN01) kadrolara yapılan atama işlemlerinin iptali talebiyle yargıya başvurmuştur. Başvuran, iptal edilecek soruların birer artı puan olarak sınav sonuç puanlarına yansımasıyla kendisinin 70 olarak belirlenen baraj puanını geçeceğini, öteleme metodu kullanılmasaydı 70 puanı geçecek aday sayısı daha az olacağı için yapılan mülakat sınavında başarılı olma şansının daha yüksek olacağını, 70 baraj puanını geçemeyen kişilerin öteleme metodu kullanılmak suretiyle barajı geçmiş kabul edilerek mülakata çağrıldığını ve başarılı kabul edildiklerini, bu şekilde yapılan atamaların da hukuka aykırı olduğundan bahisle yargıya başvurmuştur.
12. (Mülga) Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığında gıda mühendisi olarak görev yapan başvuranın, Milli
Eğitim Bakanlığı Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından 03/05/2015 tarihinde yapılan Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumunun Denetçi Personeli Seçme Sınavının
A Kitapçığının 22, 24 ve 83. sorularının, Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu tarafından sınav sonuçlarının değerlendirilmesinde “öteleme metodunun” kullanılması işleminin ve kendisinin başvuruda bulunduğu kamudan denetçi alımı kodundaki (KDN01) kadrolara yapılan atama işlemlerinin iptali istemiyle açılan davada; mahkemesince verilen 31/03/2022 tarihli ve sayılı karar ile dava konusu sınav sonuçlarının değerlendirilmesinde “öteleme metodunun” kullanılması işlemi ile bu metot kullanılarak hesaplanan puanlar esas alınarak başvuranın başvuruda bulunduğu kamudan denetçi alımı kodundaki (KDN01) kadrolara yapılan atama işlemlerinin iptaline karar verilmiştir.
13. İstikrar kazanmış yargısal içtihatlara göre iptal kararları dava konusu işlemi kurulduğu tarihe kadar geriye yürür şekilde ortadan kaldırarak, söz konusu işlemin kurulmasından önceki hukuki durumun geri gelmesini sağlayan nitelikte ve davacıyı işlemin kurulduğu tarihteki konumuna getiren kararlardır. Bu kapsamda, başvuruya konu olayda, mahkemenin iptal kararı üzerine, söz konusu sınav neticesinde yapılan atama işlemlerinin iptal edilerek, yapılan yeni değerlendirme neticesinde başarılı sayılanların denetçi atanmalarına ilişkin yeni işlemler tesis edilmek üzere başvuruya konu edilen iptal kararı gereğinin İdarece yerine getirildiği görülmektedir.
14. Kazanılmış hak, yürürlükte bulunan hukuka göre bireyler lehine oluşan haklar ya da hukukî durumlardır. Bu haklar kazanıldıktan sonra herhangi bir kanun ya da idarî işlemle ortadan kaldırılamaz.
Hukuk düzeni hakları ve menfaatleri koruduğu gibi kazanılmış hakları da korumaktadır.
15. Kazanılmış hak, hukuka uygun olarak alınan ve bir işlem sonucu elde edilen bir hak olarak tanımlanmaktadır. Her ne sebeple olursa olsun, işlemin kaldırılması, geri alınması ve değiştirilmesi durumlarında bile bu hakkın ilerisi için geçerli olmaya devam edeceği belirtilmiştir. Kazanılmış hakkın söz konusu olabilmesi için korunmaya değer ve meşru bir durumun olması gerekir. Çünkü hukuken korunması gereken bir hakkın, hukuka uygun olarak kazanılması gerekir.
16. Başvuruya konu olayda, mahkemenin iptal kararı üzerine denetçi seçme sınav sonuçları tekrar değerlendirmiş ve yapılan bu değerlendirme neticesinde başvuranın başarılı sayılarak atamaya hak kazandığı ve atamasının yapıldığı tarihten itibaren mali haklara ilişkin kazanılmış hakların oluştuğu; bu anlamda bahsi geçen mahkeme kararının da söz konusu sınav neticesinde yapılan atama işlemlerinin iptaline ilişkin olduğu, söz konusu iptal kararının başvuranın atamasının yapılması anlamına gelemeyeceği gibi geçmişe yönelik mali haklara ilişkin herhangi bir kazanılmış haktan da söz edilemeyeceği değerlendirilmektedir.
17. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Başvuranın denetçi olarak atamasının yapılması gereken ilk atama tarihinden itibaren fiilen çalışmış gibi maaşlarının yasal faiziyle ödenmesi talebinin reddedilmesinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı kanaat ve sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 18. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, böylece
“kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; idarenin, başvurucuya verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini de göstermediği, bu nedenle
“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu
ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
19. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup; Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın başvurana ve Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumuna tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/