ÖZET: Kamu İhale Kurulu, bir ihalede tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin önemli bir hukuki tespitte bulunmuştur. Yapılan incelemede, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 63. maddesinin (a), (b) ve (ç) bentlerinin Danıştay tarafından yürütmesinin durdurulmasına rağmen, (c) bendinde yer alan “isteklinin korumalı iş yerine sahip olması” kriterinin geçerliliğini koruduğu belirlenmiştir. Bu durum, eşit fiyat teklifleri arasında ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesinde, yalnızca fiyat esasına göre değil, aynı zamanda korumalı iş yeri kriterinin de dikkate alınması gerektiğini ortaya koymaktadır.

Kurul, bu kriterin uygulanmaması nedeniyle ihale sonuçlandırma işleminin hukuka aykırı olduğuna kanaat getirerek, ilgili işlemin iptaline ve ihalenin yeniden değerlendirilmesine karar vermiştir. Bu karar, ihale süreçlerinde hukukun üstünlüğünün sağlanması ve mahkeme kararlarına uyulmasının önemini vurgulamaktadır. İdarelerin, mahkeme kararlarını gecikmeksizin uygulama yükümlülüğü, kamu ihale süreçlerinin şeffaflığı ve adilliği açısından kritik bir öneme sahiptir.

Karar no 2015/MK-476
Karar tarihi 18.11.2015
Toplantı No 2015/068
Gündem No 56
Gündem Konusu 2015/33308 İhale Kayıt Numaralı “Çorlu Ve Ergene İlçelerinde Toplu Taşıma Hizmetlerinde Çalıştırılmak Üzere 320 Kişi Personel Hizmet Alımı” İhalesi

Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi tarafından 11.05.2015 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan 2015/33308 ihale kayıt numaralı “Çorlu ve Ergene İlçelerinde Toplu Taşıma Hizmetlerinde Çalıştırılmak Üzere 320 Kişi Personel Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak, Mes Endüstriyel Temizlik İnş. San. Tic. Ltd. Şti. – Aylas Kimya Temizlik Malz. ve Sos. Ve Sağ. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusu üzerine, 24.06.2015 tarihli ve 2015/UH.II-1786 sayılı Kurul kararı ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine“karar verilmiştir.

Anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle, Mes Endüstriyel Temizlik İnş. San. Tic. Ltd. Şti. – Aylas Kimya Temizlik Malz. ve Sos. ve Sağ. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından açılan davada, Ankara 8. İdare Mahkemesinin 11.09.2015 tarihli ve E: 2015/2134,K: 2015/1249 sayılı kararı ile “…İhale tarihi itibariyle Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tekliflerin eşit olması” başlıklı 63’üncü maddesinde “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin sadece fiyat esasına göre belirlendiği ihalelerde, birden fazla istekli tarafından teklif edilen fiyatın en düşük fiyat olması durumunda; ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesinde;

a) Vergi matrahının/mali zararın net satışlar tutarına oranının büyüklüğü,

b) İsteklinin ve istekli tarafından söz konusu ihalede tüzel kişiliğinin yarısından fazla hissesine sahip ortağına ait iş deneyim belgesi kullanılmış ise bu ortağının, ihale ilan/davet tarihi itibariyle yüklenimlerinde bulunan ve Kanuna göre sözleşmeye bağlanmış olan hizmet işlerine ait sözleşme tutarları toplamının düşüklüğü,

c) İsteklinin korumalı iş yerine sahip olması,

ç) Faaliyet süresinin uzunluğu,

kriterleri, sırayla dikkate alınır. Buna göre, üst sırada belirtilen kritere göre eşitliğin bozulmaması durumunda sonraki kritere başvurulur.

(3) Birinci fıkranın (a) bendindeki kriter, işletme hesabı esasına göre defter tutan istekliler için vergi matrahı/mali zararın gayrisafi satış hasılatı tutarına oranı şeklinde uygulanacak, aynı fıkranın (b) bendine göre yapılacak değerlendirmede KİK028.0/H nolu standart forma göre düzenlenecek yazılı beyan esas alınacaktır.” hükmü yer almıştır.

…

Davaya konu ihaleye ilişkin İdari Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, teklif edilen fiyatların en düşük olanıdır. 35.1.1. Bu madde boş bırakılmıştır. 35.2. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin birden fazla istekli tarafından verilmiş olması halinde; Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 63 üncü maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen kriterler sırasıyla dikkate alınarak ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenir. Buna göre, üst sırada belirtilen kritere göre eşitliğin bozulmaması durumunda sonraki kritere başvurulur.” düzenlemesi yer almaktadır.

Dava dosyasının incelenmesinden, davaya konu ihalede 34 adet ihale dokümanı satın alındığı, 17 isteklinin ihaleye teklif sunduğu, 7 teklifin değerlendirme dışı bırakıldığı, kalan 10 teklifin geçerli teklif olarak kabul edildiği, geçerli tekliflerden 9 istekli tarafından en düşük fiyatlı teklif bedeli olarak 4.562.054,65 TL tutarında eşit teklif verildiği, ihaleyi yapan idare tarafından Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tekliflerin eşit olması” başlıklı 63’üncü maddesinin (a) bendine göre EKAP üzerinden Vergi Matrahı/Net satışlar sorgulaması yapıldığı ve yapılan değerlendirme sonucu eşit teklif veren dokuz isteklinin vergi matrahının/mali zararın net satışlar tutarına oranının hesaplanarak 11.05.2015 tarihli ihale komisyonu kararı ile anılan isteklilerden M.N.A Tabldot Tem. Hizm. İnş. Bilg. Otom. Turizm Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Susem Grup Tem. Hiz. Turz. İnş. Bil. Yaz. Gıd. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının ekonomik olarak en avantajlı teklif sahibi ve Anzel Temizlik Otom. Dan. İnş. Gıda Yem. Taş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Uğur-Tem Taş. Müh. Medikal Gıda İnş. Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği,bunun üzerine davacı iş ortaklığı tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusunun reddedilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Bakılan davada, dava konusu ihalede tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin dayanak Hizmet Alımı ihaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 63’üncü maddesinin a, b ve ç bentlerinin ve üçüncü fıkrasının Danıştay 13. Dairesinin 11.03.2015 tarih ve E:2014/3051 sayılı karan ile yürütmesinin durdurulmasına karar verildiği, dolayısıyla yürütmesinin durdurulmasına karar verilmesiyle Yönetmelik hükmünün aktarılan bentlerinin uygulanmasının durdurulduğu, ancak hüküm genelinde kriterlerin sırayla dikkate alınacağı hususu göz önünde bulundurulduğunda (c) bendinde yer alan “isteklinin korumalı iş yerine sahip olması kriterinin halen hukuken geçerliliğini koruduğu anlaşılmıştır.

Bu durumda, anılan Danıştay kararı ve hukuken geçerli mevzuat hükümlerinin bir arada değerlendirilmesi sonucunda, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 63’üncü maddesinin birinci fıkrasında ekonomik açıdan en avantajlı teklifin sadece fiyat esasına göre belirlendiği ihalelerde birden fazla istekli tarafından teklif edilen fiyatın en düşük fiyat olması durumunda, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesinde esas alınacak olan ölçütün “c) İsteklinin korumalı iş yerine sahip olması” olduğu kanaatine varıldığından, davalı idarece Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 63. maddesinin (a), (b) ve (ç) bentlerinin yukarıda belirtildiği üzere Danıştay 13. Dairesi tarafından yürütmesinin durdurulmasına karar verilmesi sebebiyle davalı idare tarafından anılan fıkranın (c) bendi kapsamında yapılacak bir değerlendirme üzerinden ihalenin sonuçlandırılması yönünde karar alınması gerekirken ihale tarihi itibariyle yürürlükte olan mevzuata göre tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır…” şeklinde gerekçe belirtilerek dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’üncü maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1) 24.06.2015 tarihli ve 2015/UH.II-1786 sayılı Kurul Kararının iptaline,

2) Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda davalı idare tarafından Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 63’üncü maddesinin (c) bendi kapsamında yapılacak bir değerlendirme üzerinden ihalenin sonuçlandırılarak karar alınması yönünde 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,


Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Dr. Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi