Danıştay kararında, başvuranın 3713 sayılı Kanun kapsamında sınavsız memur kadrosuna atanma talebi incelenmiştir. (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/17190-S.21.27490

BAŞVURU NO : 2021/11090

KARAR TARİHİ : 07/12/2021

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : OSMANİYE İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ

BAŞVURUNUN KONUSU : 3713 sayılı Kanun kapsamında memur kadrosuna atanma talebi hk.

BAŞVURU TARİHİ : 20/06/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran, Milli Eğitim Bakanlığı 24.04.2016 tarihli ve \ \ makam onayı genelgesi gereğince atama unvan başvurusu yaptığını o tarihte eğitim durumunun yetersiz olduğunu fakat Milli

Eğitim Bakanlığı İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğünün 27.04.2016 tarihli sayılı yazısında ”ilgi makam onayı gereği ilinizde şehit yakını ve gazi kapsamında atanan ve bu haktan yararlanamayan personelde yukardaki açıklamalarda belirtilen şartları taşıması ve il kanalıyla taleplerinin bakanlığa gönderilmesi halinde sınavsız olarak memur kadrosuna atamaları yapılacaktır” dendiği ve kendisinin de gerekli eğitimi, lise diplomasını aldığını belgelerini ibraz ettiğini eğitim ve bilgisayar işletmeni sertifikası doğrultusunda uygun bir unvana geçmek için dilekçe verdiğini fakat kurumunun ”gazi yakını olması gerektiğini” öne sürerek reddettiğini belirterek, bu durumun düzeltilmesini ve memur olarak atamasının yapılmasını talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuruya konu iddia hakkında bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Osmaniye İl Milli Eğitim

Müdürlüğü tarafından gönderilen cevabi yazı ve eklerinde özetle; 2.1. Başvuranın, 13/1/2016 tarihinde 3713 sayılı Kanun kapsamında atandığında mezuniyetinin Açık

Öğretim Ortaokulu olduğu ve memuriyete geçirilebilme içerikli MEB’in 27/04/2016 tarihli yazısında en az lise ve dengi okul mezuniyeti arandığından memur kadrosuna atanamadığı, ayrıca adı geçenin büro görevlisi olarak çalıştığı,

2.2. 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun Geçici 18’inci maddesinde; “Bu Kanunun ek 1 inci maddesinin üçüncü fıkranın (a), (b), (c) ve (ç) bentlerinde sayılan maluller ile 670 sayılı Kanun Hükmünde

Kararnamenin 9 uncu maddesine göre tazminat hakkından yararlandırılanlardan bizzat istihdam hakkından yararlanarak bu maddenin yayımı tarihinden önce hizmetli unvanlı kadro ve pozisyonlara atanan ve halen bu unvanda görev yapanların bu maddenin yayımını takip eden ayın 14’ü itibarıyla kadro ve pozisyon unvanları başka bir işleme gerek kalmaksızın memur olarak değiştirilmiş sayılır.” hükmünün yer aldığını,

2.3. Anılan hüküm kapsamında istihdam hakkından bizzat kendileri faydalanan malûl ve gazilerin

“hizmetli” unvanlı kadro ve pozisyonlara atanan ve hâlen bu unvanda görev yapanların 14.12.2017 tarihi itibarıyla kadro ve pozisyon unvanları başka bir işleme gerek kalmaksızın “memur” olarak değiştirilmiş sayılacağının,

2.4. Dolayısıyla düzenlemenin sadece mezkur Kanun kapsamındaki malûl ve gazilerin bizzat kendilerini kapsaması nedeniyle şehit ve gazi yakınlarından hizmetli kadro ve pozisyonlarında bulunanlar mevcut kadro ve pozisyonlarında çalışmaya devam edeceklerinden, ilgilinin isteği doğrultusunda işlem yapılmasının mümkün olmadığı,

ifade edilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. Anayasanın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet

Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.”,

4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,

5. 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 5.1. Ek 1 inci maddesinin dördüncü fıkrasında, “Bu madde kapsamında atanacakların, atamalarının yapılacağı kadro veya pozisyonlar için sınavlara ilişkin hükümler hariç olmak üzere ilgili mevzuatında öngörülen nitelik ve şartları taşımaları zorunludur.”,

5.2. Ek 1 inci maddesinin altıncı fıkrasında, “Hak sahiplerinden ilköğretim, ortaokul, ilkokul mezunu olanların hizmetli unvanlı kadro ve pozisyonlara; ortaöğretim ve yükseköğretim mezunu olanların, atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanın 190 sayılı Kanun Hükmünde

Kararnamenin eki cetvellerde yer alması koşuluyla ihraz etmiş bulundukları unvanlara, bunların dışında kalan ortaöğretim ve yükseköğretim mezunlarının ise memur unvanlı kadro ve pozisyonlara atama teklifleri Devlet Personel Başkanlığınca yapılır.”

5.3. Ek 1 inci maddesinin 25/07/2016 tarihli ve 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile yürürlükten kaldırılan 7 nci fıkrasına 06/02/2014 tarihli ve 6518 sayılı Kanun ile eklenen cümlesinde, “Bu madde kapsamında atama teklifi yapılarak göreve başlayanlar, niteliklerini taşıdıkları veya eğitim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadro ve pozisyonlara görev yaptıkları kamu kurum ve kuruluşlarınca atanabilir.”,

5.4. Bu fıkranın 14/04/2016 tarihli ve 6704 sayılı Kanunun 12 inci maddesiyle değiştirilmiş olan halinde, “Bu madde kapsamında göreve başlayan personel, Devlet Personel Başkanlığı tarafından atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadro veya pozisyonlara, kamu kurum ve kuruluşlarınca sınava tabi olmaksızın atanabilirler.”,

5.5. Geçici 15 inci maddesinde, “Bu maddenin yürürlük tarihinden önce, ek 1 inci madde kapsamında göreve başlayan personelden, Devlet Personel Başkanlığı tarafından atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanları 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alanlar, bu unvanlara ilişkin kadro veya pozisyonlara kamu kurum ve kuruluşlarınca sınava tabi olmaksızın atanırlar. İhraz etmiş bulundukları kadroların atandıkları kamu kurumlarında olmaması halinde ilgililer asli memurluğa atandıktan sonra bir defaya mahsus olmak üzere diğer kanunlarda yer alan herhangi bir kontenjan sınırlamasına tabi olmaksızın kamu kurum ve kuruluşlarına naklen atanabilir.”

5.6. Geçici Madde 18- (Ek: 28/11/2017-7061/52 md.) “Bu Kanunun ek 1 inci maddesinin üçüncü fıkrasının (a), (b), (c) ve (ç) bentlerinde sayılan maluller ile 670 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 9 uncu maddesine göre tazminat hakkından yararlandırılanlardan bizzat istihdam hakkından yararlanarak bu maddenin yayımı tarihinden önce hizmetli unvanlı kadro ve pozisyonlara atanan ve halen bu unvanda görev yapanların bu maddenin yayımını takip eden ayın 14’ü itibarıyla kadro ve pozisyon unvanları başka bir işleme gerek kalmaksızın memur olarak değiştirilmiş sayılır.”

düzenlemelerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SN. SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ

6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan Ret

Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran özetle, 3713 sayılı Kanuna istinaden sınavsız olarak memur kadrosuna atamasının yapılmasını talep etmektedir.

8. İdarenin nasıl işlem tesis edeceğinin sınırları önceden bir hukuk kuralıyla kesin olarak belirlenmişse, idareye belli bir yönde hareket etme hususunda bir tercih tanınmamışsa veya idareye belli bir tasarrufta bulunması kesin olarak emredilmişse bağlı yetki söz konusudur. İdarenin bağlı yetki içinde tesis ettiği işlemlerde, sebep ve konu unsuru açısından takdir yetkisi söz konusu değildir. İdare, bağlı yetki durumunda, kanunun öngördüğü sebebi tespit ettiğinde yine kanunun öngördüğü işlemi yapmak zorundadır.

9. Konuya ilişkin daha önce talep edilen Devlet Personel Başkanlığı görüşünde, “3713 sayılı Kanununun

Ek-l inci maddesinin 14/04/2016 tarihli ve 6704 sayılı Kanunun 12 inci maddesiyle değiştirilmiş olan yedinci fıkrasında yer alan düzenlemenin, daha önce Kanunun Ek-l inci maddesi gereğince kamu görevine başlamış bulunan personelin Devlet Personel Başkanlığı tarafından atama tekliflerinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibariyle ihraz etmiş oldukları unvanlara ilişkin kadrolara, diğer bir ifade ile kurumların görevde yükselme veya unvan değişikliği yönetmeliklerinde unvan değişikliğine tabi kadro veya pozisyon olarak gösterilen kadro veya pozisyonlara, mevzuatta aranan diğer koşullara sahip olmaları kaydıyla unvan değişikliği sınavlarına katılmaksızın atanabilmelerine imkân veren bir düzenleme olduğu tespitinden hareketle; “Teknisyen Yardımcısı” unvanlı kadrodan “Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni”, “Bilgisayar

İşletmeni”, “Santral Memuru” ve “Memur” kadrolarına veya diğer üst düzey kadrolara atanmanın görevde yükselme niteliğinde bir atanma olması sebebiyle, bahsi geçen personelin belirtilen madde hükmüne istinaden görevde yükselme sınavına tabi tutulmadan ifade edilen kadrolara atanmasının mümkün olmadığı” belirtilmiştir. (7/6/2016 tarihli ve E.340 sayılı yazı)

10. Danıştay Dava Daireleri Kurulunun 17.12.2020 Tarihli sayılı Kararında

“…öğrenimle kazanılan unvan ise hak sahiplerinin gördükleri mesleki veya teknik öğretim sebebiyle gerek mevzuat gereği gerekse mevzuatla yetkilendirilmiş kurumlarca kullanabilecekleri belirtilen unvanları ifade etmekte olup, bu kapsamda, kimi kamu kurumlarının görevde yükselme ve unvan değişikliğine ilişkin yönetmeliklerinde düzenlendiği üzere, unvan değişikliğine tabi kadrolara öğrenimle kazanılan teknisyen, tekniker, mühendis, mimar, avukat, öğretmen, sosyolog, ebe, hemşire, vb. gibi unvanlar örnek gösterilebilir.

Dolayısıyla, anılan mevzuatın, atama tekliflerinin yapıldığı tarihteki öğrenim durumları itibarıyla ihraz edilen (teknisyen, tekniker, ebe, hemşire, vb. gibi) unvana uygun kadrolara atanma imkanı getirdiği, görevde yükselmeye tabi genel idari hizmetler sınıfında yer alan ve genel olarak “memur” adı altında anılan veya öğrenimle ihraz edilmeyen kadrolara atanmayı içermediği de tartışmasızdır. Bu durumda, daha önce ataması yapılarak göreve başlayanlar hakkında düzenleme getiren 6704 sayılı Kanun ile değişik Ek 1.

maddenin mülga 7. fıkrası ve daha sonra 668 sayılı KHK ile eklenen ve 27/07/2016 tarihinde yürürlüğe giren Geçici 15. madde hükmü ile 3713 sayılı Kanun kapsamında göreve başlayanlara ilk atama teklifinin yapıldığı tarihten sonra öğrenimle ihraz edilen unvanlara uygun kadrolara sınava tabi olmaksızın atanma imkanı tanınmadığı sonucuna ulaşıldığından…”

11. İlgili mevzuat hükümleri ve Devlet Personel Başkanlığının görüşü çerçevesinde, başvuranın hizmetli kadrosundan memur unvanlı kadroya atamasının görevde yükselme mahiyetinde bir atama olduğu ancak

3713 sayılı Kanunda unvan değişikliği mahiyetinde kadrolara sınavsız atamaya yönelik düzenlemenin

bulunduğu, bu nedenle başvuranın 3713 sayılı Kanun gereğince sınavsız atamaya ilişkin öngörülen hükme istinaden görevde yükselme sınavına tabi tutulmaksızın memur kadrosuna atanmasının mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

12. Ayrıca, başvuruya konu 3713 sayılı Kanunun ek 1 inci maddesinin yedinci fıkrasının 06/02/2014 tarihli halinde öğrenim durumları itibariyle sınava tabi olmaksızın atanma imkânının ilgili idarenin takdirine bağlı olarak atama teklifi yapılarak göreve başlayan ve öğrenim şartını taşıyan personel için öngörüldüğü ancak 14/04/2016 tarihinde yapılan değişiklik ile atama teklifinin yapıldığı tarihte ilgililerin öğrenim şartını taşımaları gerektiği şeklinde düzenlendiği, 25/07/2016 tarihinde ise söz konusu fıkranın yürürlükten kaldırıldığı görülmektedir.

13. Yürürlüğe konulan nihai değişiklik ile 3713 sayılı Kanun kapsamında, ortaöğretim ve yükseköğretim mezunu olanların, atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvana atanmaları düzenlendiğinden geçici 15 inci madde ile ek 1 inci madde kapsamında daha önce göreve başlayan personelin, hak kaybına uğramaması amacıyla atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadro veya pozisyonlara kamu kurum ve kuruluşlarınca sınava tabi olmaksızın atanacakları hükme bağlanmıştır.

14. Anılan Kanunun geçici 18. Maddesine bakıldığında ise; bu maddeden yararlanabilecek olan kişilerin;

Kanunun ek 1 inci maddesinin üçüncü fıkrasının (a), (b), (c) ve (ç) bentlerinde sayılan maluller ile 670 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 9 uncu maddesine göre tazminat hakkından yararlandırılanlardan bizzat istihdam hakkından yararlananlar olabileceği hüküm altına alınmış olup, başvuranın bu kapsamda malul olmadığı dolayısıyla bu maddenin kendisine uygulanamayacağı görülmektedir.

15. Başvuruda, başvuranın atama teklifinin yapıldığı tarihte ortaokul mezunu olduğu, atamasının yapıldığı tarihten sonra 2021 yılında lise eğitimini tamamladığı, başvuru tarihi itibariyle başvuranın görevde yükselmeye tabi bir kadro unvanı olan memur olarak atanma talebine imkan veren herhangi bir düzenleme mevcut olmadığından yürüklükte olan mevzuat itibariyle tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

16. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın 3713 sayılı Kanun gereğince hizmetli unvanlı kadrodan memur unvanlı kadroya atamasının yapılmasına ilişkin talebinin reddedilmesinde hukuka ve hakkaniyet ilkelerine aykırılığın bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 17. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, İdarenin başvuranla ilgili işlemlerinde ‘kanunlara uygunluk’, ‘makul sürede karar verme’, ‘hesap verilebilirlik’, ‘şeffaflık’, ‘kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi’ ilkelerine uygun davrandığı tespit edilmiştir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

18. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Osmaniye İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;

Bu kararın BAŞVURANA ve OSMANİYE İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine;

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi

/