|
ÖZET: Uyuşmazlık, davacının Alman Rant Sigortasına giriş tarihi olan 06.04.1993’ün sigorta başlangıç tarihi olarak tespitine yönelik talebinden kaynaklanmaktadır. İlk Derece Mahkemesi, davanın kabulüne karar vermiştir. Ancak, davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesi, İlk Derece Mahkeme kararını kaldırarak davayı reddetmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi, kararında, davacının Almanya’da 06.04.1992 tarihinden itibaren rant sigortası kapsamında prim ödemesi bulunduğunu göz önünde bulundurarak, 18 yaş sınırını da dikkate alması gerektiğini belirtmiştir. 3201 sayılı Kanun’un 5. maddesi ve Türkiye ile Almanya arasındaki sosyal güvenlik sözleşmesine atıfta bulunarak, davacının sigorta başlangıç tarihinin 06.04.1993 olarak tespit edilmesi gerektiği sonucuna varmıştır. Sonuç olarak, Yargıtay, Bölge Adliye Mahkemesi kararını bozmuş ve davacının sigorta başlangıç tarihinin doğru bir şekilde belirlenmesi gerektiğine hükmetmiştir. Bu durum, sosyal güvenlik hukuku açısından önemli bir içtihat oluşturmaktadır. |
10. Hukuk Dairesi 2024/12282 E. , 2024/11950 K.
“İçtihat Metni”
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/426 E., 2024/1501 K.
KARAR : Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 5. İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/94 E., 2022/551 K.
Taraflar arasındaki Alman Rant Sigortasına giriş tarihi olan 06.04.1993 tarihinin, bu talep kabul görmez ise kabul edilebilecek en erken tarihin sigorta başlangıç tarihi olarak tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili, Alman Rant Sigortasına giriş tarihi olan 06.04.1993 tarihinin, bu talep kabul görmez ise kabul edilebilecek en erken tarihin sigorta başlangıç tarihi olarak tespitini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili, işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, davacının sigorta başlangıç tarihinin 06.04.1993 olduğunun tespitine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B.İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.
V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davanın kabulü gerektiğini belirterek temyiz başvurusunda bulunmuştur.
C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, Alman Rant Sigortasına giriş tarihi olan 06.04.1993 tarihinin, bu talep kabul görmez ise kabul edilebilecek en erken tarihin sigorta başlangıç tarihi olarak tespiti istemine ilişkindir.
2.İlgili Hukuk
1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 3201 sayılı Kanun’un 5 inci maddesi, Türkiye Cumhuriyeti ile Federal Almanya Cumhuriyeti arasında Sosyal Güvenlik Hakkında Sözleşmenin 29/4 maddesi.
2-3201 sayılı Kanun’un “Süre tespiti, sigortalılığın başlangıcı ve sürelerin değerlendirilmesi” başlıklı 5 inci maddesinin beşinci sıradaki ek fıkrası, sosyal güvenlik sözleşmesi yapılmış ülkelerdeki hizmetlerini, bu Kanuna göre borçlananların, sözleşme yapılan ülkede ilk defa çalışmaya başladıkları tarih, ilk işe giriş tarihi olarak dikkate alınmayacağını ancak, uluslararası sosyal güvenlik sözleşmelerinde Türk Sigortasına girişinden önce âkit ülke sigortasına girdiği tarihin Türk Sigortasına girdiği tarih olarak kabul edileceğine ilişkin özel hüküm bulunan ülkelerdeki sigortalılık sürelerini borçlananların âkit ülkede ilk defa çalışmaya başladıkları tarih, ilk işe giriş tarihi olarak kabul edileceğini düzenler.
3-Türkiye Cumhuriyeti ile Federal Almanya Cumhuriyeti arasında Sosyal Güvenlik Hakkında Sözleşmenin 29/4 maddesi “(4) Bir kimsenin Türk sigortasına girişinden önce bir Alman rant sigortasına girmiş bulunması halinde, Alman Rant Sigortasına girişi, Türk Sigortasına giriş olarak kabul edilir.” düzenlemesini içerir.
3.Değerlendirme
İnceleme konusu davada, 06.04.1975 doğumlu davacının 06.04.1992-11.06.1993 tarihleri arasında Alman Rant Sigortası kapsamında “schulausbildung-mesleki okul eğitimi” prim ödemesinin bulunduğu, davacının Türkiye’de sigorta başlangıç tarihinin tespitini talep ettiği, Mahkemece davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.
Davanın yasal dayanağı olan, 3201 sayılı Kanun’un 5 inci maddesi ve Türkiye Cumhuriyeti ile Federal Almanya Cumhuriyeti arasında Sosyal Güvenlik Hakkında Sözleşmenin 29/4 maddesine göre, davacının Almanya’da 06.04.1992 tarihinde rant kapsamına girmiş olması ancak 18 yaşın ikmalinin de gözetilerek sigorta başlangıç tarihinin 06.04.1993 olarak tespiti gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.
VI.KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
28.11.2024 gününde oybirliğiyle karar verildi.