|
ÖZET: Uyuşmazlık, davacı şirketin, trafik kazasında vefat eden bir kişinin mirasçılarına ödenen destekten yoksun kalma tazminatının rücuen tahsili talebine ilişkindir. Davacı, kazada davalı belediyenin %25 kusurlu olduğunu belirterek, bu orana isabet eden tazminatın tahsilini istemiştir. İlk derece mahkemesi, davanın kısmen kabulüne karar vermiş, ancak davalı belediyenin kusurunu reddetmesi üzerine temyiz süreci başlamıştır.
Yargıtay, davanın idari yargıda görülmesi gerektiği ve davalı belediyenin kusurunu kabul etmediği yönündeki itirazları değerlendirerek, daha önce kesinleşen yönlerin yeniden incelenemeyeceğine hükmetmiştir. Mahkeme, davacının yaptığı ödemelerin belgeleriyle desteklendiğini ve bu doğrultuda karar verilmesi gerektiğini belirterek, davalı belediyenin temyiz itirazlarını reddetmiştir. Sonuç olarak, mahkeme kararının onanmasına ve davalı belediyeye temyiz harcının yükletilmesine karar verilmiştir. |
4. Hukuk Dairesi 2023/12574 E. , 2024/13126 K.
“İçtihat Metni”
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/524 E., 2022/637 K.
Mahkeme kararı davalı … vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirkete Karayolu Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalı olan aracın 26.04.2013 tarihinde trafik kazasına karıştığını, kazada …’in vefat ettiğini, şirket aleyhine Ankara 9.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/714 Esas sayılı dosyası ile destekten yoksun kalma tazminatı talepli dava açıldığını, kazada davalı belediyenin %25 oranında kusurlu olduğunun tespit edilmiş olmasına rağmen mahkemece zararın tamamından müvekkili şirketin sorumlu olduğu yönünde karar verildiğini, mahkeme kararına istinaden 20.01.2015 tarihinde 95.755,12 TL ödeme yaptığını, … mirasçılarına yapılan 24.766,33 TL ödeme ile birlikte toplam 120.521,45 TL ödeme yapıldığını, ödenen tazminatın %25 kusura isabet eden 30.130,36 TL’nin ödenmesine ilişkin davalılara gönderilen rücu yazılarana cevaben ödeme yapılamayacağının bildirildiğini belirterek 30.130,36 TL’nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalıl … vekili cevap dilekçesinde; huzurdaki davanın idari yargının görev alanına girdiğini, davacının tazminin talep ettiği alacak ve ferilerinin zamanaşımına uğradığını, dava konusu zarara ilişkin müvekkili belediyenin kusuru bulunmadığını, yetki ve sorumluluğun İstanbul Büyükşehir Belediyesine yöneltilmesi gerektiğini belirterek, usule dair itirazların kabulü ile davanın usulden reddini ve esasa dair itirazlarının kabulü ile davanın esastan reddini talep etmiştir.
Davalı … vekili cevap dilekçesinde ; hizmet kusurundan dolayı açılan davaların tam yargı davası olarak idari yargı yerinde görüldüğünü, kazanın vuku bulduğu yer itibarı ile sorumlunun idarelerinin olmadığını, ilçe belediyesinin görev ve yetki alanında kalan yerde kaza vuku bulmuş ise davanın husumet yönünden reddini talep ettiklerini, Ankara 9.Asliye Ticaret Mahkemesince verilen kararda şirketlerin sorumlu tutulduğu hususunun beyan edildiğini, davacının müvekkili idareden tazminat talep etme hakkının mevcut olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
A-İlk Derece Mahkemesinin 04.07.2019 tarihli ve 2018/80 Esas-2019/275 Karar sayılı kararında; davacının …’na yönelik davasının kısmen kabulü ile 6.191,58 TL’nin ödeme tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalı …’ndan tahsiline, davalı … Belediyesine yönelik davanın husumetten reddine karar verilmiştir.
B-Davacı ve davalı … vekilinin kararı temyizi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi’nin 06.10.2021 tarih ve 2021/14805 Esas 2021/6249 Karar sayılı ilamı ile Mahkeme kararının Onanmasına karar verilmiştir.
C -Davacı vekili karara karşı karar düzeltme isteminde bulunmuştur. Daire’nin 24.03.2022 tarih ve 2022/2327 Esas-2022/5756 Karar sayılı ilamı ile “1-Davacı yanın karar düzeltme talebi doğrultusunda dosyanın tekrar incelenmesi sonucunda; davacı tarafça Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/714 2014/487 E-K sayılı ilamına dayalı olarak Ankara 8. İcra Müdürlüğü’nün 2014/26227 E. sayılı dosyasına 20.01.2015 tarihinde 95.755,12 TL ödeme yapıldığı anlaşılmakla, davacı vekilinin karar düzeltme isteminin kabulüne, Dairemizin 06.10.2021 gün 2021/14805 2021/6249 E-K sayılı onama kararının ortadan kaldırılmasına karar verilerek davacı ve davalı … vekillerinin temyiz istemlerinin incelemesine geçilmiştir.
2-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve bozmanın kapsamı dışında kesinleşmiş olan yönlere ilişkin temyiz itirazları incelenemeyeceğine göre, davalı … vekilinin temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
3-Dava, dava dışı 3. kişilere destekten yoksun kalma tazminatı ödeyen davacının ödediği bedelin davalılardan rücuen tazmini istemine ilişkindir.
Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkili şirkete ZMSS poliçesi ile sigortalı olan aracın karıştığı trafik kazasında vefat eden kişinin yakınları tarafından müvekkili şirket aleyhine Ankara 9.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/714 Esas sayılı dosyası ile destekten yoksun kalma tazminatı davası açıldığını, müvekkilince mahkeme kararına istinaden 20.01.2015 tarihinde icra dosyasına 95.755,12 TL ödeme yapıldığını, ayrıca müteveffanın mirasçılarına davadan önce yapılan 24.766,33 TL harici ödeme ile birlikte toplam 120.521,45 TL ödeme yapılmış olduğunu belirterek, davalıların kusuruna isabet eden 30.130,36 TL’nin rücuen tazminini talep etmiş, yargılama sırasında mahkemenin 21.02.2019 tarihli ve ihtaratlı ara kararı ile, davacıya 2 haftalık kesin süre içerisinde tüm ödeme belgelerini sunması için süre verilmiş, davacı vekilince ölenin yakınlarının vekiline T.İş Bankası aracılığı ile yapılan 09.09.2013 tarihli 24.766,33 TL lik haricen ödeme dekontu (EFT) dosyaya sunulmuştur.
Mahkemece her ne kadar, davacı vekilince 24.766,33 TL lik ödeme dekontu dışında başka bir belge sunulmamış olduğu gerekçesi ile davanın davalı … yönünden kısmen kabulüne karar verilmiş ise de, gerek işbu dosya kapsamı gerekse Ankara 8. İcra Müdürlüğü’nün 2014/26227 E. sayılı dosyası içeriğinden davacı yanca ilama dayalı olarak 20/01/2015 tarihinde icra dosyasına 95.755,12 TL ödeme yapıldığı, buna dair tahsilat ve reddiyat makbuzlarının icra dosyası içinde bulunduğu, davacının dava dilekçesi ekinde sunmuş olduğu delil listesinde açıkça Ankara 8. İcra Müdürlüğü’nün 2014/26227 E. Sayılı dosyasına dayanmış olduğu hususları anlaşılmıştır.
Bu durumda mahkemece, davacı yanca gerek icra dosyasına gerekse haricen yapılan toplam ödeme miktarı dikkate alınarak bu doğrultuda bir karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde ve yanılgılı değerlendirme ile karar verilmiş olması doğru görülmemiş ve bozma nedeni yapılmıştır.” şeklindeki gerekçeyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.
B. Bozmaya Uyularak Verilen Mahkeme kararı
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı … Başkanlığına yönelik açılan davanın kabulü ile toplam 30.130,36 TL’nin 23.938,78 TL’lik kısmının ödeme tarihi olan 20.01.2015 tarihinden, 6.191,58 TL’lik kısmının ödeme tarihi olan 09.09.2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte bu davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalı … Başkanlığına yönelik açılan davada bozma öncesi Mahkememizin ve 04.07.2019 tarih 2018/80 Esas-2019/275 Karar sayılı kararı ile verilen davanın husumetten reddine ilişkin hükmün Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 24.03.2022 gün ve 2022/2327 E.-2022/5756 K.sayılı bozma ilamına göre bozma kapsamı dışında kaldığı ve kesinleştiği nazara alınarak kesinleşen istemler ve bu hüküm kapsamında takdir edilen vekalet ücreti hakkında yeniden hüküm tesisine yer olmadığına karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı … Belediyesi vekili temyiz dilekçesinde; davanın idari yargıda görülmesi gerektiğini, kazada kendilerine atfedilen kusuru kabul etmediklerini, avans faizi talep edilemeyeceğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
B. Gerekçe
Uyuşmazlık, davacı … şirketi tarafından dava dışı 3. kişilere ödenen destekten yoksun kalma tazminatının davalılardan rücuen tazmini istemine ilişkindir.
Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı; özellikle, daha önce temyize konu edilip bozma kapsamı dışında bırakıldığı için kesinleşen yönlerin yeniden incelenmesinin mümkün olmadığı anlaşılmakla; davalı … vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
V.KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı … vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan mahkeme kararının ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalı … Belediyesi’ne yükletilmesine,
Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,17.12.2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.