Davalının hak düşürücü süre itirazının, davacının hizmet süresinin tespitine etkisi nedir (Yargıtay)

10. Hukuk Dairesi         2024/11831 E.  ,  2024/11317 K.

“İçtihat Metni”

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1906 E., 2024/434 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 17. İş Mahkemesi
SAYISI : 2018/20 E., 2022/87 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ile feri müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı MEB vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 11.11.1992-07.04.1993 tarihleri arasında davalı … Bakanlığına bağlı Adaklı Halk Eğitim Merkezinde kurs öğretmeni olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı MEB vekili cevap dilekçesinde özetle, hak düşürücü süre itirazında bulunarak davayı tanıkla ispat etme durumunun ortadan kalktığını belirterek davanın reddi gerektiğini bildirmiştir.

Fer’i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle, 6552 sayılı Kanun’un 64 üncü maddesine göre feri müdahil olan Kurum aleyhine hüküm kurulmamasını, varsa çalışma olgusunun usulünce ispatlanması gerektiğini, Kurum işlemlerinin yerinde ve yasal mevzuata uygun olup, davanın reddi gerektiğini bildirmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Bingöl Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 11.02.2021 tarihli yazısı ekinde davacının 28.11.1992 tarihinde Bingöl Adaklı Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğü’nde işe başladığına dair işe giriş bildirgesi örneği gönderildiği, Bingöl Adaklı Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğü adına ve 4877 sicil numarasıyla işlem gören işyerinin 15.11.1988 tarihinde kanun kapsamına alındığı, her ne kadar dinlenen kamu tanıklarının davacıyı hatırlamadıklarını beyan etmişseler de dinlenen davacı tanıklarının davacının öğrencisi veya öğrenci velisi oldukları, davacının vekilinin sunduğu davacı tanıklarının beyanı ile doğrulanan ihtilaf konusu dönemi kapsar şekilde iki adet kurs bitirme belgesinin bulunduğu, diğer taraftan iş yerinin Kamu Kurumu olması nedeniyle davacı adına kayıtlı belgelerin istendiği, ancak Bingöl İl Milli Eğitim Müdürlüğü’nün 12.02.2021 tarihli yazısı ile; kurum arşivlerinde bulunan evrakların 19.11.2001 tarihinde çıkan yangında yandığı bildirildiği, Yargıtay emsal kararları doğrultusunda davalı işverenden ihtilaf konusu dönemde usta öğreticiler tarafından günde kaç saat ders verildiğinin sorulduğu, verilen cevabi yazıda, … yönetici ve öğretmenlerin ders ve ek ders esasları 9 uncu maddesi “b” bendinde Halk Eğitim Merkezlerinde resmi görevi olmayan uzman ve usta öğreticilere haftada 40 saate kadar ders verilebilir hükmünün bulunduğu, belirtilen tarih aralığının 21 hafta 108 iş günü olduğu, tatil günleri çıktıktan sonra usta öğreticiye günde 6 saat ders verildiğinin değerlendirildiği bildirilmiştir.

Emsal nitelikli Yargıtay 10. H.D.’nin 03.03.2021 tarih, 2020/11574 E. ve 2021/2586 K. sayılı kararı, tanık anlatımları, toplanan deliller ve dosya kapsamına göre dava konusu dönemde ayrıntısı uzman bilirkişi raporunda tabloda belirtilen aylarda belirtilen gün sayısı kadar olmak üzere davacının toplam 72 günlük çalışmasının SGK’ya bildirilmediği, Kuruma bildirilenlerin dışında Kuruma eksik bildirilen davacının çalıştığı dönem ve sürelerin uzman bilirkişi raporunda son sayfada ve hükümde tablo halinde gösterilen şekilde olduğu anlaşılmakla, davanın kısmen kabulü ile davacının … sicil numaralı Adaklı Halk Eğitim Merkez Müdürlüğü unvanlı işyerinde, 1992/11 inci ayında 2 gün, 1992/12 nci ayında 18 gün, 1993/1 inci ayında 16 gün, 1993/2 nci ayında 16 gün, 1993/3 üncü ayında 14 gün, 1993/4 üncü ayında 6 gün, olmak üzere toplam 72 gün hizmetinin bulunduğunun tespitine, fazla istemin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ile feri müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri
Davalı MEB vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Fer’i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama ile tüm dosya kapsamından, dinlenen kamu tanık beyanlarından, davacının 28.11.1992 tarihinde Bingöl Adaklı Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğünde işe başladığına dair işe giriş bildirgesinin bulunmasından, müzekkere cevaplarından davacının … sicil numaralı Adaklı Halk Eğitim Merkez Müdürlüğü unvanlı işyerinde, 1992/11. ayında 2 gün, 1992/12. ayında 18 gün, 1993/1. ayında 16 gün, 1993/2.ayında 16 gün, 1993/3.ayında 14 gün, 1993/4. ayında 6 gün olmak üzere toplam 72 gün çalıştığı anlaşılmakla kurulan hükme ilişkin mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı görülmekle davalı MEB vekili ve fer’i müdahil Kurum vekilinin istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının 11.11.1992-07.04.1993 tarihleri arasında davalı … Bakanlığına bağlı Adaklı Halk Eğitim Merkezinde kurs öğretmeni olarak çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile
2. 506 sayılı Kanun’un 79 uncu maddesinin 10 uncu fıkrası ile 5510 sayılı Kanun’un 86 ncı maddesinin 9 uncu fıkrası hükümleridir.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
20.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.