Vergisel kayıt ve belgelerin yok edilmesi veya gerçeğe uygunluğunu bozacak şekilde değiştirilmesi, VUK 359 kapsamında ayrıca değerlendirilen fiillerdendir.
Hukuki çerçeve
Değerlendirme, işlem veya fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte bulunan 213 sayılı Vergi Usul Kanunu, 6183 sayılı Kanun ve ilgili özel düzenlemeler esas alınarak yapılmalıdır. Sonraki değişiklikler geçmiş döneme otomatik uygulanmaz.
Yok etme
yok etme yönünden somut olayın tarihi, tarafların hukuki sıfatı, belge ve kayıtlar ile özel kanuni şartlar birlikte incelenir. Sonuca yalnız işlem adından hareketle değil, fiilin gerçek mahiyeti ve kanuni unsurları üzerinden ulaşılır.
Tahrif
tahrif yönünden somut olayın tarihi, tarafların hukuki sıfatı, belge ve kayıtlar ile özel kanuni şartlar birlikte incelenir. Sonuca yalnız işlem adından hareketle değil, fiilin gerçek mahiyeti ve kanuni unsurları üzerinden ulaşılır.
Maddi unsur
maddi unsur yönünden somut olayın tarihi, tarafların hukuki sıfatı, belge ve kayıtlar ile özel kanuni şartlar birlikte incelenir. Sonuca yalnız işlem adından hareketle değil, fiilin gerçek mahiyeti ve kanuni unsurları üzerinden ulaşılır.
Kast
kast yönünden somut olayın tarihi, tarafların hukuki sıfatı, belge ve kayıtlar ile özel kanuni şartlar birlikte incelenir. Sonuca yalnız işlem adından hareketle değil, fiilin gerçek mahiyeti ve kanuni unsurları üzerinden ulaşılır.
Dijital kayıtlar
dijital kayıtlar yönünden somut olayın tarihi, tarafların hukuki sıfatı, belge ve kayıtlar ile özel kanuni şartlar birlikte incelenir. Sonuca yalnız işlem adından hareketle değil, fiilin gerçek mahiyeti ve kanuni unsurları üzerinden ulaşılır.
Bilirkişi
bilirkişi yönünden somut olayın tarihi, tarafların hukuki sıfatı, belge ve kayıtlar ile özel kanuni şartlar birlikte incelenir. Sonuca yalnız işlem adından hareketle değil, fiilin gerçek mahiyeti ve kanuni unsurları üzerinden ulaşılır.
Belge bütünlüğü
belge bütünlüğü yönünden somut olayın tarihi, tarafların hukuki sıfatı, belge ve kayıtlar ile özel kanuni şartlar birlikte incelenir. Sonuca yalnız işlem adından hareketle değil, fiilin gerçek mahiyeti ve kanuni unsurları üzerinden ulaşılır.
Vergi incelemesiyle ilişki
vergi incelemesiyle ilişki yönünden somut olayın tarihi, tarafların hukuki sıfatı, belge ve kayıtlar ile özel kanuni şartlar birlikte incelenir. Sonuca yalnız işlem adından hareketle değil, fiilin gerçek mahiyeti ve kanuni unsurları üzerinden ulaşılır.
Uygulama ve ispat
İhbarname, tutanak, rapor, defter-belge kayıtları, elektronik veriler, tebligat ve ödeme belgeleri birlikte değerlendirilmelidir. İdari işlem ile adli süreç varsa bunların hukuki dayanakları ve ispat standartları birbirinden ayrılmalıdır.
Güncellik notu
Parasal had, oran, süre veya yaptırım içeren konularda işlem tarihindeki resmi düzenleme ayrıca doğrulanmalıdır.