Denetim ve yönetim faaliyetleri nedeniyle alın iş deneyim belgeleri yüzde kaç oranında dikkate alınır (KİK)

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:     

Başkan: Hamdi GÜLEÇ

Üyeler: II. Başkan Şinasi CANDAN, Osman DURU, Erol ÖZ, Köksal SARINCA, Ahmet İhsan ŞATIR, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet ATASEVER, Oğuzhan YILDIZ

BAŞVURU SAHİBİ:

Cm İnşaat Mühendislik Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi,

Hürriyet Mah. İstasyon Cad. No: 54 Akçakale/ŞANLIURFA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Akçakale Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü,

Süleymanşah Mahallesi Zübeyde Hanım Sokak No: 1/H  63500  Akçakale/ŞANLIURFA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2016/14370İhale Kayıt Numaralı “Kültür Merkezi Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

            Akçakale Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 26.02.2016 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kültür Merkezi Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Cm İnşaat Mühendislik Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin 21.03.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 25.03.2016 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 01.04.2016 tarih ve 20555 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.04.2016 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

            Başvuruya ilişkin olarak 2016/839 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1) İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının aşağıda belirtilen gerekçelerle mevzuata aykırı olduğu;

Aşırı düşük teklif açıklaması ekinde sunulan teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden alınan proforma fatura ve/veya teklif alma belgelerinin Kamu İhale Genel Tebliği`nin 45.1.13.1’inci maddesine aykırı olduğu, bu belgelerin ekinde yer alan tutanaklarda miktar uyumsuzluğu bulunduğu, tutanakların cari dönemi kapsamadığı, proforma fatura ve/veya teklif alma belgesini imzalayan meslek mensubunun teklifi veren firmanın yasal defterleri tutmaya yetkili meslek mensubu olmadığı,

Açıklama ekinde sunulan hesap cetvelindeki metrajlar ile idarece hazırlanan yaklaşık maliyette hesaplanan miktarlar arasındaki farkın kabul edilebilir bir boyutta olmadığı, miktarı düşük öngörülen iş kalemleri ile miktarı yüksek iş kalemlerinin tutarları arasındaki fark isteklilerin teklif fiyatına eklendiğinde sıralamalarının değiştiği,

Sunulan analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden alt analizler ve hesap cetvelindeki toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemlerine ait miktarlar ile teklif edilen tutarların çarpımlarında aritmetik hata yapıldığı,

Analizlerde öngörülen işçilik bedellerinin saatlik asgari ücretin altında olduğu, açıklama kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin anılan Tebliğ’e aykırı olduğu ve hangi geçici vergi dönemine ait olduğu hususunda herhangi bir belirleme içermediği, fiyat teklifi veren firmaların ilgili işle iştigal etmediği ve vergi kaydının bulunmadığı, fiyat teklifini imzalayan meslek mensubu ile ilgili fiyat teklifini verenler arasında sözleşme bulunmadığı, özel pozlara ilişkin satışa dayalı açıklama yapılamayacağı halde isteklilerin bu yolla açıklamada bulunulduğu, açıklama istenilmeyecek analiz girdilerine analizlerde yer verilmediği, stok tespit tutanağı ile açıklamada bulunulduğu halde stok tespit tutanağı düzenlenmesi için gereken miktarların ilgililerin stoklarında bulunmadığı, özel pozların örnek analiz formatına uygun olmadığı, proforma faturada “malzeme işçilik ve nakliye” giderlerinin ayrı ayrı gösterilmediği, aşırı düşük teklif açıklaması ekinde yer alan analizlere ait nakliye giderlerinin öngörülmediği,

Montaj gereken imalatlar için yapılan hesaplamalarda montaj bedelleri ile ilgili açıklayıcı belge sunulmadığı, analizlerde ve alt analizlerde yer alan birim fiyatların piyasa rayiçlerine uygun olmadığı, işçilik saatlerinin ve ücretlerinin düşürüldüğü, analiz düzenlenmesi gerekmeyen iş kalemleri/iş grupları için yapılan belgelendirmenin de uygun olmadığı,

Sunulan analizler ve bu analizlerin fiyatlarını oluşturan alt analizlerin anılan Tebliğ’in 45.1.5’inci maddesine aykırı olduğu, Kamu Kurum ve Kuruluşlarının birim fiyatları kullanılarak yapılan açıklamalarda hangi Kurum veya Kuruluşun birim fiyatının kullanıldığının belirtilmediği, analizlerde öngörülen fiyatların ilgili karsız birim fiyatın altında olduğu, nakliye bedellerinin iş kalemlerine dahil edilmediği,

Sunulan proforma fatura ve teklif alma belgeleri, analizler ve bu analizlerin fiyatlarını oluşturan alt analizlerde ihalenin yapıldığı tarihteki işçilik giderlerinin yansıtılmadığı,

2) İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgelerinin benzer iş tanımına uygun olmadığı, sunulan mezuniyet belgelerinin 15 yıldan fazlasının hesaba katılması için mezuniyet belgelerinin yanında alt yapı işine ait iş deneyim belgelerini tevsik etmeleri gerekirken, anılan işe uygun olmayan iş deneyim belgelerinin sunulduğu, ihale ilan tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son beş yıldır kesintisiz olarak %51 veya daha fazla hisseye sahip olunduğunu tevsik eden belgelerin anılan istekli tarafından sunulmadığı, bu nedenle inşaat mühendisliği diplomasının anılan şirketlerin iş deneyimlerini tevsik eden belgeler niteliğinde olmadığı,

3) İhale üzerinde bırakılan isteklinin ortak girişim olduğu ve iş ortaklığının ortaklık durum belgelerini sunmadıkları gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit ederek bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, Kurumun, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8’inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkili olduğu, ihale komisyonunun bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alacağı hükme bağlanmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 38.1’inci maddesinde “İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. …” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz. 

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

…

45.1.13. …Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

…

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (…/…/…) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (…/…/…) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir…”açıklamaları yer almaktadır.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen başvuruya konu ihalede idarece aşırı düşük teklif isteme yazısı ekinde, teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerce açıklama sunulması gereken iş kalemleri ile açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerinin liste halinde belirtildiği görülmüştür.

Teklifi aşırı düşük olarak tespit edilmek suretiyle açıklama istenen iki istekliden birinin süresi içinde açıklama sunmadığı, Mehmet Necati Avcı – Cem Mühendislik tarafından sunulan açıklamaların idarece uygun görülerek ihalenin bahse konu istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan Mehmet Necati Avcı – Cem Mühendislik tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesinde; üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin (Örneğin; Çağrı Elektronik firmasından alınan 07.03.2016 tarihli dahili kamera fiyat teklifi, Mira Mühendislik firmasından alınan 09.03.2016 tarihli cephe kaplaması fiyat teklifleri vb.) üzerine ilgili ibarelerin meslek mensuplarınca yazılarak imzalanmamış olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca sunulan analizlerde yer verilen vasıfsız işçilik ücretlerinin, ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin (7,32 TL/saat) altında olduğu belirlenmiştir (Analizlerde düz işçi için 5,75 TL/saat, usta yardımcısı için 5,90 TL/saat birim fiyat öngörülmüştür.). Bu itibarla, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, itirazen şikayet dilekçesinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları ile ilgili öne sürülen diğer iddialar bakımından yapılan incelemede;

– Tutanaklarda miktar uyumsuzluğu bulunduğu, tutanakların cari dönemi kapsamadığı, proforma fatura ve/veya teklif alma belgesini imzalayan meslek mensubunun teklifi veren firmanın yasal defterleri tutmaya yetkili meslek mensubu olmadığı,

– Fiyat tekliflerinin hangi geçici vergi dönemine ait olduğu hususunda herhangi bir belirleme içermediği,

– Fiyat teklifini imzalayan meslek mensubu ile ilgili fiyat teklifini verenler arasında sözleşme bulunmadığı,

hususları fiyat teklifi üzerinde meslek mensubu tarafından ilgili ibarenin yazılmamış olması ve fiyat teklifi ekinde tutanakların bulunmaması nedeniyle,

– Özel pozlara ilişkin satışa dayalı açıklama yapılamayacağı halde bu yolla açıklamada bulunulduğu,

– Stok tespit tutanağı ile açıklamada bulunulduğu halde stok tespit tutanağı düzenlenmesi için gereken miktarların ilgililerin stoklarında bulunmadığı,

– Sunulan analizler ve bu analizlerin fiyatlarını oluşturan alt analizlerin Tebliğ’in 45.1.5’inci maddesine aykırı olduğu, kamu kurum ve kuruluşlarının birim fiyatları kullanılarak yapılan açıklamalarda hangi kurum veya kuruluşun birim fiyatının kullanıldığının belirtilmediği, analizlerde öngörülen fiyatların ilgili karsız birim fiyatın altında olduğu,

hususları aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan bilgi ve belgeler ile bağlantısı bulunmaması nedeniyle,

– Aşırı düşük teklif açıklaması ekinde yer alan analizlere ait nakliye giderlerinin öngörülmediği hususu, her analiz içinde nakliye girdisi bulunma zorunluluğunun olmaması karşısında başvuru sahibinin hangi analiz kapsamında nakliye girdisi olması gerektiği konusunda bir belirlemede bulunmamış olması nedeniyle

uygun görülmemiştir.

Ayrıca;

– Açıklama ekinde sunulan hesap cetvelindeki metrajlar ile idarece hazırlanan yaklaşık maliyette hesaplanan miktarlar arasındaki farkın kabul edilebilir nitelikte olduğu,

– Sunulan analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden alt analizler ve hesap cetvelindeki toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemlerine ait miktarlar ile teklif edilen tutarların çarpımlarında aritmetik hata yapılmadığı,

– Montaj gereken imalatlar için yapılan hesaplamalarda montaj bedelleri ile ilgili açıklayıcı bilgi/belge sunulduğu,

– Analizlerde ve alt analizlerde yer alan birim fiyatların piyasa rayiçlerine uygun olup olmadığı değerlendirmesinin sunulan bilgi ve belgeler üzerinden yapılamayacağı,

– Açıklama istenilmeyecek analiz girdilerine analizlerde yer verildiği,

– Analiz düzenlenmesi gerekmeyen iş kalemleri/iş grupları için belgelendirmeye gerek olmadığı,

tespit edilmiş olup bu hususlarda öne sürülen iddiaların gerçeği yansıtmadığı sonucuna varılmıştır. Bununla birlikte, fiyat teklifi veren firmaların ilgili işle iştigal etmediği ve vergi kayıtlarının bulunmadığı iddiasının ise ilgili kurum ve kuruluşlardan gerekli bilgi ve belgelerin edinilmesi sonucunda karara bağlanabilecek nitelikte olduğu anlaşılmakla birlikte bahse konu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının yukarıda yer verilen gerekçelerle mevzuata aykırı olduğu tespit edildiğinden, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ilkesi gözetildiğinde,  bahsi geçen konuya ilişkin olarak araştırma ve inceleme yapılmasına usul ekonomisi bakımından gerek bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 10’uncu maddesinde; ihaleye katılacak isteklilerden mesleki ve teknik yeterliğin tevsiki için maddede sayılan nitelikteki iş deneyimini gösteren belgelerin istenebileceği, belge sahiplerinin kuracakları veya ortak olacakları tüzel kişiliklerin ihaleye girebilmesinde en az bir yıldır tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip olmaları, her ihalede bu oranın aranması ve teminat süresince bu oranın muhafaza edilmesi hususlarının zorunlu olduğu, denetim ve yönetim faaliyetleri nedeniyle alınacak belgelerin beşte bir oranında dikkate alınacağı hüküm altına alınmıştır.

Anılan Kanun’un 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde; iş deneyimi bulunmayan mühendis veya mimarların, aldıkları lisans eğitimine uygun yapım işi ihalelerine başvurularında, toplam süresi onbeş yılı geçmemek kaydıyla mezuniyetlerinden sonra geçen her yılın, yüzdoksanyedibindoksanbir Türk Lirası (01.02.2016 – 31.01.2017 dönemi için) olarak hesaplanmak üzere 10 uncu madde kapsamındaki benzer iş deneyimi olarak dikkate alınacağı bu sürenin iş deneyimi bulunan mimar ve mühendisler için uygulanmayacağı, bu bent kapsamında elde edilen deneyimin mühendis ve mimarın beş yıldır en az % 51 hissesine sahip olduğu tüzel kişiler tarafından da kullanılabileceği hükme bağlanmıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 39’uncu maddesinde “(1) Aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya istekliler tarafından, iş deneyimlerini tevsik için;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlerle ilgili deneyimlerini gösteren belgeler sunulur.

…

(4) Yapım işlerinde iş deneyiminde değerlendirilecek benzer işlerin belirlendiği tebliğde belirtilen esaslara uygun biçimde, hangi nitelikteki iş ya da işlerin benzer iş kabul edileceği idarece tespit edilir ve ihale veya ön yeterlik dokümanı ile ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilanda veya davet mektubunda belirtilir.

(5) İş deneyim belge tutarlarının;

a) Kanunun 19 uncu maddesi ile 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ve yaklaşık maliyeti eşik değerin;

1) İki katına kadar olan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 50’sinden az ve % 100’ünden fazla,

2) İki katı ile bu değerin üzerinde olan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 50’sinden az ve % 80’inden fazla,

olmamak üzere idarece belirlenecek orandan az olmaması yeterlik kriteri olarak aranır.

…

(9) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere sunulan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ortağına ait olması halinde; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulması zorunludur.

…

(11) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere, en az beş yıldır % 51 veya daha fazla hissesine sahip mimar veya mühendis ortağının mezuniyet belgesinin sunulması durumunda; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son beş yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulması zorunludur.

(12) Mezuniyet belgelerinin iş deneyimini tevsik için sunulması durumunda; mezuniyetten sonra geçen sürenin onbeş yıldan fazlasının değerlendirmeye alınabilmesi için, başvuru veya teklif kapsamında mezuniyet belgesi sahibine ait yapım işine ilişkin bir iş deneyim belgesinin sunulması zorunludur.

…” hükümleri yer almaktadır.

Aynı Yönetmelik’in 48’inci maddesinin sekizinci fıkrasında “Mühendis veya mimarların, aldıkları lisans eğitimine uygun yapım işleri ihalelerinde, iş deneyimi olarak mezuniyet belgelerini sunmaları durumunda;

a) İş deneyimi bulunmayan mühendis veya mimarların; toplam süresi onbeş yılı geçmemek kaydıyla mezuniyetlerinden sonra geçen her yıl, Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde belirtilen tutar kadar,

b) İş deneyimi bulunan mühendis veya mimarların; onbeş yıllık sınırlamaya tabi tutulmaksızın, mezuniyetlerinden sonra geçen her yıl Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde belirtilen tutar kadar,

benzer iş deneyimi olarak dikkate alınır.” hükümleri bulunmaktadır.

Başvuruya konu ihalede, İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde; istekliler tarafından teklif edilen bedelin % 50’sinden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulmasının istendiği, “(B) Üst Yapı (Bina) İşleri III.Grup Bina İşleri”nin benzer iş olarak, “İnşaat Mühendisliği ve Mimarlık” bölümlerinin ise ihale konusu iş veya benzer işe denk sayılacak mühendislik veya mimarlık bölümleri olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan gerçek kişi tacir Mehmet Necati Avcı tarafından ihalede 2.489.000,00 TL teklif edildiği, buna göre yeterlik kriteri olarak karşılanması gereken iş deneyimi tutarının 1.244.500,00 TL olduğu tespit edilmiştir. Bahse konu istekli tarafından iş deneyimini göstermek üzere 16.10.2002 tarihli İnşaat Mühendisliği lisans diplomasının sunulduğu görülmüş, yapılan incelemede, ilgili mezuniyet belgesine istinaden ilan tarihi itibariyle benzer iş deneyimi olarak dikkate alınması gereken tutarın yeterlik koşulunu sağladığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Teklif kapsamında sunulan bilgi ve belgeler üzerinden yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan isteklinin gerçek kişi tacir olduğu anlaşılmış olup iddia yerinde görülmemiştir.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

Başvuru sahibi Cm İnşaat Mühendislik Taahhüt ve San. ve Tic. A.Ş. tarafından iş deneyimini göstermek üzere, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Proje ve İnşaat Dairesi Başkanlığı tarafından “Belkıs-Nizip Pompaj Sulaması” işi için Şevket İnkaya adına düzenlenmiş iş denetleme belgesi ile birlikte ilk ilan veya davet tarihinden sonra 26.02.2016 tarihinde serbest muhasebeci mali müşavir tarafından düzenlenen, ilgili kişinin başvuru sahibi şirketin yarısından fazla hissesine sahip ortağı olduğunu ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulduğu anlaşılmıştır. Bu belgeler ile birlikte Şevket İnkaya’ya ait İnşaat Mühendisliği mezuniyet belgesinin de teklif kapsamında yer aldığı görülmüş olmakla birlikte söz konusu kişinin başvuru sahibi şirkette beş yıldır en az % 51 hisseye sahip olduğu hususunu tevsik eden herhangi bir belge sunulmadığından, bahse konu mezuniyet belgesinin başvuru sahibinin iş deneyiminin tevsikinde kullanılamayacağı anlaşılmıştır.

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin 2.8’inci maddesinde; “Birden fazla gruptan işleri içeren iş deneyim belgelerinde, ihale konusu işe benzer nitelikteki işler değerlendirmeye alınır. Örneğin; bir rekreasyon alanı yapım işinde, iş kapsamında BIII grubuna giren bir bina inşasının da gerçekleştirilmesi durumunda; iş deneyim belgesi sahibi, BIII grubu işleri ayrıştırılmak suretiyle BIII grubu iş deneyimi istenen bir ihaleye katılabilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

İncelenen ihalede, başvuru sahibi tarafından sunulan iş deneyim belgesi kapsamında anakanal, borulu şebeke, pompa istasyonları ile birlikte 3500 m² alanlı işletme ve bakım tesislerinin yapımının söz konusu olduğu belirlenmiş olup, idarece ihalede benzer iş olarak dikkate alınan BIII grubu işler kapsamındaki işler ayrıştırılmak suretiyle iş deneyim tutarının uygunluğu tespit edilmeksizin başvuru sahibinin iş deneyimi kriterini karşıladığı yönünde karar alındığı anlaşılmıştır. Bu itibarla, idarece bahse konu iş deneyim belgesini düzenleyen Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Proje ve İnşaat Dairesi Başkanlığından gerekli bilgi ve belgeler istenerek başvuru sahibinin iş deneyimi yeterlik koşulunu sağlayıp sağlamadığının tetkik edilmesi gerekmektedir.

Öte yandan, idarece yapılacak araştırma sonrasında başvuru sahibinin iş deneyim kriterini sağlamadığı tespitinde bulunularak teklifinin değerlendirme dışı bırakılması halinde dahi, hesaplanacak olan yeni aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunmuş olan istekliler halihazırda teklifi aşırı düşük olarak belirlenmiş istekliler ile aynı olacağından, bu durumda yeniden aşırı düşük teklif sorgulama işlemlerinin yapılmaksızın ihalenin sonuçlandırılması gerekecektir.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, idarece başvuru sahibi Cm İnşaat Mühendislik Taahhüt ve San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan iş deneyim belgesini düzenleyen Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Proje ve İnşaat Dairesi Başkanlığından gerekli bilgi ve belgeler istenerek bahse konu isteklinin iş deneyimi yeterlik koşulunu sağlayıp sağlamadığının tetkik edilmesi, Mehmet Necati Avcı – Cem Mühendislik’in aşırı düşük teklif açıklamaları reddedilerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

   Oybirliği ile karar verildi.