|
ÖZET: Danıştay kararında, başvuranın denetimli serbestlik uygulamasından yararlanma talebinin, Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği uyarınca mümkün olmadığı belirtilmiştir. Başvuran, Malatya E-Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda hükümlü olup, denetimli serbestlikten yararlanabilmesi için öncelikle açık ceza infaz kurumuna ayrılma şartlarını taşıması gerektiği ifade edilmiştir. İdare ve gözlem kurulu, başvuranın örgütten ayrılma talebinin bulunmadığını ve bu nedenle başvurularının işleme alınmadığını belirtmiştir.
Ancak, başvuranın dilekçelerinin işleme konulmaması, Anayasa’nın 74. maddesi ve 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun’a aykırı bulunmuştur. Danıştay, başvuranın dilekçelerinin mevzuata uygun bir şekilde değerlendirilmesi için Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü’ne tavsiyede bulunmuştur. Bu karar, idarenin işlemlerinin hukuka uygunluğunu ve hak arama özgürlüğünü koruma amacını taşımaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 5280-5280 36311982- 101.07.06-E.
BAŞVURU NO : 2016/5127 2016/ 5127
KARAR TARİHİ : 26/05/2017
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURU VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : 1- Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü (Resen)
2- Malatya E- Tipi Kapalı Cezaevi
Müdürlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : Denetimli serbestlik uygulamasından yararlanma talebi ile bu amaçla verdiği dilekçelerin işleme konulması talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 29/11/2016
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran özetle, Malatya E-Tipi Kapalı Cezaevinde hükümlü olduğunu, infazının son bir yılına
girdiğini, Denetimli Serbestlik Yasasından yararlanmak için Cezaevi Müdürlüğüne başvuruda bulunduğunu, talebinin sözlü olarak reddedildiğini, 17/ 08/ 2016 tarihinde Cezaevi Müdürlüğünün kararına karşı Malatya İnfaz Hâkimliğine itirazda bulunduğunu, fakat dilekçesinin cezaevi infaz kâtipliğince mahkemeye iletilmediğini ve üzerine bir not yazılarak tarafına iade edildiğini, bunun üzerine Malatya Cumhuriyet Başsavcılığına başvurduğunu, fakat dilekçesinin yine gönderilmediğini, Anayasaya göre herkesin dilekçe ile kurumlara başvuru hakkı olduğunu, bu hakkın engellenemeyeceğini, Denetimli Serbestlik Yasasına göre yasadan yararlandırılmayan hükümlüye bu hususun yazılı olarak bildirilmesi gerektiğini fakat idarenin ısrarla bu uygulamayı gerçekleştirmediğini, aksine yargıya başvuru dilekçelerini de göndermeyerek bu keyfiliği sürdürdüğünü, cezaevi yönetiminin sık sık “Örgütten ayrıldığına dair dilekçe ver” ısrarı olduğunu belirterek söz konusu cezaevi müdürlüğünün Denetimli Serbestlik Yasasından yararlandırmama ve
1 / 8dilekçelerini ilgili Kurumlara göndermeme uygulamalarının keyfiliğinin ve işleme yönelik ihmalin
tespitinin yapılmasını talep etmektedir .
2) Başvuran, aynı taleple 20/ 09/ 2016 tarihinde Kurumumuza başvurmuş, idari başvuru yolları
tüketilmeksizin Kurumumuza yapılan başvuru hakkında Malatya E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu ve Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğüne muhatap 29/ 09/ 2016 tarihinde Gönderme Kararı verilmiştir . Gönderme Kararı üzerine ilgili idareler tarafından yasal süre içerisinde cevap verilmeyerek zımnen reddedilmesi üzerine başvuran, 29/ 11/ 2016 tarihinde Kurumumuza ikinci kez başvuruda bulunmuş ve bu başvurusu hakkında esastan inceleme ve araştırmaya geçilmiştir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
3) Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü nün 13/ 02/ 2017 tarihli ve E . sayılı cevabi
yazısı ve eklerinde özetle ; Adı geçenin başvurusu (suç duyurusu) ile ilgili olarak yapılan adlî soruşturmada, hükümlünün dilekçesinde belirtiği hususun herhangi bir kişiye suçlama yöneltmediği, yalnızca denetimli serbestlikten yararlanmak istediği ve kurum idaresinin bu konuda olumsuz tavır sergilemelerinin dayanaklarına vakıf olmayı talep ettiği anlaşıldığından, ortada bir suç ve suçlu bulunmaması nedeniyle Malatya Cumhuriyet Başsavcılığınca başlatılan adlî soruşturma neticesinde 17/ 01/ 2017 tarih ve 2017/ 862 sayılı karar ile “kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar” verildiği,
4) Öte yandan, ceza infaz kurumlarında barındırılan terör örgütü suçlarından hükümlü olarak
bulunan kişilerin, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 105/A maddesinden faydalanabilmesi için hükümlünün öncelikle açık ceza infaz kurumuna ayrılma şartlarını taşıması gerektiği, hükümlülerin açık ceza infaz kurumlarına ayrılmalarına ilişkin esasların
Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliğinde düzenlendiği, anılan Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasında terör suçları ve örgüt faaliyetleri kapsamında işlenen suçlardan hükümlü olan kişilerin cezalarını kapalı ceza infaz kurumlarında yerine getirecekleri, 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde ise, açık kurumlara ayrılabilmek için ayrıca terör ve örgütlü suçlardan hükümlü olup, mensup oldukları örgütten ayrıldıklarının idare ve gözlem kurulu kararıyla tespit edilenlerin koşullu salıverilme tarihine bir yıldan az süre kalması şartı aranacağı hükmüne yer verildiği, ceza infaz kurumlarında terör suçlarından hükümlü olarak bulunan kişilerin ilgili maddede belirtilen şartları taşıması halinde açık ceza infaz kurumuna ayrılabildiği, bu hakkı kazanan terör hükümlülerinin anılan Kanun’un 105/A maddesi şartlarını da taşıması halinde denetimli serbestlik tedbirinden faydalanabildikleri, ayrıca, konuyla ilgili adı geçen hükümlü ve benzer durumda ki diğer örgüt mensubu hükümlülere bilgi verildiği,
5) Adı geçenin pkk/kck terör örgütüne üye olma suçundan 6 yıl, 3 ay hapis cezasını infaz etmekte
olduğu ve şartla tahliye tarihinin 17/ 08/ 2017 olduğu, ceza infaz kurumlarında barındırılan hükümlü ve tutukluların kurum uygulamalarına karşı öncelikle infaz hâkimliklerine şikâyet, infaz hâkimliği kararlarına karşı da ağır ceza mahkemelerine itiraz edebildikleri, kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin kararlara karşı ise, süresinde bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz imkânının bulunduğu, yargı bağımsızlığına sahip hâkim kararlarına karşı idarenin hiç bir şekilde telkin veya tavsiye suretiyle müdahale imkânı bulunmadığı açıklamalarına yer verilmiştir .
6) Malatya E Tipi Kapalı İnfaz Kurum Müdürlüğü nün 18/ 04/ 2017 tarihli yazısında; başvuranın
2 / 8pkk/kck terör örgütüne üye olma suçundan 6 yıl 3 ay hapis cezasına hükümlü olduğunu, şartla
tahliye tarihinin 17/ 08/ 2017 olduğu, denetimli serbestlik uygulamasından faydalanabilmesi için Açık
Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma yönetmeliğinin 5 inci maddesi kapsamında açık ceza infaz kurumuna ayrılma şartlarını taşıması gerektiği, terör suçları ve örgüt faaliyetleri kapsamında işlenen suçlardan hükümlü olan kişilerin cezalarını kapalı ceza infaz kurumunda yerine getirecekleri, 6 ncı maddesi kapsamında “Terör ve örgütlü suçlardan hükümlü olup, mensup oldukları örgütten ayrıldıkları idare ve gözlem kurulu kararıyla tespit edilenlerin koşullu salıverilme tarihine bir yıldan az süre kalması” şartının arandığı, bu şartları birlikte taşıyan terör suçlusu kişilerin açık ceza infaz kurumuna ayrılabildiğini, başvuranın örgütten ayrılma yönünde bir talebinin bulunmadığını, hükümlünün yasalara aykırı yersiz başvurularının ise gereksiz yazışmaların önlenilmesi ve iş gücü kaybına yol açmaması amacıyla gerekçesi ile birlikte başvuru dilekçesinin üzerine yazılarak ve sözlü olarak tarafına bildirildiğini,
7) Hükümlünün ceza infaz kurumu uygulamalarına karşı infaz hâkimliğine kayıtlı bir şikâyette
bulunmadığı, hükümlünün bir şikâyeti ile ilgili olarak Malatya Cumhuriyet Başsavcılığınca başlatılan 2016/ 20667 sayılı soruşturma hakkında 2017/ 862 sayılı karar ile ‘kovuşturmaya yer olmadığına dair karar ’ verildiğini, İdare ve Gözlem Kurulunun 8 üyeden oluştuğunu, (Kurum müdürü, 2. Müdür, İdare Memuru, Kurum Tabibi, Psikolog, Sosyal Çalışmacı, Öğretmen ve Sorumlu
İnfaz ve Koruma Başmemuru) bilgilerine yer verilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
8) 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu
denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi : “Vatandaşlar… kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir . Kendileriyle ilgili başvurmaların sonucu, gecikmeksizin dilekçe sahiplerine yazılı olarak bildirilir . Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler . “
9) 14/ 6/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi”
başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrası : “ Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”
10) 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanunun Dilekçe hakkı başlıklı 3 üncü
maddesi; “Türk vatandaşları kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, Türkiye
Büyük Millet Meclisine ve yetkili makamlara yazı ile başvurma hakkına sahiptirler .”
11) 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun “Denetimli serbestlik
tedbiri uygulanarak cezanın infazı” başlıklı 105/A ıncı maddesi : “Hükümlülerin dış dünyaya
3 / 8uyumlarını sağlamak, aileleriyle bağlarını sürdürmelerini ve güçlendirmelerini temin etmek
amacıyla; Açık ceza infaz kurumunda cezasının son altı ayını kesintisiz olarak geçiren, koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az süre kalan iyi hâlli hükümlülerin talebi hâlinde, cezalarının koşullu salıverilme tarihine kadar olan kısmının denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle infazına, ceza infaz kurumu idaresince hükümlü hakkında hazırlanan değerlendirme raporu dikkate alınarak, infaz hâkimi tarafından karar verilebilir .”
12) Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliğinin Doğrudan açık kuruma alınacak
hükümlüler başlıklı 5 inci maddesi : “Terör suçları, örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar …
hariç olmak üzere; … cezaları doğrudan açık kurumlarda yerine getirilir .” Kapalı kurumdan açık kuruma ayrılacak hükümlüler başlıklı 6 ncı maddesi : “Hükümlülerden; … açık kurumlara ayrılabilmek için … ayrıca Terör ve örgütlü suçlardan hükümlü olup, mensup oldukları örgütten ayrıldıkları idare ve gözlem kurulu kararıyla tespit edilenlerin koşullu salıverilme tarihine bir yıldan az süre kalması şartı aranır .” Kapalı kurumdan açık kuruma ayırma kararı başlıklı 10 uncu maddesi : “Kapalı kurumlarda bulunan hükümlülerin talepleri üzerine, koşulları taşıdıklarının anlaşılması hâlinde kurum idare ve gözlem kurulu tarafından açık kurumlara ayrılmalarına karar verilir . Hükümlünün koşulları taşımadığının anlaşılması halinde ise talebin reddine dair verilen gerekçeli karar ilgiliye tebliğ edilir .”
13) Gözlem ve Sınıflandırma Merkezleri Yönetmeliğinin Gözlem ve sınıflandırma merkezlerinin
görev ve yetkileri başlıklı 6 ncı maddesi “Gözlem ve sınıflandırma merkezi, … hükümlülerin kişisel özellikleri, bedensel, aklî ve sağlık durumları, suç işlemeden önceki yaşamları, sosyal çevre ve ilişkileri, sanat ve meslek faaliyetleri, ahlâkî eğilimleri, suça bakış açıları, hükümlülük süreleri ve suç türleri belirlenerek, durumlarına uygun infaz kurumlarına ayrılmaları ve bunlara göre saptanacak infaz ve iyileştirme rejiminin uygulanmasını; işledikleri suç tiplerine, gösterdikleri eğilimlere, tutum ve davranışları nedeniyle sıkı gözetim ve denetim altında bulundurulmaları gerekip gerekmediğine göre yüksek güvenlikli ceza infaz kurumlarına veya normal güvenlikli ceza infaz kurumlarına veya açık ceza infaz kurumlarına gönderilmelerini sağlamakla görevli ve yetkilidir .”
14) Gözlem ve Sınıflandırma Merkezleri Yönetmeliğinin İdare ve gözlem kurulu başlıklı 7 nci
maddesi : “İdare ve gözlem kurulu; kurum müdürünün başkanlığında, gözlem ve sınıflandırmadan sorumlu ikinci müdür, idare memuru, tabip, psikolog, psikiyatr, sosyal çalışmacı, öğretmen, infaz ve koruma başmemuru ile teknik personel arasından seçilen bir görevliden oluşur . Ayrıca, ceza infaz kurumunda bulunması halinde, eğitim uzmanı veya eğitim rehberi de kurula üye olarak katılır .
İdare ve gözlem kurulunun oluşturulmasına imkân bulunmayan ceza infaz kurumlarında, bu kurul o yer Cumhuriyet başsavcısının başkanlığında idare memuru, hükümet tabibi, öğretmen, infaz ve koruma başmemuru ile infaz ve koruma memurundan oluşur . İdare ve gözlem kurulu, gözlem ve sınıflandırma merkezlerinin görev ve yetkilerini kullanır .”
15) Gözlem ve Sınıflandırma Merkezleri Yönetmeliğinin İdare ve gözlem kurulunun görevleri
4 / 8başlıklı 8 inci maddesi : “ … Durumlarına uygun infaz kurumlarına ayrılmalarına karar vermek”
Toplantı ve karar yeter sayısı başlıklı 9 uncu maddesi : “İdare ve gözlem kurulu, üye tam sayısının salt çoğunluğuyla toplanır ve toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile karar verir…”
16) 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanununun İnfaz hâkimliklerinin görevleri başlıklı 4 üncü
maddesi : “İnfaz hâkimliklerinin görevleri şunlardır : …açık cezaevlerine ayrılmaları, … gibi işlem veya faaliyetlere ilişkin şikâyetleri incelemek ve karara bağlamak”
17) 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği
Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “Tavsiye
kararı” başlıklı 32 nci maddesi :
“İnceleme ve araştırma sonucunda şikâyetin yerinde olduğu kanaatine varılması hâlinde tavsiye kararı verilir . Kararda idare hakkında aşağıdaki tavsiyelerden bir veya birkaçına yer verilir : d)
İşlemin geri alınması, kaldırılması, değiştirilmesi veya düzeltilmesi e) Uygulamanın düzeltilmesi”
IV. KAMU DENETÇİSİ HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
18) Başvurucunun, denetimli serbestlik hizmetinden yararlanma talebinin, Açık Ceza İnfaz
Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliğinin 6 ncı maddesi hükmü uyarınca mümkün olmadığı, talebin gerekli şartları taşıdıktan sonra infaz hâkimliği tarafından değerlendirileceği ve karar verme yetkisi
5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 105/A maddesi hükmü
uyarınca infaz hâkimliğinde olduğundan denetimli serbestlik uygulamasından yararlanma talebinin reddine; Denetimli serbestlik hizmetinden yararlanma talebini içeren dilekçesinin, Malatya E-Tipi
Kapalı Ceza İnfaz Kurumu tarafından gereksiz yazışmaların önlenmesi ve iş gücü kaybına yol açmaması gerekçesi ile mevzuat hükümlerine aykırı olarak işleme konulmamasının, Anayasasının 74 üncü maddesi ve 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanuna aykırı olduğu değerlendirildiğinden başvuranın dilekçelerinin işleme koyulması ve benzer mağduriyetlerin önüne geçilmesi amacıyla mevzuata uygun bir uygulamanın sağlanması hususunda Adalet Bakanlığı Ceza
Ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğüne tavsiyede bulunulması gerektiğine ilişkin öneride bulunmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
19) Malatya E-Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda hükümlü bulunan ve cezasının infazının son bir
yılına giren şikâyetçi, Denetimli Serbestlik Yasasından yararlanmak için yazdığı dilekçelerin işleme alınmasını talep etmektedir .
20) Malatya E Tipi Kapalı İnfaz Kurum Müdürlüğü, Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma
5 / 8yönetmeliğinin 6 ncı maddesi kapsamında “ Terör ve örgütlü suçlardan hükümlü olup, mensup
oldukları örgütten ayrıldıkları idare ve gözlem kurulu kararıyla tespit edilenlerin koşullu salıverilme tarihine bir yıldan az süre kalması” şartının arandığını, bu şartları birlikte taşıyan terör suçlusu kişilerin açık ceza infaz kurumuna ayrılabildiğini, şikâyetçinin örgütten ayrılma yönünde bir talebinin bulunmadığını, hükümlünün yasalara aykırı yersiz başvurularının ise gereksiz yazışmaların önlenilmesi ve iş gücü kaybına yol açmaması amacıyla gerekçesi ile birlikte başvuru dilekçesinin üzerine yazılarak ve sözlü olarak tarafına bildirildiğini, hükümlünün ceza infaz kurumu uygulamalarına karşı infaz hâkimliğine kayıtlı bir şikâyette bulunmadığını belirtmiştir .
21) Denetimli serbestlik hizmetinden yararlanmak amacı ile verdiği dilekçelerin işleme konulmasını
talep eden başvuranın 11 inci paragrafta yer verilen mevzuat hükmüne göre öncelikle açık ceza infaz kurumuna ayrılma şartlarını taşıması gerekmektedir .
22) 11 inci paragrafta yer verilen mevzuat hükmüne göre, terör suçları ile örgüt faaliyeti kapsamında
işlenen suçlardan hükümlü olan kişiler cezalarını kural olarak kapalı ceza infaz kurumunda yerine getirmekte, terör ve örgütlü suçlardan hükümlü olanların, mensup oldukları örgütten ayrıldıkları idare ve gözlem kurulu kararıyla tespit edilenlerin ise koşullu salıverilme tarihine bir yıldan az süre kalması şartıyla açık ceza infaz kurumlarına ayrılabilmektedir .
23) Başvuranın açık ceza infaz kurumuna ayrılması için hakkında idare ve gözlem kurulu kararı
gerekmektedir . 13 üncü paragrafta vd. yer verilen mevzuat hükmüne göre İdare ve gözlem kurulları, üye tam sayısının salt çoğunluğuyla toplanmak ve toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile karar vermek zorundadır . Malatya E Tipi Kapalı İnfaz Kurumu idare ve gözlem kurulu Kurum müdürü, 2.
Müdür, İdare Memuru, Kurum Tabibi, Psikolog, Sosyal Çalışmacı, Öğretmen ve Sorumlu İnfaz ve
Koruma Başmemurundan oluşmaktadır .
24) Başvuranın denetimli serbestlik uygulamasından yararlanma talebi ile 17/ 08/ 2016 tarihli dilekçe
aracılığı ile yaptığı başvurusu hakkında; sırası ile “dilekçe imza sahibine aittir . Müdüriyet makamına arz olunur . 17/Ağustos 2016. S.İ .K.B . Memuru, İmza”, “İnfaz Kalemine, Cezaevi 2. Müdürü, 17
Ağustos 2016, İmza”, “ ‘Silahlı Terör Örgütüne Üye Olmaktan’ ayrıldığınıza dair dilekçe yazmanız gerekmektedir . İnfaz . İmza” notları düşüldüğü tespit edilmiştir .
25) Başvuranın, hakkındaki idare ve gözlem kararının tarafına tebliğ edilmesi amacıyla verdiği
25/ 08/ 2016 tarihli dilekçesine, sırası ile “Dilekçe imza sahibine aittir . Müdüriyet makamına arz olunur . Başmemur .”, “yönetmeliğe uygun olmadığı için yapılmayan iş ve işlemler ile ilgili Ayrıca
Karar alınması gerekmemektedir . Konu ile ilgili örgütten ayrıldığına dair dilekçe verilmesi gerekmektedir . Kurum 2. Müdür İmdat ŞEN, imza” notları düşüldüğü tespit edilmiştir .
26) Malatya E Tipi Kapalı İnfaz Kurumu, bu uygulamanın ‘yasalara aykırı yersiz başvuruların,
gereksiz yazışmaların önlenilmesi ve iş gücü kaybına yol açmaması’ amacıyla yapıldığını ve işlem gerekçesinin hem başvuru dilekçesinin üzerine yazıldığını hem de sözlü olarak hükümlülere bildirildiğini belirtmiştir .
27) 8 kişiden ve alanında uzman kişilerden oluşan İdare ve Gözlem Kurulu kararı ile işlem yapılması
gerekirken 17/ 08/ 2016 tarihli dilekçesi hakkında Kurul üyelerinden S.İ .K.B. Memuru ve Cezaevi 2.
Müdürü dilekçe hakkında işlem gerçekleştirmiştir . Akabinde İnfaz Hâkimliği Kalemi aracılığı ile dilekçesinin işleme konulmadığı anlaşılmıştır . Başvuranın 25/ 08/ 2016 tarihli dilekçesi hakkında ise yine Başmemur ve Kurum 2. Müdürünün dilekçe üzerinde işlem yaparak incelediği ve sonucunda dilekçesinin işleme alınmadığı anlaşılmıştır . Bu silsilelerin bütünü, idari bir işlem olarak kabul edilmiştir .
28) Danıştay 5 inci Dairesinin 2006/ 2586 Esas, 2006/ 5740 sayılı kararı da bu yöndedir . Danıştay
özetle, “Davacının bazı yargı mensupları hakkındaki şikâyet dilekçesinin işleme konulmamasına
6 / 8ilişkin olarak kurulan işlemin; davalı idarece kamu gücü kullanılarak takdir yetkisi içinde kurulması
ve hukuksal sonuç doğurması nedeniyle tüm unsurları ile idari işlem olduğuna, incelenebileceği başka bir idari birim veya yargı mercii kalmadığına ve bu nitelikte bir işleme yargı yolunu kapayan bir yasa hükmü bulunmadığına göre, Anayasanın 36. maddesinde öngörülen “hak arama özgürlüğü” ve 125. maddesinde öngörülen “idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu” ilkeleri uyarınca davaya konu edilebileceği” yönünde hüküm kurmuştur .
29) 11 inci paragrafta yer verilen mevzuat hükmü gereğince açık ceza infaz kurumunda olan ve
gerekli şartları taşıyan hükümlüler hakkında infaz hâkimi tarafından denetimli serbestlik uygulanmasına karar verilebilecektir . Başvuran hükümlü halen kapalı ceza infaz kurumunda bulunmakta olup şu an için denetimli serbestlik uygulamasından yararlanamamaktadır . Denetimli serbestlik hükümlerinden yararlanabilmesi için açık ceza infaz kurumunda bulunması gerekmektedir .
Başvuranın açık ceza infaz kurumuna ayrılabilmesi için hakkında idare ve gözlem kurulu alınması ve ona göre işlem yapılması gerekmektedir .
30) Usul ve esasları İdare, Gözlem ve Sınıflandırma yönetmeliğinde ayrıntıları ile belirtilen gözleme
tabi tutulma, hakkında tutulacak gözlem ve sınıflandırma formu, kurum en üst amirinin değerlendirmesi, idare ve gözlem kurulunun incelemesi ve cezanın infaz edileceği kurumun belirlenmesi iş ve işlemleri başvuran hakkında işletilmemiştir . Gereksiz yazışmaların önlenilmesi ve iş gücü kaybına yol açmaması gerekçesi ile ‘örgütlü suçlardan hükümlü olanların mensup oldukları örgütten ayrıldıklarının idare ve gözlem kurulu kararıyla tespit edilmesi’ hususunda, Yönetmelik hükümlerine aykırı olarak başvuran hükümlü hakkında tüm yetkililerce gözlem ve sınıflandırma formu doldurulmadan yönetmelik gereği izlenmesi gereken usul izlenmeden işlem tesis edilmiştir
31) Somut olayda başvurana ait dilekçelerin üzerine idare ve gözlem kurulu üyelerinden sadece bir
veya birkaçının işlem tesis etmesi, akabinde üzerine not düşerek dilekçenin işleme konulmaması, talebi hakkında mevzuata uygun bir inceleme yapılmayarak gerekçeli bir karar verilmemesi, gerçekleştirilen işlemlerde hangi kanun yolları ve mercilere başvurulacağının ve sürelerinin de belirtilmemesi hususlarını da barındıran şikâyete konu idari işlemin, hak arama hürriyeti ve dilekçe hakkı kapsamında hukuka aykırı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
32) İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin kanunları uygunluk, kararların gerekçeli olması, kara karşı başvuru yollarının gösterilmesi, kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
33) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye
tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Malatya İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle; Başvurucunun, denetimli serbestlik hizmetinden yararlanma talebinin, Açık Ceza İnfaz Kurumlarına
Ayrılma Yönetmeliğinin 6 ncı maddesi hükmü uyarınca mümkün olmadığı, talebin gerekli şartları
7 / 8taşıdıktan sonra infaz hâkimliği tarafından değerlendirileceği ve karar verme yetkisi 5275 sayılı Ceza
ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 105/A maddesi hükmü uyarınca infaz hâkimliğinde olduğundan denetimli serbestlik uygulamasından yararlanma talebinin REDDİNE, Denetimli serbestlik hizmetinden yararlanma talebini içeren dilekçesinin, Malatya E-Tipi Kapalı
Ceza İnfaz Kurumu tarafından gereksiz yazışmaların önlenmesi ve iş gücü kaybına yol açmaması gerekçesi ile mevzuat hükümlerine aykırı olarak işleme konulmamasının, Anayasasının 74 üncü maddesi ve 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanuna aykırı olduğu değerlendirildiğinden BAŞVURANIN BAŞVURUYA KONU DİLEKÇELERİNİN MEVZUATA
UYGUN BİR ŞEKİLDE DEĞERLENDİRİLMESİ İÇİN İŞLEME ALINMASI HUSUSUNDA
ADALET BAKANLIĞI CEZA ve TEVKİFEVLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünce bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve ADALET BAKANLIĞI CEZA VE TEVKİFEVLERİ GENEL
MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi