|
ÖZET: Bu karar, başvuranın yurtdışında okuduğu liseye ilişkin düzenlenen Denklik Belgesi’nin iptali üzerine yapılan itirazı kapsamaktadır. Başvuran, Bursa Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından verilen denklik belgesinin, Türkiye’de mezun olduğu lisenin bulunması nedeniyle iptal edildiğini belirtmiştir. Ancak, yapılan incelemelerde başvuranın yurt dışındaki mezuniyetine dair belgelerinin, yurt dışı giriş çıkış kayıtlarıyla uyumsuz olduğu ve Türkiye’de lise eğitimi aldığı tespit edilmiştir.
Milli Eğitim Bakanlığı’nın Teftiş Kurulu tarafından yürütülen inceleme sonucunda, başvuranın denklik belgesinin hileli yöntemlerle alındığına dair bulgular ortaya çıkmıştır. Bu nedenle, başvuranın itirazı reddedilmiş ve denklik belgesinin iptali işleminin hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır. İlgili mevzuat çerçevesinde, başvuranın yurt dışı öğrenci kontenjanından yararlanma hakkı bulunmadığı belirtilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/7835-S.22.12033
BAŞVURU NO : 2022/259
KARAR TARİHİ : 16/06/2022
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
Başvuranın yurtdışında lise öğrenimine ilişkin düzenlenen
BAŞVURUNUN KONUSU :
denklik belgesinin iptali işlemine itirazları hakkında.
BAŞVURU TARİHİ : 06/01/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1.Kurumumuza yapılan başvuruda vekili özetle; başvuran hakkında Bursa Valiliği
İl Milli Eğitim Müdürlüğünce gerekli tüm yasal incelemeler yapılarak yurtdışında okumuş olduğu liseye ilişkin Denklik Belgesi düzenlendiğini, söz konusu denklik belgesine istinaden Ankara Medipol
Üniversitesinde eğitim-öğretim hayatına başladığını, başvuranın denklik belgesinin, kendisine hiçbir şekilde tebligat yahut bildirim yapılmadan davalı idare tarafından e devlet sistemi kayıtlarından kaldırıldığını, sistemde yer alan denklik belgesinin idare tarafından sistem kayıtlarından çıkartılması sonrası, başvuran tarafından Bursa Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğüne başvuru yapılarak; denklik belgesinin akıbeti hakkında bilgi verilmesi ve sistemden denklik belgesinin çıkarılmasına ilişkin idari işlemin gerekçesinin sorulduğunu, Bursa Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından; Talim ve Terbiye
Kurulu Başkanlığı’nın ilgi sayılı yazısı uyarınca başvuranın Türkiye’de mezun olduğu lisenin bulunması nedeniyle Denklik Belgesinin iptal edildiğinin ifade edildiğini, bunun üzerine Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı’na başvuruda bulunularak, Denklik İptal Onayı şeklindeki idari işlemin kaldırılması talep edilmişse de idare tarafından bu itirazın da reddedildiğini belirterek mevzuatta olmayan bir sebebe dayanılarak tesis edilen işlemin kaldırılması talebine olumsuz cevap veren Milli Eğitim
Bakanlığının başvuran hakkındaki “Denklik İptal Onayı” işleminin kaldırılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 19.01.2022 tarihli ve sayılı bilgi-belge isteme yazısına cevaben Milli
Eğitim Bakanlığı’nın 15.02.2022 tarihli ve – – sayılı cevap yazısı ve eklerinde özetle; 2.1. “Denklik belgesine yönelik iddia ve taleplerin anılan mevzuat hükümleri uyarınca, çözüme kavuşturulmasının istenildiği ilgi (a) yazınız ve ekleri Başkanlığımızca incelenmiştir. İlgi (b) yazımızla
Bursa İl Milli Eğitim Müdürlüğünden adı geçen kişiye yönelik yazınız ekinde talep edilen bilgi ve belgelerin birer örneğinin gönderilmesi talep edilmiştir. Bursa İl Milli Eğitim Müdürlüğü ilgi (c) yazısı ile bahse konu kişinin denklik başvuru kayıtlarını, denklik belgesinin iptaline dayanak işlemin ve işleme gerekçe oluşturan bilgi ve belgelerin hukuki gerekçelerini ve konudaki görüş yazısını Başkanlığımıza bildirmiştir. Bu bağlamda Bakanlığımız Teftiş Kurulu Başkanlığınca yürütülen inceleme ve soruşturmanın bir gereği olarak ‘nin denklik belgesinin iptali Teftiş Kurulu Başkanlığının kararı ve direktifleriyle gerçekleşmiştir. Başkanlığın denklik belgelerinin iptaline yönelik herhangi bir talimatı bulunmamakta olup adı geçen kişinin denklik belgesine yönelik iptal işlemi Bursa İl Milli Eğitim Müdürlüğünce tesis edilmiştir.” 2.2. İl Milli Eğitim Müdürlüğü Yükseköğretim Ve Yurt Dışı Eğitim/Denklik Birimine Ait Görüş
Yazısında; “İl Milli Eğitim Müdürlüğü Yükseköğretim ve Yurt Dışı Eğitim/Denklik Birimimiz tarafından 30/05/2019 tarih ve 30789 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Denklik Yönetmeliği doğrultusunda denklik iş ve işlemleri yürütülmektedir.
Bakanlığımız Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı’nın projesi kapsamında denklik işlemleri elektronik ortamda oluşturulan E-Denklik Modülü hayata geçirilmiştir. Denklik Belgesini almak için müracaat eden vatandaşlar E-Denklik Modülü üzerinden öğrenim durumlarını, iletişim-kişisel bilgilerini ve vb. bilgilerini beyan ederek elektronik ortamda denklik belgesi müracaatını başlatırlar. Sistem üzerinden belgelerini sisteme yükleyerek denklik merkezlerinden randevu tarihi alarak belgelerini ve kişisel bilgilerini kişinin beyanı esas alınarak tamamlarlar. Kişinin sistem üzerinden beyan ettiği bilgiler (örn. Türkiye de Öğrenim
Gördüğü Bilgisi) elektronik ortamda denklik belgesine otomatik olarak sistem tarafından yansımaktadır.
Sistem üzerinden alınan denklik müracaatı ilgili diploma dilinin Komisyon Öğretmenleri veya vatandaşın sisteme yüklediği noter onaylı tercümeye göre değerlendirilerek sınıf ve mezuniyet tespiti yapılır. İlimiz
Milli Eğitim Müdürlüğü Denklik Birimi sekretaryası tarafından da komisyon kararı veya noter onaylı tercümesi doğrultusunda resmi yazıya dökülerek denklik belgesini kişi hem E-Denklik sistemi üzerinden hem de denklik birimimiz tarafından teslimi yapılabilmektedir.
Dava konusu kişinin E-denklik müracaatı ve ek belgeleri birimimiz tarafından incelendiğinde; kişinin müracaat bilgisinde bulunan “Daha Önce Türkiye’de Öğrenim Gördünüz mü?” sorusunu beyan etmediği görülmüştür. Ayrıca Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Bakanlık Maarif Müfettişleri tarafından yürütülen inceleme/soruşturma kapsamında çıkan ön rapor ekinde 203.sırada belirtilen
‘nin 12.06.2020 tarihinde Rusya/Saint Petersburg 236 nolu Umum Ortaöğrenim Okulundan mezun olduğuna yönelik evrak bağlamında, Bursa İl Milli Eğitim Müdürlüğünce “Denklik Belgesi” düzenlenmiş ise de; adı geçen bu kişinin yurt dışı ortaöğretim mezuniyetine ilişkin yıllarla yurt dışı giriş çıkış kayıtlarının uyumlu olmadığı, zira 2017-2018 Yıllarıyla örtüşecek şekilde yurt dışı giriş çıkış kaydının olmadığı, her iki yılda da sadece birer kez, kısa sürelerle (4’er gün) yurt dışına çıktığı, 2019 ve 2020 yıllarında ise herhangi
bir yurt dışı giriş çıkış kaydının olmadığı, öte yandan MEB Okul Yönetimi Bilgi Sistemi (e-okul) kayıtlarına göre, yurt dışında Ortaöğretim okuduğu belirtilen yıllarda Türkiye’de lise eğitimi gördüğü ve 2019-2020
Eğitim Öğretim Yılında Malatya Özel Mor Tahta Anadolu Lisesinden mezun olduğu anlaşılmıştır. Buradan hareketle, Müfettişliğimizce elde edilen bilgi ve belgeler bağlamında; adına düzenlenen
“Denklik Belgesi’nin” hileli yöntemlerle alındığı, ayrıca; Emniyet Genel Müdürlüğünün 26.11.2020 tarihli ve – sayılı yazısı ve eki bağlamında; ’nin yurt dışı giriş çıkış kayıtları ile yurt dışı ortaöğretim tarihlerinin/yıllarının uyumlu olmadığı anlaşılmıştır.” denilmektedir.
NOT: Müdürlüğümüz Yüksek Öğretim ve Yurt Dışı Eğitim/ Denklik Birimimizde Denklik Belgesinin düzenlendiği tarihlerde Milli Eğitim Bakanlığınca düzenlenen E-Denklik Modülü üzerinde (E-Okul kaydı – Türkiye de öğrenim gördüğü okul kaydı) Sorgulama ekranı açılmadığından dolayı sorgulama yapılamamıştır.
Kişi ikametgah adresine yönelik; “İkametgah Adresi” kısmında da sadece NİLÜFER/BURSA ibaresini yazdığı ve sistem adres bilgisini “ANKARA/MERKEZ” olarak otomatik aktarmaktadır. İdare kişinin beyan ettiği bilgilere müdahale edememektedir. Kişinin açık adresinin yeterli olmadığı tespit edilmiştir.
Bakanlık Maarif Müfettişlerince ön rapor talimatı gereği; “Bursa İl Milli Eğitim Müdürlüğünce düzenlenen 08/09/2020 tarihli ve sayılı Denklik Belgesinin iptal edilmesi, ayrıca bu belgenin “Yurt dışı
Öğrenci Kontenjanından” yükseköğretim tahsilinde kullanılmasının engellenmesi adına durumun, Yükseköğretim Kuruluna bildirilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.” denilmektedir. İş bu nedenle kişiye
Denklik Belgesi iptali tebliğinden bahsedilmemektedir.
Kişinin müracaatına ek belgeleri incelendiğinde; Yönetmelik doğrultusunda kişinin belgeleri idarece eksiksiz teslim alınmıştır. Ancak kişi bilgilerini beyan ederken doğru ve açıklayıcı bir şekilde yansıtması gerekmektedir.
Yukarıda belirttiğimiz iş ve işlemler ile görüşlerimize ilave olarak; Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu
Bakanlık Maarif Müfettişleri tarafından yürütülen inceleme/soruşturma kapsamında çıkan ön raporda belirtildiği üzere (sayfa 11/178) Yükseköğretim Kurulu “Yurt dışında Öğrenci Kabulüne İlişkin Esasların” belirtildiği mevzuatında YÖK bu hususla ilgili esasları belirlemiş olup 2013 yılına kadar lise eğitiminin son üç yılını, 2013 yılından sonra ise lise eğitiminin tamamını yurt dışında tamamlayan öğrencilerin yurt dışı öğrenci statüsünde üniversitelere kabul edilebileceğini hükme bağlamış; bununla ilgili kriter, kontenjan ve üniversitelerin kabul koşullarına ilişkin ilkelerini de yine YÖK tarafından yayımlanan “Yurt dışında Öğrenci Kabulüne İlişkin Esasların” içerisinde belirlemiştir. denilmektedir.
İlaveten Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Bakanlık Maarif Müfettişleri tarafından yürütülen inceleme/soruşturma kapsamında çıkan ön raporda belirtilen (sayfa 8/178) “Hukuka aykırı alınan denklik belgelerinin iptali için Milli Eğitim Bakanlığına ön rapor, hukuka aykırı olarak Yurt dışı öğrenci kontenjanından üniversitelere kayıt yaptıran öğrencilerin kayıtlarının silinmesi, bu süreçte kusuru görülen
Üniversite personeli hakkında soruşturma yürütülebilmesi için de inceleme raporu hazırlanarak
Yükseköğretim Kuruluna gönderilmesi zarureti ortaya çıkmıştır.” denilmektedir.
Sonuç olarak; Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Bakanlık Maarif Müfettişleri tarafından yürütülen inceleme/soruşturma kapsamında çıkan ön raporda 203.sırada bulunan ye ait düzenlenen 08/09/2020 tarih ve sayılı Denklik Belgesi 03/06/2021 tarih ve sayılı Valilik onayı ile iptal edilmiş olup, 17/06/2021 tarih ve sayılı elektronik ortamda (E-Denklik Modülünde) bulunan
Denklik Belgesi de sistemde reddedilmiştir. Bakanlık Maarif Müfettişleri talimatı gereği, Yüksek Öğretim
Kurulu (YÖK) ve Bakanlığımız Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığına Denklik Belgesi iptalleri bildirilmiştir.”
Açıklamalarının yapıldığı, 2.3. Kurumumuzun 19.01.2022 tarihli ve sayılı bilgi-belge isteme yazısına cevaben Ankara
Medipol Üniversitesi Rektörlüğünün 29.03.2022 tarihli ve – – sayılı cevap yazısı ve eklerinde özetle; 2.3.1. Başvuruda Ankara Medipol Üniversitesinin aynı durumda bulunan öğrencilere farklı yönde muamelede bulunarak eşitlik ilkesine aykırı davrandığının ileri sürüldüğü, buna dayanak olarak ise başvuran ile aynı durumda olan . . ve . . . isimli öğrencilerin kayıtlarının silinmediğinin iddia edildiği, Ankara Medipol Üniversitesi Yönetim Kurulunun 31.05.2021 tarihli kararıyla yurt dışı öğrenci kontenjanından yararlanılabilmesi için gereken koşulları taşıdıklarını, kendilerine tanınan süre içinde belgeleyemeyen 25 öğrencinin kaydının silindiği bu öğrencilerden birinin de . .isimli öğrenci olup başvuruda aksi yönde ileri sürülen iddianın tamamen gerçek dışı olduğu, adı gecen öğrencinin üniversitede öğrenimine devam etmesinin mümkün olmadığı, ayrıca başvuruda geçen
. . . isimli Birinin Ankara Medipol Üniversitesinin öğrencisi hiç olmadığı, 2.3.2. Ankara Medipol Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği’nin 9.
maddesinin 2. fıkrasına göre “belgelerinde tahrifat bulunduğu tespit edilenler ile belgelerindeki eksikliği süresi içinde gideremeyenlerin kayıtları yapılmaz, yapılmış ise iptal edilir.” düzenlemesi gereği başvuran hakkında 31.05.2021 tarihli Üniversite Yönetim Kurulu tarafından tesis edilen kayıt silme işlemi de başvuranın belgelerindeki eksikliği çok uzun bir süre geçmiş olmasına rağmen tamamlamamış olması ve ibraz ettiği denklik belgesindeki hukuka aykırılıklar bulunduğu hususlarının değerlendirilmesi sonucunda ve başvuranın yurt dışından öğrenci kontenjanlarına kabul koşullarını taşımayıp bu statüye hiç dahil olamayacağının anlaşılması nedeniyle tesis edilmiş bir işlem olduğu, 2.3.3. Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı ‘nın 29.07.2021 tarihli yazıyla aralarında başvuranın da bulunduğu 12 kişi adına mevzuata aykırı şekilde düzenlenen denklik belgelerinin iptal edildiğini bildirdiği, 2.3.4. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından 30.06.2021 tarih ve – sayılı yazının ekinde ise başvuran hakkında şu açıklamanın yer aldığı, “ ‘nin 12.06.2020 tarihinde Rusya/Saint Petersburg, 236 Nolu Umum Ortaöğrenim Okulundan mezun olduğuna yönelik evrak bağlamında Bursa İl Milli Eğitim Müdürlüğünce “Denklik Belgesi” düzenlenmiş ise de; adı geçen bu kişinin yurt dışı ortaöğretim mezuniyetine ilişkin yıllarla yurt dışı giriş çıkış kayıtlarının uyumlu olmadığı, zira 2017 ve 2018 yıllarıyla örtüşecek şekilde yurt dışı giriş çıkış kaydının olmadığı, her iki yılda da sadece birer kez, kısa sürelerle (4’er gün) yurt dışına çıktığı, 2019 ve 2020 yıllarında ise herhangi bir yurt dışı giriş çıkış kaydının olmadığı, öte yandan MEB Okul Yönetimi Bilgi Sistemi (e-okul) kayıtlarına göre, vurt dışında ortaöğretim okuduğu belirtilen yıllarda Türkiye’de lise eğitimi gördüğü ve 2019-2020 Eğitim
Öğretim Yılında Malatya Özel Mor Tahta Anadolu Lisesinden mezun olduğu anlaşılmıştır Buradan hareketle, Müfettişliğimizce elde edilen bilgi ve belgeler bağlamında; adına düzenlenen
“denklik belgesi’nin” hileli yöntemlerle düzenlendiği” ayrıca; Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı’nın
29.09.2020 tarihli ve sayılı yazısı da göz önüne alındığında, Türkiye’de ortaöğretim
mezuniyeti bulunması nedeniyle, yurt dışı mezuniyetine ilişkin olarak denklik belgesi düzenlenemeyeceği kanaatine varıldığı, bu nedenle; 2547 sayılı Yükseköğretim Kurumları Kanunu’nun 474 maddesi ile
Yükseköğretim Kurulu tarafından yayımlanan Yurt Dışından Öğrenci Kabulüne İlişkin Esaslar
çerçevesinde Yurt Dışı Öğrenci Kontenjanından, Ankara Medipol Üniversitesi Eczacılık Fakültesine tam burslu veya ücretli öğrenci statüsünde kayıt yaptırma hakkı bulunmadığının değerlendirildiği, 2.3.4. Öte yandan 30 Mayıs 2019 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Denklik
Yönetmeliğinin ekinde yer alan “Ek-I Denklik Belgesi Alacaklar İçin Başvuru Formu”nun ikinci sayfasında denklik belgesi alınabilmesi için gerekli evraklar arasında pasaportların asılları ve resimli sayfalarının fotokopilerinin yanı sıra “Giris-Cıkıs Tarihlerini Gösteren Mühürlü Sayfaların Fotokopileri” nin de sayıldığı, ancak yurt dışı öğrenci kontenjanından yararlanma şartlarını taşıdığı iddiasında olan pasaportunun giriş-çıkış tarihlerini gösteren mühürlü sayfalarının fotokopilerini de Üniversiteye sunamadığı, 2.3.5. Başvuranın eylemleri sonucunda “Resmi Belgenin Düzenlenmesinde Yalan Beyan” suçunun oluştuğu gerekçesiyle başvuran hakkında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde suç duyurusunda bulunulduğu, 2.3.6. Bu açıklamalar doğrultusunda başvuran hakkında tesis edilen kayıt silme işleminin geri alınması, gözden geçirilmesi yahut konuya ilişkin yeni bir işlem tesis edilmesinin mümkün olmadığı, 2.3.7.Yükseköğretim kurumlarının yabancı öğrenci ile ortaöğretimlerini yurt dışında tamamlayan T.C.
uyruklu öğrencileri kabulünün yasal dayanağı 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 45/1-f maddesi olduğu, buna göre: “Yabancı uyruklu öğrenciler ile ortaöğretimin tamamını yurt dışında tamamlayan öğrencilerin yükseköğretim kurumlarına kabul usul ve esasları Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenir.
” Bu yasal dayanak uyarınca Yükseköğretim Kurulu tarafından “Yurtdışından Öğrenci Kabulüne İlişkin
Esaslar” kabul edilerek konuya ilişkin genel ilkeler ve yükseköğretim kurumlarına başvuru koşullarının düzenlendiği, 2.3.8. Ankara Medipol Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği’nin 9.
maddesinin 2. fıkrasında ise; “belgelerinde tahrifat bulunduğu tespit edilenler ile belgelerindeki eksikliği süresi içinde gideremeyenlerin kayıtları yapılmaz, yapılmış ise iptal edilir. ” düzenlemesinin yer almakta olduğu, 2.3.9. 30 Mayıs 2019 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 30 Mayıs 2019 tarihli Resmi Gazete’ de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Denklik Yönetmeliğinin ekinde yer alan “Ek-I Denklik Belgesi
Alacaklar İçin Başvuru Formu”nda da denklik belgesi düzenlenebilmesi için gerekli bilgilere yer verildiği, 2.3.10.Yükseköğretim Kurulunun konuya ilişkin farklı tarihlerde almış olduğu kararların da ekte sunulduğu, 2.3.11. Ankara Medipol Üniversitesi Yönetim Kurulunun 31.05.2021 tarihli kararıyla Üniversiteyle ilişiğinin kesilmesi işlemine karşı başvuranın, Ankara 11. İdare Mahkemesinde E. / no’lu yürütmenin durdurulması talepli bir iptal davası açtığı, bu davada başvuranın yürütmenin durdurulması talebinin Mahkemenin 03/11/2021 tarihli kararıyla reddedildiği, davanın derdest durumda olduğu, Açıklamalarının yapıldığı görülmüşrür.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 8/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın 74’üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler… ”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir. Ancak; … c) Yargı yetkisinin kullanılmasına ilişkin kararlar… Kurumun görev alanı dışındadır.”, 5. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun; “Yükseköğretime giriş ve yerleştirme” kenar başlıklı 45 inci maddesinin f bendinde; “Yabancı uyruklu öğrenciler ile ortaöğretimin tamamını yurt dışında tamamlayan öğrencilerin yükseköğretim kurumlarına kabul usul ve esasları Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenir. Uluslararası andlaşmalar gereği Türkiye’deki yükseköğretim kurumlarında burslu olarak öğrenim görecek yabancı uyruklu öğrencilerin yerleştirme işlemleri Yükseköğretim Kurulu tarafından yapılır.” 6. 30/05/2019 tarih ve 30789 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Denklik
Yönetmeliği’nin; 6.1. “Amaç ve kapsam” kenar başlıklı 1 inci maddesinde; “(1) Bu Yönetmeliğin amacı, yurt içinde milletlerarası ilköğretim ve ortaöğretim düzeyindeki özel öğretim kurumları ve büyükelçilikler tarafından açılmış okullar ile yurt içi ve yurt dışındaki ilköğretim ve ortaöğretim kurumlarından alınan öğrenim belgesi ve diplomaların denklik işlemlerinde uyulacak usul ve esasları belirlemektir.” 6.2. “Denklik işlemini yapacak denklik merkezleri ve denklik için başvuru” kenar başlıklı 4 üncü maddesinde; “(1) Denklik işlemi, denklik talebinde bulunan kişinin belgelerinin asılları ile denklik merkezlerinde e-Denklik modülü üzerinden gerçekleştirilir. (2) Denklik işlemi, yurt içinde milletlerarası ilköğretim ve ortaöğretim düzeyindeki özel öğretim kurumları ve büyükelçilikler tarafından açılmış okullar ile yurt içindeki ve yurt dışındaki ilköğretim ve ortaöğretim kurumlarından alınan karne, transkript, öğrenim belgesi, sertifika, ayrılma belgesi, süresi içinde sunulmuş geçici mezuniyet belgesi ve diploma gibi belgelerin asılları ile yapılır. Söz konusu belgelerin asıllarının zayi olması veya bulunmaması hâlinde öğrencinin öğrenim gördüğü okul müdürlüğünden aldığı, aslına uygunluğu okul müdürlüğü tarafından onaylanmış, suret ve fotokopiler ile de yapılabilir. (3) Ders yılı içinde öğrenim belgesi olmadan gelen öğrencinin, eğitim-öğretimden uzak kalmaması için hangi ülke, okul ve sınıfta okuduğuna dair velisinin yazılı beyanı doğrultusunda geçici olarak okula devamı sağlanır. Ancak veliden öğrencinin öğrenim belgelerini üç ay içinde getirmesi istenir. Savaş, afet ve/veya sığınma nedeniyle denklik talebinde bulunanlardan belgelerini ibraz edemeyenlere seviye tespit sınavı uygulanır. Sınav neticesinde tespit edilen sınıf seviyesine denklik işlemi yapılır ve öğrencinin öğrenimine devamı sağlanır. İlgili öğrencinin kesin denklik işleminin sonuçlandırılması, öğrencinin velisi tarafından takip edilir. (4) Denklik başvurusunda bulunan öğrencinin, farklı okul türlerine ait ibraz ettiği belgelere göre başarılı olduğu ders sayısı ve içeriği birlikte değerlendirilerek uygun ilköğretim ve/veya ortaöğretim okullarından birine veya bir sınıf, alan, bölüm veya dala denklik işlemi yapılır.” 6.3.“Denklik işlemi için istenecek belgeler” kenar başlıklı 5 inci maddesinde; “ (1) Denklik işlemi için başvuruda bulunanlarca, e-Denklik modülü üzerinden Denklik Belgesi Alacaklar İçin Başvuru Formu (EK-
1) doldurulur, aşağıdaki belgelerin aslı ve birer fotokopisi forma eklenir: a) İlköğretim okullarına denkliği
yapılacak olanlar için yurt dışındaki okullardan, yabancı uyruklu olup Türkiye’deki büyükelçilikler tarafından açılmış okullardan ve milletlerarası ilköğretim ve bünyesinde ilköğretim bulunan ortaöğretim düzeyindeki özel okullardan aldıkları son yıla ait onaylı karne, ayrılma belgesi veya varsa diploma. b)
Ortaöğretim kurumlarından 9 uncu sınıfa denkliği yapılacak olanlar için ilköğretim diploması ya da
ilköğretimi bitirdiğine dair belge; ara sınıflara denkliği yapılacaklar için yurt dışındaki okullardan veya
Türkiye’deki büyükelçiliklerce açılmış okul ve milletlerarası ilköğretim ve ortaöğretim düzeyindeki okullardan aldıkları geçmiş yıllara ait karne, transkript veya ayrılma belgesi. c) Öğreniminin tamamını veya bir kısmını uzaktan öğretim yolu ile yapmış ve ara sınıfa kayıt yaptıracak olanlar için transkript veya öğrenim belgesi. ç) Mezun durumda olanlar için Apostil, Apostil olmadığı durumlarda eğitim bakanlığı, dışişleri bakanlığı ya da büyükelçilik onaylı diploma/diploma almaya hak kazandığına dair belge. d)
Denklik talebinde bulunan kişinin belgelerinin noter veya Türkiye Cumhuriyeti Dış Temsilcilikleri tarafından onaylanmış Türkçe tercümeleri. e) Kimlik belgesi, ikamet izin belgesi, geçici koruma belgesi, uluslararası koruma başvuru sahibi kimlik belgesi, uluslararası koruma statü sahibi kimlik belgesi, vatansız kişi kimlik belgesi ve pasaport belgelerinden biri. (2) Denklik Belgesi Alacaklar İçin Başvuru
Formuna eklenen belgeler başvuruda bulunanlarca sisteme yüklenir ve belgelerin asılları denklik merkezine ibraz edilir. (3) Belgelerin sahte olması veya üzerinde tahrifat yapıldığının tespit edilmesi hâlinde denklik verilmez, verilmişse iptal edilir ve ilgili hakkında Cumhuriyet Başsavcılıklarına suç duyurusunda bulunulur.” 6.4. “Denklik belgesinin düzenlenmesi, itiraz ve zayi” kenar başlıklı 6 ncı maddesinde; “(1) Denklik belgesi düzenlenirken aşağıdaki hususlara uyulur: a) Başvuru sahibinin, e-denklik sistemine yüklenen belgelerinin aslına uygunluğu yetkili kişi tarafından kontrol edilerek onaylanır. Denklik Belgesi Alacaklar
İçin Başvuru Formundaki bilgiler ve ekindeki belgeler, ilgili ülkeye ait ölçütler dikkate alınarak değerlendirilir. Denkliklerde ilköğretim ve ortaöğretim bir bütün hâlinde dikkate alınır. Türkiye’deki zorunlu öğrenime başlama yaşı, ilgilinin öğrenime başlama yaşı kabul edilerek sınıfı sınıfına denklik yapılır. Ancak ilköğretimle ortaöğretimin toplam öğrenim süresi 12 yıldan az veya fazla olan ülkelerde öğrenim görenlerden lise son sınıfa geçenler, liselerin son sınıfına geçenler gibi; lise son sınıfta öğrenim görenler ise liselerin son sınıfında öğrenim görenler gibi değerlendirilir. b) Başlıklı kâğıda konu, hitap bölümüne dilekçeyi veren ilgilinin veya kurumun adı ile adresi yazılır. İlgi bölümünde başvuru dilekçesinin tarihi; başka yazışmalar yapılmış ise bu yazışmaların da tarihi ve sayıları belirtilir. c) Belgenin metin bölümünde ilgilinin adı, soyadı, baba adı, ana adı, doğum yeri ve doğum tarihi bilgilerine yer verilir.
Başvuran kişinin Türk vatandaşı olması hâlinde Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası da yazılır. ç) Metin bölümünde ilgilinin okuduğu okullar ve sınıflar gösterilir, ayrıca ayrıldığı son okul ve sınıfı gösteren öğrenim belgesi tarihi ile birlikte belirtilir. Buna göre öğrencinin yurt dışında yapmış olduğu öğrenimin, Türkiye’de hangi okulun hangi sınıfında görülen öğrenime denk sayıldığı yazılır. d) Denklik belgesinin alt kısmında ekler bölümüne, incelenen belgelerin tür ve sayıları maddeler hâlinde alt alta yazılır. (2) Denklik belgeleri iki nüsha hâlinde düzenlenir. Bir nüshası, öğrenim belgeleri ile birlikte ilgiliye imza karşılığında elden teslim edilir veya adresine posta ile gönderilir. Denkliğe esas olan bütün öğrenim belgelerinin arka yüzüne “DEĞERLENDİRİLMİŞTİR” kaşesi basılarak denklik belgesindeki tarih ve sayı, kaşe üzerindeki ilgili bölümlere yazılır. Denklik belgesinin diğer nüshasına, denkliğe esas belgelerin birer çıktısı eklenerek denkliğin yapıldığı denklik merkezinde dosyalanır. Ayrıca denklik merkezi, denkliği yapılan ilgiliye ait belgeleri ve verilen kararı e-Denklik Modülünde arşivler.(3) Denklik belgesine itirazda bulunulması hâlinde yeniden değerlendirme yapılır. İtiraz, denklik belgesini düzenleyen denklik merkezine yapılır.
Ancak ikinci defa itirazda bulunulması hâlinde itiraz başvurusu, denklik belgesini düzenleyen denklik merkezince Başkanlığa gönderilir. Başkanlık tarafından verilen kararlar kesindir.(4) Denklik belgesinin zayi olması hâlinde, denklik merkezine başvuru üzerine belgenin onaylı bir örneği ilgiliye elden verilir veya posta ile gönderilir.(5) Bu Yönetmelikte ve denklik kılavuzunda yer almayan hususlarda; sağlık alanı ile kalfalık ve ustalık belgelerinin denkliklerinde Meslekî ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğünün, meslek kurslarıyla ilgili denkliklerde Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğünün, diğer denkliklerde ise
Başkanlığın görüşü alınır. Gerekli görülmesi hâlinde Talim ve Terbiye Kurulu mütalaasına göre işlem yapılır.(6) Yurt dışındaki denklik merkezlerince sağlık alanı ile ilgili diploma veya belgelere denklik işlemi yapılmaz. Bu denklikler, yurt içindeki sağlık alanlarının bulunduğu denklik merkezlerinde ilgili derslerin öğretmenlerinden oluşturulacak komisyon tarafından yapılır.(7) Yurt içinde resmî/özel öğretim kurumları arasında yapılacak nakillerde haftalık ders çizelgeleri veya ders isimlerinde ortaya çıkabilecek kurumlararası farklılıkların çözümünde Başkanlık görüşü ile denkleştirme/denklik işlemi yapılır.” 7. Ankara Medipol Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği’nin 9.
maddesinin 2. fıkrasında ; “..belgelerinde tahrifat bulunduğu tespit edilenler ile belgelerindeki eksikliği süresi içinde gideremeyenlerin kayıtları yapılmaz, yapılmış ise iptal edilir.” 8.Yurtdışından Öğrenci Kabulüne İlişkin Esaslar; https://www.yok.gov.tr/Documents/Ogrenci/yurtdisi-yatay-gecis-kayit kontenjanlari/2018_Yurtdisindan_Ogrenci_Kabulune_Iliskin_Esaslar.pdf (E.T.01.06.2022); “B- Başvuracak Adaylar: a) Lise son sınıfta olmaları ya da mezun durumda bulunmaları koşuluyla; 1)
Yabancı uyruklu olanların, 2) Doğumla Türk vatandaşı olup da İçişleri Bakanlığı’ndan Türk vatandaşlığından çıkma izni alanlar ve bunların Türk vatandaşlığından çıkma belgesinde kayıtlı reşit olmayan çocuklarının Türk Vatandaşlığı Kanunu uyarınca aldığı Tanınan Hakların Kullanılmasına İlişkin
Belge sahibi olduklarını belgeleyenlerin, (5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 7. Maddesinde “(1)
Türkiye içinde veya dışında Türk vatandaşı ana veya babadan evlilik birliği içinde doğan çocuk Türk vatandaşıdır.” Hükmü bulunmakta olup, yurt dışından kabul kontenjanlarına başvuracak adayların Türk
Vatandaşlığı Kanunu’nu incelemelerinde yarar bulunmaktadır.) 3) Yabancı uyruklu iken sonradan kazanılan vatandaşlık ile TC vatandaşlığına geçenlerin / bu durumdaki çift uyrukluların 4) a) 01/02/2013 tarihinden önce yurtdışında ortaöğretime devam eden TC uyruklu öğrencilerden ise ortaöğretiminin (lise)
son üç yılını KKTC hariç yabancı bir ülkede tamamlayanların (ortaöğretiminin (lise) tamamını KKTC dışında yabancı bir ülkedeki MEB nezdinde açılmış olan Türk okullarında tamamlayanlar dahil) yurt dışından öğrenci kabul kontenjanlarına başvuru yapabileceğine” b) 01/02/2013 tarihinden sonra yurt dışında ortaöğretime başlayan adayların yurt dışından kabul kontenjanlarına ortaöğretiminin (lise)
tamamını KKTC hariç yabancı bir ülkede tamamlayanların (ortaöğretiminin (lise) tamamını KKTC dışında yabancı bir ülkedeki MEB nezdinde açılmış olan Türk okullarında tamamlayanlar dahil)
başvuru yapabilmelerine, 5) KKTC uyruklu olup; KKTC’de ikamet eden ve KKTC’de ortaöğrenimini (lise)
tamamlayan GCEAL sınav sonuçlarına sahip olanlar ile 2005-2010 tarihleri arasında diğer ülkelerdeki kolej ve liselere kayıt yaptırıp eğitim alarak GCE AL sınav sonuçlarına sahip olan veya sahip olacakların, başvurularının kabul edilmesi, b) Adaylardan 1) T.C. uyruklu olup ortaöğreniminin (lise) tamamını Türkiye’de veya KKTC’de tamamlayanların, 2) K.K.T.C. uyruklu olanların (ortaöğreniminin tamamını (lise) K.K.T.C liselerinde bitirip GCEAL sonucuna sahip olanlar ile 2005-2010 tarihleri arasında diğer ülkelerdeki kolej ve liselere kayıt yaptırıp eğitim alarak GCE AL sınav sonuçlarına sahip olan veya sahip olacaklar hariç), 3) a maddesinin 2 numaralı bendinde tanımlanan doğumla ilk uyruğu T.C. olan çiftuyrukluların, (a maddesinin
4 numaralı bendindeki şartları sağlayanlar hariç) 4) Uyruğundan birisi K.K.T.C. olan çift uyrukluların
(ortaöğreniminin (lise) tamamını KKTC liselerinde bitirip GCE AL sonucuna sahip olanlar ile 2005-2010 tarihleri arasında diğer ülkelerdeki kolej ve liselere kayıt yaptırıp eğitim alarak GCE AL sınav sonuçlarına sahip olan veya sahip olacaklar hariç),5) Türkiye’deki büyükelçilikler bünyesinde bulunan okullar ile
Türkiye’de bulunan yabancı liselerde öğrenimlerini gören T.C uyruklu olan veya a maddesinin 2 numaralı bendinde tanımlanan doğumla ilk uyruğu T.C olan çift uyrukluların başvurularının kabul edilmemesi,”
Düzenlemelerine yer verildiği görülmüştür.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
9. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddi gerektiği hususundaki öneri Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Başvuru, başvuran hakkında Bursa Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünce yurtdışında okumuş olduğu liseye ilişkin düzenlenen Denklik Belgesinin Bursa Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından; Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı’nın ilgi sayılı yazısı uyarınca başvuranın Türkiye’de mezun olduğu lisenin bulunması nedeniyle iptali işlemine itiraz ve Milli Eğitim Bakanlığının başvuran hakkındaki “Denklik İptal
Onayı” işleminin kaldırılması talebi hakkındadır.
11. Başvuru dosyasının incelenmesinden, başvuranın yurtdışında okumuş olduğu liseye ilişkin E-denklik müracaatında bulunduğu, ve başvurusu neticesinde Bursa İl Milli Eğitim Müdürlüğünce 08/09/2020 tarihli ve sayılı Denklik Belgesinin düzenlendiği, sonrasında Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu
Bakanlık Maarif Müfettişleri tarafından yürütülen inceleme/soruşturma kapsamında başvuranın evraklarının yeniden incelendiği ve müracaat bilgisinde bulunan “Daha Önce Türkiye’de Öğrenim
Gördünüz mü?” sorusunu beyan etmediğinin görüldüğü, yürütülen inceleme/soruşturma kapsamında çıkan ön rapor ekinde 203.sırada “ ‘nin 12.06.2020 tarihinde Rusya/Saint Petersburg 236 nolu
Umum Ortaöğrenim Okulundan mezun olduğuna yönelik evrak bağlamında, Bursa İl Milli Eğitim
Müdürlüğünce “Denklik Belgesi” düzenlenmiş ise de; adı geçen bu kişinin yurt dışı ortaöğretim mezuniyetine ilişkin yıllarla yurt dışı giriş çıkış kayıtlarının uyumlu olmadığı, zira 2017-2018 Yıllarıyla örtüşecek şekilde yurt dışı giriş çıkış kaydının olmadığı, her iki yılda da sadece birer kez, kısa sürelerle (4’er gün) yurt dışına çıktığı, 2019 ve 2020 yıllarında ise herhangi bir yurt dışı giriş çıkış kaydının olmadığı, öte yandan MEB Okul Yönetimi Bilgi Sistemi (e-okul) kayıtlarına göre, yurt dışında Ortaöğretim okuduğu belirtilen yıllarda Türkiye’de lise eğitimi gördüğü ve 2019-2020 Eğitim Öğretim Yılında Malatya Özel Mor
Tahta Anadolu Lisesinden mezun olduğu anlaşılmıştır. Buradan hareketle, Müfettişliğimizce elde edilen bilgi ve belgeler bağlamında; adına düzenlenen “Denklik Belgesi’nin” hileli yöntemlerle alındığı, ayrıca; Emniyet Genel Müdürlüğünün 26.11.2020 tarihli ve – sayılı yazısı ve eki bağlamında; ’nin yurt dışı giriş çıkış kayıtları ile yurt dışı ortaöğretim tarihlerinin/yıllarının uyumlu olmadığı anlaşılmıştır.” denilmekte olduğu, 11.1. Bursa İl Milli Eğitim Müdürlüğü Yüksek Öğretim ve Yurt Dışı Eğitim/ Denklik Biriminde Denklik
Belgesinin düzenlendiği tarihlerde Milli Eğitim Bakanlığınca düzenlenen E-Denklik Modülü üzerinde (EOkul kaydı – Türkiye de öğrenim gördüğü okul kaydı) sorgulama ekranı açılmadığından dolayı bu sorgulamanın yapılamadığı, 11.2. Başvuranın ikametgah adresine yönelik; “İkametgah Adresi” kısmında da sadece NİLÜFER/BURSA ibaresini yazdığı ve sistem adres bilgisini “ANKARA/MERKEZ” olarak otomatik aktarmakta olduğu, İdarenin kişinin beyan ettiği bilgilere müdahale edememekte olduğu, başvuranın açık adresinin de yeterli olmadığının tespit edildiği,
11.3. Bakanlık Maarif Müfettişlerince ön rapor talimatı gereği; “Bursa İl Milli Eğitim Müdürlüğünce düzenlenen 08/09/2020 tarihli ve sayılı Denklik Belgesinin iptal edilmesi, ayrıca bu belgenin
“Yurt dışı Öğrenci Kontenjanından” yükseköğretim tahsilinde kullanılmasının engellenmesi adına durumun, Yükseköğretim Kuruluna bildirilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.” denilmekte olduğu, bu yazıda kişiye Denklik Belgesi iptali tebliğinden bahsedilmemekte olduğu, 11.4. Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Bakanlık Maarif Müfettişleri tarafından yürütülen inceleme/soruşturma kapsamında çıkan ön raporda 203.sırada bulunan ‘ye ait düzenlenen 08/09/2020 tarih ve sayılı Denklik Belgesi 03/06/2021 tarih ve sayılı Valilik onayı ile iptal edildiği, 17/06/2021 tarih ve sayılı elektronik ortamda (E-Denklik Modülünde) bulunan
Denklik Belgesi de sistemde reddedildiği ve Bakanlık Maarif Müfettişleri talimatı gereği, Yüksek Öğretim
Kurulu (YÖK) ve Bakanlığımız Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığına Denklik Belgesi iptallerinin bildirildiği, 11.5. Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı’nın 29.09.2020 tarihli ve sayılı yazısı gereği, Türkiye’de ortaöğretim mezuniyeti bulunması nedeniyle, yurt dışı mezuniyetine ilişkin olarak denklik belgesi düzenlenemeyeceği kanaatine varıldığı, bu nedenle; 2547 sayılı Yükseköğretim Kurumları
Kanunu’nun 474 maddesi ile Yükseköğretim Kurulu tarafından yayımlanan Yurt Dışından Öğrenci
Kabulüne İlişkin Esaslar çerçevesinde Yurt Dışı Öğrenci Kontenjanından, Ankara Medipol Üniversitesi
Eczacılık Fakültesine tam burslu veya ücretli öğrenci statüsünde kayıt yaptırma hakkı bulunmadığının değerlendirildiği ve Medipol Üniversitesi tarafından başvuranın öğrenci kaydının silindiği ayrıca başvuranın eylemlerinin “Resmi Belgenin Düzenlenmesinde Yalan Beyan” suçunun oluştuğu gerekçesiyle başvuran hakkında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde suç duyurusunda bulunulduğu, Ankara
Medipol Üniversitesi Yönetim Kurulunun 31.05.2021 tarihli kararıyla Üniversiteyle ilişiğinin kesilmesi işlemine karşı başvuranın, Ankara 11. İdare Mahkemesinde E. / no’lu yürütmenin durdurulması talepli bir iptal davası açtığı, bu davada başvuranın yürütmenin durdurulması talebinin Mahkemenin 03/11/2021 tarihli kararıyla reddedildiği, davanın derdest durumda olduğu, anlaşılmaktadır.
12. Denklik iş ve işlemlerinin, İl Milli Eğitim Müdürlüğü Yükseköğretim ve Yurt Dışı Eğitim/Denklik
Birimi tarafından 30/05/2019 tarih ve 30789 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı
Denklik Yönetmeliği doğrultusunda yürütülmekte olduğu, 12.1. Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı’nın projesi kapsamında denklik işlemleri elektronik ortamda oluşturulan E-Denklik Modülü uygulamasının kullanılmakta olduğu, Denklik Belgesini almak için müracaat eden vatandaşların E-Denklik Modülü üzerinden öğrenim durumlarını, iletişim-kişisel bilgilerini ve vb. bilgilerini beyan ederek elektronik ortamda denklik belgesi müracaatını başlattıkları, sistem üzerinden belgelerini sisteme yükleyerek denklik merkezlerinden randevu tarihi alarak belgelerini ve kişisel bilgilerini girerek tamamladıkları, başvurularda kişinin beyanının esas alındığı, kişinin sistem üzerinden beyan ettiği bilgiler (örn. Türkiye de Öğrenim Gördüğü Bilgisi) elektronik ortamda denklik belgesine otomatik olarak sistem tarafından yansımakta olduğu, sistem üzerinden alınan denklik müracaatı ilgili diploma dilinin Komisyon Öğretmenleri veya vatandaşın sisteme yüklediği noter onaylı tercümeye göre değerlendirilerek sınıf ve mezuniyet tespiti yapıldığı, İl Milli Eğitim Müdürlüğü Denklik Birimi sekretaryası tarafından komisyon kararı veya noter onaylı tercümesi doğrultusunda resmi yazıya dökülerek denklik belgesini kişinin hem E-Denklik sistemi üzerinden alabildiği, hem de denklik birimi tarafından teslimi yapılabilmekte olduğu,
12.2. Ayrıca Yükseköğretim Kurulu “Yurt dışında Öğrenci Kabulüne İlişkin Esasların” belirtildiği mevzuatında YÖK bu hususla ilgili esasları belirlemiş olup 2013 yılına kadar lise eğitiminin son üç yılını,
2013 yılından sonra ise lise eğitiminin tamamını yurt dışında tamamlayan öğrencilerin yurt dışı
öğrenci statüsünde üniversitelere kabul edilebileceğini hükme bağlandığı; bununla ilgili kriter, kontenjan ve üniversitelerin kabul koşullarına ilişkin ilkelerini de yine YÖK tarafından yayımlanan “Yurt dışında Öğrenci Kabulüne İlişkin Esasların” içerisinde belirlendiği, Anlaşılmaktadır.
13. Dosya üzerinde yapılan incelemede; başvuranın 12.06.2020 tarihinde Rusya/Saint Petersburg 236 nolu Umum Ortaöğrenim Okulundan mezun olduğuna yönelik evrak bağlamında, Bursa İl Milli Eğitim
Müdürlüğünce “Denklik Belgesi” düzenlenmiş ise de; başvuranın yurt dışı ortaöğretim mezuniyetine ilişkin yıllarla yurt dışı giriş çıkış kayıtlarının uyumlu olmadığı, 2017-2018 yıllarıyla örtüşecek şekilde yurt dışı giriş çıkış kaydının olmadığı, her iki yılda da sadece birer kez, kısa sürelerle (4’er gün) yurt dışına çıktığı, 2019 ve 2020 yıllarında ise herhangi bir yurt dışı giriş çıkış kaydının olmadığı, öte yandan MEB
Okul Yönetimi Bilgi Sistemi (e-okul) kayıtlarına göre, yurt dışında Ortaöğretim okuduğu belirtilen yıllarda
Türkiye’de lise eğitimi gördüğü ve 2019-2020 Eğitim Öğretim Yılında Malatya Özel Mor Tahta Anadolu
Lisesinden mezun olduğu, başvuranın müracaatında Yönetmelik doğrultusunda bilgilerini beyan ederken doğru ve açıklayıcı bir şekilde yansıtması gerekirken buna aykırı hareket ettiği anlaşılmakla Milli Eğitim
Bakanlığı Teftiş Kurulu Bakanlık Maarif Müfettişleri tarafından yürütülen inceleme/soruşturma kapsamında düzenlenen rapora istinaden 08/09/2020 tarih ve sayılı Denklik Belgesi 03/06/2021 tarih ve sayılı Valilik onayı ile iptali işleminde ve 17/06/2021 tarih ve sayılı elektronik ortamda (E-Denklik Modülünde) bulunan Denklik Belgesinin sistemden reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
14. Tüm bu değerlendirmeler ışığında; idarece başvuran adına düzenlenen 08/09/2020 tarih ve sayılı Denklik Belgesi 03/06/2021 tarih ve sayılı Valilik onayı ile iptali işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, böylece
“kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini de göstermediği, bu nedenle
“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
16. 6328 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren ilgili idare işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Bursa İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın Başvuran vekiline ve MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi