|
ÖZET: Başvuran, Adıyaman ili Besni ilçesinde öğretmen olarak görev yaparken deprem nedeniyle yaşadığı mağduriyet dolayısıyla yer değişikliği talebinde bulunmuştur. Başvurusunun, Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin 51. maddesi çerçevesinde değerlendirilmesini istemektedir. Ancak, Milli Eğitim Bakanlığı, başvuranın daha önceki başvurularının, yönetmelik gereği reddedildiğini belirtmiştir. İlgili yönetmelik, adli ve idari soruşturma geçirenlerin, belirli bir süre içinde nakil talep edemeyeceğini öngörmektedir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebini inceledikten sonra, yer değişikliği isteğinin yeniden değerlendirilmesi yönünde bir öneride bulunmuştur. Ancak, başvuranın disiplin cezası almış olması ve tercih ettiği okullardaki kadro durumları nedeniyle talebinin reddedildiği sonucuna varılmıştır. Mevzuat, afet bölgelerinde görev yapan öğretmenlerin yer değiştirme isteğinde bulunabileceğini belirtse de, başvuranın durumu bu kapsamda değerlendirilememiştir. Sonuç olarak, başvuranın yer değişikliği talebi, ilgili mevzuat çerçevesinde hukuken geçerli sebeplerle reddedilmiştir. İdarenin işlemlerinin, iyi yönetim ilkelerine uygun olarak gerçekleştirildiği, ancak başvurana hangi mercilere itiraz edebileceği konusunda bilgi verilmediği tespit edilmiştir. Başvuranın, idarenin kararına karşı yargı yoluna başvurabileceği belirtilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/15380-S.23.24253
BAŞVURU NO : 2023/8399
KARAR TARİHİ : 04.12.2023
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
Başvuranın yer değişikliği talebi hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 13.06.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle, Adıyaman ili Besni ilçesinde öğretmen olarak görev yaptığını ve deprem nedeniyle mağduriyet yaşadığını belirterek talebinin Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 51 nci maddesi kapsamında değerlendirilmesini ve yer değişikliği yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkındaki bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Milli Eğitim Bakanlığı tarafından gönderilen 07/08/2023 tarih ve – – sayılı cevabi yazısında özetle; 2.1. Başvuranın nakil taleplerine ilişkin olarak, 12/04/2023 tarihli birinci başvurusunun daha önce görev yaptığı ilçe olduğu, Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 50 nci maddesinin ikinci fıkra hükmü gereği reddedildiği, 2.2. 12/04/2023 tarihli ikinci başvurusunun ise Besni ilçesi Şambayat Çok Programlı Anadolu Lisesi olduğu, başvurusunun onaylandığı ancak puan üstünlüğüne göre atamasının gerçekleştirilemediği, 20/07/2023 tarihli üçüncü başvurusunun da Besni ilçesi Şambayat Çok Programlı Anadolu Lisesi olduğu, başvurusunun onaylandığı ancak puan üstünlüğüne göre atamasının gerçekleştirilemediği, 2.3. Başvuranın ilk tercihi olan Merkez Dumlupınar Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Türk Dili ve
Edebiyatı normunun 8 olduğu ve mevcudunun 8 olduğu, ikinci tercihi olan Besni ilçesi Şambayat Çok
Programlı Anadolu Lisesi Türk Dili ve Edebiyatı normunun 6 olduğu ve mevcudunun 6 olduğu,
2.4. Başvuran hakkında Bakanlık Teftiş Kurulu Başkanlığınca 31/03/2022 tarihinde soruşturma açıldığı ve başvurana disiplin cezası tecziye edildiği
Açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı
74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkrasında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine
başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu
Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 5.1. “Hizmetin gereği olarak yapılabilecek yer değiştirmeler” başlıklı 50 nci maddesinin ikinci fıkrasında; “Sağlık durumu hariç olmak üzere, haklarında yapılan adli ve idari soruşturma sonucunda görev yerleri; il dışına değiştirilenler daha önce görev yaptıkları il’e, il içinde değiştirilenler daha önce görev yaptıkları ilçeye, ilçe içinde değiştirilenler ise daha önce görev yaptıkları eğitim kurumuna aradan üç yıl geçmeden atanma isteğinde bulunamaz.” 5.2.“Diğer nedenlere bağlı yer değiştirmeler” başlıklı 51 inci maddesinde; “Afet bölgesi ilan edilen yerlerde bulunan eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenler, Bakanlığın uygun görmesi hâlinde yer değiştirme isteğinde bulunabilir. Bunlardan zorunlu çalışma yükümlülüğü olanlar, öncelikle zorunlu çalışma yükümlülüğü öngörülen yerlere yer değiştirme isteğinde bulunabilir.”
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın nakil talebini
Öğretmen Atama ve Nakil Yönetmeliğinin 51 inci maddesinin 4 üncü fıkrası kapsamında yeniden değerlendirilmesi yönünde tavsiyede bulunulması şeklindeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran özetle, deprem nedeniyle mağduriyet yaşadığından bahisle Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen
Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği hükümlerinde yer alan, haklarında yapılan adli ve idari soruşturma sonucunda görev yerleri; il içinde değiştirilenlerin daha önce görev yaptıkları ilçeye aradan üç yıl geçmeden atanma isteğinde bulunamayacağı hükmünün uygulanmayarak yer değişikliği yapılmasını talep etmektedir.
8. Kurumumuza iletilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden, başvuran hakkında Bakanlık Teftiş Kurulu
Başkanlığınca 31/03/2022 tarihinde soruşturma açıldığı ve başvurana disiplin cezası tecziye edildiği, bu sebeple eski görev yerine naklinin Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 50 nci maddesinin ikinci fıkra hükmü gereği reddedildiği, ikinci ve üçüncü tercihlerinin ise aynı ilçede yer aldığından bahisle ilgili yönetmeliğin 51nci maddesi kapsamında değerlendirilemediği anlaşılmaktadır.
9. Kamu kurumlarında istihdam edilen personelin statülerinin ve bu statülerin her biri kapsamında istihdam edilen kişilerin işe alınmasının, nakil, terfi, sosyal, idari, mali ve özlük hakları ile disiplin yönünden tabi olacakları hükümlerin düzenlenmesinin kanun koyucunun takdir alanında bulunduğu şüphesizdir. Hukuki durumları (statüleri) mevzuatla düzenlenmiş olan kamu görevlilerinin bulundukları statüye ilişkin yasa ve yönetmelikte düzenlenmiş bulunan kurallara tabi olduklarının kabulü gerekmektedir.
10. Milli Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim kurumlarında görev yapan kadrolu öğretmenlerin mazerete bağlı il içi ve iller arası yer değiştirme işlemlerinin Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme
Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda Bakanlıkça yapılan duyurular çerçevesinde yarıyıl ve yaz tatillerinde alanlar bazında ilan edilen münhal norm kadrolar ve muhtemel boşalacak norm kadrolar üzerinden gerçekleştirildiği görülmektedir.
11. Meri mevzuat hükümleri incelendiğinde, şikâyete konu talebe ilişkin düzenlemenin Milli Eğitim
Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinde yer aldığı, buna göre; Afet bölgesi ilan edilen yerlerde bulunan eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin, Bakanlığın uygun görmesi hâlinde yer değiştirme isteğinde bulunabileceğinin düzenlendiği ve haklarında yapılan adli ve idari soruşturma sonucunda görev yerleri; il içinde değiştirilenlerin daha önce görev yaptıkları ilçeye aradan üç yıl geçmeden atanma isteğinde bulunamayacağının açıkça düzenlendiği görülmektedir.
12. Bu çerçevede somut olayda, başvuranın Adıyaman Merkez ilçede görev yapmakta iken geçirmiş olduğu idari soruşturma sonucu görev yerinin değiştirildiği ve tarafına aylıktan kesme cezası tecziye edildiği anlaşılmakta ve başvuranın ilk tercihi olan merkez ilçeye tayinin ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde reddedildiği, ikinci ve üçüncü tercihlerinin ise yine söz konusu mevzuat kapsamında hizmet puanı ile kadro mevcudiyeti dikkate alınarak reddedildiği görülmektedir.
13. Yukarıda yapılan açıklamalar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın tayin talebinin reddi işleminde, idarenin ilgili mevzuat çerçevesinde hukuken geçerli ve kabul edilebilir sebeplere dayanılarak işlem tesis ettiği, bu nedenle idarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı hususları göz önünde bulundurarak başvurunun reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında ilgili idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “makul sürede karar verme”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin, başvurana verdiği cevaplarda hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 6328 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup ilgili İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın başvurana ve Milli Eğitim Bakanlığına tebliğine; Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi