|
ÖZET: Başvuran, Jandarma Genel Komutanlığı’nda görev yaparken yaşadığı intibak hatası nedeniyle maaş ve ikramiye farkı talep etmiştir. 2010 yılında iftira ile açığa alınan başvuran, 2012 yılında göreve dönmüş ve yüksekokul mezunu olması dolayısıyla derece kademe ilerlemesi talep etmiştir. Ancak, bu talebi kabul edilmemiştir. Başvuran, emekli olduktan sonra yaptığı müracaatlar sonucunda haklı bulunmuş ve hizmet belgesi yeniden düzenlenmiştir. Ancak E-Devlet sisteminde geçmiş hizmetlerine ilişkin hukuksuzluk tespit ettiğini belirtmiştir.
Jandarma Genel Komutanlığı, başvuranın emeklilik işlemlerinin hukuka uygun olduğunu ve herhangi bir intibak hatası bulunmadığını ifade etmiştir. Sosyal Güvenlik Kurumu ise başvuranın emekli keseneğine esas aylığını belirlerken, geçmişteki hizmet sürelerini dikkate alarak gerekli intibak işlemlerini yapmıştır. Başvuranın, 6656 sayılı Kanun kapsamında intibakının 2 kademe yükseltildiği ve buna bağlı olarak maaş farklarının ödendiği belirtilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın iddialarını değerlendirerek, yapılan işlemlerde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit etmemiştir. Bu nedenle başvurunun reddine karar verilmiştir. Başvuran, bu karara itiraz edebilir ve yargı yoluna başvurabilir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 6767-6767 |sayi|53878609-101.07.05-E.53878609-101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2017/12738 2017/ 12738
KARAR TARİHİ : 18/04/2018 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Sosyal Güvenlik Kurumu
BAŞVURUNUN KONUSU : İntibak hatası iddiasına dayalı maaş ve ikramiye farkı talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 23/10/2017 23.10.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, 23/ 04/ 2017 tarihinde yapmış olduğu başvuruda; Jandarma Genel Komutanlığında personel iken, 2010 yılında iftira ile açığa alındığını, 2012 yılında göreve döndüğünü, anılan tarihlerde yüksekokulu bitirmesi nedeniyle derece kademe ilerlemesinin yapılması için yazışma yaptığını; fakat kabul edilmediğini, şu an FETÖ yapılanmasından Cezaevinde bulunan o zamanki rütbelilerin kendisini yönelik sindirme faaliyetleri nedeniyle emekli olduğunu, akabinde aynı taleple yaptığı müracaatlar sonucunda haklı olduğu görülerek hizmet belgesinin tekrar tanzim edildiğini, ancak E-Devlet sisteminde geçmişe yönelik hizmetlerine ilişkin hukuksuzluk yapıldığını tespit ettiğini, yüksekokul mezunlarına verilen 2 kademe ve 2015 yılında verilen 2 kademe intibak hakkının kendisine tanınmasını ve bu kapsamda doğacak maaş farkı ile 1. derece 1. kademe intibakının yapılarak geçmiş dönemlere ilişkin emekli ikramiyesi farkının tarafına ödenmesini talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Jandarma Genel Komutanlığının konuya ilişkin 16/ 01/ 2018 tarihli ve 165790- 18 sayılı yazısı ve eklerinde özetle; 2.1. Başvuranın Muğla İl Jandarma Komutanlığı emrinde görevli iken 17 Ekim 2012 tarihinde emekli olduğu, başvuranın 2008 yılı Temmuz ayında 4/ 3 olan derece ve kademesinin 3/ 1’e
yükseltilmesi, Ekim ayında ise derece ve kademesinin tekrar 4/ 3’e getirilmesi ile ilgili olarak :
1 / 9ödemeye esas olan aylığın Temmuz–Ağustos aylarında derece ve kademesinin 4/ 2 olduğu, yükselme
tarihi olan 30 Ağustos 2008 de 4/ 3’e yükseltildiği, 2.2. Emekli Keseneğine esas olan aylığın ise, yükselme tarihi olan 16 Mayıs 2008’de derece ve kademesinin 3/ 1’e yükseltildiği, 2.3. Yapılan işlemlerin yükselmeye esas olan tarihlerde yapıldığını, derece ve kademenin 4/ 3’den 3/ 1’e yükseltilmesi ve 3/ 1’den 4/ 3’e getirilmesi ile ilgili herhangi bir intibak işlemi bulunmadığı, 2.4. Başvurucu ile Jandarma Genel Komutanlığı arasında yargı organlarında görülmekte olan veya yargı organlarınca karara bağlanmış uyuşmazlık bulunmadığı, başvuranın emeklilik işlemleriyle ilgili olarak eksiklik/hata bulunmadığı, 2.5. Başvurucuya ait hizmet birleştirmesi ve okul intibakı nedeniyle tanzim edilen hizmet belgesinin
Sosyal Güvenlik Kurumu’na gönderildiği ve dosya kapsamında istenilen belgelerin Kurumumuza iletildiği, İfade edilmiştir .
3. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğünün konuya ilişkin 04/ 01/ 2018 tarihli ve sayılı yazısı ve eklerinde özetle; 3.1. Başvuranın emekli sicil dosyasının tetkikinde; 14/ 06/ 1991 tarihinde uzman jandarma çavuş olarak göreve başlayan, 30/ 08/ 1995 tarihinde astsubay olarak naspedilen ve J.Astsb .Kd.Bçvş . olarak görev yapmakta iken 17/ 10/ 2012 tarihinde isteği üzerine emekliye sevkedilen ilgiliye, 4/ 1-c (Emekli
Sandığı) kapsamındaki toplam 20 yıl 6 ay fiili hizmeti, bu hizmete ilişkin 5 yıl 1 ay 15 gün fiili hizmet zammı süresi, borçlanılan 1 yıl 7 gün askerlik hizmeti ile 7 ay 15 gün 4/ 1-(a) (SSK)
kapsamında çalışması olmak üzere toplam 27 yıl 3 ay 7 gün hizmeti üzerinden Kurumun 06/ 11/ 2012 tarihli ve işlemiyle 3 üncü derece 2 nci kademe emekli keseneğine esas aylık intibakı, 3 üncü derece 1 inci kademe olan kazanılmış hak aylığı intibakı esas alınarak + 2200 gösterge rakamı üzerinden emekli aylığı bağlandığı, 3.2. Başvuranın Kurumunca gönderilen hizmet belgesinin incelenmesinde; 01/ 10/ 2002- 30/ 12/ 2002 tarihleri arasında açığa alındığı ve yargılama sonucunda 01/ 09/ 2003- 26/ 09/ 2003 tarihleri arasında hapis cezasının infaz edildiği ve bu nedenle 2003 yılında rütbe terfiine esas derece/kademe ilerlemesinin yapılmadığı, ayrıca 14/ 09/ 2010- 02/ 02/ 2012 tarihleri arasında yeniden açığa alındığı ve emekli olduğu tarihe kadar yapılan yargılamanın sonuçlanmaması nedeniyle 2011 ve 2012 yıllarında da rütbe terfiine esas derece/kademe ilerlemesinin yapılmadığı ve bu kapsamda tespit edilen 3 üncü derece 2 nci kademe intibakının emeklilik işlemlerinde dikkate alındığı, 3.3. Başvuranın öğretim durumundaki değişiklik dolayısıyla yani AÖF Jandarma Mesleki Eğitim
Bölümü mezunu olması nedeniyle yeniden yapılan intibakı esas alınarak, Kurumun 17/ 07/ 2014 tarihli ve 669318 sayılı işlemiyle emekli keseneğine esas aylığı intibakının 2 nci derece 1 inci kademeye, kazanılmış hak aylığı intibakının ise 3 üncü derece 3 üncü kademeye yükseltilerek, 3 üncü derece için öngörülen + 2200 ek gösterge rakamından yararlandırılmaya devam ettiği ve bu değişikliğe bağlı 15/ 11/ 2012- 15/ 08/ 2014 tarihleri arasında oluşan 117,83 TL aylık farkı ve 167,52
TL ikramiye farkının ilgilinin banka hesabına gönderildiği, 3.4. Yine başvuranın 6656 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi ile 926 sayılı Kanuna eklenen geçici 38 inci madde uyarınca, ilgili 2 yıllık yüksekokul mezunu olduğundan, Kanunun yürürlük tarihi olan 01/ 01/ 2016 tarihinden itibaren intibakının 2 kademe ilerletilerek, emekli keseneğine esas aylık intibakının 2 nci derece 3 üncü kademeye, kazanılmış hak aylığı intibakının 2 nci derece 2 nci kademeye, ek göstergesinin + 3000 rakamına yükseltildiği, 3.5. Başvuranın emekli keseneğine esas aylığı intibakında değerlendirilecek; 2 nci derece 2 nci kademe kazanılmış hak aylığı intibakına ve 8 ay 21 gün kıdemine ilave olarak
2 / 901/ 06/ 1987- 01/ 04/ 1989 tarihleri arasında fasılalı olarak geçen 7 ay 15 gün 506 sayılı Kanuna ( 4/ 1-(a)
kapsamındaki) tabi hizmeti bulunduğundan, toplam 1 yıl 4 ay 6 gün kıdeminin, kazanılmış hak aylığının tespitine ilişkin yukarıdaki esaslar dahilinde değerlendirilmesi sonucu, emekli keseneğine esas aylığı intibakı 2 inci derece 3 üncü kademeye ulaştığı, 3.6. Başvuranın kazanılmış hak aylığı intibakı 2 nci derece 2 nci kademede, emekli keseneğine esas aylığı intibakı 2 inci derece 3 üncü kademede kaldığından ilgili hakkında yapılan işlemlerde
Kurumca yapılan herhangi bir yanlışlık bulunmadığı, 3.7. Söz konusu işlemler ve başvurucuya yapılan maaş ödemeleri ilgilinin kurumunca yapılmış olup
Kurumlarınca bu hususlarda yapılacak herhangi bir işlem bulunmadığı, ayrıca başvuranın kurumuyla da mutabık kalınarak emeklilik tarihi itibarıyla tespit edilen intibakına ilişkin herhangi bir yanlışlık bulunmadığı, 3.8. Başvuran ile Kurum arasında ilgilinin başvurusuna ilişkin yargı organlarında görülmekte olan veya yargı organlarınca karara bağlanmış bir uyuşmazlık bulunmadığı, İfade edilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında;
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .” 5. 14/ 6/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında ;
“Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”
6. 3466 sayılı Uzman Jandarma Kanunun 18 inci maddesinde :
“Uzman jandarmaların astsubaylığa geçirilmesi ile ilgili usul, esas ve şartlar aşağıda belirtilmiştir :
…
Bu madde hükümlerine göre uzman jandarmalardan astsubaylığa geçirilenler 926 sayılı Türk Silâhlı
Kuvvetleri Personel Kanunu hükümlerine tâbi olurlar . Bunların uzman jandarmalıkta geçen hizmet süreleri, astsubay rütbe bekleme süresinden sayılmaz . …”
7. 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun 137 nci maddesi :
“Silahlı Kuvvetlerdeki subayların, astsubaylıktan subay olanların, astsubayların, uzman erbaş ve uzman jandarmaların aylıkları, rütbe, rütbedeki kıdem ve kademe esasına göre saptanır .
En düşük gösterge rakamı 560, en yükseği 1500’dür .
Rütbe rütbe kıdemliliği ve kademelere göre, a) Subayların gösterge tablosu Ek -VI sayılı cetvelde .
b) Astsubaylıktan subay olanların gösterge tablosu Ek – VII sayılı cetvelde,
3 / 9c) Astsubaylar hakkındaki gösterge tabloları Ek-VIII sayılı cetvelde gösterilmiştir . Yükseköğrenim
yapmış olan astsubayların intibakları; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun Genel İdare
Hizmetleri Sınıfında aynı yüksek öğrenimi bitirenler için tespit edilen derece ve kademelerden hizmete başlamış kabul edilerek yapılır . Bu intibaklar personelin fakülte, yüksekokul veya meslek yüksekokulunu bitirdiğine dair resmi belgeyi ibraz edip müracaatını yaptığı tarihteki derece ve kademelerine, 2 yıl süreli yüksek öğrenim için 1 kademe, 3 yıl süreli yüksek öğrenim için 2 kademe, 4 yıl süreli yüksek öğrenim için 1 derece ilave edilerek yapılır . 2 ve 3 yıl süreli yüksek öğrenimini tamamlayarak intibakları yapılmış olanların, daha sonra lisans öğrenimini tamamlamaları halinde intibak işlemleri bir defaya mahsus olmak üzere tekrar yapılır . Yüksek öğrenimden dolayı bir defadan fazla yapılan intibak işlemleri toplamı 1 dereceden fazla olamaz, 5 yıl ve üzerindeki öğrenimlerin 4 yıldan fazlası için kademe verilmez .…”
7.1. 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun 106 ncı maddesi :
“Astsubayların açığa alınmaları ve açıklarının kaldırılması subaylar hakkındaki hükümlere tabidir .
Astsubayların açığa çıkarılmaları, açıkların kaldırılması ve açığa çıkarılan, tutuklanan, cezası infaz edilmekte olan veya firar ve izin tecavüzünde bulunan astsubaylar hakkında 65 inci madde hükümlerine göre işlem yapılır .”
7.2. 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun 65 inci maddesi :
“ Açığa alınan veya tutuklanan subay ve askerî memurlar hakkında aşağıdaki esaslara göre işlem
yapılır :
…
e) Terfi sırasına girenlerden; 1. Açıkta bulunanların, 2. Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişkilerinin kesilmesini gerektirmeyecek şekilde hürriyeti bağlayıcı bir cezaya mahkum olmaları nedeniyle veya (c) bendinin ( 2) numaralı alt bendine göre açıkları kaldırılmış olup da henüz hükümleri kesinleşmemiş olanların, 3. Tutuklu bulunan ya da tahliye edilmekle beraber kovuşturma veya duruşması devam eden veya hakkında verilen hüküm henüz kesinleşmemiş bulunanların, 4. Kısa süreli kaçma ve izin süresini geçirme hariç, firar veya izin tecavüzünde bulunmuş olanlar ile firar veya izin tecavüzüne devam edenlerin, Terfileri ve kademe ilerlemeleri yapılmaz .
…
f) Açığa alınan ya da tutuklananlar;
1) Hizmet eri tazminatından ve bu Kanunda öngörülen aile yardım ödeneği, mahrumiyet yeri
ödeneği, doğum yardım ödeneği, ölüm yardım ödeneği, tedavi ve cenaze masrafları, yakacak yardımı, giyecek ve yiyecek (tayın bedeli) yardımı, tahsil bursları ve yurttan faydalanma, lojmandan faydalanma hükümlerinden yararlanmaya devam ederler .
2. Açığa alınanlara ve tutuklulara (hakim subaylar dahil), bu süreler içinde 657 sayılı Devlet
Memurları Kanununun 141 inci maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesi hükmüne göre aylık ödenir . Ancak, bu gibilerden haklarında kovuşturmaya yer olmadığına, muhakemenin menine, beraate, her ne sebeple olursa olsun kamu davasının düşmesine veya ortadan kaldırılmasına karar verilenlerin ödenmeyen veya noksan ödenen her türlü özlük hakları ödenir . Türk Silâhlı
Kuvvetlerinin yurtdışı kadrolarında görevliyken açığa alınan veya tutuklananlara da yurtiçinde bir kadroya atanıncaya kadar, bu alt bent uyarınca yurtdışı aylığı ödenir .
…
h) Ağırlaştırılmış müebbet hapis, müebbet hapis ve süreli hapis cezalarının infazı sırasında subaylar er gibi iaşe edilir . Bunlara maaş ile hizmet ve makamlarına ilişkin ödenek ve tazminatları verilmez .
…” 8. 30/ 12/ 2015 tarihli ve 6656 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi ile 926 sayılı Kanuna eklenen
geçici 38 inci maddesinde :
“EK-VIII sayılı Aylık Gösterge Tablosuna tabi astsubaylar EK-VIII/A sayılı Aylık Gösterge
4 / 9Tablosuna, EK-VIII/B sayılı Aylık Gösterge Tablosuna tabi astsubaylar EK-VIII/C sayılı Aylık
Gösterge Tablosuna intibak ettirilir . Bu kapsamda yapılacak intibak işlemi mevcut derece ve kademelerine; ortaokul, lise ve dengi okul mezunu olan astsubaylara bir derece veya bunlardan birinci dereceye gelmiş olanlara üç kademe, iki yıl süreli yükseköğrenimi tamamlamış olan astsubaylara iki kademe, üç yıl süreli yükseköğrenimi tamamlamış olan astsubaylara bir kademe, dört yıl süreli yükseköğrenimi tamamlamış olan astsubaylara iki kademe ve EK-VIII ve EK-VIII/B sayılı Aylık Gösterge Tablolarına tabi iken 109 uncu madde hükümlerine göre subay naspedilmiş olanlara iki kademe ilave edilmek suretiyle yapılır . …
Bu maddenin birinci fıkrası, emekli oldukları tarihteki öğrenim durumları esas alınmak suretiyle, EK-VIII ve EK-VIII/B sayılı Aylık Gösterge Tablolarına tabi olan astsubaylar ile bunlardan 109 uncu madde hükümlerine göre subay naspedilmiş olanlardan bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce bu görevleri üzerinden emekli, adi malullük veya vazife malullüğü aylığı ile dul ve yetim aylığı alanlar için de uygulanır . …
Bu maddenin uygulanması nedeniyle geriye yönelik olarak herhangi bir ödeme yapılmaz .” 9. 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanununun Mülga Ek 18 inci maddesinde;
“Sosyal Sigortalar Kanununa tabi görevlerde bulunduktan sonra iştirakçi olanların emeklilik keseneklerine, Personel Kanunları gereğince kazanılmış hak olarak aldıkları derece ve kademe aylıkları üzerine sigorta primi ödemek suretiyle geçirdikleri sürelerin, her yılı bir kademe ilerlemesine ve tahsil durumlarına göre her 2,3,4 veya 5 yılı bir derece yükseltilmesine esas olacak şekilde eklenerek bulunacak derece ve kademe aylığı esas alınır .
Bunların, Personel Kanunlarına göre kazanılmış hak olarak aldıkları kademelerin ilerletildiği veya derecelerin yükseltildiği sürece, emeklilik keseneğine esas kademeleri ilerletilir ve dereceleri yükseltilir .
Ancak, bunların emeklilik keseneğine esas aylık derecelerinin yükseltilmesi için tahsil durumları itibariyle Personel Kanunları hükümlerine göre, en son yükseltilecekleri ve bir derece en az geçirilmesi gereken yıl sayısı kadar kademeden emeklilik keseneği ödemiş olmaları şarttır . …
Şu kadar ki, 18 inci yaşın ikmalinden önce veya iştirakçi oldukları tarihteki tahsil derecelerinden daha aşağı bir tahsil derecesinde sigorta primi ödemek suretiyle geçirdikleri süreler dikkate alınmaz .
Sigorta primi ödemek suretiyle geçen sürelerin, Personel Kanunları hükümlerine göre memuriyette geçmiş sayılmak suretiyle, kazanılmış hak derece ve kademelerinin tespitinde değerlendirilen kısımları, bu madde uyarınca, emeklilik keseneğine esas aylığın tespitinde ayrıca nazara alınmaz .” 9.1. 5434 sayılı Kanunun mülga ek 30 uncu maddesinde;
“İştirakçilerin, emeklilik keseneğine esas olan derece ve kademelerinin mevzuata uygunluğu
Sandıkça incelenir, eksik gönderilen kesenek ve karşılık farkları kurumlarından tahsil, fazla gönderilen kesenek ve karşılıklar kurumlarına iade edilir . Sandıkça mevzuata uygun olarak tespit olunacak derece ve kademe üstündeki derece ve kademe aylığı üzerinden emeklilik keseneği kesilmiş olması, iştirakçilere emeklilik bakımından bir hak sağlamaz .”
IV. KAMU DENETÇİSİ CELİLE ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
10. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; tesis edilen işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
5 / 9V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 11. Başvuranın, emeklilik kapsamında yapılan işlemlerin hatalı olduğu iddiasıyla, şahsının derecekademe intibakının 1 inci derece 1 inci kademeye yükseltilmesi gerektiğini ifade ederek anılan derece kademeye denk olan 3600 ek göstergeden geçmiş dönemlere ilişkin oluşacak aylık ve ikramiye farklarının faiziyle ödenmesini talep ettiği anlaşılmaktadır .
11.1. Başvuru, başvuranın iddiaları ve başvuruya konu idarelerin açıklamaları kapsamında değerlendirilmiş olup; uyuşmazlığın başvuran ile başvuruya konu Kurum tarafından gerçekleştirilen derece-kademe intibakı işlemlerinin hukuka uygun yapılıp yapılmadığı noktasında düğümlendiği anlaşılmaktadır .
11.2. Başvurucunun intibak işlemlerinin hatalı yapıldığına yönelik iddiaları kapsamında yapılan incelemede, başvuranın 30/ 08/ 1991 tarihinde Uzm . J. Çvş. Lığa nasbedildiği, yine askerlikte geçen
12 ay 7 gün süresinden kıdeminden sayılarak nasb tarihinin öne çekilerek 30/ 08/ 1990 olarak
belirlendiği anlaşılmış olup, bu kapsamda fiili hizmetine karşılık gelen başvuranın kazanılmış hak
aylığı intibakını gösteren tablo gereğince :
Kazanılmış Hak Aylığı İntibak Tablosu
Kazanılmış Hak
Olay Tarih Aylığı İntibakı
Derece-Kademe
Askerlikte geçen 12 ay 7 gün süresi kıdeminden sayılarak 30/ 08/ 1990 11- 1
Uzm . J. Çvş. nasp tarihinin öne çekilmesi
Uzm . J. Çvş. nasbı 30/ 08/ 1991 11- 2
459 sayılı KHK uyarınca 1 derece 10/ 09/ 1991 10- 2
30/ 08/ 1992 10- 3 30/ 08/ 1993 9- 1 30/ 08/ 1994 9- 2
Astsubay çavuşluğa nasp edildiğinden intibak ilerlemesi 30/ 08/ 1995 8- 3 30/ 08/ 1996 7- 1 30/ 08/ 1997 7- 2 30/ 08/ 1998 7- 3 30/ 08/ 1999 6- 1 30/ 08/ 2000 6- 2 30/ 08/ 2001 6- 3
90 gün açıkta+ 25 gün hapis cezası kıdeminden düşüldü * 30/ 08/ 2002 5- 1
Ceza aldığından ilerleme yapılmadı** 30/ 08/ 2003 5- 1 30/ 08/ 2004 5- 2 30/ 08/ 2005 5- 3 30/ 08/ 2006 4- 1 30/ 08/ 2007 4- 2 30/ 08// 2008 4- 3 30/ 08/ 2009 3- 1 14/ 09/ 2010’dan itibaren açığa alındığından ve 3- 1 30/ 08/ 2010 3- 1 derece-kademede 1 yılı doldurmadığından ilerleme yapılmadı .
( 8 ay 21 gün kıdem)*** 23/ 12/ 2011 3- 1
AÖF J. Mesl . Eğit . Bölümünü bitirdiğinden 2 kademe 16/ 02/ 2012 3- 3
Açığa alınmışken emekli 17/ 10/ 2012 3- 3
6656 sayılı Kanun 2 kademe 01/ 01/ 2016 2- 2
* 01/ 10/ 2002- 30/ 12/ 2002 tarihleri arasında açığa alındığından ve 01/ 09/ 2003- 26/ 09/ 2003 tarihleri arası
6 / 9yargılama sonucu almış olduğu hapis cezası infaz edildiğinden bu tarihler arasındaki derece/kademe ilerlemesi
durdurularak 5 nci derece 1 inci kademeye yükselmesi 23/ 12/ 2002 tarihine çekilmiştir .
** 926 sayılı Kanunun 106 ve 65 inci maddeleri uyarınca kademe ilerlemesi yapılmamıştır .
*** 14/ 09/ 2010’dan itibaren açığa alınarak emekli olduğu 17/ 10/ 2012 tarihine kadar açıkta kaldığından ve 3 üncü derecenin 1 inci kademesinde 1 yılı doldurmadığından ( 2002 yılından itibaren derece/kademe ilerlemesinin gün ve ay hesabında 23/ 12/… . tarihine çekildiğinden ve 2010 yılında 8 ay 21 gün kıdemi bulunduğundan) kademe ilerlemesi yapılmamıştır .
11.3. Başvurucunun emekli keseneğine esas aylığı intibakında değerlendirilecek; 2 nci derece 2 nci kademe kazanılmış hak aylığı intibakına ve 8 ay 21 gün kıdemine ilave olarak 01/ 06/ 1987- 01/ 04/ 1989 tarihleri arasında fasılalı olarak geçen 7 ay 15 gün 506 sayılı Kanuna ( 4/ 1-(a)
kapsamındaki) tabi hizmeti bulunduğundan, toplam 1 yıl 4 ay 6 gün kıdeminin, değerlendirilmesi sonucu, emekli keseneğine esas aylığı intibakı 2 inci derece 3 üncü kademeye ulaşmaktadır .
11.4. Bu çerçevede, başvuranın emekliliğinden sonra SGK tarafından 6656 sayılı Kanun kapsamında uygulanan iki kademe sonrasında başvurucunun kazanılmış hak aylığı intibakı 2 inci derece 2 nci kademede, emekli keseneğine esas aylığı intibakı 2 inci derece 3 üncü kademede kaldığı anlaşılmaktadır . Bu itibarla başvurucunun derece-kademe intibakında yapılan hata dolayısıyla maaş farkına yönelik olarak ilgili İdarece 15/ 11/ 2012- 15/ 08/ 2014 tarihleri arasında oluşan 117,83 TL aylık farkı ve 167,52 TL ikramiye farkının başvuranın banka hesabına yatırıldığı, yine yukarıdaki tablodan da anlaşılacağı üzere 2016 yılında kararımızın 3.4 no.lu paragrafında da bahsedilen intibak işlemi kapsamında başvurana yaklaşık 125 TL ve 65 TL olmak üzere ödemelerin yapıldığı anlaşılmakta olup, bu durum, Dostane Çözüm Kararı girişimleri yönündeki çalışmalar kapsamında Kurumumuza şifahen iletilmiş olup anılan bilgi başvurucu ile paylaşılmıştır . Başvurucu da idarece Kurumumuza iletilen bilgiyi teyit etmiş ancak ısrarla 2012 yılında gerçekleştirilmesi gereken intibak işleminin 2014 yılında gerçekleştirildiğini vurgulayarak idarenin bu hatalı işleminden dolayı + 3000 ek göstergeden emekli olması gerekirken + 2200 ek göstergeden emekli edildiğini bu sebeple ikramiye ve maaş kaybının olduğunu belirtmiştir .
11.5. Başvuru konusunun çözümü adına bazı hususları açıklığa kavuşturmak açısından, emekli keseneğine esas aylık intibakı (derece ve kademesi) ile kazanılmış hak intibakı (derece ve kademesi) kavramlarının ve ek göstergenin hangi kritere göre belirlendiğinin açıklanması gerekmektedir .
11.6. Kazanılmış hak intibakı, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda yer alan memuriyete giriş derece ve kademesine, yine bu Kanunda yer alan ilavelerin yapılması suretiyle bulunacak derece ve kademeyi, başka bir ifadeyle devlet memurluğu statüsünde geçen veya geçmiş sayılan hizmetlerin her yılına bir kademe ve her üç yılına bir derece hesabıyla bulunacak derece ve kademeyi ifade etmektedir . Bu kapsamda 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Ortak Hükümler” başlığı altındaki 36 ncı maddesinin (A) bendindeki tabloda, memurların göreve başlayış derece ve kademeleri ile azami yükselenebilecek derece ve kademeler öğrenim durumlarına göre belirlenmiştir . Bu kapsamda 2 yıllık yükseköğrenim mezunlarının 10 uncu derecenin 2 nci kademesinden göreve başlatılarak, 1 inci derecenin son 4 üncü kademesine kadar yükselebilecekleri öngörülmüştür . Bu çerçevede, devlet memurları öğrenim durumlarına göre belirlenen derece ve kademelerden görevlerine başlayıp, görev yapılan her yıl için bir kademe ilerlemesi, her üç yıl için bir derece ilerlemesi almakta, ayrıca memuriyetteyken üst öğrenimi bitirenler, aynı üst öğrenimi
7 / 9tahsile ara vermeden bitirerek göreve başlayan emsallerinin ulaşabilecekleri derece ve kademeleri
aşmamak kaydıyla, bitirdikleri üst öğrenimin derece ve kademesinden yine görev yapılan her yıl için bir kademe ilerlemesi, her üç yıl için bir derece ilerlemesi almaktadır . Diğer yandan 657 sayılı
Kanunun 84 üncü maddesi ile muvazzaf askerlik hizmetinde geçen sürelerin bu intibak kapsamında değerlendirileceği , aynı Kanunun 36 ncı maddesinde ise memuriyet hizmetleri dışında hangi hizmetlerin memuriyette geçmiş gibi değerlendirilerek kazanılmış hak aylığı intibakında dikkate alınacağı belirlenmiştir .
11.7. Emekli keseneğine esas aylık intibakı (derece ve kademesi) ise, 657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesine göre kazanılmış hak aylığı intibakında değerlendirilmeyen, diğer sosyal güvenlik statülerine tabi olarak çalışılan sürelerin kazanılmış hak aylık derece ve kademesine belirlenen esaslar çerçevesinde eklenmesiyle hesaplanan derece ve kademe aylığını oluşturmaktadır . Diğer bir deyişle emekli keseneğine esas intibak hesabında ilgililerin sigortalı geçen tüm hizmetleri birlikte değerlendirilmekte olduğundan, çoğu zaman kazanılmış hak intibakı ile emekli keseneğine esas aylık intibakı aynı şekilde ilerlemeyerek, farklı derece/kademelerde ilerleyebilmektedir .
11.8. Ek gösterge ise, bir takım görevlerin önem ve niteliklerinden ötürü kabul edildiğini, memura yapılacak aylık ödemenin gösterge tablosundaki rakama bu ek gösterge rakamlarının eklenmesi suretiyle bulunacak gösterge rakamı üzerinden hesaplanacağını belirten hükümler, bunların kesinlikle göreve bağlı, sunulan hizmetin ve yapılan görevin karşılığı olduğunu açıkça ortaya koymaktadır . Bu bağlamda ilgililerin, ek göstergelerden emeklilik sırasında da yararlanabilmeleri, görevde iken söz konusu derecelerin kademelerinden ( 1,2,3,4 üncü
Dereceler) aylık almaları (kazanılmış hak aylığı) koşulu ile mümkün olacağı düzenlenmiştir .
Daha açık bir ifadeyle 5434 sayılı Kanunun mülga ek 48 inci maddesi uyarınca, emekliliğe esas ek göstergenin tespitinde kazanılmış hak aylığı olarak iktisap edilen ek gösterge rakamları esas alınmaktadır .
11.9. Yine ek göstergenin tespitinde dikkat edilmesi gereken hususun tespiti açısından Danıştay 10 uncu dairesi 1997/ 5279 E. ve 1998/ 2354 K . sayılı kararında : “ Ek göstergenin emeklilik intibakı üzerinden değil, iştirakçinin görevdeyken aylık aldığı kazanılmış hak aylık derecesi üzerinden ödeneceği yönünde karar vermiştir . ” Bu kapsamda dosya kapsamından edinilen bilgiler, mevzuat hükümleri ve anılan Danıştay kararı doğrultusunda başvuru konusu hakkında yapılan değerlendirmede : Başvuranın AÖF J. Mesl . Eğit . Bölümünü bitirdiğine ilişkin derece ve kademe ilerlemesi öncesinde kazanılmış hak aylık derecesinin 3 derece 1 kademe olduğu Sosyal
Güvenlik Kurumunca 17/ 07/ 2014 tarihli ve 669318 sayılı işlemiyle, kazanılmış hak aylığı intibakının ise 3 üncü derece 3 üncü kademeye yükseltilerek, 3 üncü derece için öngörülen
+ 2200 ek gösterge rakamından yararlandırıldığı , anılan işlemin başvuranın emekli olduğu 17/ 10/ 2012 tarihi öncesinde yapılmış olması halinde de yine başvuranın kazanılmış hak aylığı derecesinin 3 üncü derece 3 üncü kademede olacağı değerlendirildiğinde başvurucuya uygulanan + 2200 ek göstergede bir değişiklik olmayacağı anlaşıldığından Sosyal Güvenlik
Kurumunun 2014 yılındaki işlemi dolayısıyla emekli ikramiyesi hesabında herhangi bir yanlışlık bulunmadığı, gecikmeli yapılan intibak dolayısıyla da 15/ 11/ 2012- 15/ 08/ 2014 tarihleri arasında oluşan 117,83 TL aylık farkı ve 167,52 TL ikramiye farkının ödendiği göz önüne alındığında, başvurana tesis edilen işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durumun olmadığı değerlendirilmektedir .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 12. 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği
Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin Kurumumuz tarafından istenen bilgi
8 / 9ve belgeleri süresinde gönderdiği ve “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin
bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı , yine idare tarafından şikâyetçiye makul sürede cevapların verildiği ancak şikâyetçiye verilen cevaplarda işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının ve süresinin gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı, yine anılan idarenin tesis etmesi gereken idari işlemi zamanında tesis etmediği de görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkelere başvuruculara yönelik gerçekleştirecekleri işlemlerde ve vereceği cevaplarda da uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
13. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle; BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi