|
ÖZET: Bu Danıştay kararı, başvuranın Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Maliye Bölümünden mezuniyetine itirazını konu almaktadır. Başvuran, mezuniyetinin iptal edilmesi ve kaydının silinmesi talebinde bulunmuş, ancak 2019 yılında alınan “Ders İntibak” kararı ile mezuniyet koşullarını sağladığı anlaşılmıştır. Başvuranın, 2019-2020 öğretim yılı Bahar döneminde Uluslararası İktisat dersini seçmemesi nedeniyle bu dersin notu SD’ye dönüştürülmüş ve mezuniyet şartları tamamlanmıştır.
Kurum tarafından yapılan incelemede, başvuranın 240 AKTS’yi tamamladığı ve mezuniyet şartlarını yerine getirdiği tespit edilmiştir. Bu nedenle, başvuranın mezun edilmesi işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, başvuranın mezuniyet iptal talebi reddedilmiş ve mezuniyet işlemi geçerli kabul edilmiştir. Bu karar, yükseköğretim kurumlarının mezuniyet şartlarını belirleyen yönetmelik ve yasalar çerçevesinde verilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/89322-S.20.97759
BAŞVURU NO : 2020/80227
KARAR TARİHİ : 09/12/2020
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ANADOLU ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
Başvuranın, mezun edilmesine itirazı hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 30/06/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza 30.06.2020 tarihinde e-başvuru yoluyla yapılan başvuruda
; 2011 yılında Adıyaman Üniversitesi Besni M.Y.O Bilgisayar Programcılığı (Ön
Lisans) Bölümünden mezun olduğunu, 2012 yılında Anadolu Üniversitesi Açıköğretim
Fakültesi Maliye Bölümüne sınavsız olarak dikey geçişle kaydını yaptırdığını, 2012-2018 yılları arasında kaydını yenileyerek sınavlara girdiğini ve mezun olmak istemediği için 1-2 tane dersin sınavına girmediğini ve mezun olmadığını, kaydını dondurarak ileride Bilgisayar
Programcılığı Bölümünden atandıktan sonra kalan son derslerini de geçerek Maliye
Bölümünden mezun olmak istediği için kaydını sildirmek de istemediğini, aynı zamanda
Yönetmelik gereğince kayıt dondurma işlemi de yapılamadığını, ancak öğrenimine devam etmek istemeyen öğrencilerin ilgili dönemde kayıt yeniletmediklerini, bu çerçevede 2018-2020 yılları arasında kaydını yenilemediğini ve sistemde öğrenciliğinin pasif olarak göründüğünü, ancak 2019 yılında alınan “Ders İntibak” kararıyla kalan derslerinin zorunlu olmaktan çıkarılarak 17/02/2020 tarihinde mezun edildiğini ve tarafına bu konu hakkında hiçbir bilgi verilmediğini ifade etmekte ve durumun Anadolu Üniversitesi Açıköğretim, İktisat ve İşletme
Fakülteleri Eğitim ve Öğretim Sınav Yönetmeliği’nin 8 inci maddesinin dördüncü fıkrasına aykırı olduğunu iddia ederek mezuniyetinin iptalini ve kaydının silinmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 14.07.2020 tarihli ve S. sayılı yazısıyla bilgi-belge talebinde
bulunulmuş olup Anadolu Üniversitesi Öğrenci İşleri Daire Başkanlığının 10.08.2020 tarihli ve E. sayılı yazısında; “ T.C. Kimlik numaralı , Üniversitemiz Açıköğretim Sistemiyle öğretim yapan İktisat Fakültesi Maliye Lisans
Programına 2012-2013 öğretim yılı 19.10.2012 tarihinde Dikey Geçiş ile kayıt yaptırmış olup
17.02.2020 tarihinde öğrenimini tamamlayarak 2020- diploma numarası ile mezun
olmuştur.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 44. maddesinin – (Değişik: 13/2/2011-6111/171 md.)
(a) bendinde “Yükseköğretim kurumlarının ön lisans, lisans ve lisansüstü düzeyindeki diploma programlarına kayıtlı öğrenciler, bu madde hükümlerine göre belirlenen ders kredileri ve diğer yükümlülükleri başarı ile tamamlamaları halinde; ön lisans, lisans, yüksek lisans veya doktora diploması alır. Ders kredileri, Yükseköğretim Kurulunca ilgili programın yer aldığı diploma düzeyi ve alan için yükseköğretim yeterlilikler çerçevesine göre belirlenen kredi aralığı ve öğrencilerin çalışma saati göz önünde tutularak yükseköğretim kurumlarının senatoları tarafından belirlenir.
İlgili diploma programını bitiren öğrencinin kazanacağı bilgi, beceri ve yetkinliklere o dersin katkısını ifade eden öğrenim kazanımları ile açıkça belirlenmiş teorik veya uygulamalı ders saatleri ve öğrenciler için öngörülen diğer faaliyetler için gerekli çalışma saatleri de göz önünde bulundurularak yükseköğretim kurumlarının senatoları tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde ders kredileri hesaplanır.” ve 17-b-(1) maddesinde Fakülte Kurulu görevleri için
“Fakültenin, eğitim – öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetleri ve bu faaliyetlerle ilgili esasları, plan, program ve eğitim-öğretim takvimini kararlaştırmak.” denmektedir. Anadolu
Üniversitesi Açıköğretim, İktisat ve İşletme Fakülteleri Eğitim-Öğretim ve Sınav
Yönetmeliğinin 18-(1) maddesinde; “Kayıtlı olduğu ön lisans programında en az 120 AKTS kredilik, lisans programında en az 240 AKTS kredilik ders alıp tüm derslerini başarıyla tamamlayan, FF, YZ ve DZ harf notu olmayan, GNO’su en az 2,00 olan ve diğer yükümlülüklerini yerine getiren öğrenciye Diploma (karekodlu) verilir.” denmektedir. Anılan
Yönetmelik’ in 8-(4) maddesinde; “Merkezî Açıköğretim ve Uzaktan Öğretim Sistemine göre öğretim yapan fakültelere kayıtlı öğrenci, öğrenimine devam etmek istediği dönemin başında, kayıt yenileme tarihleri arasında kaydını yenilemek zorundadır. Kaydını yenilemeyen öğrenci, o dönemde sınavlara giremez ve öğrencilik haklarından yararlanamaz.” denmektedir. Bu nedenle Anadolu Üniversitesi Açıköğretim, İktisat ve İşletme Fakültelerinde kayıt dondurma işlemi yapılmamaktadır. Öğrencilerimiz, kayıt yenileme dönemlerinde kayıtlarını yenileterek öğretimlerine devam edebilirler.
Bilimsel bilginin sürekli güncellenmesi doğrultusunda, Açıköğretim Sisteminde yer alan programların akademik koordinatörleri ve alan uzmanlarıyla çalışmalar sonucunda programların ders listeleri güncellenmektedir. Açıköğretim Sistemi tarafından yürütülen çalışmalarla ilgili programın yapısı, akademik kapsamı ve program çıktıları ile yeterli düzeyde örtüşmeyen dersler kaldırılmakta ya da bazı derslerin yerine program kapsamında kazandırılmak istenen akademik yeterliklere daha uygun dersler getirilmektedir.
Anadolu Üniversite Senatosunun 24.07.2019 tarihli ve 9/6 sayılı kararı gereği Açıköğretim, İktisat ve İşletme Fakültelerinin tüm programlarında ders intibakları yapılmıştır. Yapılan ders intibakları ile ilgili ayrıntılı açıklamalar, “www.anadolu.edu.tr/acikogretim” adresi Kılavuzlar bağlantısında 30.09.2019 tarihinden itibaren yayınlanmıştır. 2019-2020 öğretim yılı Bahar dönemi kayıt yenileme sürecinde, ders seçimi (ekle-sil) sayfasında kaldırılan dersler (İsteğe
Bağlı) ile ilgili tüm öğrencilerimize bilgilendirme yapılmıştır. 2019-2020 öğretim yılında yapılan ders intibaklarına göre kaldırılan derslerden öğrenciler sorumlu tutulmamıştır. Ancak 2019-2020 öğretim yılında yapılan ders intibaklarına göre kaldırılan dersleri “isteğe bağlı” olarak almak isteyen öğrencilerin seçebilmesine imkân verilmiştir.
Anadolu Üniversite Senatosunun 24.07.2019 tarihli ve 9/6 sayılı kararı ekindeki Ders
İntibaklarıyla İlgili Açıklamaların V. Kaldırılan Ders başlıklı maddesinin 4. fıkrasında “… İlgili ders/dersler kaldırıldıkları eğitim-öğretim yılında isteğe bağlı ders olarak açılır. Kaldırılan ders/derslerden son harf notu “FF” olan öğrenciye bu ders/derslerden, dersin açıldığı dönemdeki kayıt yenileme tarihleri arasında Anadolu Üniversitesi Açıköğretim, İktisat ve İşletme
Fakülteleri Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin ilgili maddelerine göre ders seçim (eklesil) hakkı verilir. Öğrenci isteğe bağlı durumuyla açılan ders/dersleri seçmez ya da seçtiği ders/derslerden ilgili dönem sonunda “DD” veya üzerinde bir harf notu alamaz ise intibak işleminin yapılacağı öğretim yılının ilgili döneminde “SD” harf notu verilir. Kaldırılan ders/dersleri seçerek bu ders/derslerden ilgili dönem sonunda “DD” veya üzerinde bir harf notu alan öğrencinin, bu ders/derslerden aldığı harf notu Genel Not Ortalamasına dahil edilerek Not
Durum Belgesinde gösterilir” açıklamasına yer verilmiştir.
2019-2020 öğretim yılında yapılan ders intibaklarına göre “Kaldırılan Ders” intibakı sonucu mezun duruma gelen öğrencilerin mezuniyet tarihi; ilgili öğretim yılı bahar dönemine ait “SD” harf notu var ise bahar döneminin yok ise güz döneminin kayıt yenileme tarihinin ilk günüdür.
Üniversitemiz Açıköğretim Sistemiyle öğretim yapan İktisat Fakültesi Maliye Lisans
Programında 8. yarıyılda “Uluslararası İktisat” dersi 2019- 2020 öğretim yılı Bahar döneminde isteğe bağlı olarak son kez açılmıştır.
Yukarıdaki açıklamalara göre bu dersten 2019-2020 öğretim yılı Bahar döneminde FF harf notu alan öğrencilerin harf notu, bu ders kaldırılıp son kez açıldığı için 2019-2020 öğretim yılı Bahar dönemi sonunda SD’ye (Sorumlu Değil) dönüştürülmüştür. Adı geçen öğrenci, 2019-2020 öğretim yılı Bahar döneminde Uluslararası İktisat dersini seçmediği için 2019-2020 öğretim yılı Bahar dönemi sonunda SD’ye (Sorumlu Değil) dönüştürülmüştür.
Mehmet ŞAHİN, anılan Yönetmelik’in 18-(1) maddesinin amir hükmü gereği İktisat Fakültesi
Maliye Lisans Programında 240 AKTS’yi tamamladığı ve mezuniyet şartlarını yerine getirdiği için 17.02.2020 tarihinde mezun edilmiştir.
‘in konu ile ilgili başvurusuna yönelik olarak verilmiş cevabi yazımız ve benzer durumda olup Üniversitemiz ile yargı organlarında mezuniyeti gerçekleşen öğrencilerin mezuniyet iptal isteminde bulunmalarına yönelik karara bağlanmış Eskişehir 1. İdare
Mahkemesinin 2019/ Esas No’lu ve 2019 Karar No’lu Mahkeme Kararı ile adı geçenin not durum belgesi yazımız ekinde gönderilmektedir.
Ders intibakları, ilgili öğretim yılında/dönemlerinde anılan kararlara uygun olarak tüm öğrencilerimize aynı şekilde uygulanmaktadır. Yukarıdaki açıklamalara göre mezun öğrencinin talebi için yapılacak bir işlem bulunmamaktadır.” şeklinde açıklama yapıldığı görülmüştür.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 18.10.1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu
denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”
4) 29.06.2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun
görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5) 06.11.1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun;
5.1) “Diploma alma, ders kredilerinin hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma
ve sınavlar” başlıklı 44 üncü maddesinde; “a. Yükseköğretim kurumlarının önlisans, lisans ve lisansüstü düzeyindeki diploma programlarına kayıtlı öğrenciler, bu madde hükümlerine göre belirlenen ders kredileri ve diğer yükümlülükleri başarı ile tamamlamaları halinde; önlisans, lisans, yüksek lisans veya doktora diploması alır… b. Yükseköğretim kurumlarında, …
her bir dönemde alınması gereken asgari ve azami kredi miktarları; her bir diploma programının diplomayı almayı hak eden kişiye kazandıracağı bilgi, beceri ve yetkinliklerin neler olacağı ve bunların ölçme ve değerlendirmelerinin nasıl yapılacağı; … kayıt, devam, uygulama, tez ve teorik ders içerikleri, ön şartlı dersler, sınav çeşitleri ve bunların ders başarı notuna katkısı; …
diğer yurt içi ve yurt dışı yükseköğretim kurumlarından alınan derslerin kredilerinin intibakının sağlanması; ilgili programın tamamlanmasına yönelik önceden kazanılmış yeterliliklerin tanınması; … diploma alınabilmesi için, uygulama, teorik, uzaktan veya açıköğretim özellikleri ile eğitim öğretimin devamına ilişkin diğer hususlar, Yükseköğretim Kurulunun bu konularda belirlediği temel ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumları senatoları tarafından belirlenir.
c. (Değişik: 19/11/2014-6569/28 md.) Öğrenciler, bir yıl süreli yabancı dil hazırlık sınıfı hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın öğrenim süresi … dört yıl olan lisans programlarını azami yedi yıl … içinde tamamlamak zorundadırlar. Hazırlık eğitim süresi azami iki yıldır.
Azami süreler içinde katkı payı veya öğrenim ücretinin ödenmemesi ile kayıt yenilenmemesi nedeniyle öğrencilerin ilişikleri kesilmez. Ancak üniversite yetkili kurullarının kararı ve
Yükseköğretim Kurulunun onayı ile dört yıl üst üste katkı payı veya öğrenim ücretinin ödenmemesi ile kayıt yenilenmemesi nedeniyle öğrencilerin ilişikleri kesilebilir… (Değişik cümle:15/4/2020-7243/6 md.) Açık öğretim öğrencileri, katkı payı veya öğrenim ücretini ödemeleri ve her dönem başında kayıtlarını yenilemeleri koşuluyla bu sürelerle kısıtlı değildir.
(Ek cümle:15/4/2020-7243/6 md.) Açık öğretim sisteminde üst üste dört dönem bu koşulları yerine getirmeyen öğrencinin ilgili programdan ilişiği kesilir…”
5.2) “Senato” başlıklı 14 üncü maddesinin b/1 fıkrasında; “b. Görevleri: Senato, niversitenin
akademik organı olup aşağıdaki görevleri yapar: (1) Üniversitenin eğitim – öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetlerinin esasları hakkında karar almak,”
6) 03.09.2015 tarihli ve 29464 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Anadolu Üniversitesi
Açıköğretim, İktisat ve İşletme Fakülteleri Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği’nin;
6.1) “Eğitim-öğretim süresi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “(1) Öğrencilere,
öğrenimlerini tamamlamaları için tanınan program süresi; 2 yıllık önlisans programları için 4 yarıyıl, 4 yıllık lisans programları için 8 yarıyıldır. Azami süreler ise öğrencinin kayıt yaptırdığı dönemden başlamak üzere önlisans programları için 8 yarıyıl, lisans programları için 14 yarıyıldır. Öğrenci, azami süreler boyunca öğrencilik haklarından yararlanır. Öğrenci, kayıt yenilemediği dönemlerde öğrencilik haklarından yararlanamaz. Öğrencinin kayıt yenilemediği dönemler, azami eğitim-öğretim süresinden sayılır.”
6.2) “Yeni kayıt, kayıt yenileme ve ders kaydı” başlıklı 8 inci maddesinin dördüncü
fıkrasında; “(4) Merkezî Açıköğretim ve Uzaktan Öğretim Sistemine göre öğretim yapan fakültelere kayıtlı öğrenci, öğrenimine devam etmek istediği dönemin başında, kayıt yenileme tarihleri arasında kaydını yenilemek zorundadır. Kaydını yenilemeyen öğrenci, o dönemde sınavlara giremez ve öğrencilik haklarından yararlanamaz.”
6.3) “Kayıt iptali” başlıklı 10 uncu maddesinin ikinci fıkrasında; “(2) Kendi isteğiyle kayıt
sildirmek isteyen öğrenci ilgili birime dilekçeyle başvurur.”
6.4) “Başarı değerlendirmesi” başlıklı 13 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (çç) bendinde;
“çç) SD harf notu; yapılan ders intibakı sonucu öğrencinin sorumlu olmayacağı dersler için verilir.”
6.5) “Diplomalar ve belgeler” başlıklı 18 inci maddesinin birinci fıkrasında; “(1) Kayıtlı
olduğu önlisans programında en az 120 AKTS kredilik, lisans programında en az 240 AKTS kredilik ders alıp tüm derslerini başarıyla tamamlayan, FF, YZ ve DZ harf notu olmayan, GNO’su en az 2,00 olan ve diğer yükümlülüklerini yerine getiren öğrenciye Diploma (karekodlu) ve Diploma Eki (Diploma Supplement) verilir.”
7) Anadolu Üniversite Senatosunun 24.07.2019 tarihli ve 9/6 sayılı kararı ekindeki Ders
İntibaklarıyla İlgili Açıklamaların “V. Kaldırılan Ders” başlıklı maddesinin dördüncü fıkrasında; “… İlgili ders/dersler kaldırıldıkları eğitim-öğretim yılında isteğe bağlı ders olarak açılır. Kaldırılan ders/derslerden son harf notu “FF” olan öğrenciye bu ders/derslerden, dersin açıldığı dönemdeki kayıt yenileme tarihleri arasında Anadolu Üniversitesi Açıköğretim, İktisat ve İşletme Fakülteleri Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin ilgili maddelerine göre ders seçim (ekle-sil) hakkı verilir. Öğrenci isteğe bağlı durumuyla açılan ders/dersleri seçmez ya da seçtiği ders/derslerden ilgili dönem sonunda “DD” veya üzerinde bir harf notu alamaz ise intibak işleminin yapılacağı öğretim yılının ilgili döneminde “SD” harf notu verilir. Kaldırılan ders/dersleri seçerek bu ders/derslerden ilgili dönem sonunda “DD” veya üzerinde bir harf notu alan öğrencinin, bu ders/derslerden aldığı harf notu Genel Not Ortalamasına dâhil edilerek Not
Durum Belgesinde gösterilir…’Kaldırılan Ders’ intibakı sonucu mezun duruma gelen öğrencilerin mezuniyet tarihi; ilgili öğretim yılı bahar dönemine ait “SD” harf notu var ise bahar döneminin yok ise güz döneminin kayıt yenileme tarihinin ilk günüdür. ”
Şeklinde düzenlemeler olduğu görülmüştür.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8) Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya
kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ilgili idare tarafından başvurana yönelik uygulanan idari işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı tespit edildiğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9) Kurumumuza 30.06.2020 tarihinde yapılan başvuruda; 2012 yılında Anadolu
Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Maliye Bölümüne sınavsız olarak dikey geçişle kaydını yaptıran başvuranın, mezun olmak istemediği için 1-2 tane dersin sınavına girmediği ve mezun olmadığı, ileride mezunu olduğu Bilgisayar Programcılığı Bölümünden atandıktan sonra kalan son derslerini de geçerek Maliye Bölümünden mezun olmak istediği için kaydını sildirmek istemediği, Yönetmelik gereğince kayıt dondurma işlemi yapılamadığından öğrenimine devam etmek istemeyen öğrencilerin ilgili dönemde kayıt yeniletmeyebildikleri, kendisinin bu nedenle 2018-2020 yılları arasında kaydını yenilemediği ve sistemde öğrenciliğinin pasif olarak göründüğü, ancak 2019 yılında alınan “Ders İntibak” kararıyla kalan derslerinin zorunlu olmaktan çıkarılarak 17.02.2020 tarihinde mezun edildiği hususlarını açıklayarak durumunun
Anadolu Üniversitesi Açıköğretim, İktisat ve İşletme Fakülteleri Eğitim ve Öğretim Sınav
Yönetmeliği’nin 8 inci maddesinin dördüncü fıkrasına aykırı olduğu iddiasıyla mezuniyetinin iptal edilmesini ve kaydının silinmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
10) Kurumumuz tarafından yapılan incelemede;
10.1) Adıyaman Üniversitesi Besni M.Y.O Bilgisayar Programcılığı (Ön Lisans) Bölümünden
mezun olan başvuranın Açıköğretim Sistemiyle öğretim yapan İktisat Fakültesi Maliye Lisans
Programına 19.10.2012 tarihinde Dikey Geçiş ile kayıt yaptırdığı;
10.2) 2012-2013 Güz Dönemi ile 2017-2018 Bahar Dönemi arasında her dönem kayıt
yaptırdığı, bundan sonra ise herhangi bir kayıt yaptırmadığı;
10.3) 27.07.2019 tarihli ve 9 sayılı Senato Kararıyla, Açıköğretim, İktisat ve İşletme Fakülteleri
ders programlarında 2019-2020 öğretim yılından itibaren uygulanacak ders değişiklikleri kapsamında önceki yıllarda kayıt yaptırmış olan öğrencilere uygulanacak intibak kurallarının kabulüne karar verildiği ve 30.09.2019 tarihinden itibaren Üniversitenin internet adresinde
“2019-2020 Öğretim Yılı Ders İntibak Duyurusu” başlığı altında duyurulduğu; 2019-2020
Öğretim yılından önce kayıt yaptırmış öğrencilerin mezuniyetleri için kaldırılan ve isteğe bağlı hale getirilen dersleri alma mecburiyetlerinin olmadığı, 2018-2019 öğretim yılı sonundan kaldırılan dersinin notu FF olan ya da bu dersi hiç almayan öğrencilerin, 2019-2020 öğretim yılında isterlerse isteğe bağlı dersleri seçebilecekleri, kaldırılan ve isteğe bağlı yapılan dersi 2019-2020 öğretim yılının ilgili döneminde aldıktan sonra yapılan sınav sonucunda FF harf notu alınması durumunda öğrencilerin isteğe bağlı aldıkları dersin notunun SD (Sorumlu Değil)
harf notuna dönüştürüleceği, öğrencilerin aşağıda bağlantıda yer alan kendi programlarına ait ders intibak tablosunu, ders intibaklarıyla ilgili açıklamaları ve sıkça sorulan soruları gözden geçirmelerinin yararlarına olacağı şeklinde açıklamaların yapıldığı;
10.4) Başvuranın Uluslararası İktisat dersinin 2019- 2020 öğretim yılı Bahar döneminde isteğe
bağlı olarak son kez açıldığı, başvuranın 2019-2020 öğretim yılı Bahar döneminde Uluslararası
İktisat dersini seçmediği, bunun için 2019-2020 öğretim yılı Bahar dönemi sonunda bu dersin notunun SD’ye (Sorumlu Değil) dönüştürüldüğü;
10.5) Başvuranın Maliye Lisans Programında 240 AKTS’yi tamamladığı ve mezuniyet
şartlarını yerine getirdiği için 17.02.2020 tarihinde mezun edilerek diploma düzenlendiği;
10.6) Başvuranın 21.04.2020 tarihli dilekçesi ile kaydının silinerek mezuniyetinin iptalini talep
ettiği ve herhangi bir cevap verilmemesi üzerine Kurumumuza başvurduğu anlaşılmıştır.
11) Konuyla ilgili mevzuata bakıldığında; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nda
yükseköğretim kurumlarının lisans düzeyindeki diploma programlarına kayıtlı öğrencilerin, belirlenen ders kredileri ve diğer yükümlülükleri başarı ile tamamlamaları halinde lisans diploması alacakları; yükseköğretim kurumlarında, kayıt, devam, uygulama, tez ve teorik ders içerikleri, ön şartlı dersler, sınav çeşitleri ve bunların ders başarı notuna katkısı ile diploma alınabilmesi için, uygulama, teorik, uzaktan veya açıköğretim özellikleri ve eğitim öğretimin devamına ilişkin diğer hususların, Yükseköğretim Kurulunun bu konularda belirlediği temel ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumları senatoları tarafından belirleneceği; açık öğretim öğrencilerinin, katkı payı veya öğrenim ücretini ödemeleri ve her dönem başında kayıtlarını yenilemeleri koşuluyla belirlenen azami sürelerle kısıtlı olmadıkları, ancak açık öğretim sisteminde üst üste dört dönem bu koşulları yerine getirmeyen öğrencinin ilgili programdan ilişiğinin kesileceği; Senatonun üniversitenin eğitim – öğretim faaliyetlerinin esasları hakkında karar almakla görevli olduğu; Anadolu Üniversitesi Açıköğretim, İktisat ve İşletme
Fakülteleri Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği’nde lisans programları için azami sürenin
14 yarıyıl olduğu, öğrencilerin azami süreler boyunca öğrencilik haklarından yararlanacakları,
kayıt yenilemediği dönemlerde öğrencilik haklarından yararlanılamayacağı, ancak öğrencinin kayıt yenilemediği dönemlerin, azami eğitim-öğretim süresinden sayılacağı; Merkezî
Açıköğretim ve Uzaktan Öğretim Sistemine göre öğretim yapan fakültelere kayıtlı öğrencilerin, öğrenimine devam etmek istediği dönemin başında, kayıt yenileme tarihleri arasında kaydını yenilemek zorunda oldukları, kaydını yenilemeyen öğrencinin, o dönemde sınavlara giremeyeceği ve öğrencilik haklarından yararlanamayacağı; yapılan ders intibakı sonucu öğrencinin sorumlu olmayacağı dersler için SD notunun verileceği, kayıtlı olduğu lisans programında en az 240 AKTS kredilik ders alıp tüm derslerini başarıyla tamamlayan, FF, YZ ve DZ harf notu olmayan, GNO’su en az 2,00 olan ve diğer yükümlülüklerini yerine getiren öğrenciye Diploma verileceği ve kendi isteğiyle kayıt sildirmek isteyen öğrencinin ilgili birime dilekçeyle başvuracağı; Ders intibaklarıyla ilgili alınan 24.07.2019 tarihli Senato kararında ise, kaldırılan ders intibakı sonucu mezun duruma gelen öğrencilerin mezuniyet tarihinin; ilgili öğretim yılı bahar dönemine ait “SD” harf notu var ise bahar döneminin yok ise güz döneminin kayıt yenileme tarihinin ilk günü olacağı hususlarının kurala bağlandığı görülmüştür.
12) Konuyla ilgili emsal yargı kararına bakıldığında; Eskişehir 1. İdare Mahkemesinin
31.10.2019 tarihli ve E: 2019/119 K: 2019/587 sayılı kararında; “davacının ilk defa
01.11.2010 tarihinde Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Adalet Önlisans Bölümüne
kayıt yaptırdığı, 11.02.2013 tarihinde öğreniminin tamamlayarak bu bölümden mezun olduğu, daha sonra Dikey Geçiş Sınavında başarılı olarak 22.10.2013 tarihinde İktisat Fakültesi Kamu
Yönetimim Lisans Programına kayıt yaptırdığı, henüz burada öğrenimi devam ederken mezuniyet koşullarında Anadolu Üniversitesi Senatosunun 09.08.2018 tarih ve 6-4 sayılı kararı ile değişiklik yapıldığı, söz konusu değişikliğin öğrenimi devam eden öğrencilere uygulanmasıyla yeni sisteme intibaklarının yapıldığı, yeni durumda mezuniyet koşullarını sağlayan davacının 24.09.2018 tarihi itibariyle mezun olmaya hak kazandığının anlaşıldığı ve adına 2018- sayılı diplomanın düzenlenmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda alıntısı verilen mevzuat hükmünün değerlendirilmesinden; mezuniyet koşullarını sağlayan öğrencinin eğitim gördüğü bölümden mezun edileceği ve adına diploma düzenleneceği, bu aşamada; söz konusu diploma düzenleme işleminin kurucu değil, tespit edici nitelikte bir idari işlem olduğu, bir başka deyişle; koşulları sağlayan öğrencinin mezun edilmesi konusunda idarenin bağlı yetki ile hareket ettiği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta; davacının 22.10.2013 tarihinde kayıt yaptırdığı İktisat Fakültesi Kamu Yönetimi
Lisans Programı’ndan, Anadolu Üniversitesi Senatosunun 09.08.2018 tarih ve 6-4 sayılı kararı uyarınca yapılan değişiklikle 24.09.2018 tarihi itibariyle mezun olmaya hak kazandığı anlaşıldığından, bu yönde adına diploma düzenlenerek mezun edilmesinde ve dolayısıyla davaya konu 07.01.2019 tarih ve E sayılı işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır… Açıklanan nedenlerle, davanın reddine karar verildiği” görülmüştür.
13) Başvuranın iddiaları, konuyla ilgili mevzuat ve emsal kararlar birlikte
değerlendirildiğinde; başvuranın, ön lisans mezuniyeti ile atandıktan sonra kayıtlı olduğu
Maliye lisans programından mezun olabilmek için birkaç dersini bıraktığı ve sistemde kayıt dondurma yapılamadığından 2017-2018 Bahar döneminden sonra ders kaydını yaptırmadığı, ancak Senato’nun aldığı kararla başvuranın bıraktığı Uluslararası İktisat dersinin müfredattan kaldırıldığı ve isteğe bağlı bir derse dönüştürüldüğü ve bu dersten FF alan öğrencilerin notunun da SD’ye dönüştürüldüğü, bu çerçevede başvuranın geriye bıraktığı bu dersinin notunun SD’ye dönüşmesiyle birlikte mezun durumuna geldiği ve bu çerçevede mezun edildiği anlaşılmış olup
Senato’nun söz konusu değişiklikleri yapmakla yetkili olduğunun açık olduğu, üstelik yapılan değişikliklerin tüm öğrencilere duyurulduğu ve gerekli uyarıların yapıldığı, bu duyurudan sonra başvuranın ön lisans mezuniyeti ile atanma arzusunu gerçekleştirmek için dilekçe vererek kayıt sildirme işlemi yapabilecek iken yapmadığı, bundan sonra ise yukarıda yer verilen Mahkeme kararında da ifade edildiği üzere Üniversitenin mezuniyet koşullarını sağlayan bir öğrenciyi mezun etmek durumunda olduğu, aksinin üniversiteye kayıtlı bir öğrenci için beklenemeyeceği, ayrıca söz konusu ders intibakları ve bu çerçevede mezuniyet işlemlerinin tüm öğrencilere aynı şekilde uygulandığı anlaşıldığından başvuranın mezun edilmesi işleminde ve başvuranın bu işlemin iptal edilmesi talebinin zımnen reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İYİ YÖNETİM İLKELERİ YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRME
14) İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; idare tarafından başvuranın dilekçesine cevap verilmediği tespit edilmiş olup böylelikle “makul sürede karar verme” ve
“kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uyulmadığı, idarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının
başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Eskişehir İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle; Başvurunun REDDİNE, Kararın Başvuran ile ANADOLU ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi