TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 1954-1954 18745356-101.07.05.99-E.
BAŞVURU NO : 2018/9655
KARAR TARİHİ : 25/01/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Kademe / Derece ilerlemesi yapılma talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 27/07/2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1 Başvuran …(TC: …) Kurumumuza yaptığı başvuruda özetle; Keçiören Eğitim ve
Araştırma Merkezinde öğretmen olarak görev yaptığı, bu görevinden önce Milli Eğitim
Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Genel Müdürlüğü’ne bağlı Özel Eğitim ve Rehabilitasyon
Merkezlerinde öğretmen olarak çalıştığı, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 36 ncı
Maddesi c fıkrası 5 inci bendi(DMK 36-c-5 bendi) kapsamında hizmetlerinin değerlendirilmesi için başvuruda bulunduğunu, ancak 01.07.2010 – 01.12.2011 tarihleri arasında Özel Aydos Özel
Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi ile 03.12.2011 – 13.01.2012 tarihler arasında Özel Dünyalar
Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi’nde ders ücretli öğretmen olarak çalışmasının
“05.08.2016 tarihli Milli Eğitim Bakanlığı emsal yazısı” gereği dikkate alınmadığı, mezkur emsal görüş yazısında “20.03.2012 tarih ve 28239 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Milli
Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği’nin Tanımlar başlıklı 4 üncü maddesinin (ç) bendinde ‘Eğitim Personeli: Kurumda görevli yönetici, öğretmen, uzman öğretici, usta öğretici ve benzeri personel’ olarak tanımlandığı, ders ücretli öğretmenin ise bu tanım içinde yer almadığı” mütaala edildiği, burada bahsedilen uzman öğretici ve usta öğretici ile durumunun karşılaştırılmaması gerektiği, SGK hizmet dökümleri dikkate alındığında kurumda öğretmen olarak görev yaptığının anlaşıldığı, 657 sayılı Devlet Memurları
Kanunu’nun 36-c-5 fıkrası kapsamında hizmetlerinin değerlendirilmesi gerektiği, mezkur maddede kadrolu, aday ya da ders ücretli diye bir ayrımın olmadığı sadece öğretmen olarak çalışmaya değinildiğini ifade ederek, yukarıda belirtilen özel eğitim kurumlarında görev yaptığı
402 günlük sürenin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 36-c-5 bendi göz önünde
bulundurularak derece ve kademesine yansıtılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun gönderdiği bilgi belge isteme yazılarına istinaden; 2.1. Milli Eğitim Bakanlığı’nın cevabi yazısında; “Başvuranın, 13.01.2012 / 24.08.2016 tarihleri arasında Özel Dünyalar Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi’nde öğretmen olarak sigortalı geçen 1661 günlük hizmet süresinin 2/3’ü olan 3 yıl 27 günlük hizmeti maaş ve emekli müktesebatında değerlendirildiği, ancak “söz konusu kurumda 01.07.2010 – 01.12.2010 tarihleri arasında ders ücretli öğretmen olarak görev yaptığı sürenin” 05.08.2016 tarihli Bakanlığın emsal görüş yazısı gereğince değerlendirilmeye alınmadığı ifade edilmiştir.
2.2. Cevabi yazı ekinde yer alan:
2.2.1. Keçiören Rehberlik ve Araştırma Merkezi Müdürlüğüne hitaben başvuran tarafından gönderilen dilekçe ekinde yer alan Müdür tarafından imzalı
Hizmet Belgesinde, başvuranın; 01.07.2010 – 30.11.2010 ve 07.01.2011 –
24.08.2016 tarihlerinde zihinsel engelliler öğretmeni olarak Özel Dünyalar Özel
Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi’nde görev yaptığı, 2.2.2. Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından Ankara İl Milli Eğitim
Müdürlüğü’ne gönderilen yazı ekinde bulunan Sigortalı Hizmet Cetveli’nde, başvuranın: “01.07.2010 – 30.11.2010 tarihleri arasında Özel Aydos Özel
Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezinde, 03.12.2010- 24.08.2016 tarihleri arasında Özdebir Özel Eğitim Kurumlarında” görev yaptığı, 2.2.3. Başvurana ait Hizmet Belgesinde; “01.07.2010 – 30.11.2010 tarihleri arasında Özel Aydos Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezinde, 03.12.2010-
24.08.2016 tarihleri arasında Özdebir Özel Eğitim Kurumlarında görev yaptığı,
24.08.2016 tarihinde ise Keçiören Rehberlik ve Araştırma Merkezinde
öğretmen olarak göreve başladığı”, 2.2.4. 25.05.2018 tarihli Ankara Milli Eğitim Müdürlüğü’nün Valilik
Makamına hitaben gönderdiği yazıda; “Keçiören Rehberlik ve Araştırma
Merkezinde görevli öğretmen … ’nun 10.04.2008 – 24.08.2016 tarihleri arasında geçen 2224 günlük sigortalı hizmetlerinin Sosyal Güvenlik
Kurumu’nun yazısıyla şu anki hizmetleri ile birleştirildiği, 657 sayılı Devlet
Memurları Kanunu’nun 36-c-5 bendi kapsamında hizmetlerinin 2/3’ü olan 3 yıl
27 gününün 5510 sayılı Sosyal Güvenlik Kanunu uyarınca şimdiki hizmetleri
ile birleştirilmesi ve emekli – maaşının hesaplanmasında dikkate alınarak
13.03.2018 tarihi itibariyle 8/3’e yükseltilmesi” gerektiği ifade edilmiştir. Söz
konusu yazıya istinaden gönderilen Keçiören İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’nün
20.06.2018 tarihli yazısında söz konusu emsal görüş yazısına atıf yapılmıştır.
2.2.5. Sancaktepe İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’nün başvuruna hitaben yazılan
19.03.2018 tarihli yazısında; “02.12.2010 – 01.12.2011 ile 13.01.2011 –
13.01.2012 tarihlerinde ders ücretli zihinsel engelliler sınıf öğretmeni olarak
görev yaptığı”nın ifade edildiği, 2.2.6. Pendik İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’nün başvuruna hitaben yazılan
28.03.2018 tarihli yazısında “01.07.2010 – 01.12.2010 tarihleri arasında saat
ücretli olarak zihinsel engelliler sınıf öğretmeni olarak görev yaptığı, ders ücretli öğretmen olarak görev yaptığı sürenin Hizmet Cetvelinde gösterilme imkanının bulunmadığı”nın ifade edildiği, 2.2.7. Söz konusu Milli Eğitim Bakanlığı İnsan Kaynakları Müdürlüğü’nün
05.08.2016 tarihli görüş yazısında; “Ders ücretli öğretmen olarak özel eğitim
kurumlarında ifa edilen hizmetlerin 657 sayılı Kanunun 36-c-5 bendi kapsamında değerlendirilmesinin, 20.03.2012 tarih ve 28239 sayılı Resmi
Gazete’de yayınlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları
Yönetmeliği’nin 4/ç bendi belirtilen eğitim personeli kapsamına girmemesi nedeniyle, kazanılmış hak aylığı ve kademe ilerlemesinde değerlendirmeye alınamayacağının” ifade edildiği, görülmüştür.
2.3. Kurumumuzun gönderdiği bilgi belge isteme yazısına istinaden Sosyal Güvenlik
Kurumu Başkanlığı’nın cevabi yazısı ekinde bulunan çizelgede: “Başvuranın
01.07.2010 – 30.11.2010 tarihleri arasında bir Kurumda, 03.12.2010 – 24.08.2016
tarihleri arasında başka bir Kurumda görev yaptığı anlaşılmaktadır.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. “18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”, 3.2. 128 inci Maddesinde: “… Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir…”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun (DMK); 5.1. 36 ncı Maddesinin c fıkrasının 5 inci bendinde: “Özel okullarda öğretmenlik veya yöneticilik yaptıktan sonra Milli Eğitim Bakanlığı emrinde memuriyet kabul edenlerin özel okullarda geçen hizmet sürelerinin 2/3 ünün her yılı bir kademe ilerlemesine ve her üç yılı bir derece yükselmesine esas olacak şekilde değerlendirilir. Yukarıdaki fıkralara göre, değerlendirilecek hizmet süresinden sadece özel sektörde geçen süre 12 yılı geçemez…”, 5.2. “Kademe ve kademe ilerlemesi” başlıklı 64 üncü Maddesinde: “Kademe; derece içinde, görevin önemi veya sorumluluğu artmadan, memurun aylığındaki ilerlemedir. Memurun kademe ilerlemesinin yapılabilmesi için bulunduğu kademede en az bir yıl çalışmış olması ve bulunduğu derecede ilerleyebileceği bir kademenin bulunması şartları aranır….”, 5.3. 68 inci Maddesinde: “Derece yükselmesi yapılabilmesi için: a) Üst derecelerden boş bir kadronun bulunması, b) Derecesi içinde en az 3 yıl ve bu derecenin 3 üncü kademesinde 1 yıl bulunmuş, …. olması şarttır.”, 5.4. 146 ıncı maddesinde: ““Bu Kanunun birinci maddesinin birinci fıkrası kapsamına giren memurlar aylık, ücret, ödenek, hizmetle ilgili her çeşit ödeme ve bunların şekil ve şartları bakımından bu Kanundaki hükümlere, aynı maddenin ikinci fıkrası kapsamına giren memurlar özel kanunlardaki hükümlere tabidir. Memurlara kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve yönetmeliklerin ve amirlerin tayin ettiği görevler karşılığında bu Kanunla sağlanan haklar dışında ücret ödenemez, hiçbir yarar sağlanamaz.”, 6. 02.02.2007 tarih ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanununun; 6.1. 8. Maddesinde; “Kurumların eğitim-öğretim ve yönetim hizmetlerinin, asıl görevi bu kurumlarda olan yönetici ve eğitim-öğretim elemanları ile yürütülmesi esastır.
Bir kurumun öğretime başladığı tarihten itibaren mevcut ders saati sayısının, kuruluş sırasında üçte birinin, kuruluşundan üç yıl sonra da en az üçte ikisinin asıl görevi bu kurumlarda olan öğretmen, uzman öğretici veya usta öğreticiler tarafından okutulması zorunludur. …Ders saati ücretli olarak görevlendirileceklerle ilgili diğer hususlar yönetmelikle belirlenir. … Valiliğin izni alınmadan müdür ile diğer yönetici, öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticiler işe başlatılamaz.
Gerekli şartları taşıyan yönetici, öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticiler için valilikçe çalışma izni düzenlenir. …” 7. 08.03.2008 tarih ve 26810 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Milli Eğitim Bakanlığı
Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği’nin; 7.1. 2 nci Maddesinde: “Bu Yönetmelik, Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişilerce açılan özel öğretim kurumları ile yabancılar tarafından açılmış bulunan özel öğretim kurumlarını kapsar”, 7.2. 4 üncü Maddesinde; Bu Yönetmelikte geçen;..
7.2.1. (ç) bendinde: “Eğitim personeli: Kurumda görevli yönetici, öğretmen, uzman öğretici, usta öğretici ve benzeri personeli”, 7.2.2. (j) bendinde; “Kurum: Özel okul öncesi eğitim, ilköğretim, ortaöğretim, özel eğitim okulları ile çeşitli kursları, uzaktan öğretim yapan kuruluşları, dershaneleri, motorlu taşıt sürücüleri kurslarını, hizmet içi eğitim merkezlerini, öğrenci etüt eğitim merkezlerini, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri ile benzeri özel öğretim kurumlarını”, 7.2.3. Aday Eğitim Personeli başlıklı 37 nci maddesinde: “Resmî/özel öğretim kurumlarında adaylığı kaldırılmamış olanlar ile ilk defa görev alacak eğitim personeli özel öğretim kurumlarında aday olarak göreve başlatılır. Diğer personel ile yabancı uyruklular ve ders saati ücretli görevlendirilenler adaylık işlemine tabi tutulmaz.”, ifade eder.”
-7.3. 30 uncu Maddesinde: “ 7.3.1. 1 numaralı bendinde: “Kurumlarda, eğitim-öğretim ve yönetim hizmetlerinin, asıl görevi bu kurumlarda olan eğitim personeli tarafından yürütülmesi esastır. Yeni açılan kurumlar öğretime başladığında yönetici ve kurumun faaliyet alanındaki derslere giren eğitim personelinden en az üçte birinin asıl görevli aylık ücretli, diğerlerinin ise ders saati ücretli olarak görevlendirilmesi, kurumun açılışından üç yıl sonra ise eğitim personelinin en az üçte ikisinin asıl görevli aylık ücretli olması zorunludur…
7.3.2. 5 numaralı bendinde: Genel müdürü bulunan kurumların herhangi birinde; yöneticiler dışında eğitim personeli olarak çalışanlar, ihtiyaç hâlinde genel müdür tarafından sadece genel müdürlüğe bağlı kurumlarda aylık karşılığı gireceği ders saati kadar ders saati ücretli olarak görevlendirilebilir. Görevlendirme, çalışma izin belgesindeki esaslar ile bu Yönetmelikteki hükümlere aykırı yapılamaz. Görevlendirmeler yazılı olarak kurum genel müdürlüğünün doğrudan bağlı bulunduğu millî eğitim müdürlüğüne bildirilir. Genel müdürü bulunmayan ve yönetimleri birleştirilen okullarda kurum müdürüne bağlı bir okulda görevlendirilmek üzere çalışma izni düzenlenen yöneticiler hariç eğitim personeli olarak çalışanlara, ihtiyaç hâlinde aynı müdüre bağlı diğer okullarda da aylık karşılığı gireceği ders saati kadar ders saati ücretli olarak görev verilebilir.”, hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SAADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran; 13.01.2012’den sonra Özel Eğitim Kurumlarında öğretmen olarak görev yaptığı sürelerin DMK 36-c-5 bendi kapsamında değerlendirildiğini ancak bu tarihten önce ders ücretli öğretmen olarak ifa ettiği hizmetlerin mezkur madde kapsamında değerlendirilmediğini, ders ücretli öğretmen olarak çalıştığı sürelerin mezkur madde kapsamında, hizmet süresinin 2/3 ünün her yılı bir kademe ilerlemesine ve her üç yılı bir derece yükselmesine esas olacak şekilde, değerlendirilerek derece ve kademesine yansıtılmasını talep etmektedir.
10. İdarenin cevabi yazısında; başvuranın 13.01.2012 tarihinden önce “saat ücretli öğretmen olarak görev yaptığı sürenin, “ders ücretli öğretmen” tanımının ilgili madde kapsamında belirtilen öğretmen tanımına giremeyeceği gerekçesiyle, DMK 36-c-5 bendi kapsamında değerlendirilmediği ifade edilmiştir.
11. Devlet Personel Başkanlığının 10.03.2015 tarih ve 1740 sayılı Mütalaasında; “Devlet memurlarının memuriyete girmeden ya da memurluktan ayrılarak yapmış olduğu hizmetlerinin kazanılmış hak aylık derece ve kademesinde değerlendirilmesi için yasal düzenleme bulunması gerekmektedir……Yukarıda yer alan hükümler ve açıklamalar çerçevesinde; ilgililerin memuriyetten önce özel okullarda yönetici veya öğretmen olarak çalışmamış olması sebebiyle, ücretli öğretmenlik ve kadrosuz usta öğretici olarak çalıştığı sürelerinin kazanılmış hak aylık derece ve kademesinde değerlendirilmesinin mümkün bulunmadığı”nın mütalaa edildiği ifade edilmiştir.
12. Gerek Özel Öğretim Kurumları Kanunu gerekse Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim
Kurumları Yönetmeliğinde “ders ücretli öğretmenler” ibaresi geçmekte olup, söz konusu personelin Özel Eğitim Kurumunda verdiği ders saatine istinaden maaşı ödenen personel olduğu anlaşılmaktadır.
12.1. DMK’nın ilgili maddelerinde belirtildiği üzere “kademe ve derece ilerlemesi” aslen memurların belirli sürelerle görev yapması üzerine gerçekleşebilmektedir. DMK’nın 36-c-5 bendinde yine ayni şekilde özel eğitim kurumlarında geçirilen hizmet sürelerine işaret edilerek, özel eğitim kurumlarında görev yapılan hizmet sürelerinin derece ve kademe ilerlemesine esas teşkil edeceği ifade edilmiştir. Söz konusu maddeler beraber değerlendirildiğinde, Kanun koyucunun; tam zamanlı olarak özel eğitim kurumlarında görev yapan personelin yaptığı hizmetlerin derece ve kademe ilerlemesinde değerlendirmeye alacağına hükmettiği anlaşılmaktadır.
13. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; Anayasanın ve DMK’nın ilgili maddelerinde belirtildiği üzere, memurların özlük haklarının düzenleme yapılması için ilgili mevzuatta bu hususa yer verilmesi gerektiği, Devlet Personel Başkanlığının mütalaasında da bu hususa işaret edildiği, yukarıda belirtildiği üzere saat ücretli olarak görev yapan öğretmenlerin özel okullardaki hizmet sürelerinin kademe ve derece ilerlemesinde, DMK’nın ilgili maddesinde belirtilmemesi gerekçesiyle, dikkate alınamayacağı aksi takdirde görev yaptığı süre içerisinde ne kadar hizmet verdiği belli olmayan memurların kademe ve derece yönünden ilerleyeceği bu hususun ise “kademe ve derece ilerlemesi” ile ilgili maddelerin ruhuna aykırı olacağı, bu bağlamda, başvuranın talebinin reddedilmesi işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine
Varılmıştır
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, idarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
V. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VI. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın BAŞVURANA ve MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi