|
ÖZET: Danıştay kararında, başvuranın işletmesinin kapatılması ve devlet desteği ile alınan makine-teçhizatın devri nedeniyle oluşan uygunsuzluklar değerlendirildi. Kurul, işletmenin kapanmış olması ve devir işleminin gerçekleştirilmiş olmasından dolayı bu uygunsuzluğun giderilemeyeceğine karar verdi. Başvuran, bu durumu değil, Kurulun geri tahsil kararını itiraz ettiğinden, itirazı uygun bulunmadı.
Başvuranın, destek kullanımı öncesinde imzaladığı taahhütname gereği, alınan makine ve teçhizatı üç yıl süreyle devretmeyeceğini kabul ettiği belirtildi. Kurul, başvuranın işletmesinin kapanma gerekçelerini değerlendirmiş, ancak bu gerekçelerin mücbir sebep kapsamında kabul edilmediği sonucuna varmıştır. Dolayısıyla, yapılan destek ödemelerinin iadesine ilişkin itirazın reddedilmesi hukuka uygun bulunmuştur. Sonuç olarak, başvuranın işletmesini destek süreci tamamlanmadan kapatmış olması ve sunduğu gerekçelerin yetersizliği nedeniyle İdarenin işlemi hukuka ve hakkaniyete uygun bulunarak başvurunun reddine karar verilmiştir. |
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığının konuya ilişkin
08/ 11/ 2018 tarih ve sayılı yazısı ve eklerinde özetle;
2.1) Başvuranın işletmesinin kapatılmasının ve devlet desteği ile alınan makine-teçhizatın başka bir
işletmeye satılarak devredilmesinin giderilemeyecek bir uygunsuzluk olduğunun Kurul tarafından değerlendirildiği ve bu çerçevede yapılan destek ödemelerinin geri tahsiline karar verildiği,
2.2) İşletmenin kapanmış ve devir işleminin gerçekleştirilmiş olmasından dolayı bahse konu
uygunsuzluğu ortadan kaldırmanın mümkün olmadığı, ancak işletme yetkilisi tarafından uygunsuzluğu ortaya çıkaran bu duruma değil de Kurulun almış olduğu geri tahsil kararına itiraz edildiği için itirazının uygun bulunmadığı,
2.3) Destek kullanımı öncesinde başvuran tarafından imzalanan Taahhütnamenin 9 uncu
maddesinde, başvuran tarafından Yeni Girişimci Desteği çerçevesinde alınan makine, teçhizat ve ofis donanımını üç yıl süre ile devretmeyeceğine, aksi halde destek miktarını yasal faizi ile birlikte ödeyeceğine ilişkin hükümler bulunduğu,
2.4) 03/ 04/ 2018 tarihinde gerçekleştirilen Yeni Girişimci Desteği Değerlendirme ve Karar
Kurulunda durumu görüşülen başvuran için 13/ 03/ 2018 tarihinde gerçekleştirilen Yeni Girişimci
Desteği Değerlendirme ve Karar Kurulunda girişimcinin işletmesinin kapanma durumunun değerlendirildiği, girişimciden kapatma gerekçelerinin istenmesine ve Kurula davet edilerek durumunun sonraki Kurulda görüşülmesine karar verildiği, bu kapsamda girişimcinin Kurula davet edildiği, ancak girişimcinin Kurula katılım sağlamayarak ilgili Müdürlüğe 02/ 04/ 2018 tarih ve 575 sayılı dilekçeyi sunduğu, bahse konu dilekçenin Kurulda değerlendirildiği ve Girişimcilik Destek
Programı Uygulama Esaslarının 30 uncu maddesinin 14 üncü fıkrası kapsamında yapılan geri ödemesiz desteklerin yasal faizi ile birlikte tahsil edilmesine karar verildiği,
2.5) İlgili Kurul Kararının 24/ 04/ 2018 tarih ve sayılı yazı ile girişimciye bildirildiği, ilgilinin
sulha davet edildiği, girişimcinin 08/ 05/ 2018 tarih ve sayı ile kayda alınan dilekçesi ile süresi içerisinde sulha itiraz ettiği ve itirazı değerlendirilmek üzere yeniden Kurula sevk edildiği, 22/ 05/ 2018 tarihinde gerçekleştirilen Yeni Girişimci Desteği Değerlendirme ve Karar Kurulu’nda girişimcinin sulha itiraz durumunun görüşüldüğü ve itirazının uygun bulunmadığı,
2.6) Destek süreci tamamlanmadan mükellefiyet terki gerçekleştiren girişimci için yapılan iş ve
işlemlerin ilgili mevzuata uygun şekilde yürütüldüğü, girişimcinin işletmesini destek süreci tamamlanmadan kapatmış olması dolayısıyla Kurula sevk edildiği ve girişimcinin işletmesini kapatmasına yönelik sunmuş olduğu gerekçelerin Girişimcilik Destek Programı Uygulama
Esaslarının 30 uncu maddesinin 14 üncü fıkrası kapsamında olmadığının Kurul tarafından değerlendirildiği, işletmelere/girişimcilere yeni bir işlem tesis edilmesi hakkı verilmesinin ancak mevzuat değişiklikleri ile mümkün olduğunun değerlendirildiği,
2.7) Başvuran ile Kurum arasında yargı organlarında görülmekte olan veya yargı organlarınca karar
bağlanan uyuşmazlık bulunmadığı belirtilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 12/ 04/ 1990 tarihli ve 3624 sayılı Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme
İdaresi Başkanlığı Kurulması Hakkında Kanunun,
3.1) “Kuruluşun Görevleri” başlıklı 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi “Girişimcilik
kültürünün ve ortamının geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması için gerekli tedbirleri almak, bu kapsamda girişimleri ve girişimcileri desteklemek”
3.2) “Başkanlığın Görevleri” başlıklı 12 nci maddesinin birinci fıkrasının (v) bendi
“İşletmelerin ve girişimcilerin yatırım, üretim, ihracat, istihdam, teknoloji geliştirme, pazarlama ve diğer konularda ihtiyaç duydukları ürün ve hizmetleri temin edebilmeleri ile sermaye piyasalarına
2 / 6açılabilmeleri için gerekli geri ödemeli veya geri ödemesiz destekleri sağlamak;”
şeklindedir .
4) 15/ 06/ 2010 tarihli ve 27612 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan KOSGEB Destek Programları
Yönetmeliğinin “ Destek programları” başlıklı 5 inci maddesi, “( 1) Bu Yönetmelik kapsamında sağlanacak destekler, KOSGEB tarafından destek programları çerçevesinde verilir .
( 2) Destek programları; ülkenin ekonomik ve sosyal ihtiyaçlarının karşılanmasında, küçük ve orta ölçekli işletmelerin payını ve etkinliğini artırmak, rekabet güçlerini ve düzeylerini yükseltmek, sanayide entegrasyonu ekonomik gelişmelere uygun biçimde gerçekleştirmek, ihracattaki paylarını artırmak, araştırma-geliştirme, yenilik ve işbirliği faaliyetlerini desteklemek ve girişimcilik kültürünü geliştirmek amacına uygun olarak; Ar-Ge ve yenilik, endüstriyel uygulama, girişimcilik, pazarlama, e-dönüşüm, kurumsallaşma, markalaşma, kalite geliştirme, tasarım, çevre, enerji ve işbirliği-güçbirliği ile günün şartlarına bağlı olarak oluşabilecek diğer konularda, Kalkınma
Planları, Hükümet Programları ve Yıllık Programlarda belirlenen hedefler dikkate alınarak hazırlanır . Destek programlarına ilişkin olarak Kalkınma Ajansları ile kurulacak işbirliğinin çerçevesi protokoller ile belirlenir .
( 3) Destek programlarının teknik, mali ve idari hususları her bir destek programında ayrı ayrı belirtilir . Destek programları; amaç, kapsam, destek türleri ve unsurları, destek miktarı, destek oranı ve her bir programa mahsus genel hükümleri içerir .
( 4) Destek programları, İcra Komitesi onayı ile yürürlüğe girer . Onaylanan destek programları
KOSGEB’in www.kosgeb .gov .tr internet adresinden duyurulur, ayrıca yazılı duyuru yapılmasına gerek yoktur . Destek programlarının değiştirilmesi, kaldırılması ve/veya birleştirilmesi İcra Komitesi kararıyla yapılabilir .
( 5) İcra Komitesi tarafından onaylanan destek programlarının uygulama esasları Başkanlıkça belirlenir ve KOSGEB’in www.kosgeb .gov .tr internet adresinden duyurulur, ayrıca yazılı duyuru yapılmasına gerek yoktur .” şeklindedir .
5) KOSGEB Destek Programları Yönetmeliğin 5 inci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca hazırlanan
Girişimcilik Destek Programı Uygulama Esaslarının; “Çeşitli ve Son Hükümler” başlıklı 30 uncu maddesinin 14 üncü fıkrası, “Destek sürecinde İşletmenin veya İşletici Kuruluşun tasfiyesinin başlaması, kapanması veya Kurul tarafından desteğin sonlandırılması halinde; destek süreci sonlandırılır . Destek süreci sonlandırılan İşletme/İŞGEM İşletici Kuruluşun durumu Kurul tarafından değerlendirilir . İşletme/İşletici Kuruluş tarafından sunulan bilgi ve belgeler doğrultusunda; a) İşletme/İŞGEM İşletici Kuruluşun kastı veya ağır kusurunun bulunmadığı, b) Ölüm, ağır kaza, ağır hastalık, tutukluluk, yangın, deprem, su basması, hırsızlık gibi mücbir sebepler, c) Faaliyetlerini engelleyecek nitelikte, finansal yetersizlik, öngörülemeyen kriz, terör olayları, pazar daralması gibi zorunluluk hali, veya Kurul tarafından uygun bulunan buna benzer gerekçeler nedeniyle oluştuğuna karar verilmesi halinde yapılan geri ödemesiz desteklerin iadesi istenmez, geri ödemeli destekler sürecine uygun olarak tahsil edilir . Aksi takdirde; yapılan geri ödemeli destekler Kurul Karar tarihinde muaccel hale gelir ve teminat nakde çevrilmek suretiyle, geri ödemesiz destekler ise ödeme tarihinden itibaren muaccel hale gelir ve işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsil edilir .” şeklindedir .
6) KOSGEB Destek Programları Yönetmeliğin 11 inci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca
hazırlanan KOSGEB Uygunsuzluk Yönergesinin,
6.1) “Uygunsuzluk” başlıklı 4 üncü maddesi “İşletmeler, girişimciler, meslek kuruluşları, işletici
kuruluşlar ve hizmet sağlayıcıların, KOSGEB desteklerinden faydalanmak amacıyla, KOSGEB Veri
Tabanına kayıt ve destek başvuru aşamasında, desteklerden yararlanma sürecinde veya sonrasında, KOSGEB destekleme mevzuatına, sözleşme, protokol veya taahhütname hükümlerine aykırı durumlarının tespiti, ceza mevzuatınca suç sayılan fiillerin işlenmesi (dolandırıcılık, gerçeğe aykırı
3 / 610) Mevzuat yönünden yapılan araştırma neticesinde; KOSGEB’in şikâyet konusu hakkında
KOSGEB Destek Programları Yönetmeliğinin, “Destek programları” başlıklı 5 inci maddesi uyarınca çıkarılan Girişimcilik Destek Programı Uygulama Esaslarının “Çeşitli ve Son
Hükümler” başlıklı 30 uncu maddesinin 14 üncü fıkrası ile mezkur yönetmeliğin 11 inci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca hazırlanan KOSGEB Uygunsuzluk Yönergesinin
“Uygunsuzluk” başlıklı 4 üncü maddesi ve “Gerçekleştirilecek işlemler” başlıklı 7 nci maddesinin üçüncü fıkrasına göre işlem yaptığı tespit edilmiştir .
11) KOSGEB’den almış olduğu desteğin iadesine dair Kurul kararına itiraza ilişkin, Kurumumuzca
daha önce 2017/ 6076 no’lu başvuruya verilmiş olan 03/ 11/ 2017 tarihli kararda da; “… başvuran tarafından Kurula sunulan belgeler ışığında durumunun mücbir sebep kapsamında kabul edilmediği ve bu doğrultuda başvurana yapılmış olan destek ödemesinin iadesine ilişkin itirazının konuyla ilgili mevzuata göre reddedildiği …” gerekçesiyle Ret Kararı verilmiştir .
12) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; şikâyet konusu husus hakkında yapılan
işlemin mevzuata uygun olduğu, başvuranın destek kullanımı öncesinde imzalamış olduğu taahhütnamede işletmesini devretmeyeceğini aksi halde destek miktarını yasal faizi ile birlikte ödeyeceğini kabul ettiği, başvuranın i şletme si nin kapanmış ve devir işleminin gerçekleştirilmiş olmasından dolayı oluşmuş bulunan uygunsuzluğun ortadan kaldırılmasının mümkün olmadığı, başvuran tarafından Kurula sunulan belgeler ışığında durumunun mücbir sebep kapsamında kabul edilmediği ve bu doğrultuda başvurana yapılmış olan destek ödemesinin iadesine ilişkin itirazının konuyla ilgili mevzuata göre reddedildiği tespit edilmiş olup, başvuranın işletmesini destek süreci tamamlanmadan kapatmış olması ve işletmesini kapatmasına yönelik sunmuş olduğu gerekçelerin konuyla ilgili yetkilendirilen Kurul tarafından mücbir sebep kapsamında bulunmaması dolayısıyla İdarenin başvuruya konu işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
13) İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14) 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin
birinci fıkrası uyarınca, başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi halinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır .
Buna göre ilgili İdarenin işlemine karşı dava açma süresinden arta kalan sürede Ankara İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ İŞLETMELERİ GELİŞTİRME VE
DESTEKLEME İDARESİ BAŞKANLIĞINA tebliğine;
5 / 6Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi