|
ÖZET: Bu Danıştay kararında, başvuranın yemek hizmeti talebi üzerine yapılan değerlendirmede, Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği’nin 5. maddesi uyarınca yemek servisi için gerekli olan asgari personel sayısının 50 olduğu belirtilmiştir. Başvuranın çalıştığı Edirne Denetim İstasyonu bu şartı taşımadığından, yemek hizmetinin verilmesi mümkün olmamıştır. Ayrıca, yönetmeliğin 3. maddesi gereğince yiyecek yardımının yalnızca yemek verme şeklinde yapılabileceği, nakdi ödeme veya benzeri yöntemlerin kullanılamayacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, idarenin başvuranın talebine ilişkin işlemlerinin mevzuata uygun olduğu tespit edilerek başvurunun reddine karar verilmiştir. Bu karar, kamu denetçiliği kurumunun idarenin işleyişini denetleme yetkisi çerçevesinde, hukuka ve hakkaniyete uygun bir değerlendirme süreci sonucunda alınmıştır. Başvuranın hak arama özgürlüğü çerçevesinde, idareye karşı dava açma süresinin devam ettiği de belirtilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/5671-S.21.9189
BAŞVURU NO : 2020/99082
KARAR TARİHİ : 07/04/2021
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Yemek yardımı talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 25/10/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuranın Kurumumuza yapmış olduğu ve bir örneği ekte sunulan başvurusunda özetle; 2019 tarihinden beri çalıştığı yerde yemek hizmeti alamadığını belirterek yemek hizmetlerine ilişkin ödemenin tarafına yapılmasını ve bundan sonrası için yemek hizmetinin verilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuz tarafından Karayolları Genel Müdürlüğüne gönderilen 26/11/2020 tarihli ve sayılı bilgi ve belge isteme yazısına cevaben, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 07/12/2020 tarihli ve sayılı cevabi yazıda; Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin 5.
maddesinde “Yemek servisi, yiyecek yardımından faydalanabilecek personel sayısının asgari 50 olması ve yemekhane için elverişli yer bulunması şartıyla atamaya yetkili amirin onayı ile kurulabilir” denildiği,
2.1. Başvuranın görev yapmakta olduğu Edirne Denetim İstasyonunun ilgili yönetmelik hükümleri dahilinde olmadığından talebinin karşılanmadığı belirtilmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında;“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” hükmü,
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında;“Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmü,
5. Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin “Yardımın Şartları” başlıklı 3 üncü maddesinde; “Yiyecek yardımı sadece yemek verme şeklinde yapılır. Bu yardım, nakden veya kupon, kart, fiş, bilet ya da bu mahiyette bir ödeme aracı verilmek suretiyle yapılamaz.” hükmü,
6. Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin “Yardım Şekli” başlıklı 5 inci maddesinde; “Kurum bütçelerine yiyecek yardımı karşılığı olarak konulan ödenek, memurlara yemek vermek üzere kurulan yemek servisi, yardım sandığı, dernek veya bu mahiyetteki kuruluşa ödenir. Yiyecek yardımının gerektirdiği giderler sadece yemek servisi, yardım sandığı, dernek veya bu mahiyetteki kuruluş tarafından yapılır. Yemek servisi, yiyecek yardımından faydalanabilecek personel sayısının asgari 50 olması ve yemekhane için elverişli yer bulunması şartıyla atamaya yetkili amirin onayı ile kurulabilir. Yiyecek yardımı bu şekilde kurulan yemek servislerinde yapılır. Yemek servisi için gerekli bina, tesis ve demirbaş eşya kurumlarca sağlanır. Bunlara karşılık memurlardan ücret alınmaz.” hükmü yer almaktadır.
IV. KAMUDENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Başvuranın iddiaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; idarece tesis edilmiş olan işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Başvuran, 2019 tarihinden beri çalıştığı yerde yemek hizmeti alamadığını belirterek yemek hizmetlerine ilişkin ödemenin tarafına yapılmasını ve bundan sonrası için yemek hizmetinin verilmesini talep etmektedir.
9. Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin 5 inci maddesine göre yemek servisi için yiyecek yardımından faydalanabilecek personel sayısının asgari 50 olması gerektiği, başvuranın görev yapmakta olduğu Edirne Denetim İstasyonunun söz konusu şartı taşımadığı ve bu sebeple yemek hizmetinin verilemediği,
9.1. Söz konusu yönetmeliğin 3. maddesi gereğince ise yiyecek yardımının sadece yiyecek verme şeklinde yapılacağı, bunun dışında nakdi ya da bu mahiyette kupon, fiş, kart vb. şekilde yapılamayacağının açıkça belirtildiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla idare tarafından verilmeyen yemek hizmetinin nakdi olarak ödenmesinin mevzuat açısından mümkün olmadığı değerlendirilmiştir.
10. Yapılan değerlendirme neticesinde; idare tarafından gerçekleştirilen işlemlerin mevzuata uygun olduğu tespit edilmiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
/
11. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı
6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarelerin Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri süresinde
gönderdiği ve “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, yine idare tarafından şikâyetçiye makul sürede cevapların verildiği ancak şikâyetçiye verilen cevaplarda işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkelere de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
12. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren ilgili idare işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Edirne İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi