|
ÖZET: Başvuran, çocuğunun sağlık işlemleri için kullandığı yıllık izninin refakat iznine çevrilmesini talep etmiş, ancak idare bu talebi reddetmiştir. İdare, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun ilgili maddeleri uyarınca, başvuranın durumunun refakat izni için gerekli şartları sağlamadığını belirtmiştir. Başvuranın çocuğunun ikamet adresinin Antalya olduğu ve sağlık hizmetlerinin bu ilde alındığı, dolayısıyla Burdur’daki sağlık hizmetlerinden yararlanmasının mümkün olduğu ifade edilmiştir. Ancak, başvuranın çocuğuna refakat etme gerekliliği ve ailevi durumları göz önüne alındığında, bu talebin kamu yararına aykırı olmadığı sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak, başvuranın çocuğuna refakat ettiği tarihte idari izin kapsamında sayılması gerektiği belirtilmiş ve Sağlık Bakanlığı’na bu yönde tavsiyede bulunulmuştur. Bu karar, kamu görevlilerinin sağlık hizmetlerine erişiminde yaşanan sorunların hukuki bir çerçeveye kavuşturulması gerektiğini ortaya koymaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/2841-S.23.4837
BAŞVURU NO : 2022/14457
KARAR TARİHİ : 08/03/2023
TAVSİYE KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BAKANLIĞI
Çocuğuna sağlık kurumunda refakat ettiği tarihte idari izin kapsamında
BAŞVURUNUN KONUSU :
sayılması talebine ilişkindir.
BAŞVURU TARİHİ : 05/10/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran; çocuğunun aşı işlemlerini yaptırmak için 12/08/2022 tarihinde bir günlük yıllık izin kullandığını, aile hekimi tarafından çocuğunun tarafının refakatinde aşıya getirilip aşısının yaptırıldığına dair yazılı belge aldığını, bir günlük kullandığı yıllık izninin refakat iznine çevrilmesi talebiyle 15/08/2022 tarihinde Bucak İlçe Sağlık Müdürlüğüne başvurduğunu; ancak 30 günlük süre içerisinde başvurusuna cevap verilmediğini belirterek 12/08/2022 tarihinde kullanmış olduğu yıllık iznin refakat iznine yahut mazeret iznine çevrilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 18/11/2022 tarihli bilgi belge isteme yazısına istinaden Sağlık Bakanlığı Yönetim
Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından 20/12/2022 tarihinde gönderilen sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle; 2.1. Başvuruya konu şikâyetin çözüme kavuşturulması ile ilgili olarak talep edilen bilgi ve belgelerin temini için adı geçenin kadrosunun bulunduğu Burdur İl Sağlık Müdürlüğü’nden 22/11/2022 tarihli ve sayılı yazı ile talep edildiği, 2.2. Refakat izinlerine dair; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 105 inci maddesinin son fırkasında; “Ayrıca memurun bakmakla yükümlü olduğu veya memur refakat etmediği takdirde hayati tehlikeye girecek ana, baba, eş ve çocukları ile kardeşlerinden birinin ağır bir kaza geçirmesi veya tedavisi uzun süren bir hastalığının bulunması hallerinde, bu hallerin sağlık kurulu raporuyla belgelendirilmesi şartıyla, aylık ve özlük hakları korunarak 3 aya kadar izin verilir. Gerektiğine bu süre bir katına kadar uzatılır.” hükmünün yer aldığı, ilgili personelin durumunun refakat izni için kanunda sunulan bu şartlara uymadığı, ayrıca il dışında bulunan Aile Sağlığı Merkezine oğlunu muayene ettirmesi ve aşı işleminin yapılmasına istinaden
/
refakat izinli sayılması hususunda da 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda ve mer’i mevzuatta herhangi bir hüküm bulunmadığı, 2.3. Başvuranın çocuğunun Burdur İli Bucak İlçesinde birinci basamak sağlık hizmeti almasında (aşı, izlem, tanı, tedavi vs.) hiçbir engel yok iken çocuğunun kaydını başka bir ile Antalya iline yaptırmakta ısrar ettiği ve yasal hiçbir engel olmamasına rağmen çocuğun kaydını Burdur İli Bucak İlçesinde ikametine ya da çalıştığı yere yakın bir aile hekimine taşımadığı, kaldı ki kaydı olmasa ve taşımasa bile misafir olarak bu hizmetin Burdur İli Bucak İlçesinde alınmasının mümkün olduğu, başvuranın görev yaptığı Bucak İlçe
Sağlık Müdürlüğü binasının içinde Aile Sağlığı Merkezi bulunduğu ve misafir hasta olarak da muayene, aşı, izlem vb. işlemler yapıldığı ve bu konuda tüm personele idarece her türlü kolaylık sağlandığı 2.4. Kamu görevlilerinin çalıştıkları ve ikamet ettikleri mahallede bir aile hekimine kayıt yaptırmalarında hiçbir engel yokken, başka bir ildeki aile hekimine kayıt yaptırıp burada çocuğu için sunulan sağlık hizmeti için refakat izni kullanma isteğinin suistimale açık bir konu olduğu, örneğin Burdur’da yaşayan ve çalışan bir kamu görevlisinin çocuğunun her aşısı için kayıtlı olduğu başka bir ile gitmesi (herhangi bir il olmasında teknik olarak bir engel yoktur) ve bu ile her gittiğinde refakat izni kullandırılmasının kamu yararına bir durum olmadığı şeklinde değerlendirildiği, 2.5. Durumun idare tarafından “şeffaflık ilkesi” uyarınca kişiye hem sözlü olarak anlatıldığı, hem de yazılı olarak cevap verildiği, Hususları bildirilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın; 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi; “Vatandaşlar ve karşılıklılık esası gözetilmek kaydıyla Türkiye’de ikamet eden yabancılar kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili
“ şikâyetleri inceler.
3.2. “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” başlıklı 128 inci maddesinin ikinci fıkrası; “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin niteliklerinin, atanmalarının, görev ve yetkilerinin, haklarının ve yükümlülüklerinin, aylık ve ödeneklerinin ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenlenir.” 4. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesi; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden
incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir”, 5. 14/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun; 5.1. “Uygulamayı isteme hakkı” başlıklı 17 nci maddesi; “Devlet memurları, bu kanun ve bu kanuna dayanılarak yayınlanan tüzük ve yönetmeliklere göre tayin ve tespit olunup yürürlükte bulunan hükümlerin kendileri hakkında aynen uygulanmasını istemek hakkına sahiptirler.”
5.2. “Hastalık ve refakat izni” başlıklı 105 inci maddesi; “Memura, aylık ve özlük hakları korunarak, verilecek raporda gösterilecek lüzum üzerine, kanser, verem ve akıl hastalığı gibi uzun süreli bir tedaviye ihtiyaç gösteren hastalığı hâlinde onsekiz aya kadar, diğer hastalık hâllerinde ise oniki aya kadar izin verilir.
…
Hastalık raporlarının hangi hallerde, hangi hekimler veya sağlık kurulları tarafından verileceği ve süreleri ile bu konuya ilişkin diğer hususlar, Sağlık, Maliye ve Dışişleri Bakanlıkları ile Sosyal Güvenlik
Kurumunun görüşleri alınarak Devlet Personel Başkanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikle belirlenir.
Ayrıca, memurun bakmakla yükümlü olduğu veya memur refakat etmediği takdirde hayatı tehlikeye girecek ana, baba, eş ve çocukları ile kardeşlerinden birinin ağır bir kaza geçirmesi veya tedavisi uzun süren bir hastalığının bulunması hâllerinde, bu hâllerin sağlık kurulu raporuyla belgelendirilmesi şartıyla, aylık ve özlük hakları korunarak, üç aya kadar izin verilir. Gerektiğinde bu süre bir katına kadar uzatılır.” 6. 29/10/2011 tarihli ve 28099 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Devlet Memurlarına Verilecek
Hastalık Raporları ile Hastalık ve Refakat İznine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin
“Refakat iznine ilişkin esaslar” başlıklı 10 uncu maddesi; “Memurlara 657 sayılı Kanunun 105 inci maddesinin son fıkrası uyarınca izin verilebilmesi için memurun; a) Bakmakla yükümlü olduğu ana, baba, eş ve çocuklarından birinin, b) Bakmakla yükümlü olmamakla birlikte refakat edilmediği takdirde hayatı tehlikeye girecek ana, baba, eş ve çocuklarıyla kardeşlerinden birinin, ağır bir kaza geçirdiğinin veya tedavisi uzun süren bir hastalığı bulunduğunun sağlık kurulu raporuyla belgelendirilmesi zorunludur.
Birinci fıkra çerçevesinde düzenlenecek ve refakat sebebiyle izin verilmesine esas teşkil edecek sağlık kurulu raporunda; refakati gerektiren tıbbî sebepler, refakat edilmediği takdirde hayatî tehlike bulunup bulunmadığı, sürekli ve yakın bakım gerekip gerekmediği, üç ayı geçmeyecek şekilde refakat süresi ve varsa refakatçinin sahip olması gereken özel nitelikler yer alır. Gerekli görülmesi hâlinde üç aylık süre aynı koşullarda bir katına kadar uzatılır.
Aynı kişiyle ilgili olarak aynı dönemde birden fazla memur refakat izni kullanamaz.
Aynı kişi ve aynı vakaya dayalı olarak verilecek refakat izninin toplam süresi altı ayı geçemez.
İzin süresi içinde refakati gerektiren durumun ortadan kalkması hâlinde memur iznin bitmesini beklemeksizin göreve başlar. Bu durumda veya izin süresinin bitiminde, göreve başlamayan memurlar izinsiz ve özürsüz olarak görevlerini terk etmiş sayılarak haklarında 657 sayılı Kanun ve özel kanunların ilgili hükümlerine göre işlem yapılır.
Refakat izni kullanılırken memurun aylık ve özlük haklan korunur.” 7. 28/06/1978 tarihli ve 16330 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sözleşmeli Personel
Çalıştırılmasına İlişkin Esasların 9 uncu maddesi;
“… (Ek:14/05/2018-2018/11809) Sözleşmeli personelin, bakmakla yükümlü olduğu veya sözleşmeli personel refakat etmediği takdirde hayatı tehlikeye girecek ana, baba, eş ve çocukları ile kardeşlerinden birinin ağır bir kaza geçirmesi veya tedavisi uzun süren bir hastalığının bulunması hâllerinde, bu hâllerin sağlık kurulu raporuyla belgelendirilmesi şartıyla, istekleri üzerine (Danıştay Onikinci Dairesinin 23/11/2022 tarihli ve E.:2022/3504 sayılı kararı ile yürütmesi durdurulan ibare: üç aya kadar) ücretli izin verilir. Refakat sebebiyle izin verilmesine esas teşkil edecek sağlık kurulu raporunda; refakati gerektiren tıbbî sebepler, refakat edilmediği takdirde hayatî tehlike bulunup bulunmadığı, sürekli ve yakın bakım gerekip gerekmediği, (Danıştay Onikinci Dairesinin 23/11/2022 tarihli ve E.:2022/3504 sayılı kararı ile yürütmesi durdurulan ibare: üç ayı geçmeyecek şekilde) refakat süresi ve varsa refakatçinin sahip olması gereken özel nitelikler belirtilir”
Hükmünü amirdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin hazırlanan Tavsiye Karar
Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; çocuğunun aşı işlemlerini yaptırmak için 12/08/2022 tarihinde bir günlük yıllık izin kullandığını, aile hekimi tarafından çocuğunun tarafının refakatinde aşıya getirilip aşısının yaptırıldığına dair yazılı belge aldığını, bir günlük kullandığı yıllık izninin refakat iznine çevrilmesi talebiyle 15/08/2022 tarihinde Bucak İlçe Sağlık Müdürlüğüne başvurduğunu; ancak 30 günlük süre içerisinde başvurusuna cevap verilmediğini belirterek 12/08/2022 tarihinde kullanmış olduğu yıllık iznin refakat iznine çevrilmesini talep etmektedir.
10. Sağlık Bakanlığı tarafından Kurumumuza gönderilen cevabi yazıda ise özetle; Kamu görevlilerinin çalıştıkları ve ikamet ettikleri mahallede bir aile hekimine kayıt yaptırmalarında hiçbir engel yokken, başka bir ildeki aile hekimine kayıt yaptırıp burada çocuğu için sunulan sağlık hizmeti için refakat izni kullanma isteğinin suistimale açık bir konu olduğu, örneğin Burdur’da yaşayan ve çalışan bir kamu görevlisinin çocuğunun her aşısı için kayıtlı olduğu başka bir ile gitmesi (herhangi bir il olmasında teknik olarak bir engel yoktur) ve bu ile her gittiğinde refakat izni kullandırılmasının kamu yararına bir durum olmadığı şeklinde değerlendirildiği hususları ifade edilmiştir.
11. Bu noktada uyuşmazlığın; başvuranın çocuğunun sağlık işlemlerini yaptırmak üzere kullandığı yıllık iznin refakat iznine çevrilmesiyle talebi ile yaptığı başvurunun reddedilmesi noktasında toplandığı görülmektedir.
12. İdare tarafından Kurumumuza gönderilen bilgi ve belgeler ile başvuran tarafından dosya kapsamında sunulan belgelerin tetkiki neticesinde; 12.1. Başvuranın ikamet adresinin Burdur ili ilçesi Mahallesi, başvuranın çocuğunun ikamet adresinin ise Antalya ili ilçesi Mahallesi olduğu ve kayıtlı olduğu aile hekimliği biriminin ilçesinde bulunan Antalya Nolu Aile Hekimliği Birimi olduğu,
12.2. Başvuranın çocuğunun 24/07/2020 tarihinde dünyaya geldiği ve dosya kapsamında sunulan Bebek ve
Çocuk İzlem Aşı Bildirim tutanaklarından ve Aşı Uygulama Listesinden düzenli takip altında olduğu, babası refakatinde 12/08/2022 tarihinde de aşı ve izleminin Kepez ilçesinde yapıldığı, 12.3. Başvuranın kullandığı yıllık iznin refakat iznine çevrilmesi talebiyle 15/08/2022 tarihinde idareye başvuruda bulunduğu, Bucak Kaymakamlığı İlçe Sağlık Müdürlüğü tarafından başvurana verilen 15/11/2022 tarihli ve sayılı cevabi yazıda “657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 105 inci maddesinin son fıkrasında belirtilen haller dışında birinci derece yakınların sağlık hizmeti sonucunda gördükleri tedavileri sırasında Devlet memurunun söz konusu kişilere refakat etmesi halinde izin verileceğine dair herhangi bir hükmün 657 sayılı Kanunda bulunmaması sebebiyle, ilgi tarihli dilekçeniz ve ekli Aile Hekimliği belgeleriniz üzerine 12/08/2022 tarihinde almış olduğunuz yıllık izninizi oğlunuz
Antalya No’lu Aile Hekimliği Biriminde görevli ‘e aşı yaptırmak için götürmeniz nedeniyle refakat iznine çevrilmesi talebiniz İl Sağlık Müdürlüğümüz ile yapılan yazışmalar neticesinde; almış olduğunuz yıllık izniniz refakat iznine çevrilememiş olup, mevcut yıllık izninizden düşülmüştür.” ifadelerine yer verildiği, 12.4. Başvuranın 2019 yılında evlendiği, gerekli şartları sağlamadığı için Antalya iline tayin olamadığı, eşinin bakıma muhtaç olan babasının gözetimi sebebiyle Antalya ilinde ikamet ettiği, çocuğun da bu sebeple Antalya ilinde ikamet ettiği ve kendisinin hafta sonları eşi ve oğlu ile birlikte ikamet etmek durumunda kaldığı, görülmektedir.
13. Anayasanın 128 inci maddesi gereğince memurların hakları ve yükümlülüklerini düzenleyen 657 sayılı
Kanunun memurların görev yaptığı mahalde ikamet etmelerinin esas olduğu ve bu mahalli terk etmelerinin yetkili amirin iznine tabi olduğuna ilişkin “İkamet Mecburiyeti” başlıklı ek 20 nci maddesi, 13/02/2011 tarihli ve 6111 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış; buna paralel olarak 29/10/2011 tarihinde yürürlüğe giren Devlet Memurlarına Verilecek Hastalık Raporları ile Hastalık ve Refakat İznine İlişkin Usul ve
Esaslar Hakkında Yönetmelik ile daha önceki düzenlemeden farklı olarak hastalık iznini kullanan memurun, izinli olduğu süre içerisinde bulunduğu yerden ayrılması halinde izin almasını veya bildirimde bulunmasını gerektiren herhangi bir düzenlemeye de yer verilmemiştir 14. 28/06/1978 tarihli ve 16330 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına
İlişkin Esasların 9 uncu maddesinde, kamu personelinin hizmet yılları itibariyle yıllık izinlerini nasıl ve ne şekilde kullanacakları; doğum, evlenme ve ölüm gibi hallerde ve bu hallerden başka mazerete dayalı verilecek mazeret izinlerinin süresi ve esasları; hastalanmaları halinde verilecek hastalık izinleri ile verilecek refakat izninin süre ve esasları; bakmakla yükümlü olduğu veya ilgili personel refakat etmediği takdirde hayatı tehlikeye girecek ana, baba, eş ve çocukları ile kardeşlerinden birinin ağır bir kaza geçirmesi veya önemli bir hastalığa tutulmuş olası hallerinde, bu hallerini raporla belgelendirmeleri şartıyla verilecek aylıksız izinlerle, bazı durumların gerçekleşmesi halinde verilecek aylıksız izinlerin süre ve esasları hükme bağlanmıştır. Görüldüğü üzere, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslarda bakmakla yükümlü olduğu eşi, çocukları, anne ve babasının hastalıkları sebebiyle sağlık kurum ve kuruluşlarına müracaat ederek söz konusu kurum ve kuruluşlarca muayene edilmesi sırasında ya da muayene sonrası tetkik ve tahlillerde geçirdiği sürelerde bahsi geçen kişilere refakat eden kamu personeline ne şekilde izin verileceğine ilişkin herhangi bir hüküm bulunmamaktadır.
15. Uyuşmazlık konusuna ilişkin Devlet Personel Başkanlığının 10/05/2013 tarihli ve sayılı görüş yazısında; /
“Bakmakla yükümlü olduğu kişiler ile bakmakla yükümlü olmadığı eşi, çocukları, anne ve babasının hastalanması sebebiyle sağlık kurum ve kuruluşlarına müracaat ederek söz konusu kurum ve kuruluşlarca muayene edilmesi sırasında ya da muayene sonrası tetkik ve tahlillerde geçirdiği sürelerde bahsi geçen kişilere refakat eden Devlet memuruna izin verilmesi hususunda gerekli kolaylığın sağlanması gerektiği ve bu iznin suistimal edilmesinin önüne geçilmesi amacıyla kamu kurum ve kuruluşlarca bahsi geçen duruma ilişkin belge istenebileceği, Bakmakla yükümlü olduğu kişiler ile bakmakla yükümlü olmadığı eşi, çocukları, anne ve babasının hastalanması sebebiyle sağlık kurum ve kuruluşlarına müracaat ederek söz konusu kurum ve kuruluşlarca muayene edilmesi sırasında ya da muayene sonrası tetkik ve tahlillerde geçirdiği sürelerde söz konusu kişilere refakat etmesi amacıyla Devlet memuruna verilen iznin bahsi geçen personelin yıllık izninden veya mazeret izninden düşülmemesi gerektiği,” ifadelerine yer verildiği görülmektedir.
16. Başvuru konusuna ilişkin yasal bir düzenleme bulunmamakla beraber, diğer kamu personelleri açısından durum incelendiğinde; Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün 23/06/2010 tarihli, sayılı, “Ayakta Tedavi İşlemleri” konulu ve 2010/41 nolu genelgelerine göre; kendisi veya aile fertlerinden birinin sağlık kuruluşlarında ayakta tedavi görmelerine bağlı olarak görevine gelemeyen personelin, takibi ve idari izinli sayılabilmeleri için “Ayakta Tedavi Beyan Belgesini” doldurarak görev yerlerine vermeleri gerektiği hususunun düzenlendiği görülmektedir. Kendisi veya bir yakınının tedavisi amacıyla sağlık kuruluşlarına giden Bakanlık personelinin takibinde güçlük yaşanmaması, durumun suistimale açık ve kamu yararına aykırı bir durum doğurmaması amacıyla bu kapsamdaki personelden ‘Ayakta Tedavi Belgesi’ düzenlenmesi ve idareye sunması öngörülmüştür.
17. Mevzuat kapsamında yapılan incelemede; kamu görevlilerinin, çocuğu, eşi veya ana babası hastalığında, hastanede veya evde refakat etmek zorunda kalabildiği; ancak bu halde kanuna dayalı bir izin bulunmadığı anlaşılmaktadır. Devlet Personel Başkanlığının 15 inci paragrafta yer verilen görüşünde idarenin bu durumda çalışana yardımcı olması gerektiği değerlendirmesine yer verilmiştir. Kamu çalışanları bu durumlarda yıllık izin kullanabilirken, yıllık iznin bulunmadığı durumlarda bu durumun çeşitli sorunlara yol açtığı görülmektedir. Tamamen insani bir sorun olan bu durumun çözülmesi ve hukuki alt yapıya kavuşturulması gerektiği, bu tarz durumlarda memurun hasta veya takip altında olan yakının yanında bulunmak istediği aşikardır. Uygulamada ise bu sorunlar, amirlerin inisiyatif kullanıp, memuru o esnada idari izinli saymasıyla çözümlenmektedir.
18. Somut olay kapsamında yapılan değerlendirmede ise; idare tarafından her ne kadar Burdur ili Bucak ilçesinde başvuranın çocuğunun faydalanabileceği sağlık hizmetleri bulunduğu ileri sürülse de, başvuranın çocuğunun henüz iki yaşında ve kendisine refakat edilmesinin aşikâr olduğu, başvuranın çeşitli ailevi ve sağlık problemleri sebebi ile eşi ve çocuğu ile ayrı şehirde ikamet ettiği, çocuğun doğumdan itibaren aynı doktor tarafından takip ve tedavi altında tutulduğu, bu kapsamda tedavi için başvuranın çocuğunun Burdur iline gelmesi ve başvuranın Antalya iline gitmesi kıyasında başvuranın çocuğunun tedavisi için Antalya iline gitmesinin hayatın olağan akışına uygun ve doğal olduğu, bu durumun kamu yararına aykırı yahut suistimal kapsamında değerlendirilemeyeceği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
19. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte göz önünde bulundurularak Kurumumuzca yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde; dosya kapsamında sunulan bilgi ve belgelerden başvuranın çocuğunun doğumundan itibaren düzenli olarak takip ve tedavilerinin Antalya ilinde yapıldığı, 12/08/2022 tarihinde çocuğun takip ve tedavi süresince babası tarafından refakat edildiği ve bu durumun belgelendirildiği, idare tarafından başvuranın çocuğunun başka ilde tedavi görmesinin suistimale açık olduğu hususunun ifade edildiği; konuya ilişkin Devlet Personel Başkanlığı görüşünde de bu
iznin suistimal edilmesinin önüne geçilmesi amacıyla kamu kurum ve kuruluşlarca bahsi geçen duruma ilişkin belge istenebileceği, başvuranın da bu kapsamda durumunu belgelendirdiği ve idareye bu belgeyi sunduğu anlaşıldığından, başvuranın çocuğuna refakat ettiği 12/08/2022 tarihinde idari izin kapsamında sayılması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 20. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde ‘kanunlara uygunluk’, ‘hesap verilebilirlik’, ‘şeffaflık’, ilkelerine uygun davrandığı; ancak idarenin, ‘makul sürede karar verme’ ve ‘kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi’ ilkelerine uygun davranmadığı ve başvuranın taleplerine süresi içinde cevap vermediği, ayrıca şikâyetçiye hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle
‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi’ ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkelere de uygun davranması önerilmektedir.
V. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
21. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Isparta İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VI. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE; Başvuranın çocuğunun tedavisi kapsamında refakatte bulunduğu tarihte idari izin kapsamında sayılması hususunda SAĞLIK BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
SAĞLIK BAKANLIĞI tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın başvurana ve gereği için SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi