|
ÖZET: Danıştay kararında, başvuranın Devlet memurluğundan çıkarılma işleminin geri alınması talebi incelenmiştir. Başvuran, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası aldığı için 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 48. maddesindeki “bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkum olmamak” şartını kaybetmiştir. Bu durum, memurluğun sona ermesine neden olan bir durum olarak değerlendirilmiştir.
İdarenin, başvuranın memuriyetine son verme işleminin hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Başvuranın, kasten işlediği suçlar nedeniyle memuriyete alınma şartlarını kaybetmesi, bu kararın gerekçesini oluşturmuştur. Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiştir. Bu karar, kamu denetçiliği kurumu tarafından yapılan inceleme ve araştırmalar neticesinde alınmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/18180-S.21.29083
BAŞVURU NO : 2021/18292
KARAR TARİHİ : 27/12/2021
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
Devlet memurluğundan çıkarılma işleminin geri alınması talebi
BAŞVURUNUN KONUSU :
hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 27/10/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, İl Milli Eğitim Müdürlüğü kadrosunda Şoför olarak görev yapmakta iken 17/12/2019 tarihinde
Devlet Memurluğundan çıkarıldığını belirterek ilgili işlemin geri alınmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. 2020/86003 sayılı dosyasına Milli Eğitim Bakanlığı tarafından gönderilen sayılı ve
25.08.2020 tarihli yazı ve eklerinde; İl Milli Eğitim Müdürlüğü kadrosunda Şoför olarak görev yapmakta
iken Bilinçli ve Gelişimci Eğitim Çalışmaları (BİLGEÇ) sendikası yönetim kurulu üyesi olması nedeniyle
Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununun 18. Maddesi gereğince 16/12/201516/12/2019 tarihlerini kapsayan 4 yıllık aylıksız izne ayrıldığı, İnegöl 2. Asliye Ceza Mahkemesinin
“görevi yaptırmamak için direnme” suçundan “ 1 yıl 8 ay mahkumiyetine”, “ tasarlayarak kasten adam öldürme suçundan “ağırlaştırılmış müebbet hapis” cezası ve “6136 sayılı Kanuna muhalefet” suçundan “2 yıl hapis cezası” aldığı, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 98 inci maddesi gereği 11/12/2019 tarihinde devlet memurluğundan çıkarıldığı anlaşılmıştır.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının; “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” ,
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” ,
5. Devlet Memurları Kanununun “Genel ve özel şartlar” başlıklı 48 inci maddesinde “Türk Ceza
Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, (…)(1) zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamak. “
“Memurluğun sona ermesi” başlıklı 98 inci maddesinde
“Devlet memurlarının a) Bu kanun hükümlerine göre memurluktan çıkarılması; b) Memurluğa alınma şartlarından her hangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması veya memurlukları sırasında bu şartlardan her hangi birini kaybetmesi; c) Memurluktan çekilmesi; ç) İstek, yaş haddi, malûllük (…)(1)
sebeplerinden biri ile emekliye ayrılması;(1) d) Ölümü; hallerinde memurluğu sona erer.”
Hükümleri mevcuttur.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddi gerektiği yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7. Başvuran, Devlet memurluğundan çıkarılma işleminin geri alınmasını talep etmektedir.
8. İdareden istenilen bilgi ve belgelerden; başvuranın İnegöl 2. Asliye Ceza Mahkemesinin “görevi yaptırmamak için direnme” suçundan “ 1 yıl 8 ay mahkumiyetine”, “ tasarlayarak kasten adam öldürme suçundan “ağırlaştırılmış müebbet hapis” cezası ve “6136 sayılı Kanuna muhalefet” suçundan “2 yıl hapis cezası” aldığı, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 98 inci maddesi gereği 11/12/2019 tarihinde devlet memurluğundan çıkarıldığı anlaşılmıştır.
9. Devlet Memurları Kanunun devlet memurluğuna atanmak için gerekli genel ve özel şartlar başlıklı 48 inci maddesinde bir yıl ve daha fazla süreyle hapis cezasına mahkum olmamak gerektiği belirtilmiş olup, memuriyetin sona ermesi başlıklı 98 inci maddesinde ise Memurluğa alınma şartlarından herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması veya memurlukları sırasında bu şartlardan herhangi birini kaybetmesi durumunda memurluğun sona ereceği düzenlenmiştir. Başvuranın ise kasten işlemiş olduğu “tasarlayarak kasten adam öldürme” suçundan dolayı ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası aldığı anlaşılmıştır.
Dolayısıyla memuriyete alınma şartlarından kasten işlenmiş bir suçtan dolayı bir yıl ve daha fazla ceza almamak şartını kaybettiği değerlendirilmiştir.
10. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde başvuranın memuriyete alınma şartlarını kaybetmesi nedeniyle memuriyetine son verilmesi işleminde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
11. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi
Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; söz konusu ilkelere aykırı davranıldığına ilişkin herhangi bir hususa rastlanmamıştır.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
12. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup; Konya İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURAN ve MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi