|
ÖZET: Başvuran, Batman İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından verilen “Yer Değiştirme” cezasının iptalini talep etmiştir. Yapılan incelemelerde, başvuranın görev yaptığı okulun internet sitesinde velilerden belge almak için 2 top A4 kâğıdı talep eden bir ibare eklediği tespit edilmiştir. Bu durum, 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 125/B-a maddesine aykırı olarak, görev mahallinde belirlenen usul ve esaslara uygun davranılmadığını göstermektedir.
Soruşturma sonucunda, başvuranın eyleminin, Milli Eğitim Bakanlığı’nın belirlediği maddi külfet oluşturacak uygulamalardan kaçınılması gerektiği yönündeki yazılı emre aykırılık teşkil ettiği ve bu durumun okulun itibarını olumsuz etkilediği belirtilmiştir. İdare, memurların naklen atanması konusunda takdir yetkisini kullanarak başvuranı başka bir eğitim kurumuna atamıştır. Sonuç olarak, idarenin bu işleminin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu, başvuranın atamaya engel bir mazeretinin bulunmadığı ve dolayısıyla başvurunun reddine karar verilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/1511-S.23.2565
BAŞVURU NO : 2022/12231
KARAR TARİHİ : 06/02/2023
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : BATMAN VALİLİĞİ
Tarafına verilen yer değiştirme cezasının iptali talebi hk.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 25/08/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle; 25.4.2022 tarihinde Batman İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından açılan soruşturma sonucunda tarafına verilen “Yer Değiştirme” cezasının yargı ilkelerine aykırı olduğu iddiasıyla iptal edilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi belge isteme yazısına istinaden Batman İl Milli Eğitim Müdürlüğünün cevap yazısı ve eklerinde özetle;
2.1. Eğitim Müfettişleri Başkanlığının 26/04/2022 tarih ve sayılı görevlendirme ekindeki İl Milli
Eğitim Müdürlüğünün 26 04/2022 tarih ve sayılı inceleme olurları ve eklerinde; “Mebpersonel.com internet sitesinde “İlimiz Merkez IP Fatıma Zehra Kız Anadolu İmam Hatip Lisesi Proje
Okulu ile ilgili olarak ‘Okul sitesinde duyuru yapıldı. ‘Okuldan belge almak isteyenlerden 2 top A4 kâğıdı istendi’ başlıklı haberdeki iddiaların incelenmesi” talebi ile soruşturma başlatıldığı,
2.2. Yapılan inceleme neticesinde; “ ifadesinde söz konusu ifadenin okul müdürünün kendisine vermiş olduğu formda olduğunu ve sehven orada unutulduğunu belirtmiş ise de okul müdürü ifadesi hem de formun alındığı belirtilen Adana Çukurova Hümeyra Ökten Kız
Anadolu İmam Lisesinin sitesinde söz konusu ifadenin yer almadığı, bu nedenle Müdür Yardımcısının ifadesinin doğrulanmadığı, dolayısıyla okulun internet sitesine yüklenen formda yer alan açıklamalar bölümünde belirtilen ‘2022-2023 eğitim öğretim yılı 5. Sınıf seçme kayıt kabul sınavı giriş belgesini almaya gelecek velilerden 2 top A4 kâğıdı getirmeleri rica olunur’ ibaresinin tarafından
hazırlanarak forma eklendiği, anlaşılmaktadır.” tespitinin yapıldığı,
2.3. Batman Merkez TP Fatıma Zehra Kız Anadolu İmam Hatip Lisesi Proje Okulu
’in okulun internet sitesinde ortaokul giriş sınavı ile ilgili bilgilendirme formunda ‘2022-2023 eğitim öğretim yılı 5. Sınıf seçme kayıt kabul sınavı giriş belgesini almaya gelecek velilerden 2 top A4 kağıdı getirmeleri rica olunur’ ibaresini eklediği hususunun sübut bulduğu, sübuta eren fiilin 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununun 125/B-a maddesi uyarınca (… görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasların yerine getirilmesinde, …kusurlu davranmak) sübuta eren bu fiil ile ilgili sorumluluğu bulunan Batman Merkez TP Fatıma Zehra Kız Anadolu İmam
Hatip Lisesi Proje Okulu ’in
DİSİPLİN YÖNÜNDEN: 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununun 125/B-a maddesi uyarınca (… görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasların yerine getirilmesinde, …kusurlu davranmak) KINAMA ile tecziye edilmesi.
İDARİ YÖNDEN: Okulun internet sitesinde ortaokul giriş sınavı ile ilgili bilgilendirme formunda yazılan açıklamaların yukarıda belirtilen ilgili mevzuat hükümlerine ve özellikle Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Genel
Müdürlüğünün 20/08/2021 tarih ve 29869003 sayılı Bakan imzalı olarak 2021-2022’eğitim A-e öğretim yılma ilişkin iş ve işlemler konulu yazısının 7. Maddesinde “.. velilere maddi külfet oluşturacak uygulamalardan kaçınılması” gerektiği yönündeki yazılı emire aykırılık teşkil ettiği, söz konusu ifadelerin internet haber siteleri ve sosyal medyada yankı bulduğu, bu hususun kurumun “marka değerini” ve itibarını olumsuz yönde etkilediği, bu durumun okul üzerinden genellenerek proje okullar üzerinde bir baskı, tepki unsuru olabileceği değerlendirildiğinde, İlimiz Merkez
TP Fatıma Zehra Kız Anadolu İmam Hatip Lisesi Proje Okulu ’ in Milli Eğitim
Bakanlığı Özel Program ve Proje Uygulayan Eğitim Kurumlan Yönetmeliğinin 15/3 maddesi gereğince Batman İli içerisinde durumuna uygun ihtiyaç bulunan proje okulları dışında başka bir eğitim kurumuna naklen atanmasının uygun olacağının soruşturma raporunda yer aldığı
belirtilmiş ve başvuran hakkında düzenlenen soruşturma raporu yazı ekinde gönderilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın; 3.1.“Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
3.2. “Görev ve sorumlulukları, disiplin kovuşturulmasında güvence” başlıklı 129 uncu maddesinde
“Memurlar ve diğer kamu görevlileri Anayasa ve kanunlara sadık kalarak faaliyette bulunmakla yükümlüdürler.
Memurlar ve diğer kamu görevlileri ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve bunların üst
kuruluşları mensuplarına savunma hakkı tanınmadıkça disiplin cezası verilemez. (Değişik üçüncü fıkra:
7/5/2010-5982/13 md.) Disiplin kararları yargı denetimi dışında bırakılamaz.”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri
ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğinin “Hizmetin
Gereği Olarak Yapılabilecek Yer Değiştirmeler” başlıklı 11. maddesinde; “ Haklarında adli veya idari bir soruşturma yapılmış ve bu soruşturma sonucunda o yerde kalmasında sakınca görülmüş olan memurun hizmet bölgelerindeki ve/veya hizmet alanlarındaki zorunlu çalışma sürelerini tamamlamadan ve yer değiştirme suretiyle atanma dönemi beklenmeksizin hizmetin gereği olarak yer değiştirme suretiyle ataması yapılabilir.
Hizmet gereği yer değişikliği yapılan memurun ayrıldığı hizmet bölgesindeki eksik hizmetleri aynı hizmet bölgesi içindeki başka bir hizmet alanında tamamlattırılır. Memurun görev yaptığı hizmet bölgesinde ihtiyaç bulunmaması halinde diğer hizmet bölgelerine de ataması yapılabilir. Bu şekilde ataması yapılan memurun ayrıldığı hizmet bölgesindeki eksik hizmetleri daha sonra tamamlattırılır.
Hizmet gereği başka bir hizmet alanına veya bölgesine atanan memurlar, kurumların özel yönetmeliklerinde belirlenecek istisnalar dışında ayrıldığı hizmet alanına yeniden atanamaz”
6. 12.10.2013 tarih ve 28793 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Personelinin
Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği Ve Yer Değiştirme Suretiyle Atanması Hakkında
Yönetmeliğinin “Hizmet gereği ve mazerete bağlı yer değiştirmeler” başlıklı 30. Maddesinde; “Yöneticilerin; sağlık, aile birliği, can güvenliği mazeretlerine veya engellilik durumuna bağlı yer değişikliği talepleri ile hizmetin gereği olarak yapılabilecek yer değiştirmeler hakkında; Devlet Memurları
Kanunu ile Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik hükümleri uygulanır.”
7. 01.09.2016 tarih ve 29818 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Özel Program
Ve Proje Uygulayan Eğitim Kurumları Yönetmeliğinin “Yöneticilik ve öğretmenlik görevinden ayrılma” başlıklı 15. Maddesinin üçüncü fıkrasında; “Yöneticiler ve öğretmenler, haklarında yapılan inceleme, soruşturma veya 20 nci madde kapsamında yapılacak izleme ve değerlendirme sonuçlarına göre, ilgili genel müdürlüğün teklifi üzerine kapsam dışındaki eğitim kurumlarına görevlendirilir/atanır.”
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SN. SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan Ret
Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran, 25.4.2022 tarihinde Batman İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından açılan soruşturma sonucunda tarafına verilen “Yer Değiştirme” cezasının yargı ilkelerine aykırı olduğu iddiasıyla iptal edilmesini talep etmektedir.
10. Dosya kapsamında yapılan incelemede; 10.1. Eğitim Müfettişleri Başkanlığının 26/04/2022 tarih ve sayılı görevlendirme ekindeki İl
Milli Eğitim Müdürlüğünün 26 04/2022 tarih ve sayılı inceleme olurları ve eklerinde; “Mebpersonel.com internet sitesinde “İlimiz Merkez IP Fatıma Zehra Kız Anadolu İmam Hatip Lisesi Proje
Okulu ile ilgili olarak ‘Okul sitesinde duyuru yapıldı. ‘Okuldan belge almak isteyenlerden 2 top A4 kâğıdı istendi’ başlıklı haberdeki iddiaların incelenmesi” talebi ile inceleme açıldığı,
10.2. “İlimiz Merkez TP Fatıma Zehra Kız Anadolu İmam Hatip Lisesi Proje Okulu
’ in okulun internet sitesinde ortaokul giriş sınavı ile ilgili bilgilendirme formunda ‘2022-
2023 eğitim öğretim yılı 5. Sınıf seçme kayıt kabul sınavı giriş belgesini almaya gelecek velilerden 2 top
A4 kâğıdı getirmeleri rica olunur’ ibaresini eklediği hususunun sübut bulduğu, sübuta eren fiilin 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununun 125/B-a maddesi uyarınca (… görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasların yerine getirilmesinde, …kusurlu davranmak) kapsamında bulunduğu kanaatine ulaşılmıştır.
Milli Eğitim Bakanlığının 2015’te aldığı kararla 40’ın üzerinde okulun proje okulu ilan edildiği, kamuoyu nezdinde bu değişimle “proje okullarının” marka okul olması yolunda ilk adımların atıldığı, Milli Eğitim
Bakanlığı Özel Program Ve Proje Uygulayan Eğitim Kurumlan Yönetmeliğinin yayınlanmasıyla mevzuat ve tanım eksiklikleri giderildiği, proje okullarında “Bilim Kurulları” oluşturularak projelerin bilimsel temelli yürütülmesinin sağlandığı, aynı zamanda projelerin okul dışına çıkılarak proje uygulamalarının topluma yayılmasının sağlandığı, üniversite protokolleriyle akademisyen desteğinin sağlandığı, söz konusu okulların merkezi yarışma sistemleri dışında yeni proje yarışmaları başlatmaları, proje okullarının çevrelerine yarar sağlamak amacıyla sosyal-sorumluluk projelerine de önem vermeleri sağlandığı, Milli
Eğitim Bakanlığı tarafından proje okullarına öğrencilerin akademik ve sosyal yönden gelişmelerinin sağlanması için tüm imkanlar seferber edildiği, maddi kaynak sorunu olmayan, fiziki ve donatım malzemeleri yönüyle eksiklikleri olmayan, öğretmen ve yönetici kadrosu titizlikle seçilmiş, öğrencilerin ve velilerin büyük teveccühleri olan, genel itibariyle akademik başarısı üst düzeyde öğrencilerin tercih ettiği kurumlar olması sağlanarak yaklaşık 6-7 yıl gibi bir süre zarfında “markalaşmış”, geleceğimizin teminatı olan öğrencilerin en üst seviyede eğitim almalarının önü açılarak Türkiye’nin geleceği için sorun olan
“beyin göçü” gibi bir tehlikenin önüne geçilmesi yönünde adımlar atılmış ve Türkiye’deki proje okulları
“marka değeri” oluşturulmuştur.
Dolayısıyla; TP Fatıma Zehra Kız Anadolu İmam Hatip Lisesi Proje Okulun internet sitesinde ortaokul giriş sınavı ile ilgili bilgilendirme formunda yazılan açıklamaların yukarıda belirtilen ilgili mevzuat hükümlerine ve özellikle Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Genel Müdürlüğünün 20.8.2021 tarih ve
29869003 sayılı Bakan imzalı olarak 2021-2022 eğitim ve öğretim yılına ilişkin iş ve işlemler konulu
yazısının 7. Maddesinde “… velilere maddi külfet oluşturacak uygulamalardan kaçınılması.” gerektiği yönündeki yazılı emire aykırılık teşkil ettiği, söz konusu ifadelerin internet haber siteleri ve sosyal medyada yankı bulduğu, bu hususun kurumun “marka değerini” ve itibarını olumsuz yönde etkilediği, bu durumun okul üzerinden genellenerek proje okulları üzerinde bir baskı, tepki unsuru olabileceği değerlendirildiğinde.
İlimiz Merkez TP Falıma Zehra Kız Anadolu İmam Hatip Lisesi Proje Okulu
’ in Milli Eğitim Bakanlığı Özel Program ve Proje Uygulayan Eğitim Kurumlan Yönetmeliğinin
15/3 maddesi gereğince Batman İli içerisinde durumuna uygun ihtiyaç bulunan proje okulları dışında başka bir eğitim kurumuna naklen atanmasının uygun olacağı kanaatine varılmıştır.”
hususlarının ifade edildiği,
11. Bu kapsamda somut olayda; başvuran hakkında başlatılan soruşturma sonucunda düzenlenen soruşturma raporunun sonuç kısmında, Bakan imzalı olarak 2021-2022 eğitim ve öğretim yılına ilişkin iş ve işlemler konulu yazısının 7. Maddesinde “… velilere maddi külfet oluşturacak uygulamalardan kaçınılması.” gerektiği yönündeki yazılı emire aykırılık teşkil eden işlemin başvuran tarafından işlendiğinin sübuta erdiği ayrıca söz konusu ifadelerin internet haber siteleri ve sosyal medyada yankı bulması, bu hususun kurumun “marka değerini” ve itibarını olumsuz yönde etkilemesi ile bu durumun okul üzerinden genellenerek proje okulları üzerinde bir baskı, tepki unsuru olabileceği belirtilerek, başvuranın Batman İli içerisinde durumuna uygun ihtiyaç bulunan proje okulları dışında başka bir eğitim kurumuna naklen atanmasının uygun olacağı kanaatinin belirtildiği, bunun üzerine, rapordaki teklif doğrultusunda, başvuranın atamasının yapıldığı anlaşılmaktadır.
12. İdarenin, memurların naklen atanması konusunda mevzuat ile kendisine tanınmış olan takdir yetkisine sahiptir. Takdir yetkisi; idarenin belli şart ve durumların meydana gelmesi halinde belli bir kararı alıp almamak veya kanunda öngörülen değişik çözümler arasında bir seçim yapmak konusunda tanınan bir serbestiye ya da belirli bir konuda karar alabilmek için hangi şart ve durumların ortaya çıkması gerektiğini tespit etmek imkânına sahip olması olarak tanımlanmaktadır. Şüphesiz, idarenin takdir yetkisine sahip olması, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmemekte, idarenin bu yetkisini kamu yararı ve hizmet gerekleri kriterlerini dikkate almak suretiyle kullanması gerekmektedir. Bu kapsamda, dosyada mevcut soruşturma raporu ve eki belgeler incelendiğinde, başvuran ile ilgili olarak tespit edilen hususun sübuta ermesi, bu durumun sosyal medya ve internet haber siteleri üzerinden yayılarak Milli Eğitim
Bakanlığınca önem arz eden proje okullarının itibarını olumsuz etkilemesi nedeniyle başvurana verilen proje okulları dışında başka bir eğitim kurumuna naklen atanmasına yönelik işlemin amacının hedefi beyin göçünü önlemek olan markalaşmış proje okullarının vatandaşın gözündeki prestijini korumak olduğu belirtilerek atamanın kamu hizmetinin sağlıklı, etkili ve verimli bir şekilde yürütülebilmesini amaçladığı görülmektedir.
13. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; idarenin, memurların naklen atanması konusunda mevzuat ile kendisine tanınmış olan takdir yetkisini, kamu hizmetinin sağlıklı, etkili ve verimli bir şekilde yürütülebilmesi amacıyla kullandığı, ayrıca davacının atamaya engel bir mazeretinin de bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık görülmemiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi
Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede; başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği anlaşılmıştır.
/
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Batman İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURAN ile BATMAN VALİLİĞİNE tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi