|
ÖZET: Başvuran, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü’nde geçici görevlendirmelerin hakkaniyetli yapılmadığı iddiasıyla başvuruda bulunmuştur. 16 Şubat 2018 tarihinde Diyarbakır 10. Bölge Müdürlüğü’nde avukat olarak göreve başlayan başvuran, 2018, 2019 ve 2022 yıllarında farklı bölgelere geçici olarak görevlendirilmiştir. Ancak, Diyarbakır 10. Bölge Müdürlüğü’nde görev yapan 8 avukat arasında yalnızca kendisinin geçici görevlendirildiğini belirterek, bu durumun eşitlik ve hakkaniyet ilkelerine aykırı olduğunu ifade etmiştir.
Danıştay, başvuranın geçici görevlendirmesinin hakkaniyetli olmadığını tespit etmiş ve 657 sayılı Kanun’un 10. maddesi gereğince, idarenin maiyetindeki memurlara hakkaniyet ve eşitlik içinde davranması gerektiğini vurgulamıştır. İdarenin, geçici görevlendirmelerde eşitlik ve hakkaniyet ilkelerine uygun hareket etmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu bağlamda, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü’ne, geçici görevlendirmelerin hakkaniyetli bir şekilde yapılması yönünde tedbir alması tavsiye edilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/13600-S.22.20882
BAŞVURU NO : 2022/7058
KARAR TARİHİ : 21/10/2022
TAVSİYE KARARI
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
Geçici görevlendirmelerin hakkaniyetli yapılması talebi hk.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 16/05/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, 16.02.2018 tarihinde ilk atama olarak Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Diyarbakır DSİ 10.
Bölge Müdürlüğünde göreve başladığını, Kurumun farklı bölgelerinde yer alan hukuk işleri müdürlüklerinde zaman zaman avukat olarak çalışacak personele ihtiyaç duyulduğu gerekçesiyle diğer bölgelerde çalışan avukatların buralara geçici görevlendirilmesinin uzun yıllardır süregelen bir uygulama olduğunu, Kurumda 4. yılını tamamladığı bu süreçte 3 defa farklı bölgeye geçici görevlendirmesinin yapıldığını, geçici görevlendirme yapılırken avukat tercihinin hakkaniyetli yapılmadığı düşüncesinin hasıl olduğunu, geçici görevlendirme başka bir ilde görev yapmayı gerektirdiğinden asıl görev yerindeki iş düzeninin ve özel hayattaki düzeninin bozulmasına neden olduğunu, bu nedenlerle geçici görevlendirmeden kaynaklanan zorlukların Genel Müdürlüğü temsilen görev icra eden avukatlar arasında hakkaniyetli bir şekilde paylaştırılması gerektiğini ancak göreve başladığı son dört yılda DSİ 10. Bölge
Müdürlüğünde görev icra eden 8 avukat içinde sadece kendisinin geçici görevlendirildiğini, Erzurum 8.
Bölge Müdürlüğüne 18.07.2018-17.08.2018 tarihleri arasında 1 inci görevlendirmesinin, Şanlıurfa 15. Bölge Müdürlüğüne 04.11.2019-29.11.2019 tarihleri arasında 2 inci görevlendirmesinin ve son olarak tarafına 06.04.2022 tarihinde tebliğ edilen 3 üncü yazı ile Artvin Çoruh Projeleri 26. Bölge
Müdürlüğüne 11.04.2022-29.04.2022 tarihleri arasında 3 üncü görevlendirmesinin yapıldığını, bunun üzerine 08/04/2022 tarihli dilekçesi ile son görevlendirmesinin tekrar değerlendirilip geri alınmasını talep ettiğini fakat herhangi bir cevap verilmediğini, 11.04.2022-29.04.2022 tarihleri arasında Artvin İlinde bulunan Çoruh Projeleri 26. Bölge Müdürlüğünde görevini icra ettiğini belirterek tarafına yapılan son görevlendirmenin 657 sayılı Kanunun 10.madde “Amir, maiyetindeki memurlara hakkaniyet ve eşitlik içinde davranır.” hükmü başta olmak üzere hakkaniyetli olmadığının tespitini ve bundan sonra yapılacak geçici görevlendirmelerin hakkaniyetli yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebimize istinaden Devlet Su İşleri Genel
Müdürlüğünün 17/8/2022 tarihli ve sayılı cevabi yazısında,
2.1. Kurumun taşra teşkilatının Avukat ihtiyacının karşılanması maksadıyla 3.08.2022 tarihinde 26 adet sözleşmeli Avukat pozisyonuna “28/6/1978 tarih ve 16330 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslara dair 6/6/1978 tarih ve 7/15754 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı” çerçevesinde yazılı ve/veya sözlü sınav yapılmaksızın Kamu Personeli Seçme
Sınavı (KPSS) (B) grubu puanı esas alınmak suretiyle yerleştirme yapıldığından, artan iş yükü sebebiyle avukat ihtiyacının karşılanması maksadıyla yapılan kurum içi geçici görevlendirmenin, ilgililerin göreve başlamasını müteakiben nispeten azalacağı,
2.2. Başvuranın görev yaptığı Diyarbakır 10. Bölge Müdürlüğünde biri Hukuk İşleri Müdürü olmak üzere toplam 8 avukatın görev yapmakta olduğu,
2.3. Genel Müdürlüğe bağlı toplam 26 Bölge Müdürlüğü bulunmakta olup bu bölgelerde yer alan hukuk işleri müdürlüklerinde toplam 112 avukat görev yapmakta olduğu, iş yoğunluğu az olan ve ailevi durumu (çocuklu olması, hastalık vs sebepler) dikkate alınarak Bölge Müdürlüklerinden iş yoğunluğu çok olan ve çeşitli sebeplerle yeterli avukat bulunmayan Bölge Müdürlüklerine bazı dönemlerde geçici görevlendirmeler yapıldığı, son dönemde ilgilinin de 11.04.2022 – 29.04.2022 tarihleri arasında görevlendirmesinin yapıldığı Artvin
İlinde bulunan Çoruh Projeleri 26. Bölge Müdürlüğü’ne Genel Müdürlük avukatları da dahil olmak üzere iş yoğunluğu daha az olan Bölge Müdürlüklerinde görev yapan avukatların geçici olarak görevlendirildiği,
2.4. Başvuranın iddiasının aksine geçici görevlendirme işlemlerinin tamamen mevzuat sınırları dahilinde ve ihtiyaca binaen tesis edildiği, başvuran dışında daha uzun süre ve daha sıklıkla geçici olarak görevlendirilen başka personel tarafından herhangi bir itiraz, şikayet vs. bulunmadığı,
2.5. Başvuranın son olarak geçici görevlendirmesinin kaldırılmasını talep ettiği Çoruh Projeleri 26.
(Artvin) Bölge Müdürlüğü faaliyet sahasında Yusufeli Barajı ve HES İnşaatı Projesi yer almakta olup söz konusu projede su tutma aşamasına gelindiği, bu bölgeye avukatların geçici olarak görevlendirilmesinin gerekçesi Cumhurbaşkanlığı Makamı tarafından da yakından takip edilen Yusufeli Barajı ve HES
Projesinin ivedilikle faydaya dönüştürülmesinin (elektrik üretimine başlanması) sağlanması olduğu, avukat geçici görevlendirmelerinin de bu amaçla yapıldığı, bu süreçte söz konusu Proje kapsamında görevlendirilen avukatların ve görevlendirme sürelerine ilişkin bilgilerin yazıda sunulduğu
açıklamalarına yer verilmiş olup, başvuruya ilişkin bilgi ve belgeler ek olarak Kurumumuza gönderilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının
3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” ,
3.2. 128 inci maddesinin ikinci fıkrasında, “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.”
hükmü amirdir.
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmüne yer verilmiştir.
5. 14/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun
5.1. “Amir durumda olan Devlet memurlarının görev ve sorumlulukları” başlıklı 10 uncu maddesinde, “Amir, maiyetindeki memurlara hakkaniyet ve eşitlik içinde davranır. Amirlik yetkisini kanun ve diğer mevzuatta belirtilen esaslar içinde kullanır.”,
5.2. “Devlet memurlarının görev ve sorumlulukları” başlıklı 11 inci maddesinde, “Devlet memurları kanun ve diğer mevzuatta belirtilen esaslara uymakla ve amirler tarafından verilen görevleri yerine getirmekle yükümlü ve görevlerinin iyi ve doğru yürütülmesinden amirlerine karşı sorumludurlar.”,
5.3. “Memurun başka sınıfta ve derecesinin altında bir görevde çalıştırılmıyacağı” başlıklı 45 inci maddesinde, “Hiç bir memur sınıfının dışında ve sınıfının içindeki derecesinin altında bir derecenin görevinde çalıştırılamaz.”,
hususları düzenlenmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin kabulü yönünde öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7. Başvuranın Artvin Çoruh Projeleri 26. Bölge Müdürlüğüne 11.04.2022-29.04.2022 tarihleri arasında yapılan görevlendirmesinin hakkaniyetli olmadığının tespitini ve bundan sonra yapılacak geçici görevlendirmelerin hakkaniyetli yapılmasını talep etmektedir.
/
8. Başvuruya konu olayda, 16/02/2018 tarihinde DSİ 10. Bölge Müdürlüğüne avukata olarak atandığı, 2018, 20119 ve 2022 yıllarında belirli süreli olarak başka Bölge Müdürlükleri bünyesinde duyulan ihtiyaç çerçevesinde geçici olarak görevlendirildiği, başvuranın görev yapmakta olduğu Diyarbakır 10. Bölge
Müdürlüğünde biri Hukuk İşleri Müdürü olmak üzere toplam 8 avukatın görev yapmakta olmasına karşın son dört yıl içerisinde sadece başvuranın geçici görevlendirmesinin yapıldığı ve birim bünyesinde hakkaniyetli görevlendirmenin yapılmadığı gerekçesiyle Artvin Çoruh Projeleri 26. Bölge Müdürlüğünde 11.04.2022-29.04.2022 tarihleri arasında yapılan görevlendirmenin geri alınmasının talep edildiği ancak talebinin uygun görülmediği anlaşılmaktadır.
9. Bilindiği üzere, Anayasanın 2 inci maddesinde Devletin temel nitelikleri arasında hukuk devleti ilkesine yer verilmiş olup, hukuk devletinin temel ilkelerinden biri “belirlilik”tir. Bu ilkeye göre, hukuki düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olması, ayrıca kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesi de gereklidir. Ayrıca, idarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde hareket etmesi hukuk devletinin bir diğer ilkesidir. Bu kapsamda, bir idari işlemin belli bir sebebe dayanması gerekmekte olup, idari işlemin dayanağı olan sebebin açıkça kanunlarda gösterilerek bağlı yetkinin bulunduğu durumlarda idarenin, kanunun koyduğu sınırlar içinde kalması, sebep ve konu yönünden kanun ile belirtilen koşullara uyması gerekir. İdarenin takdir yetkisinin söz konusu olması halinde dahi keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmez. İdareye yasalarla tanınan takdir yetkisi mutlak olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır.
10. Kamu personel rejimine ilişkin mevzuatta açık bir düzenleme bulunmamakla birlikte ilgili mevzuat hükümleri ve yargı içtihatları çerçevesinde, kurum içi geçici görevlendirme, bir kamu kurumunun mevzuatla belirlenmiş olan görev alanı içinde yer alan “geçici” nitelikteki bir hizmeti; ya da değişen ve gelişen sosyal, ekonomik ve kültürel koşulların sonucu olarak ortaya çıkan, henüz örgütsel altyapısı oluşturulmamış ve bir kadro ile ilgilendirilmemiş olan “yeni bir kamu hizmetini” yürütmek amacı ile gerçekleştirilmeli, görevlendirilecek memurların görev ve yetkileri net bir şekilde belirlenerek ve kadroları ile hukuki bağları sürdürülerek yapılmalı, sunulacak hizmet ile ilgili konuda uzmanlaşmış/durumu uygun olan kamu görevlilerinin hizmetlerine duyulan ihtiyaç net bir şekilde ortaya konulmalı, belli bir süre ile sınırlı olmalı ve atamaya yetkili amir tarafından yapılması gerekmekte olup, başvuruya konu olayda avukat olarak görev yapan başvuranın geçici görevlendirilmelerinin belirli süreli olarak kadro unvanına uygun görevlere ilişkin olduğu dikkate alındığında kurum içi görevlendirmelerin söz konusu hususlar açısından hukuken yerinde olduğu değerlendirilmektedir.
11. Diğer taraftan, başvuranın söz konusu görevlendirmelerin görev yapmakta olduğu Diyarbakır 10. Bölge
Müdürlüğü Hukuk İşleri Müdürlüğünde sadece kendisinin geçici görevlendirmesinin yapıldığı, kendisi dışında geçici görevlendirmesi yapılan başkaca avukatın bulunmadığı, söz konusu uygulamanın eşitlik ve hakkaniyet ilkelerine aykırılık teşkil ettiği iddiasında bulunmaktadır.
12. İlgili idare tarafından Kurumumuza sunulan cevabi yazı ve eklerinde, geçici görevlendirme işlemlerinin tamamen mevzuat sınırları dahilinde ve ihtiyaca binaen tesis edildiği, başvuran dışında daha uzun süre ve daha sıklıkla geçici olarak görevlendirilen başka personel tarafından herhangi bir itirazın bulunmadığı, görevlendirmelerde iş yoğunluğu ile ailevi durumun esas alındığı belirtilerek başvuranın nihai olarak görevlendirildiği Çoruh Projeleri 26. (Artvin) Bölge Müdürlüğünde geçici olarak görevlendirilen diğer avukatlara ilişkin bilgilerin sunulduğu görülmekle birlikte, dosya kapsamında Artvin
Çoruh Projeleri 26. Bölge Müdürlüğüne 11.04.2022-29.04.2022 tarihleri arasında yapılan
görevlendirmesinin hakkaniyetli olmadığının tespitine ilişkin olarak; Diyarbakır 10. Bölge Müdürlüğü
Hukuk İşleri Müdürlüğü bünyesinde görev yapmakta olan avukatların görevlendirmelerine ilişkin bilgilere yer verilmediği, Çoruh Projeleri 26. (Artvin) Bölge Müdürlüğünde geçici olarak görevlendirilen diğer avukatlara ilişkin sunulan bilgilerin ise başvuranın iddiasının aksini gösterecek nitelikte bulunmadığı ve Diyarbakır 10. Bölge Müdürlüğü Hukuk İşleri Müdürlüğü bünyesinde sadece başvuranın geçici görevlendirilmesine ilişkin hukuken kabul edilebilir bir gerekçeye yer verilmediği, ayrıca söz konusu geçici görevlendirmelerde amir durumda olan ilgililerin maiyetindeki memurlara eşitlik ve hakkaniyet içinde davrandığına ilişkin somut bilgi ve belgelere dayanacak şekilde herhangi bir gerekçenin sunulmadığı anlaşılmaktadır.
13. Bu çerçevede, 657 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinde yer alan “Amir, maiyetindeki memurlara hakkaniyet ve eşitlik içinde davranır.” hükmü çerçevesinde başvuranın yapılacak geçici görevlendirmelerin ilgili personel arasında eşitlik ve hakkaniyet ilkeleri çerçevesinde sağlanması talebinin yerinde olduğu ve bu yönde kamu hizmetini verimli ve kaliteli bir şekilde sunmakla yükümlü olan ilgili idarenin verimli ve etkin insan kaynakları yönetimini sağlamaya, personelin çalışma motivasyonunu en yüksek düzeyde ve personel arasında çalışma barışını sağlayacak dengeler kurmaya yönelik gerekli tedbirleri almasının uygun olacağı kanaatine varılmıştır.
14. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Diyarbakır 10. Bölge Müdürlüğü Hukuk
İşleri Müdürlüğünde görev yapmakta olan personele eşitlik ve hakkaniyet ilkelerine uygun olarak görevlendirmelerin yapılmasına yönelik gerekli tedbirlerin alınması yönünde tavsiyede bulunmak gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idarenin başvuru kapsamında Kurumumuzca talep edilen bilgilerin eksik gönderildiği, ayrıca idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “şeffaflık”, “kararların gerekçeli olması”, “hesap verebilirlik” ve “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkelerine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkelere uyması beklenmektedir.
V. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Diyarbakır İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VI. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜNE,
Diyarbakır 10. Bölge Müdürlüğü Hukuk İşleri Müdürlüğünde görev yapmakta olan personele eşitlik ve hakkaniyet ilkelerine uygun olarak görevlendirmelerin yapılmasına yönelik gerekli tedbirlerin alınması yönünde DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanun’un 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, DEVLET SU İŞLERİ GENEL
MÜDÜRLÜĞÜNCE bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde başvurana ve Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Bu kararın BAŞVURAN ile DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/