|
ÖZET: Başvuran, Dikey Geçiş Sınavı (DGS) ile Hacettepe Üniversitesi’ne kayıt olmuş ve burs talep etmiştir. Ancak, burs başvurusunda bulunduğu dönemde 2. sınıf öğrencisi olmasına rağmen 3. sınıf olarak başvuruda bulunmuş, bu durum Burs-Kredi Yönetmeliği’nin 22. maddesi gereğince burs almasını imkansız kılmıştır. İlgili kurum, bursun kesilmesi ve ödenen burs tutarlarının öğrenim kredisine dönüştürülmesi yönünde işlem tesis etmiştir.
Yönetmelik, DGS ile lisans tamamlayan öğrencilerin yalnızca 3. ve 4. sınıfa devam edenlere burs ödenebileceğini belirtmektedir. Başvuranın durumu, yönetmelik hükümleriyle çelişmekte ve bu nedenle burs alması mümkün olmamıştır. Sonuç olarak, başvuranın bursunun krediye dönüştürülmesi ve mevcut bursunun devam etmesi talepleri reddedilmiş, ancak yönetmelikteki düzenlemenin değiştirilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Bu durum, yükseköğrenim gören öğrencilerin maddi destek alabilmesi için gerekli bir adım olarak değerlendirilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
: 18745356-101.07.06-E.
SAYI
:
BAŞVURU NO
KARAR TARİHİ
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURAN
BAŞVURU VEKİLİ/ TEMSİLCİSİ
BAŞVURUYA KONU İDARE Gençlik ve Spor Bakanlığı Yüksek Öğrenim
Kredi ve Yuıtlar Kuıuınu Genel Müdürlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU Başvuranın; bursunun krediye dönüştüıülmemesi, bursunun ödenmeye devam etmesi ve uygulamadaki ilgili
Yönetmelik hükmünün mağduriyete sebep olduğu gerekçesiyle iptal edilmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ 17.11.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
yıllan
1) Başvuran; 2011-2013 arasında Gazi Üniversitesi Makine Programından mezun olduğunu,
2013 yılında Dikey Geçiş Sınavına girerek Hacettepe Üniversitesi Otomotiv Mühendisliği Bölümünü
kazandığını, bu bölümün İngilizce ve Almanca olmak üzere iki hazırlık sınıfı uygulamasının zonınlu bulunduğunu, döıt yıl lisans eğitimi ile birlikte eğitim yılının altı yıl olduğunu, DGS ile geçişlerde burs/kredi için ara verilmemesi gerektiğini, iki yıl hazırlık okuması zonınlu olduğu için ara venniş 2015-2016 1 gibi göıüldüğünü, eğitim yılında ‘inci sınıfa devam ederken Yüksek Öğrenim Kredi ve
Yuıtlar Kuıuınuna burs başvuıusunda bulunduğunu, sistemde bir sene boşluk olmasından dolayı başvuıusunun işleme alınmadığını, 2016-2017 eğitim yılında 2’nci sınıfa devam ederken tekrar burs başvuıusunda bulunduğunu ve aynı sonınla karşılaştığını, sistemden kaynaklı soıun olduğu ve sene boşluğu göıülmemesi için 3 ‘üncü sınıf olarak kodlama yaptığını, bu sefer burs kazandığını ancak yalan beyanda bulunduğu dolayısıyla bu dununda bir sene soma meztın olarak göıüldüğü için burslın 2016-2017 alınış eğitim yılı Temmuz ayında hesabına yatırılmadığını ve kesildiğini, olduğu burslın da krediye dönüştüıüldüğünü beliıterek; aldığı bursun krediye dönüştüıülmemesini, mevcut burslın
1 / 8 devam etmesini, Yönetmelik hükmünün mağduriyete sebep olduğu dolayısıyla iptal edilmesini talep
etmektedir.
il. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun bilgi ve belge isteme yazısına istinaden, Gençlik ve Spor Bakanlığı Yüksek
ö-renim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğü’nden gelen 2/1/2018 tarihli ve sayılı cevabi yazısında özetle; T.C. Kimlik Numaralı -‘ın Gazi Üniversitesi Atatürk
Y” e o lu’na 06/09/2011 tarihin 01/07/2013 tarihinde mezun olduğu, Dikey Geçiş Sınavı (DGS) sonucu ile 02/09/2013 tarihinde Hacettepe Üniversitesi
Mühendislik Fakültesine kayıt yaptırdığı, 2013-2014 öğretim yılında Almanca hazırlık sınıfı okuduğu, 2014-2015 öğretim yılında İngilizce hazırlık sınıfına devam ettiği, 2015-2016 öğretim yılında 1. sınıf, 2016-2017 öğretim yılında 2. sınıf, 2017-2018 öğretim yılında ise 3. sınıfa devam etmekte olduounun tes it edildiği, ın sınıfı
2.2) Hacettepe Üniversitesi Mühendislik Fakültesi hazırlık öorencisi
____
_……,…..,._,,..,…..
olar 2013-2014 öğretım yılında burs/kredi almak için başvuıu yaptığı, tarafına numara ile öğrenim kredisi tahsis edildiği, ancak, öğrenim kredisi almasına esas olacak Taahhüt onayını e-devlet şifresi ile www.turkiye.com.tr üzerinden yapmadığı için kredisinin ödenemediği, şikayetçinin 2014-2015 öğretim yılında hazırlık sınıfı öğrencisi olarak yeniden burs/kredi yıl başvuıusunda bulunduğu, ancak yüksek öğrenime başladığı (2011) itibariyle hazırlık sınıfında okuması sebebiyle sistem üzerinde burs/kredi alamayacak öğrenci olarak değerlendiıme dışında kalması sebebiyle burs/kredi tahsis edilemediği, 2014-2015 öğretim yılı itibariyle Kuıuma yazılı başvuıu yapmadığı, 2015-2016 öğretim yılında yeniden burs/kredi başvuıusunda bulunduğu, iki yıl farklı sınıfı beliıten dilekçesine istinaden tarafına numara hazırlık okuduğunu ile öğrenim kredisi tahsis edildiği, ancak taahhüt onayını yapmadığı için kredisinin ödenmediği, 2016-2017 öğretim yılında 2. sınıf öğrencisi olmasına rağmen 3. sınıf öğrencisi olarak başvuıuda bulunma Burs-Kredi Yönetmeliğinin 22’nci maddesi kapsamında değerlendirilerek tarafına – numarası ile burs tahsis edildiği, Ekim, Kasım, Aralık 2016 aylarına ait toplam 1.200 TL burs tutan öğrencinin ilgili hesabına Aralık 2016 ayı itibariyle ödenmeye başlandığı, aylık olarak ödemesi devam ettiı·ilen öğrenciye Haziran 2017 ayı dahil olmak üzere toplamda ödenen burs tutarının 3.750 TL’ olduğu,
2.3) Kunım sistemi, öğrencinin okula giriş yılı itibariyle ödemesini otomatik olarak durdurduğu için
Temmuz 2017 ayı itibariyle ödemesinin yapılamadığı, Kunıma bu süreçte yazılı başvuıu yapmadan
Kamu Denetçiliği Kuıumuna başvuı·an öğrenciyle ilgili olarak KDK ‘nın 12/10/2017 tarihli ve 11945 sayılı Göndeıme Kararına istinaden yapılan incelemede Burs-Kredi Yönetmeliğinin 22’nci maddesi gereğince burs almasının mümkün olmamasına rağmen burs aldığının tespit edilmesi sebebiyle ödenen burs tutarlarının tamamı öğreniın kredisine dönüştüıülerek öğrenci adına borç kaydedildiği,
2.4) Kunım Yönetmelikleri gereğince, DGS ile lisans tamamlayan öğrencilerden ancak 3. ve 4. sınıfa
devam edenlere burs ödenebildiği, öğrenim kredisi için böyle biı· kısıt bulunmadığı, ön lisans programında kredi almamış olan öğrencilere lisans tamamlama programının nonnal öğrenim süresince kredi ödenebildiği,
2.5) DGS ile lisans tamamlama programına devam eden öğrencinin iki yıl (1 yıl Almanca, 1 yıl
sınıfına etmiş 3. 4. biı·
İngilizce) hazırlık devam olmasının ve sınıfta burs almasına engel duıum teşkil etmediği, öğrenci 2016-2017 öğretim yılında 3. sınıf öğrencisi olsaydı Temmuz 2017 ayı itibariyle kesilen bursunun yeniden ödenmeye başlanacağı ve 2017-2018 öğretim yılında bursunun devam ettiı·ileceği, ya da daha önce burs/kredi almamış olınası kaydı ile 3. sınıfa devam ettiği öğretim yılı 2017-2018 4. 2018-2019 olan ve sınıfa devam edeceği öğretim yıllarında burs alabilmesinin mümkün olacağı,
2.6) Kuıum Yönetmelikleri gereğince burs ödenebilmesi mümkün olmayan
– 2/8’ın öğrenim kredisi alması yönünde herhangi bir kısıt bulunmadığı, talebi halinde 2017- 2018 öğretim yılı itibariyle öğrenim kredisinin hesabına ödenmeye başlanacağı, ifade edilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının;
3.1) “Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi” başlıklı 42’nci maddesi; “Kimse, eğitim ve öğrenim
hakkından yoksun bırakılamaz . Devlet, maddi imkanlardan yoksun başarılı öğrencilerin, öğrenimlerini sürdürebilmeleri amacı ile burslar ve başka yollarla gerekli yardımları yapar .”
3.2) “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesi;
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığı’na bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .”
4) 14/ 6/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi”
başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”
5) 351 sayılı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Kanununun;
5.1) “Kurumun amacı” başlıklı 2’nci maddesi; “ (Değişiklik, 16/ 11/ 2016 tarih- 6761/ 2 md.)
Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumunun amacı; yurt içinde ve dışında yükseköğrenim gören öğrenciler için yurtlar yapmak ve bunların işletmesini sağlamak, beslenme yardımı yapmak, eğitim, sosyal, kültürel ve sportif faaliyetlerle milli ve manevi gelişmelerine katkı sağlamak, yükseköğrenim öğrencilerine kredi veya burs vermek, öğrencilerin yükseköğrenimlerini kolaylaştırmaktır .”,
5.2) “Kredi Borcunun Tespiti ve Ödenmesi ile Kredi Teminatı” başlıklı 16’ncı maddesi;
“ (Değişik : 1/ 8/ 1996 – 4160/ 3 md.) Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumundan, öğrenim kredisi alan öğrencilerin borcu, öğrenim kredilerinin verildiği tarihten öğrenim süresi bitimine kadar geçen sürede veya herhangi bir sebeple kredisinin kesildiği tarihe kadar öğrenim kredisi olarak verilen miktarlara, Devlet İstatistik Enstitüsünün toptan eşya fiyat endeksindeki artışlar uygulanarak hesaplanacak miktarın ilave edilmesi suretiyle tespit edilir .(… .)
( Değişik beşinci fıkra : 25/ 11/ 2010- 6082/ 8 md.) Sağlık sebepleri dışında kendi isteği ile öğretim kurumunu bırakan veya herhangi bir sebeple öğretim kurumundan çıkarılan öğrenciler öğretim kurumu ile ilişiğinin kesildiği tarihten itibaren iki yıl sonra başlamak üzere kredi aldığı kadar sürede ve aylık dönemler halinde Kuruma ödemek zorundadır . (Ek cümle : 13/ 2/ 2011- 6111/ 191 md.) Ancak bu süre Kurumca bir yıl daha uzatılabilir .” hükmüne amirdir .
6) 5102 sayılı Yüksek Öğrenim Öğrencilerine Burs Kredi Verilmesine İlişkin Kanunun;
6.1) “Burs ve kredilerin verilmesi” başlıklı 2’nci maddesinin birinci fıkrası; “Yüksek Öğrenim
Kredi ve Yurtlar Kurumu; yurt içinde yüksek öğrenim gören ve bu Kanuna göre çıkarılacak yönetmeliklerle belirtilen usul ve esaslar dahilinde yeterlikleri ve ihtiyaçları tespit edilen öğrencilere burs-kredi verebilir .”,
6.2) “Yönetmelik” başlıklı 6’ncı maddesi; “Bu Kanunun uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar
Maliye Bakanlığı ve Millî Eğitim Bakanlığınca müştereken çıkarılacak yönetmelikle belirlenir .”,
7) 24/ 08/ 2004 tarih ve 25563 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yüksek Öğrenim Kredi ve
Yurtlar Kurumu Burs-Kredi Yönetmeliğinin;
7.1) “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesi; “Bu Yönetmelik, 5102 sayılı Yüksek Öğrenim
Öğrencilerine Burs, Kredi Verilmesine İlişkin Kanunun 2’nci maddesinde belirtilen kamu kurum ve
3 / 8kuruluşlarının (Vakıf üniversiteleri hariç) kendi mevzuatlarındaki kriterlere göre belirleyecekleri
öğrenciler ile Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu tarafından belirlenecek öğrencilere hangi şartlarla burs-kredi verileceği ile bunların kesilmesi ve lüzumu halinde tahsiline ilişkin hak ve yükümlülükleri kapsar .”
7.2) “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesi; “Normal Öğrenim Süresi : Öğrencinin öğrenim gördüğü
öğretim kurumunun hazırlık sınıfı dahil öğrenim süresini, ara sınıf öğrencilerinin ise öğretim kurumuna giriş tarihi itibariyle kalan öğrenim süresini, … ifade eder .”
7.3) “Burs Verilmeyecek Öğrenciler” başlıklı 9’uncu maddesinin (a) bendi “Kurumdan öğrenim
kredisi veya burs almış olan öğrencilere burs verilmez, (d) bendi “Burs isteğinde bulunduğu tarihte okula giriş tarihi itibariyle bir öğretim yılı kaybı olan öğrencilere burs verilmez”,
7.4) “Burs Başvurusu” 10’uncu maddesi; “Burs almak isteyen öğrenciler, Genel Müdürlükçe
belirlenen usûl ve esaslara göre müracaatta bulunurlar .”,
7.5) “Kurumca Burs Verileceklerin Değerlendirilmesi” 14’üncü maddesi; “Kurumca burs
verilecek öğrenciler; öğrenci ve ailesinin sosyal, ekonomik durumu ile öğrencinin burs isteğinde bulunduğu tarihte yüksek öğretim kurumuna girişte aldığı puan ve puan türü, ara sınıfta ise yılsonu başarı durumu dikkate alınarak her yıl Yönetim Kurulunca belirlenen kıstaslar doğrultusunda değerlendirilir .”,
7.6) “Belge ve Durum Araştırması” başlıklı 18’inci maddesi; “Kurum gerekli gördüğü takdirde
burs alan öğrencilerin belge veya durumlarını araştırabilir . Araştırma sonucunda öğrencinin belgelerinde veya durumunda gerçeğe aykırı bir hususun tespit edilmesi hâlinde bursu kesilir .
Ödenen bursların tamamı öğrenim kredisi borcuna dönüştürülerek, 18/ 1/ 1997 tarihli ve 22881 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Öğrenim Kredisi
Yönetmeliğinde belirlenen esaslara göre tahsil edilir .”,
7.7) “Burs Verilmesi ve Süresi” başlıklı 19’uncu maddesi; “Öğrenciye; öğrencilik halinin devam
etmesi ve burs almasına engel bir durumunun olmaması koşuluyla, öğrenim gördüğü öğretim kurumunun normal öğrenim süresi kadar burs verilir .”,
7.8) “Öğretim Kurumunu Değiştirme Halinde Burs Verilmesi ve Süresi” başlıklı 21 inci
maddesi; “Öğretim kurumundan ayrılıp başka bir öğretim kurumuna kaydolan öğrencilerin, önceki öğretim kurumunda başarılı olmaları kaydı ile burslarının ödenmesine devam olunur . Ancak, öğretim kurumunu değiştiren öğrencinin önceki aldığı burs süresi ile yeni öğretim kurumunda verilecek burs süresi toplamı, yeni öğretim kurumunun normal öğrenim süresinden fazla olamaz .”
7.9) “Dikey Geçiş Halinde Bursun Verilmesi” başlıklı 22’nci maddesi; “Ön lisans mezunu
öğrencilerden öğrenimine ara vermemek kaydıyla üçüncü sınıfa başlayanların burslarının ödenmesine devam edilir . Ancak, intibak programı süresince burs verilmez ve öğrenime ara vermiş sayılmazlar .”,
7.10) “Bursun Tahsili” başlıklı 31’inci maddesi; “Öğrenciye burs verilmekte iken, bursun
kesilmesini gerektirecek bir durum ortaya çıktığında, bursun kesilmesini gerektiren durumun gerçekleştiği tarih itibarıyla bursu kesilir . Bu tarihten sonra ödenen burs miktarları öğrenim kredisi borcuna dönüştürülerek, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Öğrenim Kredisi Yönetmeliği hükümlerine göre tahsil edilir .” hükmüne amirdir .
8) 18/ 01/ 1997 tarih ve 22881 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yüksek Öğrenim Kredi ve
Yurtlar Kurumu Öğrenim Kredisi Yönetmeliğinin;
8.1) “Kredi Verilmeyecek Haller” başlıklı 11’inci maddesi; “(a) bendi (Değişik :
05/ 01/ 2005- 25691) Kurumdan burs alan öğrencilere kredi verilmez”, (d) bendi, “Sağlık sebebi dışında önlisans mezunlarından ara vermek suretiyle intibak programına başlayan öğrencilere kredi verilmez”, (e) bendi “Önlisans’tan lisans öğrenimine geçmek için intibak eğitimi yapan öğrencilere, (intibak programı süresince) kredi ödenmez”,
8.2) “Beyana Güven” başlıklı 14’üncü maddesi; “Öğrencinin beyanına güven esastır . Kurumca,
beyanlara ilişkin belgelerin doğruluk bakımından araştırılması, burs/kredi verilmesi işlemlerinin
4 / 8yürütülmesini durdurmaz .”,
8.3) “Öğrenciye Kredinin Ödenmesi ve Süresi” başlıklı 20’nci maddesi; “Öğrenciye, öğrencilik
hali devam etmek ve kredi almasına engel bir durumu olmamak koşuluyla, okuduğu öğretim kurumunun normal öğrenim süresi kadar burs/kredi verilir . Burs/kredi almakta iken, devam ettiği öğretim kurumunu değiştiren öğrencilerin kredilerinin ödenmesine devam olunur . Ancak; öğretim kurumunu değiştiren öğrencilerin, önceki aldığı kredi süresi ile yeni öğretim kurumunda verilecek kredi süresi toplamı, yeni öğretim kurumunun normal öğrenim süresinden fazla olamaz .” hükmüne amirdir .
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9) Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı
birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Kısmen Tavsiye Kısmen Ret Kararı Önerisi” Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10) Hacettepe Üniversitesi Mühendislik Fakültesinde kayıtlı olan başvuran, 1’inci paragrafta
belirtildiği üzere, 2016- 2017 eğitim-öğretim yılında 2’nci sınıfa devam ederken burs başvurunda bulunduğunu, sistemden kaynaklı sorun dolayısıyla sene boşluğu görülmemesi için 3’üncü sınıf olarak kodlama yaptığını, bu sefer burs kazandığını ancak yalan beyanda bulunduğu dolayısıyla bu durumda bir sene sonra mezun olarak görüldüğü için bursunun kesildiğini ve almış olduğu bursun da krediye dönüştürüldüğünü belirterek; aldığı bursun krediye dönüştürülmemesi, mevcut bursun devam etmesi, Yönetmelik hükmünün mağduriyete sebep olduğundan değiştirilmesi talebi hakkında 2’nci paragrafta bahsedildiği gibi, ilgili idare olan Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu
Genel Müdürlüğü tarafından yapılan incelemede başvuranın Burs-Kredi Yönetmeliğinin 22’nci maddesi gereğince burs alması mümkün olmamasına rağmen burs aldığının tespit edilmesi sebebiyle ödenen burs tutarının tamamının öğrenim kredisine dönüştürülerek başvuran adına borç kaydedildiği, Kurum Yönetmelikleri gereğince, DGS ile lisans tamamlayan öğrencilerden ancak 3.
ve 4. sınıfa devam edenlere burs ödenebildiği ifade edilmektedir .
11) Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma neticesinde elde edilen bulgular yönünden;
başvuranın Dikey Geçiş Sınavı (DGS) sonucu ile 02/ 09/ 2013 tarihinde Hacettepe Üniversitesi
Mühendislik Fakültesine kayıt olduğu, 2013- 2014 öğretim yılında Almanca hazırlık sınıfı okuduğu, 2014- 2015 öğretim yılında İngilizce hazırlık sınıfına devam ettiği, 2015- 2016 öğretim yılında 1.
Sınıf, 2016- 2017 öğretim yılında 2. Sınıf okuduğu ve 2017- 2018 öğretim yılında ise 3. Sınıfa devam etmekte olduğu, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu tarafından mevzuat gereği DGS ile lisans tamamlayan öğrencilerden ancak 3. ve 4. sınıfa devam edenlere burs ödenebildiği, başvuranın 2016- 2017 öğretim yılında 2. sınıf öğrencisi olmasına rağmen 3. sınıf öğrencisi olarak başvuruda bulunması sebebiyle Burs-Kredi Yönetmeliğinin 22’nci maddesi kapsamında değerlendirilerek tarafına burs tahsis edildiği, ancak ilgili Kurum tarafından yapılan incelemede Burs-Kredi
Yönetmeliğinin 22’nci maddesi gereğince başvuranın burs alması mümkün olmamasına rağmen burs aldığının tespit edilmesi sebebiyle ödenen burs tutarlarının tamamının öğrenim kredisine dönüştürülerek adına borç kaydedildiği, Kurum Yönetmelikleri gereğince burs ödenebilmesi mümkün olmayan ’ın öğrenim kredisi alması yönünde herhangi bir kısıt bulunmadığı, talebi halinde 2017- 2018 öğretim yılı itibariyle öğrenim kredisinin hesabına ödenmeye başlanacağı tespit edilmiştir .
5 / 812) Mevzuat yönünden yapılan araştırma çerçevesinde; 351 sayılı Yüksek Öğrenim Kredi ve
Yurtlar Kurumu Kanununun; 2’nci maddesine göre, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar
Kurumunun amacı arasında yükseköğrenim öğrencilerine kredi veya burs vermek, öğrencilerin yükseköğrenimlerini kolaylaştırmak olduğu, 5102 sayılı Yüksek Öğrenim Öğrencilerine Burs
Kredi Verilmesine İlişkin Kanunun; 2’nci maddesinin birinci fıkrasına göre; Yüksek Öğrenim
Kredi ve Yurtlar Kurumu; yurt içinde yüksek öğrenim gören ve bu Kanuna göre çıkarılacak yönetmeliklerle belirtilen usul ve esaslar dahilinde yeterlikleri ve ihtiyaçları tespit edilen öğrencilere burs-kredi verdiği, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Burs-Kredi Yönetmeliğinin; 10’uncu maddesine göre; burs almak isteyen öğrencilerin, Genel Müdürlükçe belirlenen usûl ve esaslara göre müracaatta bulunabileceği, aynı Yönetmeliğin 14’üncü maddesine göre; Kurumca burs verilecek öğrenciler; belli kriterler dikkate alınarak her yıl Yönetim Kurulunca belirlenen kıstaslar doğrultusunda değerlendirileceği, Yönetmeliğin 18’inci maddesine göre; Kurumun gerekli gördüğü hallerde burs alan öğrencilerin belge veya durumlarını araştırabileceği, araştırma sonucunda öğrencinin belgelerinde veya durumunda gerçeğe aykırı bir hususun tespit edilmesi hâlinde bursunun kesileceği, ödenen bursların tamamı öğrenim kredisi borcuna dönüştürülerek belirlenen esaslara göre tahsil edileceği, Yönetmeliğin “Dikey Geçiş Halinde Bursun Verilmesi” başlıklı 22’nci maddesine göre; ön lisans mezunu öğrencilerden öğrenimine ara vermemek kaydıyla üçüncü sınıfa başlayanların burslarının ödenmesine devam edileceği, ancak, intibak programı süresince burs verilmeyeceği ve öğrenime ara vermiş sayılmayacağı, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu
Öğrenim Kredisi Yönetmeliğinin 11’inci maddesine göre; Kurumdan burs alan öğrencilere kredi verilemeyeceği, ön lisanstan lisans öğrenimine geçmek için intibak eğitimi yapan öğrencilere, (intibak programı süresince) kredi ödenemeyeceği, aynı Yönetmeliğin 14’üncü maddesine göre ise; öğrencinin beyanına güvenin esas olduğu, Kurumca, beyanlara ilişkin belgelerin doğruluk bakımından araştırılması, burs/kredi verilmesi işlemlerinin yürütülmesini durdurmayacağı tespit edilmiştir .
13) Ayrıca Kurumumuz tarafından 2017/ 7960 nolu başvuru hakkında verilen 15/ 12/ 2017 tarihli
Tavsiye Kararının 25’inci paragrafında; “Başvuranın Zirve Üniversitesinde zorunlu hazırlık eğitimi aldığı, yatay geçiş yaparak İstanbul Üniversitesine yerleştiği, burada yıl kaybı yaşamaksızın 4 üncü sınıfta öğrenim görmekte olduğu dikkate alındığında Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu
Öğrenim Kredisi Yönetmeliği’nin 20’nci maddesinde yer alan öğretim kurumunu değiştiren öğrencilere yeni öğretim kurumunun normal öğrenim süresinden çok öğrenim kredisi verilemeyeceğine ilişkin ifadenin somut olayımıza uygulanması, yetersiz kalarak eğitim hakkının kapsamını daraltarak mağduriyet yaşanmasına yol açtığı anlaşıldığından, İdarenin gerçekleştirdiği öğrenim kredisi verilmemesi işleminde hukuka uygunluk bulunmakla beraber, hakkaniyete uygunluk tespit edilememiştir .” değerlendirmesi yapılmakta olup, başvuruya ilişkin “Başvuranın ve benzer durumdaki bursiyerlerin mağduriyetlerini giderecek şekilde Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar
Kurumu Öğrenim Kredisi Yönetmeliğinde öğrenim süresiyle ilgili gerekli düzenlemenin yapılması, hususunda GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞI YÜKSEK ÖĞRENİM KREDİ VE YURTLAR
KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA ” kararı verilmiştir .
14) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın 2. sınıf öğrencisi olduğu halde
3. sınıf okuduğu beyanına göre burs alması mümkün olmamasına rağmen burs aldığının tespit edilmesi sebebiyle ödenen burs tutarlarının tamamının öğrenim kredisine dönüştürülerek adına borç kaydedilmesinin ve bursunun kesilmesinin ilgili mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır . Ancak belirtilen idari işlemin gerekçesini oluşturan Burs-Kredi Yönetmeliğinin 22’nci maddesine göre;
“Ön lisans mezunu öğrencilerden öğrenimine ara vermemek kaydıyla üçüncü sınıfa başlayanların burslarının ödenmesine devam edilir . Ancak, intibak programı süresince burs verilmez ve öğrenime ara vermiş sayılmazlar” hükmüne istinaden dikey geçiş ile öğrenime devam eden öğrencilerin ancak 3. sınıfta burs alma hakkına sahip olabildikleri düzenlemesinin hakkaniyete
6 / 8aykırı olduğu değerlendirilmiş olup , dikey geçiş ile devam edilen lisans bölümüne, intibak
süresince ve somut olayda öğrencinin İngilizce hazırlık ve Almanca hazırlık sınıfına devam ederken burs alma imkânının bulunmadığı, intibak ve yabancı dil hazırlık sürecinde öğrencinin öğrencilik hakları varken ve maddi desteğe muhtaç iken burs alma hakkının bulunmadığı tespit edilmiştir . Öte yandan Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Burs-Kredi Yönetmeliğinin 22’nci maddesi hükmünün, 351 sayılı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Kanununun 2’nci maddesinde belirtilen, “Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumunun amacı; yurt içinde ve dışında yükseköğrenim gören öğrenciler için yurtlar yapmak ve bunların işletmesini sağlamak, beslenme yardımı yapmak, eğitim, sosyal, kültürel ve sportif faaliyetlerle milli ve manevi gelişmelerine katkı sağlamak, yükseköğrenim öğrencilerine kredi veya burs vermek, öğrencilerin yükseköğrenimlerini kolaylaştırmaktır” hükmü ile bağdaşmadığı değerlendirilmiş olup, anılan Yönetmelik hükmü dolayısıyla lisans bölümüne intibak süresince ve yabancı dil hazırlık sınıfları süresince yükseköğrenim gören öğrencilerin maddi yönden desteklenmediği ve öğrencilerin yükseköğrenimlerinin kolaylaştırılmadığı kanaatine ulaşılmıştır .
15) Netice itibariyle mevzuata göre işlem tesis etmek durumunda olan idarenin mevzuatta mevcut
eksikliklerin giderilmesi ile hakkaniyete uygun işlem yapabileceği düşünülmüş olup; bu itibarla dikey geçiş ile eğitimleri devam eden öğrencilerle ilgili olarak lisans bölümüne intibakları ve yabancı dil hazırlık sınıfları süresince maddi yönden desteklenmesi ve öğrencilerin yüksek öğrenimlerinin kolaylaştırılması yönünden mevcut Yönetmeliğin 22’nci maddesinin 351 sayılı
Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Kanununun 2’nci maddesine uyumlu hale getirilecek şekilde değişiklik yapılması için tavsiyede bulunulması gerektiği; öte yandan başvuranın bursunun krediye dönüştürülmemesi ve bursunun yeniden tahsisi hususlarındaki talepleri ile ilgili olarak idare tarafından mevzuata göre işlem tesis edildiği anlaşıldığından, başvuranın 2’nci sınıf öğrencisi olduğu halde 3’ncü sınıf öğrencisi şeklinde sisteme girmek suretiyle yanlış beyanda bulunduğu dolayısıyla bu yöndeki taleplerin ise reddinin gerektiği sonucuna ulaşılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16) İyi yönetim ilkelerine, 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurulara ilişkin İdareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içerisinde ve gerekçeli bir şekilde Kurumumuza gönderildiği; İdarenin “makul sürede karar verme”, “kararlarının gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, ancak karara karşı hangi mercilere ve hangi süre içinde başvurabileceği hususuna değinilmediği, dolayısıyla “karara karşı başvuru yolları ve sürelerinin gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye de uygun hareket etmesi önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Kararının başvurana tebliğ
tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden arta kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara Mahkemesinde yargı yolu açıktır
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle;
7 / 81) 24/ 08/ 2004 tarih ve 25563 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yüksek Öğrenim Kredi ve
Yurtlar Kurumu Burs-Kredi Yönetmeliğinin “Dikey Geçiş Halinde Bursun Verilmesi” başlıklı 22’nci maddesinin “intibak programı süresince burs verilmez” hükmünün değiştirilerek dikey geçiş ile öğrenimine devam eden öğrencilerin intibak ve hazırlık sınıfı süresince de burs almaları sağlanacak şekilde yeniden düzenleme yapılması hususunda YÜKSEK ÖĞRENİM KREDİ VE YURTLAR KURUMU GENEL
MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
2) Başvuranın, bursunun krediye dönüştürülmemesi ve bursunun yeniden tahsisi
hususlarındaki talepleri ile ilgili olarak, idare tarafından mevzuata göre işlem tesis edildiği anlaşıldığından bu yöndeki taleplerinin REDDİNE, Kararın başvuran ile YÜKSEK ÖĞRENİM KREDİ VE YURTLAR KURUMU GENEL
MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine,
6328 sayılı Kanun’un 20’inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Yüksek Öğrenim Kredi ve
Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğünce bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi